Wednesday, April 8, 2020

မုဒိတာဦးေဏွာက္ျဖင့္ မုဒိတာတိုင္းျပည္ကိုတည္ေဆာက္ျခင္း (တတိယပိုင္း) - အပိုင္း(၁)

နာက်င္မွုကို ၾကင္နာမွုနဲ႔ ၾကည့္တတ္ရင္ 
နာၾကည္းမွု မျဖစ္ေတာ့ဘူး
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬



မုဒိတာဦးေဏွာက္ျဖင့္
မုဒိတာတိုင္းျပည္ကိုတည္ေဆာက္ျခင္း
(တတိယပိုင္း) - အပိုင္း(၁)

★ မုဒိတာဆိုတာ ေကာင္းတာေတြကို ေတြးခိုင္းတာ။ က႐ုဏာဆိုတာကေတာ့ မေကာင္းတာကို ေကာင္းေအာင္ ေတြးခိုင္းတာ က႐ုဏာက။ ျပႆနာရွိတဲ့အခါမွာ က႐ုဏာနဲ႔ေတြးတယ္ဆိုတာက စာနာတဲ့စိတ္နဲ႔ ေတြးလိုက္တာ။ သနားတဲ့စိတ္နဲ႔ ေတြးလိုက္တာ။

★ မိခင္က သူ႔ရဲ့ကေလး ေနေကာင္းဘူးဆိုရင္ သူ႔ကေလး ျပႆနာရွိရင္ အဲဒီျပႆနာ ဘယ္လို ေျပလည္ေအာင္လုပ္ရမွာတုန္းဆိုၿပီးေတာ့ သြားေတြးတာ။ ျပႆနာက မေကာင္းဘူးလို့ ေျပာရင္၊ ကိုယ္က အဲဒီျပႆနာကို ေကာင္းတဲ့အေတြးနဲ႔ ေကာင္းတဲ့အျမင္နဲ႔ ၾကည့္တယ္ေပါ့။ အဲဒါ က႐ုဏာလို့ေခၚတယ္။

★ နာက်င္စရာေတြကို နာၾကည္းစရာမျဖစ္ေအာင္ ၾကင္နာမွုနဲ႔ၾကည့္တာ။ ၾကင္နာမွုက က႐ုဏာ။ နာက်င္စရာဆိုတာက ဒုကၡ။ နာၾကည္းတယ္ဆိုတာက သူက ေဒါသတို့ ကိေလသာျဖစ္သြားတာ။ နာက်င္စရာက ရိုးရိုးလူ႔ဘဝရဲ့ျပႆနာ။

★ ေက်ာင္းတက္တယ္ဆိုရင္ ကားၾကပ္တာတို့ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ပညာေလ့လာတဲ့အခါမွာ သူ႔ေခတ္အလိုက္ သူ႔အခါလိုက္ သူက အစစအရာရာကို အခ်ိန္နဲ႔ ပိုက္ဆံနဲ႔ တြက္တဲ့အခါက်ေတာ့ ၆-ႏွစ္ဆိုရင္ ပညာဘယ္ေလာက္တတ္ရမယ္။

★ ၆-ႏွစ္ဆိုရင္ ေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္တစ္ေယာက္ ေငြကုန္ေၾကးက် ဘယ္ေလာက္ပဲ ရွိရမယ္ဆိုၿပီးေတာ့ နိုင္ငံေတာ္အေနနဲ႔ နိုင္ငံတိုင္း နိုင္ငံတိုင္းမွာ သူတို့တြက္ခ်က္ၿပီးေတာ့ လုပ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို့လို့ ေအးေအးေဆးေဆး အခ်ိန္ယူၿပီးေတာ့ ေလ့လာခြင့္မရဘူး။ ေလ့လာခြင့္ဖို့အတြက္ luxury မရွိေတာ့ဘူး။

★ သင္ခ်င္တာေတြမ်ား လုပ္ခ်င္တာေတြမ်ား လူရဲ့သေဘာက ဆႏၵေတြမ်ားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို့လို့ ေလ့လာစရာေတြလည္း မ်ားတယ္။ ကိုယ္တစ္ဦးတည္း ဆႏၵမဟုတ္ဘူး၊ အမ်ားရဲ့ဆႏၵ၊ အမ်ားရဲ့ ေမၽွာ္လင့္ခ်က္ေတြလည္းမ်ား၊ အဲဒီ ေမၽွာ္လင့္ခ်က္ေတြ မ်ားတာနဲ႔အမၽွ ကိုယ္ေလ့လာရမယ့္ အတတ္ပညာေတြလည္း အရင္ေခတ္ေတြထက္ မ်ားလာတယ္။

★ အဲဒီလို ျဖစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ နာက်င္မွုဆိုတာက ေက်ာင္းသားေတြအေနနဲ႔ ေက်ာင္းတက္တယ္ဆိုရင္ pressure ေတာ့ရွိတယ္။ Stress ကလည္း ရွိတယ္။ ဒါမ်ိဳးေတြေပါ့။ ဒါမ်ိဳးေတြ ရွိတယ္။ စိတ္ဖိစီးမွု ရွိတယ္၊ Stress ရွိတယ္။ ဒီနာက်င္မွုကို ကိုယ္က ၾကည့္တတ္ရင္ common humanity ဆိုတာေပါ့ေနာ္ ငါ တစ္ေယာက္တည္း မဟုတ္ဘူး။

★ ငါ တစ္ေယာက္တည္းလို့ ျမင္တဲ့ပုဂၢိဳလ္ကမွ isolation ထဲ ၀င္သြားတာ။ အဲဒီလို isolated ျဖစ္ေအာင္ မေတြးဘဲနဲ႔၊ ဒါမ်ိဳးက လူတိုင္းျဖစ္တတ္တယ္။ အင္ဂ်င္နီယာေက်ာင္းသားမွ မဟုတ္ဘူး၊ ေလးတန္းေက်ာင္းသား၊ ငါးတန္းေက်ာင္းသားေတြလည္း သူ႔ stress နဲ႔ သူ ရွိတယ္။

★ ဆရာ/ဆရာမေတြလည္း သူ႔ stress နဲ႔သူ ရွိတယ္။ မိဘကလည္း သူ႔ဟာနဲ႔သူ ရွိတယ္။ ဘတ္စ္ကားေမာင္းတဲ့ ဒရိုင္ဘာေတြ သူတို့မွာ သူတို့ stress ရွိတယ္။

🔺 အဲဒီလို ေနရာတိုင္းမွာ နာက်င္မွုဆိုတဲ့ stress ၊ နာက်င္မွုဆိုတဲ့ ျပႆနာ၊ အဲဒီျပႆနာ ေတြ႕တယ္ဆိုရင္ ငါ မွ ျဖစ္ရတယ္ဆိုတဲ့ စိတ္ေပါ့ေနာ္၊ အဲဒီအေတြး မဝင္ေတာ့ဘူး။

★ အဲဒါေၾကာင့္ နာက်င္မွုကို ၾကည့္တတ္ရင္၊ အထူးသျဖင့္ ၾကင္နာမွုနဲ႔ ၾကည့္တတ္ရင္ နာၾကည္းမွု မျဖစ္ေတာ့ဘူး။ ေလာကႀကီးကို စိတ္နာတာတို့ လူေတြကို စိတ္နာတာတို့ အဲဒါမ်ိဳးေတြ မျဖစ္ေတာ့ဘူး။ လူ႔ေလာကႀကီးထဲမွာ ေနရတာ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္ရွိတယ္။

★ အဲဒါေၾကာင့္ က႐ုဏာဆိုတာက Compassion ဆိုတာက suffering ကို focus လုပ္တယ္။ အဆင္မေျပမွုကို focus လုပ္တယ္။ Focus လုပ္တဲ့ေနရာမွာ စိတ္ဓါတ္မက်ေအာင္ focus လုပ္တဲ့နည္း အဲဒါေၾကာင့္မို့လို့ လူၿပိန္းစကားနဲ႔ ေျပာရရင္ မေကာင္းတာကို ေကာင္းေအာင္ၾကည့္တာက ဒါ က႐ုဏာ။

★ ေကာင္းတာကို ျမင္ေအာင္ ၾကည့္တာက်ေတာ့ မုဒိတာ။ ဘဝမွာ ေကာင္းတာ အမ်ားႀကီး ရွိတယ္။ YTU ေက်ာင္း တတ္နိုင္သည္အထိဆိုရင္ စာေတြလုပ္လိုက္ရတာ ဆယ္တန္းအထိ စာေတြႀကိဳးစားခဲ့ရတာ။

★ အဲဒီ ႀကိဳးစားခဲ့တဲ့ စာေတြကို ႀကိဳးစားခဲ့တဲ့ အေၾကာင္းေတြကို ျပန္ေတြးၿပီးေတာ့၊ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ ဂုဏ္ယူတာ။ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ ပီတိျဖစ္တာ။ အဲဒါကို မုဒိတာလို့ ေခၚတယ္။

★ လူအမ်ားစု ဒီဟာကို မေတြးျဖစ္ဘူး။ မေတြးျဖစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ ဘုန္းဘုန္း စာအုပ္ေခါင္းစည္းေပးထားသလို ေပ်ာ္နိုင္ပါရဲ့နဲ႔ ေပ်ာ္ဖို့ေမ့ေနတာေပါ့။ ေပ်ာ္နိုင္တဲ့လူထဲမွာ ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေပ်ာ္ဖို့ ေမ့ေနတာ။

★ YTU ေက်ာင္းသားကို တျခားအင္ဂ်င္နီယာေက်ာင္းသားေတြလည္းပဲ အားက်တယ္၊ အင္ဂ်င္နီယာ ေမဂ်ာမဟုတ္တဲ့ေက်ာင္းသားေတြလည္းပဲ အားက်တယ္၊ ေပ်ာ္မွာပဲ အရမ္းကို ဂုဏ္ယူစရာေကာင္းမွာပဲ ဒီလိုထင္ၾကတာ။

★ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္က်ေတာ့ ကိုယ္ႀကိဳးစားခဲ့တဲ့ဟာေတြကို ကိုယ္က ျပန္ၿပီးေတာ့ ေတြးတဲ့အက်င့္ ပီတိျဖစ္တဲ့အက်င့္ လုပ္မထားတဲ့အခါက်ေတာ့ ေတာ္႐ုံတန္႐ုံ ပီတိမျဖစ္နိုင္ဘူး။ ၀မ္းေျမာက္တဲ့စိတ္ မျဖစ္နိုင္ဘူး။ Happiness မျဖစ္နိုင္ဘူး။

★ ဘုန္းဘုန္းတို့ရဲ့ ဦးေႏွာက္က ေနာက္က ဦးေႏွာက္နဲ႔ ေရွ႕ကဦးေႏွာက္မွာ ေနာက္က ဦးေႏွာက္ amygdala ဆိုတာ fear center ေၾကာက္စိတ္အေျခခံတဲ့ ဦးေႏွာက္။ ေၾကာက္စရာေတြကို ကိုယ္လိုက္ေတြးတာေလ။ စာက်က္ရအုန္းမယ္။ စာေမးပြဲ က်မွာစိုးလို့။ အေၾကာက္တရားကို အေျခခံၿပီးေတာ့ စာက်က္တယ္။

★ အေၾကာက္တရား အေျခခံၿပီးေတာ့ စာၾကည့္တယ္။ ဒါက ေနာက္ကဦးေႏွာက္ကို သြားၿပီးေတာ့ activate လုပ္ေနတာေပါ့။ အမွန္ကေတာ့ ဥပမာ architecture တက္တဲ့ ေက်ာင္းသားဆိုရင္ ဒို့နိုင္ငံမွာ architecture က ဘယ္လိုလိုအပ္တယ္၊ အဲဒီလို ျပႆနာေတြကို ေလ့လာ၊ ျပႆနာအႀကီးေတြကို ေလ့လာ။

★ အဲဒီ ျပႆနာအႀကီးႀကီးေတြကို ေလ့လာၿပီးေတာ့  အဲဒီျပႆနာေတြကို ဝိုင္းဝန္းေျဖရွင္းေပးခ်င္တဲ့စိတ္ ေမြးရင္ ေရွ႕ကဦးေႏွာက္ Hippocampus ဦးေႏွာက္က အလုပ္လုပ္တယ္တဲ့။

ေက်းဇူးေတာ္ရွင္ေအာက္စဖို့ဒ္ဆရာေတာ္
ပါေမာကၡ ေဒါက္တာအရွင္ဓမၼသာမိ
🙏🙏🙏

(၄.၁.၂၀၂၀) ရန္ကုန္နည္းပညာတကၠသိုလ္တြင္ က်င္းပခဲ့ေသာ တရားသင္တန္း (ပထမေန႔-  တတိယအခ်ိန္) တြင္ ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့ေသာ “မုဒိတာ ဦးေဏွာက္ျဖင့္ မုဒိတာ တိုင္းျပည္ကို တည္ေဆာက္ျခင္း – Building A Joyous Nation with A Happy Brain” တရားေတာ္မွ ေရးသားပူေဇာ္ပါသည္။

ေၾကာက္စိတ္ျဖစ္တဲ့အခ်ိန္ တုန္႔ျပန္တဲ့ဦးေႏွာက္ႏွင့္
စိတ္ခံစားမွုကို ကိုင္တြယ္နိုင္တဲ့ ဦးေႏွာက္
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
မုဒိတာဦးေဏွာက္ျဖင့္ မုဒိတာတိုင္းျပည္ကို တည္ေဆာက္ျခင္း
(တတိယပိုင္း) - အပိုင္း(၂)

★ Biology ဘုန္းဘုန္း မေလ့လာဖူးပါဘူး၊ အခု ဘုန္းဘုန္းေျပာမယ့္ဟာ demonstrate လုပ္မယ့္ဟာ ဟားဗဒ္တကၠသိုလ္ေဆးေက်ာင္းက Prof. Daniel Siegel ရဲ့ demonstration ေလးပါ။

★ လက္ကို ဒီလိုလုပ္ၾကည့္ (ျဖန႔္ထားသည့္အေနအထား) ၿပီးရင္ လက္မကိုေခါက္လိုက္ ေခါက္ၿပီးရင္ လက္ေလးေခ်ာင္းကို သူ႔အေပၚမွာ ေခါက္ၿပီးေတာ့ အုပ္ထားလိုက္။ ဒါက ဦးေႏွာက္ရဲ့ ပုံစံတဲ့။ အဓိက အေရးႀကီးတဲ့ေနရာေပါ့။ အဓိကအေရးႀကီးတယ္ဆိုတာ ဦးေႏွာက္က ေဒသေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။

★ ဒီစာအုပ္ထဲမွာေတာင္မွ အေရးႀကီးတဲ့ေဒသ ရွစ္ခုကိုျပထားတာ။ ဒါေပမဲ့ အခုျပတဲ့ေနရာက အေရးႀကီးတဲ့ေဒသ ႏွစ္ခုကိုျပတာ။ အဲေတာ့ ဒီေဒသက ဒီလက္ညႇိုးနဲ႔ဟာက Amygdala, အဲဒီ  Amygdala ဆိုတဲ့ ဦးေႏွာက္က Fight and Flight ကိုလုပ္တာ။

★ ဘာလို့ fight လုပ္တာတုန္း၊ ဘာလို့  flight  လုပ္တာတုန္း။ ေၾကာက္လို့။ အေၾကာက္တရား ရွိလို့ အဲဒါကို fear center လို့ေခၚတယ္ ဒီေနရာ (Amygdala) ဦးေႏွာက္ရဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ ရွိတယ္။ ဒီဦးေႏွာက္က တိရိစၧာန္လည္း ရွိတယ္။ တိရိစၧာန္ထဲမွာ သူတို့ကိုလိုက္တဲ့ အေကာင္ႀကီးေတြ ရွိတယ္ဆိုရင္ ျပန္ၿပီးေတာ့ fight လုပ္တယ္။

★ Fight လုပ္လို့ မရေတာ့ဘူးဆိုရင္ ထြက္ေျပးတာ။ Fight လုပ္တဲ့ေနရာမွာလည္းပဲ ရွိသမၽွအင္အား အစြမ္းကုန္သုံးတယ္။ Fight လုပ္လို့ မနိုင္ေတာ့ဘူး ထြက္ေျပးရမယ္ဆိုလည္း ရွိတဲ့အင္အားအစြမ္းကုန္သုံးတယ္။

★ အဲဒီဟာလုပ္ဖို့အတြက္ ေၾကာက္စိတ္ဝင္ၿပီဆိုရင္ သူက Stress အရမ္းျဖစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ Cortisol hormone ထြက္တဲ့အခါမွာ တကိုယ္လုံးက ဘုန္းဘုန္းတို့ရဲ့ Organ ေတြ heart တို့ lung တို့ အကုန္လုံး တင္းကုန္တာ tense ျဖစ္ကုန္တာ။

★ အဲဒီမွာ ရွိသမၽွအင္အားေတြ အကုန္လုံး အဆင္သင့္လုပ္ထားတယ္။ ရွိသမၽွ ဂလူးကို့စ္ေတြ အကုန္လုံး ယူထားၿပီးေတာ့ အင္အားေတြ အဆင္သင့္လုပ္ထားတယ္။ Fight မယ္ဆိုရင္လည္းပဲ အစြမ္းကုန္ fight လုပ္တာ။ Flight လုပ္မယ္ဆိုလည္း အစြမ္းကုန္ ထြက္ေျပးနိုင္ေအာင္ အႏၲရာယ္ေတြ။

★ ဘာျဖစ္လို့တုန္း သူက Survival instinct အသက္ရွင္နိုင္ဖို့အတြက္ ေသေရးရွင္ေရး။ အဲဒီဟာက ေတာထဲမွာ က်ားလိုက္ခံရတာေလ၊ ဘတ္စ္ကားေပၚမွာ ဘတ္စ္ကားတိုးစီးရတာ က်ားလိုက္တာ မဟုတ္ဘူး။ အဲဒီက်ားလိုက္တဲ့ေနရာမွာ အသုံးျပဳတဲ့ ဦးေႏွာက္ကို ဘတ္စ္ကားေစာင့္တဲ့ေနရာမွာ သြားၿပီးေတာ့ အသုံးျပဳတယ္။

★ က်ားတကယ္လိုက္တဲ့အခါက်ေတာ့ ထြက္ေျပးဖို့ အားမရွိေတာ့ဘူး။ က်ားတကယ္လိုက္တယ္ဆိုေတာ့ ဘယ္ေနရာမွာလိုက္တုန္း စာေမးပြဲခန္းထဲမွာလိုက္တယ္၊ အဲဒီအခ်ိန္က်ေတာ့ ကိုယ္က အင္အားမရွိေတာ့ဘူး။ အေတြးေတြက သိပ္မထြက္ေတာ့ဘူး။

★ အဲဒါေၾကာင့္ ဒီ Amygdala ဆိုတဲ့ ဦးေႏွာက္ကို သူလိုအပ္တဲ့ေနရာမွာပဲ သူသုံးနိုင္ေအာင္ stress က လူတိုင္းရွိတယ္၊ မနက္က ေျပာသလို၊ ဒါေပမဲ့ stress ကို manage လုပ္နိုင္ရမယ္၊ level တစ္ခုမွာ manage လုပ္နိုင္ရမယ္။ healthy ျဖစ္ေအာင္ manage လုပ္နိုင္ရမယ္။

★ အဲဒီ amygdala ဦးေႏွာက္ရဲ့ေနာက္ပိုင္းက ဒီေနရာေလးက အလုပ္လုပ္တာမ်ားရင္ ေရွ႕ကဦးေႏွာက္ Hippocampus ဆိုတဲ့ ေရွ႕ကဦးေႏွာက္က အလုပ္မလုပ္ဘူး။ ဒီႏွစ္ခု တစ္ၿပိဳက္နက္ အလုပ္မလုပ္ဘူး။ သူက neuro connection ဆိုတာ ရွိေသးတယ္။ သူတို့ေျပာတာ။

★ Neuro connection ဆိုတာ ကိုယ့္ရဲ့အေတြးက ေၾကာက္တဲ့အေတြးျဖစ္ဖို့ ကိုယ္နဲ႔့ၿပိဳင္ဖက္အေၾကာင္းေတြးၿပီးေတာ့ ကိုယ္က ကိုယ့္ထက္သာမွာကိုေၾကာက္တယ္။ အဲဒီေၾကာက္စိတ္ေၾကာင့္ ဒီ amygdala က အလုပ္လုပ္တာ။ သူက အလုပ္လုပ္ရင္ တစ္ခါေၾကာက္ရင္ အဲဒီမွာ Neuro connection ကတစ္ခါေပၚတာ။ တစ္ခါေၾကာက္ရင္ တစ္ခါေပၚလိုက္။

★ မ်ားမ်ားေၾကာက္စိတ္ျဖစ္ရင္ ဒီက Neuro connection က ပိုၿပီးေတာ့ အားေကာင္းလာတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ဒီ Hippocampus က neuro connection ေတြကို ေသေစတယ္။ ေအလုပ္မလုပ္ဘူး။ ဒီ Hippocampus area က သူဘာလုပ္တာတုန္းဆို -

The Hippocampus plays a part in both memory and emotion regulation.
[Ref: Siddhartha's brain]

★ ကိုယ့္ရဲ့ စိတ္ခံစားမွုကို regulate လုပ္တဲ့ေနရာမွာ control လုပ္တဲ့ေနရာမွာ manage လုပ္တဲ့ေနရာမွာ အဲဒီ hippocampus က အလုပ္လုပ္တယ္။ တကယ္လို့ ဒီဟာကပဲ အလုပ္လုပ္တာမ်ားတယ္ amygdala ကပဲ အလုပ္လုပ္တာမ်ားတယ္ဆိုရင္ ဒီလူက သူ႔စိတ္ကိုသူ မထိန္းနိုင္ေတာ့ဘူး။

★ သူ႔ေဒါသသူ မထိန္းနိုင္ဘူး။ ဘာမွမဟုတ္တာေလးနဲ႔ ေဒါသျဖစ္တယ္။ ဘာမွ မဟုတ္တာေလးနဲ႔ ေဒါသျဖစ္တယ္ဆိုရင္ ဒါ လုပ္ငန္းရွင္ဆိုရင္လည္း customer ေတြ နဲ႔ ဆက္ဆံေရးပ်က္မွာပဲ။

★ အသင္းနဲ႔ အဖြဲ႕နဲ႔ အလုပ္လုပ္ရတယ္ဆိုရင္လည္း အစည္းအေဝးတက္တိုင္း အစည္းအေဝးတက္တိုင္း သူမ်ားနဲ႔ ျပႆနာျဖစ္တယ္။ သူ႔လုပ္ငန္းမွာ သူ job satisfaction ေပ်ာ္ရႊင္မွုနည္းလို့ သူနဲ႔အလုပ္လုပ္တဲ့လူေတြနည္းလို့။

★ ဒါေၾကာင့္ Hippocampus က #မွတ္ဉာဏ္ေကာင္းေအာင္လည္း လုပ္တယ္၊ emotion regulation လည္းလုပ္တယ္။

The amygdala has a central role in establishing fear responses.

Amygdala က်ေတာ့ ေၾကာက္စရာေကာင္းတဲ့ေနရာေတြမွာ တုန႔္ျပန္တဲ့ ဦးေႏွာက္ပါ။

It seems the anterior cingulate cortex (ACC) and hippocampus are vital for extinguishing fear responses and keeping it that way.

★ ေၾကာက္စရာမေကာင္းတဲ့အရာကို ေၾကာက္စရာလို့ေတြးၿပီးေတာ့ က်ားလိုက္တဲ့အလား Fight and Flight mode ထဲကို ၀င္သြားတာ။ အဲဒီလို တုန႔္ျပန႔္တာ အဲဒါ amygdala ၊ အဲဒီလို မျဖစ္ေအာင္ hippocampus က အားေကာင္းေနဖို့ healthy ျဖစ္ေနဖို့ အေရးႀကီးတယ္။

★ Hippocampus healthy ျဖစ္ေနဖို့ဆိုရင္ Emotion ကို သြားၿပီးေတာ့ ကိုင္ရတယ္။ သူနဲ႔  connect ျဖစ္တဲ့ emotion က ဘာတုန္း။ Positive emotion ။ က႐ုဏာ - compassion ကိုလည္း positive emotion လို့ေျပာတယ္။ မုဒိတာလည္း positive emotion လို့ေျပာတယ္။

★ ေနာက္ၿပီးေတာ့ Hippocampus ဆိုတာက စိတ္တည္ၿငိမ္တယ္ calming - စိတ္တည္ၿငိမ္တယ္။ ဆုံးျဖတ္တဲ့ေနရာမွာ တကယ္လို့ hippocampus ဦးေႏွာက္နဲ႔ ဆုံးျဖတ္တယ္ဆိုရင္ မွန္တာမ်ားတယ္တဲ့၊ amygdala ဦးေႏွာက္နဲ႔ ဆုံးျဖတ္တယ္ဆိုရင္ မွားတာမ်ားတယ္။

ေက်းဇူးေတာ္ရွင္ေအာက္စဖို့ဒ္ဆရာေတာ္
ပါေမာကၡ ေဒါက္တာအရွင္ဓမၼသာမိ
🙏🙏🙏

(၄.၁.၂၀၂၀) ရန္ကုန္နည္းပညာတကၠသိုလ္တြင္ က်င္းပခဲ့ေသာ တရားသင္တန္း (ပထမေန႔-  တတိယအခ်ိန္) တြင္ ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့ေသာ “မုဒိတာ ဦးေဏွာက္ျဖင့္ မုဒိတာ တိုင္းျပည္ကို တည္ေဆာက္ျခင္း – Building A Joyous Nation with A Happy Brain” တရားေတာ္မွ ေရးသားပူေဇာ္ပါသည္။

Sunday, April 5, 2020

ပုရိသမ်ားႏွင့္ သုက္ထြက္ရန္ၾကာလြန္းတဲ့ ျပႆနာ

ပုရိသများနှင့် သုက်ထွက်ရန်ကြာလွန်းတဲ့ ပြဿနာ



ရေးသားသူ Ye Myo Myat
ဆေးပညာပိုင်းဆိုင်ရာတည်းဖြတ်သူ Dr. Thurein Hlaing Win

အမျိုးသားတွေနဲ့ လိင်ကျန်းမာရေးအကြောင်း ပြောမယ်ဆိုရင် လူတော်တော်များများက ပန်းသေပန်းညှိုးပြဿနာနဲ့ သုက်ထွက်မြန်တဲ့ အကြောင်းတွေကို ပိုပြီး မြင်တတ်ကြပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ အဖြစ်များတဲ့ ပြဿနာတွေကိုး။ ဒီနေ့ ကျွန်တော်ပြောပြပေးမယ့် အကြောင်းအရာကတော့ တချို့အမျိုးသားတွေမှာ ဖြစ်တတ်တဲ့ သုက်ထွက်ဖို့ ကြာလွန်းတဲ့ ကိစ္စပဲဖြစ်ပါတယ်။

ဘယ်လိုအခြေအနေကို သုက်ထွက်ဖို့ ကြာတယ်လို့ သတ်မှတ်လို့ရလဲ။
ပုံမှန်အမျိုးသားတစ်ယောက်ရဲ့ ထိုးသွင်းဆက်ဆံေနစဉ် သုက်ထွက်ရန်ကြာချိန်ကို အတိအကျပြောလို့ မရဘူးဆိုပေမဲ့ မိနစ် ၃၀ထက် ပိုအချိန်ယူနေရတယ်ဆိုရင်တော့ သုက်ထွက်တာ ကြာတယ်လို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။ ဒီပြဿနာကို ဆေးပညာအရ Delayed Ejaculation (DE) လို့လည်း ခေါ်ကြပါတယ်။ DE ကို ဖြစ်စေတဲ့ အကြောင်းရင်းများစွာထဲမှာ အဖြစ်အများဆုံး တရားခံကတော့ စိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာပါပဲ။

တစ်ခါတစ်ရံမှာ သုက်လုံးဝ မထွက်တော့တဲ့အခြေအနေထိပါ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ခဏတာလောက်ပဲ ဝေဒနာခံစားရတဲ့သူတွေလည်း ရှိသလို နှစ်ရှည်လများစွာ ကြာပြီး လိင်မှုကိစ္စမှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်ရော၊ လိင်ဆက်ဆံဖော်ကိုပါ စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

သူ့ရဲ့ ရောဂါလက္ခဏာတွေက ဘယ်လိုမျိုးလဲ
တစ်ကိုယ်ရေ အာသာဖြေတဲ့အချိန်မှာ သုက်ထွက်ချိန်ဟာ ပုံမှန်အတိုင်းဖြစ်နေတတ်ပြီး ထိုးသွင်းဆက်ဆံမှုပြုတဲ့အခါမှာ ဆန္ဒပြီးမြောက်ပြီး မိနစ် ၃၀ ထက်ပိုကြာနေတတ်ပါတယ်။ ဒီလိုကြာနေတဲ့အခါ ကိုယ်တိုင် လက်နဲ့အာသာဖြေလိုက်ရမှ သို့မဟုတ် ဆက်ဆံဖော်က ပါးစပ်ဖြင့် နှိုးဆွပေးလိုက်တော့မှ သုက်ထွက်နိုင်တဲ့ အမျိုးသားတွေလည်း ရှိသလို လုံးဝမထွက်လာတဲ့သူတွေလည်း ရှိပါတယ်။

သုက်ထွက်တော့မယ့် အချိန်မှာ ရုတ်တရက် စိတ်ကတခြားရောက်သွားတာ၊ စိတ်မပါသလို ဖြစ်သွားတာ၊ သုက်ထွက်ဖို့ ခက်ခဲတာ၊ တစ်နေသလို ခံစားရတာ၊ အရှိန်လျော့သွားတာ အစရှိတဲ့ လက္ခဏာတွေလည်း တွေ့ရပါတယ်။ ပုံမှန်ဆက်ဆံနေကျ မဟုတ်တဲ့ အဖော်တွေ၊ တချို့သော ကိုယ်နဲ့ အသားမကျတဲ့ နေရာ၊ အခြေအနေမျိုးတွေမှာ သုက်ထွက်ဖို့ ကြာတတ်ပါတယ်။ ဒါကိုတော့ အခြေအနေအရ သုက်ထွက်ရန်ကြာခြင်း (Situational Delayed Ejaculation) လို့ ခေါ်ပါတယ်။

သုက်ထွက်ချိန် ကြာမြင့်စေတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေက ဘာတွေလဲ။
စိုးရိမ်ပူပန်စိတ်တွေ၊ စိတ်ကျရောဂါ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ခံစားနေရတဲ့သူတွေမှာ အဖြစ်များနိုင်ပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ ကြီးစိုးနေတဲ့ အတွေးတွေက လိင်စိတ်ဆန္ဒကိုပါ လွှမ်းမိုးသွားတာကြောင့် လိင်ဆက်ဆံရာမှာ အခက်အခဲတွေ ကြုံလာတတ်ပါတယ်။ ကိုယ့်ချစ်သူနဲ့ အချစ်ရေးကိစ္စ အဆင်မပြေတာ၊ စိတ်ဆိုးဒေါသထွက်နေတာ၊ ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ မှန်းထားသလောက် လက်တွေ့လိင်ဆက်ဆံတဲ့အခါ စိတ်တိုင်းမကျတာတွေကြောင့်လည်း အဖြစ်များပါတယ်။

ကျန်းမာရေးအခြေအနေအရ ကျောရိုး၊ တင်ပါးဆုံရိုးမှာ ရှိတဲ့ အာရုံကြောတွေမှာ ဒဏ်ဖြစ်နေတာ၊ ဆီးကျိတ်ခွဲစိတ်မှုအပြီး အာရုံကြောထိခိုက်သွားတာ၊ နှလုံးရောဂါ၊ ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်း၊ ရုတ်တရက်သတိလစ်ခြင်း၊ သိုင်းရွိုက်ဟော်မုန်း၊ ကျားဟော်မုန်း နည်းလာခြင်း၊ မွေးရာပါချို့ယွင်းချက်တွေ၊ စိတ်ကျရောဂါပျောက်ဆေး၊ သွေးတိုးကျဆေး၊ ဆီးဆေး၊ အရက်အလွန်အကျွံသောက်ခြင်းကြာင့် သုက်ထွက်ကြာနိုင်ပါတယ်။

သုက်ထွက်ကြာတာကို ဘယ်လိုကုသမလဲ။
မကုသဘဲ ထားလိုက်လို့ ပျောက်သွားတဲ့သူတွေလည်း ရှိသလို နှစ်ရှည်လကြာ ဝေဒနာခံစားနေရတဲ့ အမျိုးသားတွေလည်း ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကိုယ့်မှာ လိင်ဆက်ဆံနေစဉ် သုက်ထွက်ဖို့ ကြာလွန်းတယ်လို့ ခံစားနေရရင်၊ ဒီလိုဖြစ်နေတာ ၆လထက် ကျော်နေပြီဆိုရင်တော့ ဆရာဝန်နဲ့ သေချာပြသကြည့်တာ အကောင်းဆုံးပါပဲ။ သွေးဖောက်စစ်ခြင်း၊ ဆီးစစ်ခြင်း၊ တခြားသော ရောဂါတွေ၊ ကျားဟော်မုန်း ပမာဏ၊ ဟော်မုန်းမျှခြေ အပြောင်းအလဲ၊ လတ်တလော ခံစားနေရတဲ့ စိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေအပြင် ကိုယ့်ရဲ့ လိင်တံမှာ ကောင်းစွာထောင်မတ်နိုင်ခြင်း၊ တခြားသော ပြဿနာတွေ ရှိ၊ မရှိ စစ်ဆေးမှာဖြစ်ပါတယ်။

တရားခံအကြောင်းရင်းကို ရှာဖွေစစ်ဆေးပြီးသွားမှ ကုသမှုခံယူဖို့ အကောင်းဆုံးဖြစ်မယ့် နည်းလမ်း၊ ကုထုံးတွေကို ဆရာဝန်က အကြံပေးမှာဖြစ်ပါတယ်။ သုက်ထွက်ကြာတာကို မကုသဘဲ ပစ်ထားလိုက်ရင် သူ့နောက်ကွယ်မှာ လိင်စိတ်သာယာမှု မရှိတာ၊ လိင်ဆက်ဆံရမှာ စိုးရိမ်ပူပန်တာ၊ မျိုးမအောင်တာ၊ မြုံတာ၊ လိင်စိတ်ဆန္ဒနည်းသွားတာအပြင် တခြားစိတ်ကျန်းမာရေးမှာပါ ထိခိုက်လာနိုင်သလို ကိုယ့်ချစ်သူ၊ အိမ်ထောင်ဖက်နဲ့လည်း လူမှုရေးဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေ ပိုဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ဒီပြဿနာရှိနေတယ်လို့ သံသယရှိနေရင် မရှက်ပါနဲ့။ တွေ့ရာ ဆေးမြီးတိုတွေနဲ့ မကုပါနဲ့။ စောစောသိလေ ကုသပျောက်ကင်းဖို့ ပိုလွယ်တာကြောင့် ဆရာဝန်နဲ့ အမြန်ဆုံးပြသတာ အကောင်းဆုံးပါပဲလို့ အကြံပေးလိုက်ပါတယ်။

မူလဘူတ တင္ဆက္သူ ~

HELLO SAYARWON

ပုရိသမ်ားႏွင့္ သုက္ထြက္ရန္ၾကာလြန္းတဲ့ ျျပႆနာ




ေရးသားသူ Ye Myo Myat
ေဆးပညာပိုင္းဆိုင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win

အမ်ိဳးသားေတြနဲ႔ လိင္က်န္းမာေရးအေၾကာင္း ေျပာမယ္ဆိုရင္ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ပန္းေသပန္းညႇိုးျပႆနာနဲ႔ သုက္ထြက္ျမန္တဲ့ အေၾကာင္းေတြကို ပိုၿပီး ျမင္တတ္ၾကပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အျဖစ္မ်ားတဲ့ ျပႆနာေတြကိုး။ ဒီေန႔ ကၽြန္ေတာ္ေျပာျပေပးမယ့္ အေၾကာင္းအရာကေတာ့ တခ်ိဳ့အမ်ိဳးသားေတြမွာ ျဖစ္တတ္တဲ့ သုက္ထြက္ဖို့ ၾကာလြန္းတဲ့ ကိစၥပဲျဖစ္ပါတယ္။

ဘယ္လိုအေျခအေနကို သုက္ထြက္ဖို့ ၾကာတယ္လို့ သတ္မွတ္လို့ရလဲ။
ပုံမွန္အမ်ိဳးသားတစ္ေယာက္ရဲ့ ထိုးသြင္းဆက္ဆံေနစဥ္ သုက္ထြက္ရန္ၾကာခ်ိန္ကို အတိအက်ေျပာလို့ မရဘူးဆိုေပမဲ့ မိနစ္ ၃၀ထက္ ပိုအခ်ိန္ယူေနရတယ္ဆိုရင္ေတာ့ သုက္ထြက္တာ ၾကာတယ္လို့ ဆိုနိုင္ပါတယ္။ ဒီျပႆနာကို ေဆးပညာအရ Delayed Ejaculation (DE) လို့လည္း ေခၚၾကပါတယ္။ DE ကို ျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္းမ်ားစြာထဲမွာ အျဖစ္အမ်ားဆုံး တရားခံကေတာ့ စိတ္က်န္းမာေရးျပႆနာပါပဲ။

တစ္ခါတစ္ရံမွာ သုက္လုံးဝ မထြက္ေတာ့တဲ့အေျခအေနထိပါ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ခဏတာေလာက္ပဲ ေဝဒနာခံစားရတဲ့သူေတြလည္း ရွိသလို ႏွစ္ရွည္လမ်ားစြာ ၾကာၿပီး လိင္မွုကိစၥမွာ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ေရာ၊ လိင္ဆက္ဆံေဖာ္ကိုပါ စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ေစနိုင္ပါတယ္။

သူ႔ရဲ့ ေရာဂါလကၡဏာေတြက ဘယ္လိုမ်ိဳးလဲ။
တစ္ကိုယ္ေရ အာသာေျဖတဲ့အခ်ိန္မွာ သုက္ထြက္ခ်ိန္ဟာ ပုံမွန္အတိုင္းျဖစ္ေနတတ္ၿပီး ထိုးသြင္းဆက္ဆံမွုျပဳတဲ့အခါမွာ ဆႏၵၿပီးေျမာက္ၿပီး မိနစ္ ၃၀ ထက္ပိုၾကာေနတတ္ပါတယ္။ ဒီလိုၾကာေနတဲ့အခါ ကိုယ္တိုင္ လက္နဲ႔အာသာေျဖလိုက္ရမွ သို့မဟုတ္ ဆက္ဆံေဖာ္က ပါးစပ္ျဖင့္ ႏွိုးဆြေပးလိုက္ေတာ့မွ သုက္ထြက္နိုင္တဲ့ အမ်ိဳးသားေတြလည္း ရွိသလို လုံးဝမထြက္လာတဲ့သူေတြလည္း ရွိပါတယ္။

သုက္ထြက္ေတာ့မယ့္ အခ်ိန္မွာ ႐ုတ္တရက္ စိတ္ကတျခားေရာက္သြားတာ၊ စိတ္မပါသလို ျဖစ္သြားတာ၊ သုက္ထြက္ဖို့ ခက္ခဲတာ၊ တစ္ေနသလို ခံစားရတာ၊ အရွိန္ေလ်ာ့သြားတာ အစရွိတဲ့ လကၡဏာေတြလည္း ေတြ႕ရပါတယ္။ ပုံမွန္ဆက္ဆံေနက် မဟုတ္တဲ့ အေဖာ္ေတြ၊ တခ်ိဳ့ေသာ ကိုယ္နဲ႔ အသားမက်တဲ့ ေနရာ၊ အေျခအေနမ်ိဳးေတြမွာ သုက္ထြက္ဖို့ ၾကာတတ္ပါတယ္။ ဒါကိုေတာ့ အေျခအေနအရ သုက္ထြက္ရန္ၾကာျခင္း (Situational Delayed Ejaculation) လို့ ေခၚပါတယ္။

သုက္ထြက္ခ်ိန္ ၾကာျမင့္ေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြက ဘာေတြလဲ။
စိုးရိမ္ပူပန္စိတ္ေတြ၊ စိတ္က်ေရာဂါ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ခံစားေနရတဲ့သူေတြမွာ အျဖစ္မ်ားနိုင္ပါတယ္။ သူတို့ရဲ့ စိတ္ထဲမွာ ႀကီးစိုးေနတဲ့ အေတြးေတြက လိင္စိတ္ဆႏၵကိုပါ လႊမ္းမိုးသြားတာေၾကာင့္ လိင္ဆက္ဆံရာမွာ အခက္အခဲေတြ ၾကဳံလာတတ္ပါတယ္။ ကိုယ့္ခ်စ္သူနဲ႔ အခ်စ္ေရးကိစၥ အဆင္မေျပတာ၊ စိတ္ဆိုးေဒါသထြက္ေနတာ၊ ကိုယ့္စိတ္ထဲမွာ မွန္းထားသေလာက္ လက္ေတြ႕လိင္ဆက္ဆံတဲ့အခါ စိတ္တိုင္းမက်တာေတြေၾကာင့္လည္း အျဖစ္မ်ားပါတယ္။

က်န္းမာေရးအေျခအေနအရ ေက်ာရိုး၊ တင္ပါးဆုံရိုးမွာ ရွိတဲ့ အာ႐ုံေၾကာေတြမွာ ဒဏ္ျဖစ္ေနတာ၊ ဆီးက်ိတ္ခြဲစိတ္မွုအၿပီး အာ႐ုံေၾကာထိခိုက္သြားတာ၊ ႏွလုံးေရာဂါ၊ ဆီးလမ္းေၾကာင္းပိုးဝင္ျခင္း၊ ႐ုတ္တရက္သတိလစ္ျခင္း၊ သိုင္းရြိဳက္ေဟာ္မုန္း၊ က်ားေဟာ္မုန္း နည္းလာျခင္း၊ ေမြးရာပါခ်ိဳ့ယြင္းခ်က္ေတြ၊ စိတ္က်ေရာဂါေပ်ာက္ေဆး၊ ေသြးတိုးက်ေဆး၊ ဆီးေဆး၊ အရက္အလြန္အကၽြံေသာက္ျခင္းၾကာင့္ သုက္ထြက္ၾကာနိုင္ပါတယ္။

သုက္ထြက္ၾကာတာကို ဘယ္လိုကုသမလဲ။
မကုသဘဲ ထားလိုက္လို့ ေပ်ာက္သြားတဲ့သူေတြလည္း ရွိသလို ႏွစ္ရွည္လၾကာ ေဝဒနာခံစားေနရတဲ့ အမ်ိဳးသားေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကိုယ့္မွာ လိင္ဆက္ဆံေနစဥ္ သုက္ထြက္ဖို့ ၾကာလြန္းတယ္လို့ ခံစားေနရရင္၊ ဒီလိုျဖစ္ေနတာ ၆လထက္ ေက်ာ္ေနၿပီဆိုရင္ေတာ့ ဆရာဝန္နဲ႔ ေသခ်ာျပသၾကည့္တာ အေကာင္းဆုံးပါပဲ။ ေသြးေဖာက္စစ္ျခင္း၊ ဆီးစစ္ျခင္း၊ တျခားေသာ ေရာဂါေတြ၊ က်ားေဟာ္မုန္း ပမာဏ၊ ေဟာ္မုန္းမၽွေျခ အေျပာင္းအလဲ၊ လတ္တေလာ ခံစားေနရတဲ့ စိတ္က်န္းမာေရးျပႆနာေတြအျပင္ ကိုယ့္ရဲ့ လိင္တံမွာ ေကာင္းစြာေထာင္မတ္နိုင္ျခင္း၊ တျခားေသာ ျပႆနာေတြ ရွိ၊ မရွိ စစ္ေဆးမွာျဖစ္ပါတယ္။

တရားခံအေၾကာင္းရင္းကို ရွာေဖြစစ္ေဆးၿပီးသြားမွ ကုသမွုခံယူဖို့ အေကာင္းဆုံးျဖစ္မယ့္ နည္းလမ္း၊ ကုထုံးေတြကို ဆရာဝန္က အႀကံေပးမွာျဖစ္ပါတယ္။ သုက္ထြက္ၾကာတာကို မကုသဘဲ ပစ္ထားလိုက္ရင္ သူ႔ေနာက္ကြယ္မွာ လိင္စိတ္သာယာမွု မရွိတာ၊ လိင္ဆက္ဆံရမွာ စိုးရိမ္ပူပန္တာ၊ မ်ိဳးမေအာင္တာ၊ ျမဳံတာ၊ လိင္စိတ္ဆႏၵနည္းသြားတာအျပင္ တျခားစိတ္က်န္းမာေရးမွာပါ ထိခိုက္လာနိုင္သလို ကိုယ့္ခ်စ္သူ၊ အိမ္ေထာင္ဖက္နဲ႔လည္း လူမွုေရးဆိုင္ရာ ျပႆနာေတြ ပိုျဖစ္လာနိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ဒီျပႆနာရွိေနတယ္လို့ သံသယရွိေနရင္ မရွက္ပါနဲ႔။ ေတြ႕ရာ ေဆးၿမီးတိုေတြနဲ႔ မကုပါနဲ႔။ ေစာေစာသိေလ ကုသေပ်ာက္ကင္းဖို့ ပိုလြယ္တာေၾကာင့္ ဆရာဝန္နဲ႔ အျမန္ဆုံးျပသတာ အေကာင္းဆုံးပါပဲလို့ အႀကံေပးလိုက္ပါတယ္။

Credit: HELLO SAYARWON

Friday, April 3, 2020

ပန္းေသးအမဲမဆလာေမႊး _မာလာေခါက္ဆြဲ

ပန္းေသးအမဲမဆလာေမႊး 
(Five Spices Beef)
五香肉
-------------------------------


 ျမန္မာလို အမဲမဆလာေမႊးလို့ေခၚတဲ့ ပန္းေသးရိုးရာဟင္းတစ္ခြက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပဳလုပ္ရ လြယ္ကူၿပီး တာရွည္ခံေအာင္လည္း သိမ္းဆည္း နိုင္ကာ ပန္းေသးအိမ္တိုင္းနဲ႔ မစိမ္းလွတဲ့ ဟင္းပြဲျပဳလုပ္နည္းေလးကို မၽွေဝေပးလိုက္ပါတယ္။ လုပ္စားၾကည့္ရေအာင္ေနာ္။

ပါဝင္ပစၥည္းမ်ား
• အမဲသားႏုႏု (မိုးခိုသား)  -  ၂၅၀ ဂရမ္
• ဆား  -  အနည္းငယ္
• ခ်င္း  -  လက္တစ္ဆစ္
• ၾကက္သြန္ျဖဴ  -  ၃ ႁမႊာ
• င႐ုတ္သီးေျခာက္  -  ၅ ေတာင့္
• ေရွာက္ေကာအမွုန႔္  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁/၂ ဇြန္း
• ပါေကာ (နာနတ္ပြင့္အမွုန႔္ )  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁/၂ ဇြန္း
• ဟြားေက်ာက္ (ဇီခၽြမ္းင႐ုတ္ေကာင္း)  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁/၄ ဇြန္း
• ဆီ  -  ၅၀ မီလီလီတာ
• နံနံပင္/ၾကက္သြန္ၿမိတ္  -  အနည္းငယ္ (optional)


ျပဳလုပ္နည္း
၁။ အမဲသားႏုႏုကို ေရေဆးသန႔္စင္ၿပီး ပါးပါးလွီးထားပါ။ ခ်င္းကိုလည္း အမၽွင္ (သို့)ပါးပါးလွီးထားပါ။ ၾကက္သြန္ျဖဴကို ရိုက္ျပားထားပါ။ င႐ုတ္သီး ေျခာက္ကို အေနေတာ္ ညႇပ္ထားပါ။
၂။ အားလုံးအသင့္ျဖစ္လၽွင္ အမဲသားထဲ ဆား၊ ခ်င္း၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ လွီးျဖတ္ထားသည္တို့ကို ထည့္ပါ။ ေရွာက္ေကာ၊ ပါေကာ၊ ဟြားေက်ာက္ ထည့္၍ သမေအာင္ နယ္ၿပီး ၁၅ မိနစ္ခန႔္ ႏွပ္ထားပါ။
၃။ အသင့္ျဖစ္လၽွင္ အိုးထဲ ဆီထည့္ၿပီး အပူေပးပါ။ မီးျပင္းဖြင့္ထားပါ။ ဆီပူလာလၽွင္  ျဖတ္ထားေသာ င႐ုတ္သီးေျခာက္ကို ထည့္ေၾကာ္ပါ။ အစပ္ အရသာ မႏွစ္သက္လၽွင္ အေတာင့္လိုက္ ထည့္ေၾကာ္ပါ။
၄။ င႐ုတ္သီးေျခာက္ အနည္းငယ္ညိဳေရာင္သန္းလၽွင္ အရသာနယ္ထားေသာ  အသားကို ထည့္ၿပီး ေၾကာ္ပါ။ မီးျပင္းျပင္းျဖင့္ အဆက္မျပတ္ ေမႊေပးၿပီး အသားအေရာင္ေျပာင္းပါက မီးဖိုမွခ်ကာ ႏွစ္သက္လၽွင္ နံနံပင္ထည့္ၿပီး တည္ခင္းသုံးေဆာင္နိုင္ပါၿပီ။ တာရွည္ခံထားလိုလၽွင္ အနည္းငယ္ေျခာက္သည္အထိ ေၾကာ္ၿပီး ပုလင္းထဲ ထည့္ကာ သိမ္းဆည္းထားနိုင္ပါတယ္။
------------------------------------
Sofia

မာလာေခါက္ဆြဲ
------------------------


ပါဝင္ပစၥည္းမ်ား
• ဆား  -  အနည္းငယ္
• သၾကား  -  အနည္းငယ္
• င႐ုတ္ေကာင္း  -  အနည္းငယ္
• ပဲငံျပာရည္အၾကည္  -  အနည္းငယ္
• ႏွမ္း  -  အနည္းငယ္
• ေျမပဲေထာင္း  -  စားပြဲဇြန္း ၂ ဇြန္း
• မာလာရွမ္းေကာအႏွစ္  -  ၈၀ ဂရမ္
• ၾကက္သြန္ျဖဴ  -  ၄ ႁမႊာ
• ၾကက္သြန္နီ  -  ၂ လုံး
• ၾကက္အူေခ်ာင္း  -  ၃ ေခ်ာင္း
• ျြကက္နားရြက္မွို  -  ၃ ဂရမ္
• ေက်ာက္ပြင့္  -  ၃ ဂရမ္
• ၾကာစြယ္  -  ၃ ဂရမ္
• ေငြႏွင္းမွို  -  ၃ ဂရမ္
• မုန္လာဥနီ  -  ၃ ဂရမ္
• ေျပာင္းဖူးအေသး  -  ၃ ဂရမ္
• ေရႊပဲသီး  -  ၃ ဂရမ္
• မုန္ညင္းထုပ္  -  ၅ ဂရမ္
• ေဂၚဖီထုပ္  -  ၅ ဂရမ္
• မုန္ညင္းျဖဴထုပ္  -  ၅ ဂရမ္
• ထိုင္ဝမ္မုန္ညင္း  -  ၅ ဂရမ္
• ပန္းပြင့္စိမ္း  -  ၅ ဂရမ္
• ေကာ္ရည္  -  စားပြဲဇြန္း ၃ ဇြန္း
• ဟြားေက်ာက္  -  အနည္းငယ္
• ေရွာက္ေကာ  -  အနည္းငယ္
• ဝက္သား  -  ၁ဝဝ ဂရမ္
• ေခါက္ဆြဲ  -  ၁ဝဝ ဂရမ္
• ၾကက္ဥ  -  ၂ လုံး


ျပဳလုပ္နည္း
 ၾကက္သြန္ျဖဴကို ဓားျပားရိုက္ပါ။ ၾကက္သြန္နီကို ၄ စိတ္စိတ္ထားပါ။ မုန္လာဥနီကို အေနေတာ္လွီးပါ။ ေျပာင္းဖူးအေသးကို ထက္ျခမ္းျခမ္းပါ။ ပန္းပြင့္စိမ္းႏွင့္ ေဂၚဖီကို အေနေတာ္ လွီးၿပီး ထိုင္ဝမ္မုန္ညင္းကိုလည္း အေနေတာ္လွီးပါ။ မုန္ညင္းျဖဴကို ပါးပါးလွီးပါ။ ၾကက္အူေခ်ာင္းကို အေနေတာ္လွီးပါ။ ၾကက္ဥ ၂ လုံးကို ေဖာက္ၿပီး ေခါက္ထားပါ။ ေက်ာက္ပြင့္ႏွင့္ ဝက္သားကို အေနေတာ္လွီးျဖတ္ပါ။ ေရေႏြးဆူဆူထဲ ဆားထည့္ၿပီး ေခါက္ဆြဲကို ၅ မိနစ္ခန႔္ ျပဳတ္ပါ။ ေခါက္ဆြဲက်က္လၽွင္ ေရေအးႏွင့္ ေဆးၿပီး ေရစစ္ထားပါ။ ဒယ္အိုးကို အပူေပး၍ ဆီထည့္ၿပီး ဆီပူလာလၽွင္ ၾကက္သြန္ျဖဴႏွင့္ ၾကက္သြန္နီကို ထည့္ပါ။
 အနံ့ေမႊးလာလၽွင္ ဟြားေက်ာက္ႏွင့္ ေရွာက္ေကာထည့္ပါ။ အနံ့ေမႊးလာလၽွင္ ဝက္သားထည့္ပါ။ ေခါက္ထားေသာ ၾကက္ဥထည့္ပါ။ မာလာရွမ္းေကာအႏွစ္ထည့္ပါ။ အနံ့ေမႊး လာလၽွင္ ၾကာစြယ္၊ ျြကက္နားရြက္မွို၊ ေက်ာက္ပြင့္၊ ေငြႏွင္းမွို၊ ၾကက္ဥေခ်ာင္း၊ မုန္လာဥနီ၊ ေဂၚဖီ၊ အရသာအျဖစ္ ဆား၊ သၾကား၊ င႐ုတ္ေကာင္း၊ ပဲငံျပာရည္ အၾကည္ႏွင့္ ေရထည့္ပါ။ ေရဆူလာလၽွင္ ေခါက္ဆြဲ၊ ပန္းပြင့္စိမ္း၊ ေရႊပဲသီး၊ ကန္စြန္းရြက္၊ ေျပာင္းဖူး အေသး၊ မုန္ညင္းထုပ္ႏွင့္ ထိုင္ဝမ္မုန္ညင္းအေသးတို့ကို ထည့္ပါ။ ေခါက္ဆြဲက်က္လၽွင္ ႏွမ္းႏွင့္ ေထာင္းထား ေသာ ေျမပဲထည့္ပါ။ အနံ့ အရသာ ျပည့္စုံလၽွင္ ေကာ္ရည္ထည့္ၿပီး သုံးေဆာင္နိုင္ပါၿပီ။
----------------------------------
Eant Wint Htut

ဇီခၽြမ္းေခါက္ဆြဲျပဳတ္
-----------------------------


 ေခါက္ဆြဲဆိုရင္ ဘယ္လိုပုံစံမ်ိဳးမဆို ႏွစ္သက္လွတဲ့ ဆိုဖီယာအတြက္ေတာ့ ဒီလို ဇီခၽြမ္းအရသာ ပူပူစပ္စပ္နဲ႔ လတ္ဆတ္တဲ့ လက္လုပ္ေခါက္ဆြဲျပဳတ္ေလးက ဘာနဲ႔မွ မလဲနိုင္တဲ့ ေခါက္ဆြဲျပဳတ္ေလးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ခ်က္စားၾကည့္ရေအာင္ေနာ္။

ပါဝင္ပစၥည္းမ်ား
• အိမ္လုပ္ ေခါက္ဆြဲအစို  -  ၄ ပြဲစာ
• ၾကက္သား  -  ၁ စိတ္ (၂၅၀ ဂရမ္)
• ရွီတာခီမွိုေျခာက္  -  ၅ ပြင့္
• ခ်င္း  -  လက္တစ္ဆစ္
• ၾကက္သြန္ျဖဴ  -  ၅ ႁမႊာ
• ဇီခၽြမ္းင႐ုတ္ေကာင္းဆီခ်က္  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ ဇြန္း
• ၾကက္သြန္ၿမိတ္  -  ၂ ပင္
• ပဲငါးပိအစပ္  -  စားပြဲဇြန္း ၂ ဇြန္း
• ပဲငံျပာရည္  -  စားပြဲဇြန္း ၄ ဇြန္း
• ၾကက္သြန္ျဖဴဆီခ်က္  -  စားပြဲဇြန္း ၂ ဇြန္း
• ေရ  -  ၁ လီတာ
• ၾကက္ဥျပဳတ္  -  ၄ လုံး (optional)
• ဆား  -  အနည္းငယ္


ျပဳလုပ္နည္း
၁။ ဦးစြာ ၾကက္သားကို  အေနေတာ္အရြယ္ အတုံးေလးမ်ား တုံး၍ ဆား အနည္းငယ္ျဖင့္ ၁၅ မိနစ္ ခန႔္ နယ္ၿပီး ႏွပ္ထားပါ။ မွိုေျခာက္ကို ေရစိမ္ထားပါ။
၂။ ဟင္းရည္ခ်က္မည့္အိုးထဲ ေရေႏြးကို ဟင္းရည္ ၄ ပြဲစာ ထည့္ၿပီး တည္ပါ။ ခ်င္း၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ ႏွင့္ ၾကက္သြန္ၿမိတ္အရင္းပိုင္းတို့ကို ရိုက္ျပားၿပီး ထည့္ပါ။ ဆူပြက္ပါက ဆားနယ္ထားေသာ ၾကက္သားကို ထည့္ျပဳတ္ပါ။
၃။ ၾကက္သားျပဳတ္ထားစဥ္ ထြက္လာေသာအျမႇုပ္မ်ားကို ခပ္ထုတ္ပစ္ပါ။ ၿပီးလၽွင္ ပဲငံျပာရည္၊ ပဲငါးပိအစပ္၊ ၾကက္သြန္ျဖဴဆီခ်က္၊ ေရစိမ္ထားေသာမွိုကို ပါးပါးလွီးထည့္ပါ။ ဇီခၽြမ္းင႐ုတ္ ေကာင္းဆီခ်က္ထည့္ပါ။ ၾကက္သားႏူးအိလၽွင္ အရသာ အေပါ့အငန္ ျမည္းပါ။ လိုအပ္လၽွင္ ဆားအနည္းငယ္ ထည့္ပါ။
၄။ ဟင္းရည္အဆင္သင့္ျဖစ္လၽွင္ ေခါက္ဆြဲပြဲျပင္ရန္အတြက္ အိမ္လုပ္ေခါက္ဆြဲကို သီးသန႔္ ျပဳတ္လိုပါက ေရေႏြးအိုး သီးသန႔္တည္ၿပီး ျပဳတ္ပါ။ သီးသန႔္မျပဳတ္ဘဲ ဟင္းရည္အိုးထဲ တစ္ခါ တည္း ထည့္ခ်က္လၽွင္ ပိုၿပီးအရသာျပည့္စုံတဲ့ ေခါက္ဆြဲကို ရရွိမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
၅။ ဆူပြက္ေနေသာဟင္းရည္အိုးထဲ ေခါက္ဆြဲအစိုကို ထည့္၍ ၅ မိနစ္ခန႔္ ျပဳတ္ၿပီး ပန္းကန္ထဲမွာ ၾကက္သားမွိုေခါက္ဆြဲတို့ကို မၽွတေအာင္ ထည့္ပါ။ ၾကက္ဥျပဳတ္ ထည့္လိုလၽွင္ ထက္ျခမ္းျခမ္း ထည့္ပါ။ ေနာက္ဆုံးမွာ ၾကက္သြန္ၿမိတ္ျဖဴးၿပီး ပူစပ္စပ္အရသာရွိေသာ ဇီခၽြမ္းေခါက္ဆြဲ
ျပဳတ္ကို တည္ခင္းသုံးေဆာင္နိုင္ပါၿပီ။
-----------------------------------
Sofia

Friday, March 27, 2020

ဝက္သား ပဲငါးပိထမင္းေပါင္း _ပုစြန္ပိန္းဥေၾကာ္_နံရိုးေပါင္းဆီခ်က္ေခါက္ဆြဲ_ငါးကင္ႏွင့္ မန္က်ည္းေဆာ့စ္

ဝက္သား ပဲငါးပိထမင္းေပါင္း
-------------------------------------


ပါဝင္ပစၥည္းမ်ား
• ဆီ  -  စားပြဲဇြန္း ၃ ဇြန္း
• ဆား  -  အနည္းငယ္
• သၾကား  -  အနည္းငယ္
• င႐ုတ္ေကာင္း  -  အနည္းငယ္
• ပဲငံျပာရည္အၾကည္  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ ဇြန္း
• ႏွမ္း  -  စားပြဲဇြန္း ၁ ဇြန္း
• ၾကက္သြန္ျဖဴ  -  ၃ ႁမႊာ (ဓားျပားရိုက္ပါ)
• ၾကက္သြန္နီ  -  ၁ လုံး (၄ စိတ္စိတ္ပါ)
• ခ႐ုဆီ  -  အနည္းငယ္
• ၾကက္အူေခ်ာင္း  -  ၁ ေခ်ာင္း
• ျြကက္နားရြက္မွို  -  အနည္းငယ္
• ၾကာစြယ္  -  အနည္းငယ္
• ပဲငါးပိအႏွစ္  -  စားပြဲဇြန္း ၂ ဇြန္း
• ပန္းပြင့္စိမ္း  -  အနည္းငယ္
• ခရမ္းခ်ဥ္သီး  -  ၁ လုံး (၄ စိတ္စိတ္ပါ)
• မုန္လာဥအနီ  -  အနည္းငယ္
• ေျပာင္းဖူးအေသး  -  အနည္းငယ္
• ေရႊပဲသီး  -  အနည္းငယ္
• ေဂၚဖီထုပ္  -  အနည္းငယ္
• မုန္ညင္းျဖဴ  -  အနည္းငယ္
• ပဲျပား  -  အနည္းငယ္
• ထိုင္ဝမ္မုန္ညင္း  -  အနည္းငယ္
• ကန္စြန္းရြက္  -  အနည္းငယ္
• ေကာ္ရည္  -  အနည္းငယ္
• ေရွာက္ေကာ  -  အနည္းငယ္
• ဝက္သား  -  ၁၅၀ ဂရမ္
 (အေနေတာ္တုံးထားပါ)

ျပဳလုပ္နည္း
၁။ အသီးအရြက္မ်ားကို အေနေတာ္အရြယ္ေလးေတြ လွီးထားပါ။
၂။ ၾကက္သြန္ျဖဴ/နီကို ဆီသတ္ပါ။
၃။ အနံ့ေမႊးလာလၽွင္ ဝက္သားထည့္ၿပီး ဆီထည့္ပါ။
၄။ ဝက္သားေမႊးလာလၽွင္ ပဲငါးပိအစပ္အႏွစ္၊ ခ႐ုဆီ၊ ပဲငံျပာရည္အၾကည္၊ ဆား၊ ေကာ္ရည္၊ သၾကားႏွင့္ င႐ုတ္ေကာင္းတို့ကို ထည့္ၿပီး ေရကို လိုအပ္သလို ထည့္ပါ။
၅။ ေရဆူလာလၽွင္ မုန္လာဥအနီ၊ ၾကက္အူေခ်ာင္း၊ ေျပာင္းဖူးအေသး၊ ခရမ္းခ်ဥ္သီး၊ ပဲျပား၊ ျြကက္နားရြက္မွိုႏွင့္ ပန္းပြင့္စိမ္းတို့ကို ထည့္ပါ။
၆။ လွီးထားတဲ့ ထိုင္ဝမ္မုန္ညင္း၊ ကန္စြန္းရြက္ႏွင့္ မုန္ညင္းျဖဴ ထည့္ၿပီး ႏွမ္းကို ထည့္ပါ။
၇။ အနံ့အရသာ ျပည့္စုံလၽွင္ ေဂၚဖီထည့္ပါ။
၈။ အားလုံးျပည့္စုံလၽွင္ ပန္းကန္မွာျပင္ၿပီး သုံးေဆာင္နိုင္ပါၿပီ။
---------------------------------
Eant Wint Htut

ပုစြန္ပိန္းဥေၾကာ္
--------------------


ပါဝင္ပစၥည္းမ်ား
• ပိန္းဥ  -  ၄ဝဝ ဂရမ္
• ပုစြန္  -  ၁၆၀ ဂရမ္
• ေကာ္မွုန႔္  -  ၈၀ ဂရမ္
• ေရ  -  ၈၀ ဂရမ္
• င႐ုတ္ေကာင္းမွုန႔္အျဖဴ  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ ဇြန္း
• တ႐ုတ္မဆလာ  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၂ ဇြန္း
• Baby Corn  -  ၁၀ ဂရမ္ (ပါးပါးလွီးပါ)
• မွို  -  ၁၀ ဂရမ္ (ပါးပါးလွီးပါ)
• င႐ုတ္ပြအနီ  -  ၁၀ ဂရမ္ (ပါးပါးလွီးပါ)
• ဆီ  -  စားပြဲဇြန္း ၁ ဇြန္း
• ဆား  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁/၂ ဇြန္း
• သၾကား  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁/၂ ဇြန္း
• ခ႐ုဆီ  -  စားပြဲဇြန္း ၁ ဇြန္း
• ပဲငံျပာရည္အၾကည္  -  စားပြဲဇြန္း ၁ ဇြန္း
• ၾကက္သြန္နီ  -  ၅ ဂရမ္
• ၾကက္သား  -  ၂၅ ဂရမ္
• င႐ုတ္ပြအစိမ္း  -  ၁၀ ဂရမ္
• ၾကက္သြန္ျဖဴ  -  ၂ ႁမႊာ


ျပဳလုပ္နည္း
၁။ အိုးတစ္အိုးမွာ ပိန္းဥကို မိနစ္ ၂၀ ခန႔္ ေပါင္းထားပါ။
၂။ ဒယ္အိုးထဲ ဆီထည့္ပါ။ ၿပီးလၽွင္ ၾကက္သြန္ျဖဴ၊ ၾကက္သြန္နီ၊ ၾကက္သား၊ ပုစြန္၊ င႐ုတ္ပြအစိမ္း၊ မွို၊
Baby Corn သၾကား၊ ခ႐ုဆီ၊ ပဲငံျပာရည္၊ င႐ုတ္ေကာင္းႏွင့္ င႐ုတ္ပြအနီတို့ကို ထည့္ေၾကာ္ပါ။
၃။ ပိန္းဥေပါင္းထားတာကို ဇလုံတစ္လုံးထဲ ထည့္ေျခထားပါ။
၄။ ၿပီးလၽွင္ ဇလုံတစ္လုံးထဲ ေကာ္မွုန႔္၊ ေရ၊ ဆား၊ င႐ုတ္ေကာင္းမွုန႔္ႏွင့္ တ႐ုတ္မဆလာတို့ကို ထည့္
ေဖ်ာ္ပါ။ ၿပီးလၽွင္ ေျခထားေသာ ပိန္းဥကို ထည့္နယ္ၿပီး ၁၀ မိနစ္ခန႔္ ႏွပ္ထားပါ။
၅။ ဒယ္အိုးထဲ ဆီထည့္ၿပီး ဆူေအာင္ တည္ထားပါ။ ႏွပ္ထားတဲ့ ပိန္းဥကို အကြင္းပုံစံလုပ္ၿပီး ဆီဆူဆူထဲ ထည့္ေၾကာ္ပါ။ ၿပီးလၽွင္ ဆယ္ယူၿပီး ခုနက ခ်က္ထားတဲ့ ပုစြန္ႏွင့္ အသီးအရြက္တို့ကို ကြင္းထဲ ထည့္ ေပးလိုက္လၽွင္ ရပါၿပီ။
-------------------------------
Tin Tin Oo

နံရိုးေပါင္းဆီခ်က္ေခါက္ဆြဲ
------------------------------


ပါဝင္ပစၥည္းမ်ား
• ခ်င္း  -  ၂၀ ဂရမ္
• ကရေဝးရြက္  -  ၂ ရြက္
• ၾကက္သြန္နီ  -  ၂၀ ဂရမ္
• ၾကက္သြန္ျဖဴ  -  ၃၅ ဂရမ္
• င႐ုတ္ေကာင္းေစ့  -  စားပြဲဇြန္း ၁ ဇြန္း
• ႏြယ္ခ်ိဳ  -  စားပြဲဇြန္း ၁ ဇြန္း
• ေရေႏြးဆူဆူ  -  ၂ လီတာ (ဝက္နံရိုးျပဳတ္ရန္)
• ဆား  -  စားပြဲဇြန္း ၁ ဇြန္း
• ပဲငံျပာရည္အၾကည္  -  စားပြဲဇြန္း ၃ ဇြန္း
• ဝက္နံရိုး  -  ၈ဝဝ ဂရမ္
• ေရေႏြး  -  ၅ဝဝ မီလီလီတာ
• ေခါက္ဆြဲ  -  ၆ဝဝ ဂရမ္
• ထိုင္ဝမ္မုန္ညင္း  -  ၃ဝဝ ဂရမ္
• ၾကက္သြန္ျဖဴဆီခ်က္  -  စားပြဲဇြန္း ၂ ဇြန္း

ျပဳလုပ္နည္း
၁။ ဒယ္အိုးထဲ ခ်င္း၊ ကရေဝးရြက္၊ ၾကက္သြန္နီ၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ၊ င႐ုတ္ေကာင္းေစ့ႏွင့္ ႏြယ္ခ်ိဳ တို့ကို မီးေအးေအးနဲ႔ ေလွာ္ပါ။ ၿပီးလၽွင္ ေရေႏြးဆူဆူေလာင္းထည့္ပါ။ ဆား၊ ပဲငံျပာရည္ အၾကည္ စားပြဲဇြန္း ၂ ဇြန္းႏွင့္ ဝက္နံရိုးတို့ကို ထည့္ၿပီး ဆူေအာင္တည္ပါ။ ေရဆူလာလၽွင္ အျမႇုပ္မ်ားကို ခပ္ထုတ္ပစ္ပါ။ ၄၅ မိနစ္ခန႔္ တည္ပါ။ ဝက္နံရိုးျပဳတ္ရည္ ရလာလၽွင္ ျပဳတ္ရည္ကို ဇလုံထဲ စစ္ထည့္ပါ။
၂။ ၿပီးလၽွင္ ဝက္နံရိုးျပဳတ္ရည္တစ္ဝက္ကို  ေရေႏြး ၅ဝဝ မီလီလီတာ ထည့္ၿပီး တည္ပါ။ မိနစ္အနည္းငယ္ခန႔္ ဆူေအာင္တည္ပါ။ ၿပီးလၽွင္ ေခါက္ဆြဲထည့္ျပဳတ္ပါ။ ၁၀ မိနစ္ခန႔္ ျပဳတ္ပါ။ ၿပီးလၽွင္ ေခါက္ဆြဲကို ဆန္ခါထဲ ဆယ္ထည့္ထားပါ။ ေခါက္ဆြဲျပဳတ္ရည္နဲ႔ ထိုင္ဝမ္ မုန္ညင္းကို ျပဳတ္ပါ။
၃။ ၿပီးလၽွင္ ပန္းကန္ထဲ ၾကက္သြန္ျဖဴဆီခ်က္၊ ပဲငံျပာရည္အၾကည္ စားပြဲဇြန္း ၁ ဇြန္း၊ ဝက္နံရိုး ျပဳတ္ရည္ အနည္းငယ္ႏွင့္ ျပဳတ္ထားတဲ့ေခါက္ဆြဲတို့ကို ထည့္ၿပီး သမေအာင္ နယ္ပါ။ ႏွံ့စပ္သြားၿပီဆိုလၽွင္ ျပဳတ္ထားတဲ့ ထိုင္ဝမ္မုန္ညင္း၊ ဝက္နံရိုး၊ ၾကက္သြန္ၿမိတ္ႏွင့္ င႐ုတ္ ေကာင္းမွုန႔္တို့ကို ထည့္ၿပီး သုံးေဆာင္နိုင္ပါၿပီ။
-------------------------------------
Tin Tin Oo

ငါးကင္ႏွင့္ မန္က်ည္းေဆာ့စ္
--------------------------------


ပါဝင္ပစၥည္းမ်ား
• ကကတစ္ငါး  -  ၁ ေကာင္ (၅ဝဝ ဂရမ္)
• င႐ုတ္ေကာင္း  -  ၂ ဂရမ္
• ၾကက္သြန္ျဖဴ  -  ၁၅ ဂရမ္
• င႐ုတ္သီးစိမ္း  -  ၅ ေတာင့္
• ရွမ္းနံနံ  -  ၁၀ ဂရမ္
• ခရမ္းခ်ဥ္သီးေဆာ့စ္  -  စားပြဲဇြန္း ၂ ဇြန္း
• ဆီ  -  စားပြဲဇြန္း ၂ ဇြန္း
• ဆား  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁/၂ ဇြန္း
• င႐ုတ္သီးအစိမ္းမွုန႔္  -  စားပြဲဇြန္း ၁ ဇြန္း
• လီမြန္သီး  -  ၁ ျခမ္း
• ႐ုံပတီသီး  -  ၇ ေတာင့္
• ဆလတ္ရြက္  -  ၁ စည္း
မန္က်ည္းေဆာ့စ္အတြက္ ပါဝင္ပစၥည္းမ်ား
• မန္က်ည္းအႏွစ္  -  ၈ဝဝ မီလီလီတာ
• ထန္းလ်က္  -  ၁ဝဝ ဂရမ္
• ငံျပာရည္  -  စားပြဲဇြန္း ၃ ဇြန္း
• သီဟိုဠ္ေစ့  -  ၁ဝဝ ဂရမ္
• နံနံျမစ္  -  ၅ ပင္
• ၾကက္သြန္ျဖဴ  -  ၄၅  ဂရမ္
• င႐ုတ္သီးစိမ္းအနီ  -  ၇ ေတာင့္
• င႐ုတ္သီးစိမ္းအေသး  -  ၁၅ ေတာင့္
• နံနံပင္  -  ၁၀ ဂရမ္

ျပဳလုပ္နည္း
၁။ ငါးကို ေသခ်ာစြာ ေဆးေၾကာသန႔္စင္၍ အလယ္ရိုးထုတ္ၿပီး ဓားျဖင့္ မႊန္းပါ။
၂။ င႐ုတ္ေကာင္း၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ၊ င႐ုတ္သီးစိမ္းႏွင့္ ရွမ္းနံနံတို့ကို ေက်ညက္ေအာင္ ေထာင္း ၿပီး ပန္းကန္လုံးတစ္လုံးထဲ ထည့္ပါ။ ခရမ္းခ်ဥ္သီးေဆာ့စ္၊ ဆီ၊ ဆားႏွင့္ င႐ုတ္သီးအစိမ္း မွုန႔္တို့ကို ထပ္မံထည့္ပါ။ လီမြန္သီးကို ပါးပါးလွီး၍ အရည္ညႇစ္ထည့္ၿပီး အားလုံးကို သမေအာင္ နယ္ပါ။
၃။ ပန္းကန္ထဲမွာ နယ္ထားေသာ အရသာေဆာ့စ္ကို ကင္မည့္ ငါးမွာ ေသခ်ာစြာ သုတ္နယ္ ေပးပါ။
၄။ ခဲပတ္ကို ငါးတစ္ေကာင္ကင္မည့္အေနအထား ျဖတ္ယူထားပါ။ ပထမဦးစြာ ခဲပတ္ကို ခင္းပါ။ ခဲပတ္အေပၚမွာ ငွက္ေပ်ာရြက္ခင္းၿပီး အရသာနယ္ထားေသာ ငါးကို တင္ပါ။ ငါးအေပၚမွာ ငွက္ေပ်ာရြက္ထပ္တင္ၿပီး ခဲပတ္ကို ေသခ်ာလုံျခဳံစြာ ထုပ္ပိုးပါ။ ခဲပတ္ျဖင့္ ထုပ္ပိုးၿပီးေသာ ငါးကို မီးျဖင့္ က်က္ေအာင္ ေသခ်ာစြာကင္ပါ။
၅။ မန္က်ည္းေဆာ့စ္အတြက္ သီဟိုဠ္ေစ့ကို ေက်ညက္ေအာင္ေထာင္းၿပီး ခြက္တစ္ခြက္ထဲ ထည့္ထားပါ။ နံနံျမစ္၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ၊ င႐ုတ္သီးစိမ္းအနီႏွင့္ င႐ုတ္သီးစိမ္းအေသးတို့ကို လည္း ေက်ညက္ေအာင္ ေထာင္းပါ။ အႏွစ္တိုက္ထားေသာ မန္က်ည္းအႏွစ္၊ ငံျပာရည္ ႏွင့္ ထန္းလ်က္တို့ကို အိုးတစ္လုံးထဲ ထည့္၍ မီးေအးေအးျဖင့္ ဆူေအာင္ တည္ၿပီး အေအးခံ ထားပါ။
၆။ ပန္းကန္ထဲ အေအးခံထားေသာ မန္က်ည္းႏွစ္အရည္၊ ေထာင္းထားေသာ သီဟိုဠ္ေစ့၊ ၾကက္သြန္ျဖဴႏွင့္ င႐ုတ္သီးစိမ္းတို့ကို ထည့္ၿပီး ေသခ်ာစြာေမႊပါ။
၇။ ငါးကင္ႏွင့္တြဲစားမည့္ ႐ုံးပတီသီးကို မီးေအးေအးျဖင့္ ကင္ပါ။
၈။ ကင္ထားေသာ ငါးကင္၊ မန္က်ည္းေဆာ့စ္ႏွင့္ ႐ုံးပတီသီးကင္၊ ဆလတ္ရြက္တို့ကို တြဲဖက္ စားသုံးနိုင္ပါၿပီ။
-----------------------------------
 Htain Lin Maung 

Thursday, March 26, 2020

ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္ေၾကာင့္ ေတြ႕ဆုံေနၾကရေသာ စိတ္ဖိစီးမွုအေၾကာင္း

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

ဒီေန႔ စိတ္ဖိစီးမွုကိုင္တြယ္ေရး Stress Management,  Coronavirus နဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီးေတာ့ စိတ္ဖိစီးမွုကိုင္တြယ္ေရးအေၾကာင္း ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ၿပီးရင္ တရားလည္း ထိုင္ပါမယ္။

အခုလို တစ္ကမၻာလုံးကို ၿခိမ္းေျခာက္တဲ့ ကပ္ေရာဂါမ်ိဳး ကမၻာႀကီးက ေတြ႕ဖူးပါတယ္။ အေတြ႕အၾကဳံရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီအခ်ိန္က်ေတာ့ ဘာကြာတာတုန္းဆို လူေတြခရီးသြားတာလည္း ပိုၿပီးေတာ့မ်ားတယ္၊ Global village ဆိုတာ တစ္ကမၻာလုံးက ရြာအေသးေလးလိုျဖစ္ေနတယ္။ တစ္ေယာက္ကိုတစ္ေယာက္ သိေနၾကတယ္။

အင္တာနက္ေတြ WiFi ေတြ အဲဒါေတြ အခု လူေတြေျပာေနၾကၿပီ A.I. Artificial Intelligence  အဲဒါေတြ ေျပာေနၾကၿပီ။ အဲေတာ့ လူသားေတြ ဘာပဲလုပ္လုပ္ျမန္တယ္။ တစ္ေနရာကေနတစ္ေနရာ သတင္းေတြေရာက္တာလည္းျမန္တယ္၊ ပစၥည္းေတြ ပို့တာလည္းျမန္တယ္။

အဲေတာ့ ဘာျဖစ္တုန္းဆို ဒီလို ကပ္ေရာဂါျဖစ္တဲ့အခါမွာ သူက အလြယ္တကူ ကူးစက္နိုင္တာေပါ့။ ဒီလိုေရာဂါမ်ိဳး ဘယ္ေတာ့ ျဖစ္လာမယ္ဆိုတာ ခန႔္မွန္းတဲ့လူကေတာ့ ရွိခ်င္ရွိမယ္၊ ဒါေပမဲ့ အမ်ားယုံၾကည္ေလာက္ေအာင္ ေျပာျပနိုင္တဲ့ပုဂၢိဳလ္၊ ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဘာျဖစ္မယ္ဆိုတာ အဲဒါမ်ိဳးက မရွိဘူး။

အဲဒီေတာ့ ႀကိဳတင္ၿပီးေတာ့ ျပင္ဆင္ထားတာ မရွိဘူး၊ ဘယ္နိုင္ငံမွ မရွိပါဘူး။ စၿပီးေတာ့ျဖစ္တဲ့ တ႐ုတ္ျပည္နိုင္ငံေရာ၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ျပန႔္ပြားသြားတဲ့နိုင္ငံမွာေရာ — ဥေရာပတိုက္နဲ႔ အေမရိကားတိုက္ ပိုၿပီးေတာ့ ခ်မ္းသာတယ္ဆိုတဲ့တိုက္ — သိပၸံပညာ ေဆးပညာပိုၿပီးေတာ့ အဆင္ျမင့္တယ္ဆိုတဲ့ နိုင္ငံေတြ သူတို့လည္းပဲ ဒီျပႆနာကို ကိုင္တြယ္ဖို့အတြက္ အဆင္သင့္ မျဖစ္ပါဘူး။

အေမရိကန္နိုင္ငံ တစ္ေယာက္က ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်လိုက္၊ တျခားလူေတြက ေဝဖန္လိုက္၊ ႀကိဳက္တဲ့သူကႀကိဳက္၊ မႀကိဳက္တဲ့သူက မႀကိဳက္ အဲဒီလိုေတြျဖစ္တယ္။ ဘုန္းဘုန္း အႏွစ္(၂၀)ေက်ာ္ေနခဲ့တဲ့ အဂၤလန္နိုင္ငံလည္း ဒီအတိုင္းပဲ။

ဘုန္းဘုန္း မွတ္ပုံတင္ထားတဲ့ ေအာက္စဖို့ဒ္ၿမိဳ့ထဲက ေဆးခန္းတစ္ခု အစိုးရေဆးခန္းတစ္ခု၊ အစိုးရေဆးခန္းပါ မွတ္ပုံတင္ရပါတယ္။ အဲဒီေဆးခန္းကေနၿပီးေတာ့ ဘုန္းဘုန္း တယ္လီဖုန္းထဲကို message ေတြပို့ပါတယ္။

ပို့တာဘာတုန္းဆိုေတာ့ ဒီ ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ ဖိအားေတြ ဆရာဝန္ ဆရာမေတြမွာ ဖိအားေတြ အရမ္းမ်ားလို့တဲ့ ခါတိုင္း ဆရာဝန္လာေတြ႕ဖို့အတြက္ appointment ေပးတဲ့ဟာ အခ်ိန္ေပးတာ အဲဒါ မေပးနိုင္ေတာ့ဘူး။ ေနမေကာင္းရင္ ျပႆနာတစ္ခုရွိရင္ ဖုန္းနဲ႔ဆက္ပါတဲ့။ ဖုန္းနဲ႔ပဲ ဆရာဝန္ေျပာမယ္၊ သူနာျပဳေတြေျပာမယ္။

အရမ္းကိုလိုအပ္တယ္ဆိုတဲ့အခါက်မွ သူတို့ေတြ႕မယ္၊ သူတို့ၾကည့္မယ္၊ ေတြ႕သင့္လား မေတြ႕သင့္ဘူးလား။ ဆရာဝန္အရမ္းမ်ားတယ္ဆိုတဲ့နိုင္ငံ သူနာျပဳေတြ အရမ္းမ်ားတယ္ဆိုတဲ့နိုင္ငံ ေဆးပညာထုတ္လုပ္တဲ့နိုင္ငံ — ဒါေတာင္ ေအာက္စဖို့ဒ္တကၠသိုလ္ ၀န္းက်င္နားမွာရွိတဲ့ ဆရာဝန္ေတြ ဥေရာပမွာ ငွက္ဖ်ားကို ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ တိုက္ဖ်က္နိုင္တဲ့နိုင္ငံေတြ —  အဲဒီနိုင္ငံေတြေတာင္မွ အဆင္သင့္မျဖစ္ပါဘူး။

အဲဒီေတာ့ ဒီလိုအေျခအေနမ်ိဳးမွာ လူတိုင္းက ေၾကာက္စိတ္ေတြျဖစ္ေနတယ္၊ မျဖစ္ ဘယ္ေနနိုင္မွာတုန္း။

အခု ဒီေန႔ပဲ အိႏၵိယနိုင္ငံ ေၾကာ္ျငာတယ္ ဗုဒၶဟူးေန႔ သဘက္ခါက်ရင္တဲ့ ျပည္တြင္းေလယာဥ္ခရီးစဥ္ေတြ တစ္ခုမွ မရွိေတာ့ဘူးတဲ့။ အကုန္လုံးျဖတ္သိမ္းမယ္။

ကမၻာေပၚမွာ နာမည္ႀကီး airline ေတြျဖစ္တဲ့ Singapore Airline တို့၊ Cathay pacific တို့က ေလယာဥ္ အစီးတစ္ရာဆို ေလးစီးပဲ ပ်ံသန္းေတာ့တယ္။ ၉၆စီးက မပ်ံသန္းေတာ့ဘူး၊ ခရီးစဥ္ ၉၆ရာခိုင္ႏွုန္းက မဆြဲေတာ့ဘူး။ ျမန္မာနိုင္ငံအေနနဲ႔လည္း ကိုယ့္နိုင္ငံကို လာတဲ့ေလယာဥ္ေတြက တခ်ိဳ့ဘယ္ေန႔ ဘယ္ေန႔ေတြက်ရင္  ရပ္မယ္ဆိုတာ သူတို့က ေၾကာ္ျငာၿပီးၿပီ။

ဒီလိုအေျခအေနမ်ိဳးမွာ မိသားစုအေနနဲ႔ မိဘေတြအေနနဲ႔ ကိုယ့္သားသမီးေတြအတြက္ စိုးရိမ္တာေတြ ဒါ သဘာဝပဲ။ မိဘေတြ အဲဒီလို စိုးရိမ္တတ္လို့လည္းပဲ သားသမီးေတြက လုံလုံျခဳံျခဳံရွိတာေပါ့။ ဒါ မိဘရဲ့ ေမတၱာ။

အဲဒီေတာ့ ဒီအခ်ိန္မွာ လူတိုင္းလူတိုင္းက ဘုန္းဘုန္းတို့အပါအဝင္ စိုးရိမ္စိတ္ေတြျဖစ္ေနၿပီးေတာ့ — စိုးရိမ္စိတ္ပါ မကပါဘူး၊ ေၾကာက္စိတ္ပါျဖစ္။ ဒီလို ေၾကာက္စိတ္က တစ္ရက္တည္းျဖစ္တာလဲ မဟုတ္ဘူး။ ႏွစ္ရက္ျဖစ္တာလဲ မဟုတ္ဘူး။ ၾကည့္လိုက္တဲ့ သတင္းေတြလည္း အကုန္လုံးက ထိတ္လန႔္စရာေတြၾကည့္ပဲ ဆိုေတာ့ ဒီလို ေၾကာက္စိတ္ စိုးမိုးေနတဲ့ အခ်ိန္မ်ိဳးမွာ စိတ္ဖိစီးမွုအရမ္းမ်ားပါတယ္။

ဒီလို #ေၾကာက္စိတ္နဲ႔ #စိတ္ဖိစီးမွုနဲ႔ေရာေနတဲ့အခ်ိန္မွာ အေျပာကလည္းပဲ #အလြယ္တကူမွားတတ္ပါတယ္။ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကလည္းပဲ အလြယ္တကူ မွားတတ္ပါတယ္။ သူေရာကိုယ္ေရာပဲ၊ ဘုန္းဘုန္းကေတာ့ အဲဒီလိုလက္ခံထားတယ္။

ဒီအခ်ိန္မ်ိဳးမွာ ေၾကာက္စိတ္လည္းရွိတယ္ Stress လည္းမ်ားလို့။ တခ်ိဳ့ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေလးေတြ မွားခ်င္မွားလိမ့္မယ္၊ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ ဒီလိုေျပာထား။ တျခားပုဂၢိဳလ္ေတြလည္းပဲ သူတို့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြ ဒီအခ်ိန္မွာ မွားနိုင္တယ္။

သိပၸံပညာအရ fear center လို့ေခၚတဲ့ Amygdala အရမ္း active ျဖစ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ေရွ႕က Prefrontal cortex မွာရွိတဲ့ executive brain ဆိုတာ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မွန္ကန္တဲ့ဦးေဏွာက္က အလုပ္မလုပ္ပါဘူး။

ဒါေၾကာင့္ #ေၾကာက္စိတ္ကိုနည္းေအာင္ #ကိုယ့္ဟာကိုယ္ #နည္းလမ္းရွာရပါတယ္။

ေၾကာက္စိတ္မ်ားရင္ စိတ္ဖိစီးမွု ခ်က္ခ်င္းတက္တယ္။ စိတ္ဖိစီးမွုျဖစ္ရင္ Negative ျဖစ္တဲ့ အီမိုးရွင္း (emotion ) ေတြ ခ်က္ခ်င္းထြက္လာတယ္။ အဲဒီ အီမိုးရွင္းေတြနဲ႔ အလြယ္တကူ စိတ္တိုတယ္၊ အလြယ္တကူ ေဒါသျဖစ္တယ္။

တစ္ေယာက္ကို တစ္ေယာက္ သည္းခံနိုင္စြမ္းေတြ အလိုလိုေနရင္းနဲ႔ ကုန္သြားတယ္။ တစ္ေယာက္ကိုတစ္ေယာက္ အလြယ္တကူ အျပစ္တင္နိုင္တယ္။ ကဲ့ရဲ့ရွုံ႔ခ်နိုင္တယ္။ မေကာင္းတာ ေျပာနိုင္တယ္။ နိုင္ငံတိုင္းပဲ။

အဲဒီလိုျဖစ္ၿပီဆိုရင္ ဘာသတိထားရမွာတုန္းဆိုေတာ့ “ေၾသာ္ လူသားဆိုတာ မွားတတ္တယ္။” ဘယ္အခ်ိန္မွားတတ္တုန္း #ဒုကၡနဲ႔ေတြ႕တဲ့အခါမွာ #မွားတတ္တယ္။ ဒုကၡအတြက္ ျပင္ဆင္တဲ့ လူသားက ရွားပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ #ျမတ္စြာဘုရားက #ဒုကၡအေၾကာင္း #မ်ားမ်ားစဥ္းစားၿပီးေတာ့ျပင္ဆင္ထားပါ။ ကိုယ့္စိတ္ကိုယ္ ျပင္ဆင္ထားပါ။ ဒီလို မိန႔္ထားတာ ရည္ရြယ္ခ်က္က အဲဒီဟာပဲ ျပင္ဆင္ထားခိုင္တာ။

ဘုန္းဘုန္းတို့ တရားနာပရိတ္သတ္တို့ ဒီဟာအတြက္ ျပင္ဆင္ထားတာ မရွိပါဘူး။ အမ်ားစု။ တကယ့္ အဆက္မျပတ္ တရားက်င့္ႀကံေနတဲ့ ဆရာေတာ္ေတြ ေယာဂီေတြ အဲဒါေတာ့ ႁခြင္းခ်က္ေပါ့။ အျမဲတမ္း ျပင္ဆင္ထားတာေတြ။

ဒါေၾကာင့္ #ဒီလိုအခ်ိန္မ်ိဳးမွာ #လူတိုင္းလူတိုင္း #အလြယ္တကူ ေၾကာက္စိတ္ဝင္နိုင္တယ္၊ #ေၾကာက္စိတ္စိုးမိုးတတ္တယ္ဆိုတာေလးကို #သတိျပဳမိပါ။ ကိုယ္အပါအဝင္ပါပဲ။

ေနာက္ၿပီးရင္ အလြယ္တကူ စိတ္တိုတတ္တယ္၊ အလြယ္တကူ စိတ္ညစ္တတ္တယ္ ဆိုတာလည္း ကိုယ့္ဟာကိုယ္ သတိေပးပါ။

ကားေမာင္းၿပီးေတာ့အိမ္ကေန အျပင္ကိုသြားမယ္ဆိုရင္ အဲဒီလိုပဲ ဒီလမ္းကို အသုံးျပဳတဲ့ပုဂၢိဳလ္ေတြ အလြယ္တကူ စိတ္တိုနိုင္တယ္ ဒီ ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ကိုေၾကာက္တဲ့စိတ္ေၾကာင့္၊ ဒီစိတ္ဖိစီးမွုေၾကာင့္ အလြယ္တကူ စိတ္တိုနိုင္တယ္။ စိတ္ဆိုးနိုင္တယ္။

အဲဒီလို #ကိုယ့္ဟာကိုယ္ႀကိဳတင္ၿပီးေတာ့ သတိေပးထားရင္ ဒုကၡရွိတယ္၊ #ဒုကၡရွိေနတယ္ဆိုတာ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ #သတိေပးထားရင္ ျပႆနာအႀကီးႀကီးက အနည္းေလးပဲျဖစ္မယ္။ ျပႆနာနည္းနည္းျဖစ္မယ့္ဟာ ျပႆနာမျဖစ္ေတာ့ဘူး။

၁၀မိနစ္ေလာက္ စိတ္ညစ္မယ့္ဟာ ၅မိနစ္ေလာက္ပဲျဖစ္မယ္။ ၅မိနစ္ေလာက္ စိတ္ညစ္မယ့္ဟာ သူ မျဖစ္ေတာ့ဘူး။ သုံးေလးစကၠန႔္ ေလးငါးစကၠန႔္နဲ႔ သူ ၿပီးရင္ၿပီးသြားမယ္။ အဲဒါဆိုရင္ သူ #စိတ္ညစ္တာ #အၾကာႀကီးမေနဘူးဆိုရင္ #ကိုယ့္က်န္းမာေရး #မထိခိုက္ဘူးေပါ့။ မဟုတ္ရင္ က်န္းမာေရးထိခိုက္တယ္။

က်န္းမာေရးထိခိုက္႐ုံတင္ မကဘူး၊ လူမူဆက္ဆံေရးပါ ထိခိုက္နိုင္တယ္။ တစ္ေယာက္ကိုတစ္ေယာက္ အျပစ္ျမင္တယ္၊ သေဘာခ်င္း မတူညီ မတိုက္ဆိုင္တဲ့အခါမွာ ခ်ိဳ့ယြင္းခ်က္တစ္ခု ၾကည့္ၿပီးေတာ့ ရွုံ႔ခ်တယ္။

💡ဒါေၾကာင့္ ဒီအခ်ိန္က အင္မတန္ခက္ခဲတဲ့ တစ္ခ်ိန္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုအခ်ိန္မ်ိဳးမွာ သတိတရားနဲ႔ ေနၿပီးေတာ့ #ကိုယ့္ရဲ့စိတ္ကို #ကိုယ္ၾကည့္ရွု့နိုင္ဖို့အေရးႀကီးတယ္။

မဟုတ္ရင္ ကိုယ့္အေျပာနဲ႔ ကိုယ့္ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြက မွားတတ္ပါတယ္။ တကယ္လို့ မွားခဲ့ရင္လည္းပဲ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ က႐ုဏာနဲ႔ ျပန္ၾကည့္ပါ၊ ျပန္ခြင့္လြတ္ပါ။ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ ခြင့္လြတ္နိုင္မယ္ဆိုရင္ ဆင္ေျခဆင္လက္ေတြ အမ်ားႀကီးေပးဖို့ မလိုပါဘူး။ တျခားလူလည္းပဲ မွားတာပဲ။

သမၼတႀကီးေတြ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ႀကီးေတြ သူေဌးႀကီးေတြ ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ေတြ ဒီလိုဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြ မွားၾကတာေတြ။ ဒါ လူသိမ်ားတဲ့ပုဂၢိဳလ္ေတြ သူတို့မွားတာ။ အဲဒီလိုျဖစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ ကိုယ့္ရဲကေဒါသကို ကိုယ္ျပန္ အသိအမွတ္ျပဳၿပီး…

 ဒီမွာ 🧘🏻‍♂️🧘🏻‍♀️…

ေဒါသျဖစ္ေနတယ္…
စိတ္ဆိုးေနတယ္…
ဘယ္သူ႔ကို အျပစ္ေျပာခ်င္ေနတယ္…
ေၾကာက္စိတ္ျဖစ္ေနတယ္….
Frustrated ျဖစ္ေနတယ္…. 🧘🏻‍♂️🧘🏻‍♀️…

အဲဒီစိတ္ေတြကို ကိုယ့္ဟာကိုယ္ ျပန္ၾကည့္နိုင္ပါေစ။

ဘုန္းဘုန္းတို့က သတိပ႒ာန္ အင္မတန္မွ ထြန္းကားတဲ့နိုင္ငံ။ သတိပ႒ာန္တရား အဂၤလိပ္လို Mindfulness လို့ေခၚတယ္။ Mindfulness for Stress Management ဆိုတာ အဲဒီအဂၤလိပ္စာလုံးေလးနဲ႔ ရိုက္ထည့္လိုက္ ဘုန္းဘုန္းတို့ဆီက သတိပ႒ာန္တရားကို ယူၿပီးေတာ့ အေနာက္နိုင္ငံမွာ က်င့္သုံးေနၾကတာ။

အဲဒီေတာ့ စိတ္တိုတဲ့အခါ စိတ္ညစ္တဲ့အခါ အဲဒီလိုအခါမ်ိဳးမွာ အဲဒီ ကိုယ္ရဲ့ေဒါသကို အသိအမွတ္ျပဳေပးပါ။ အသိအမွတ္မျပဳရင္ အဲဒီေဒါသ ဆြဲေခၚရာဘက္ကို ဒရြက္တိုက္ ပါသြားလိမ့္မယ္။ ေဒါသရဲ့ ဆြဲေခၚရာေနာက္ကို ပါသြားလိမ့္မယ္။

အဲဒီလိုပါသြားရင္ အေျပာေတြတစ္ခုမွားရင္ ေနာက္တစ္ခုထပ္မွား၊ တစ္ခုမွားရင္ ေနာက္တစ္ခုထပ္မွား။  ေၾကာက္စိတ္ကလည္း တစ္ႀကိမ္ျဖစ္ၿပီး ေနာက္တစ္ႀကိမ္ထပ္ျဖစ္၊ တစ္ႀကိမ္ျဖစ္ ေနာက္တစ္ႀကိမ္ထပ္ျဖစ္။ အဲဒီလိုမ်ိဳး ျဖစ္တတ္တယ္။

အေျပာအဆိုမွားတာ အခ်င္းခ်င္းေဒါသျဖစ္ၿပီး ျငင္းၾကခုန္ၾကတာ ဒါ လူေလာကရဲ့သဘာဝပါ။ ဓမၼတါပဲ။ ေဒါသျဖစ္တိုင္း ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ အထင္ေသးၿပီးေတာ့၊ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ အျပစ္မတင္နဲ႔။ တျခားလူေတြ ေဒါသျဖစ္တိုင္းလည္း သူတို့ကိုယ္ အထင္ေသးၿပီးေတာ့ အျမင္မကပ္နဲ႔။

ဥပမာေလးတစ္ခု ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားရွင္ကိုယ္ေတာ္ျမတ္ သက္ေတာ္ထင္ရွား ရွိစဥ္အခ်ိန္တုန္းက ပါေလယ်ေတာ ဆိုတာ ပလလဲေတာေခၚတာေပါ့။ ျမတ္စြာဘုရားက အဲဒီမွာ တစ္ဝါ ၀ါဆိုတယ္။ ဘာျဖစ္လို့တုန္းဆိုေတာ့ ရဟန္းေတာ္ေတြက ရန္ျဖစ္လို့ စကားမ်ားလို့။ ရဟန္းေတာ္ေတြက တကယ့္ ရဟန္းေကာင္းေတြ၊ ရိုးရိုးသားသား က်င့္ႀကံတဲ့ ရဟန္းေတြ။

အုပ္စု ႏွစ္အုပ္စုရွိတယ္တဲ့။ တစ္အုပ္စုက ဝိနည္းပိဋကတ္အထူးျပဳၿပီးေတာ့ သင္ၾကားတယ္၊ ေနာက္တစ္အုပ္စုက အဘိဓမၼာအထူးျပဳၿပီးေတာ့ သင္ၾကားတယ္။ ဘာမွ မဟုတ္တာေလးနဲ႔ ျငင္းလိုက္တာေလ၊ ဒီအေၾကာင္းကို ဘုန္းဘုန္း တြံေတးၿမိဳ့မွာ တရားသြားေဟာထားတာ ရွိပါတယ္။ “ဇာတ္လမ္းဆုံးေအာင္ နားေထာင္ပါ” ဆိုတဲ့ တရားေခါင္းစဥ္နဲ႔။

အဲဒါ စကားမ်ားတာ ဘယ္သူမွ ျဖန္ေျဖၿပီးေျပာလို့လည္း နားမေထာင္ေတာ့ဘူး။ ျမတ္စြာဘုရားကိုယ္ေတာ္တိုင္ ေျပာတာေတာင္မွ နားမေထာင္ဘူး။ ေဒါသျဖစ္ရင္ အဲဒီလိုျဖစ္တတ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမတ္စြာဘုရား ျဖန္ေျဖလို့ေတာင္ မရေတာ့တဲ့ အဲဒီရဟန္းေတာ္ေတြကို သြားၿပီးေတာ့ ခ်က္ခ်င္းအျပစ္မတင္နဲ႔အုန္း။

ဘာျဖစ္လို့တုန္းဆိုေတာ့ စၿပီးေတာ့ စကားမ်ားတဲ့ေန႔၊ စၿပီးေတာ့ အခ်င္းမ်ားတဲ့ေန႔၊ ေဒါသျဖစ္တဲ့ေန႔၊ တစ္ေယာက္ကိုတစ္ေယာက္ ပုတ္ခတ္တဲ့ေန႔၊ အျပစ္ေျပာ ကဲ့ရဲ့ရွုံ႔ခ်တဲ့ေနကေန သုံးလအၾကာမွာ သူတို့အားလုံးမွာ အရိယာျဖစ္မယ့္ ပုဂၢိဳလ္ေတြ၊ တရားထူးရမယ့္ ပုဂၢိဳလ္ေတြ။

အဲဒီလို ပါရမီအရမ္းရင့္ၿပီးေတာ့ တရားရမယ့္ပုဂၢိဳလ္ေတာင္မွ အေျပာမွား အဆိုမွားေတြ ရွိေသးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခ်င္းခ်င္းခြင့္လြတ္ၾကပါ။ ခြင့္လြတ္နိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားၾကပါ။ မိဘနဲ႔သားသမီး၊ ဟိုးဖက္အိမ္နဲ႔ ဒီဖက္အိမ္၊ အစိုးရနဲဲ့ျပည္သူၾကား၊ ဒီဘက္နိုင္ငံႏွင့္ ဟိုးဖက္နိုင္ငံၾကား၊ အဲဒီလို ခြင့္လြတ္နိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားၾကပါ။

ဘာျဖစ္လို့တုန္းဆိုေတာ့ အရိယာျဖစ္မယ့္ ပုဂၢိဳလ္၊ အရိယာျဖစ္မယ့္ဆဲဆဲေတာင္မွ အဲဒီလိုျဖစ္နိုင္ေသးတယ္။ ေဒါသႏွိပ္စက္တာကို ခံရေသးတယ္၊ ေၾကာက္စိတ္ႏွိပ္စက္တာ ခံရေသးတယ္။ စကားေျပာ မွားေသးတယ္။

ပါေမာကၡေဒါက္တာ အရွင္ဓမၼသာမိ
🙏🙏🙏

(၂၃.၃.၂၀၂၀) ရွမ္းျပည္နယ္ဗုဒၶတကၠသိုလ္တြင္ ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့ေသာ “ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္ေၾကာင့္ ေတြ႕ဆုံေနၾကရေသာ
စိတ္ဖိစီးမွုအေၾကာင္း” တရားေတာ္မွ ေကာက္ႏွုတ္ ေရးသားပူေဇာ္ပါသည္။

Sunday, March 22, 2020

အာလူးထမင္းေထာင္း _ ငါးဖယ္လုံး (ငါးအသားလုံး) _ ေျမအိုးၾကက္ဆီထမင္း _ငါးကင္ႏွင့္ မန္က်ည္းေဆာ့စ္

ခရမ္းခ်ဥ္သီးမီးဖုတ္ထမင္းသုပ္ႏွင့္ ၾကက္ေၾကာ္
------------------------------------------------------


ၾကက္ေၾကာ္အတြက္ လိုအပ္တာေတြကေတာ့-

• ဗမာၾကက္  -  ၁ ေကာင္ (၄ ပိုင္းပိုင္းထားပါ)
• နႏြင္းမွုန႔္  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁/၂ ဇြန္း
• င႐ုတ္သီးအေရာင္တင္မွုန႔္  -  စားပြဲဇြန္း ၁/၂ ဇြန္း
• ၾကက္သြန္ျဖဴ  -  ၅၀ ဂရမ္
• ခ်င္း  -  ၃၀ ဂရမ္
• အသားမွုန႔္  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁/၂ ဇြန္း
• ဆား  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁/၂ ဇြန္း
• ၾကက္သားျပဳတ္ရန္ ေရ  -  ၄ဝဝ မီလီလီတာ
• ၾကက္ေၾကာ္ရန္ ဆီ

ခရမ္းခ်ဥ္သီးမီးဖုတ္ထမင္းသုပ္အတြက္ လိုအပ္တာေတြကေတာ့-
(၄ ပြဲစာအတြက္)
• ခရမ္းခ်ဥ္သီးအမွည့္  -  ၈ လုံး
• ၾကက္သြန္ၿမိတ္  -  ၄ ပင္
• ဆီ  -  စားပြဲဇြန္း ၈ ဇြန္း
• ဆား  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁/၃ ဇြန္း _ ၄ပြဲ
 = လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ ဇြန္း
• ထမင္းျဖဴ  -  ၁၇၅ ဂရမ္ (ပန္းကန္လုံး ၁ လုံး) _
 ပန္းကန္လုံး ၄ လုံး
• ေျမပဲဆန္ေၾကာ္

ျပဳလုပ္နည္း
၁။ ၾကက္သားကို ေထာင္းထားတဲ့ ခ်င္း၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ၊ နႏြင္းမွုန႔္၊ ဆား၊ အသားမွုန႔္၊ င႐ုတ္သီး အေရာင္တင္မွုန႔္တို့ႏွင့္ နယ္ၿပီး ႏွပ္ထားပါ။
၂။ ၿပီးလၽွင္ ေရထည့္ၿပီး ျပဳတ္ပါ။ က်က္လၽွင္ ဆယ္ယူထားပါ။
၃။ ၿပီးလၽွင္ နီညိဳေရာင္သန္းသည္အထိ ေၾကာ္ၿပီး ဆယ္ယူထားပါ။
၄။ ခရမ္းခ်ဥ္သီးအမွည့္ကို မီးဖုတ္ၿပီး အခြံႏႊာထားပါ။
၅။ ထမင္းသုပ္ဖို့အတြက္ ဇလုံထဲ တစ္ေယာက္စာ ထမင္းကို ပန္းကန္လုံးတစ္လုံးစာ (၁၇၅ ဂရမ္) ထည့္ပါ။ မီးဖုတ္ထားတဲ့ ခရမ္းခ်ဥ္သီး၂ လုံးကို ေျခၿပီးထည့္ပါ။ ဆီ ၁ ဇြန္းထည့္ပါ။ ၿပီးလၽွင္ ဆားထည့္ၿပီး နယ္ပါ။
၆။ ၿပီးလၽွင္ အနီေရာင္သန္းေနတဲ့ ခရမ္းခ်ဥ္သီးမီးဖုတ္ထမင္းသုပ္ ရပါၿပီ။ အဆင္သင့္ေၾကာ္ထားတဲ့ ၾကက္ေၾကာ္၊ ေျမပဲဆန္ေၾကာ္၊ ၾကက္သြန္ၿမိတ္တို့ႏွင့္ သုံးေဆာင္ပါ။
---------------------------
Myint Oo Tha

အာလူးထမင္းေထာင္း
--------------------------


ပါဝင္ပစၥည္းမ်ား
• ထမင္း  -  ၁ ပြဲ
• အာလူးျပဳတ္  -  ၁ လုံး (၆၀ ဂရမ္)
• ႏွမ္း  -  စားပြဲဇြန္း ၁ ဇြန္း
• ေျမပဲေထာင္း  -  စားပြဲဇြန္း ၁ ဇြန္း
• ဆား  -  အနည္းငယ္
• သၾကား  -  အနည္းငယ္
• င႐ုတ္ေကာင္းမွုန႔္  -  အနည္းငယ္
• ငံျပာရည္  -  အနည္းငယ္
• င႐ုတ္သီးေၾကာ္  -  အနည္းငယ္ (တြဲစားရန္)
• ၾကက္သြန္ျဖဴဆီခ်က္  -  စားပြဲဇြန္း ၁ ဇြန္း
• နံနံပင္  -  အနည္းငယ္
• ဂ်ဴးျမစ္  -  အနည္းငယ္ (အေနေတာ္လွီးပါ)
• ခရမ္းခ်ဥ္သီး  -  ၁ လုံး (အေနေတာ္လွီးပါ)

ျပဳလုပ္နည္း
၁။ ျပဳတ္ထားေသာအာလူးကို အေနေတာ္လွီးၿပီး ညက္ေအာင္ ေထာင္းပါ။
၂။ ထမင္း အနည္းငယ္ထည့္ၿပီး ေထာင္းပါ။
၃။ ပန္းကန္ထဲ ေထာင္းထားတဲ့ အာလူးႏွင့္ ထမင္း၊ ဆား၊ သၾကားအနည္းငယ္၊ ႏွမ္း၊ င႐ုတ္ေကာင္းမွုန႔္၊ ငံျပာရည္အနည္းငယ္၊ ၾကက္သြန္ျဖဴဆီခ်က္ႏွင့္ ေျမပဲေထာင္း
တို့ကို ထည့္နယ္ပါ။
--------------------------------
Eant Wint Htut

ငါးဖယ္လုံး (ငါးအသားလုံး)
---------------------------------


 ငါးဖယ္ကို ေဟာ့ေပါ့ထဲမွာ ထည့္စားဖို့အတြက္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ကေလးေတြအတြက္ ေခါက္ဆြဲျပဳတ္ထဲပဲ ထည့္ထည့္ အဆင္ေျပေစဖို့ ရယ္ဒီမိတ္ထက္ အိမ္လုပ္ အသားလုံး၊ ငါးလုံး ေတြက သန႔္ရွင္းလတ္ဆတ္တာမို့ ကေလးအတြက္ အသင့္ေတာ္ဆုံးပါပဲ။ လုပ္ရတာလည္း လြယ္ကူၿပီး ေလလုံအိတ္နဲ႔ ခဲထားရင္ တစ္လေလာက္အထိ အထားခံပါတယ္။

လုပ္ၾကည့္ရေအာင္ေနာ္...။
လိုအပ္တာေတြက-
 ငါးဖယ္ ၁၀ က်ပ္သားကို အလုံး ၃၀ ရပါတယ္။

ပါဝင္ပစၥည္းမ်ား
• ငါးဖယ္  -  ၁၀ က်ပ္သား
• ဆား  -  အနည္းငယ္
• င႐ုတ္ေကာင္းမွုန႔္အျဖဴ  -  အနည္းငယ္
• ေျပာင္းေကာ္မွုန႔္  -  ထမင္းစားဇြန္း ၂ ဇြန္း (ေမာက္ေမာက္)
• ကြက်ဥ  -  ၁ လုံး

ျပဳလုပ္နည္း
၁။ အသားႀကိတ္စက္ျဖင့္ ပါဝင္ပစၥည္းမ်ားကို ေခ်ာမြတ္ေနေအာင္ ႀကိတ္ပါ။
၂။ ႀကိတ္ၿပီးသားကို ေရခဲေသတၱာထဲ တစ္ညထားပါ။
၃။ ေရေႏြးကို ဆူပြက္ေနေအာင္တည္ၿပီး ဆူပြက္လာလၽွင္ မီးအနည္းဆုံးေလၽွာ့ခ် ကာ ဇြန္း ၂ ေခ်ာင္းကို သုံး၍ လုံးၿပီး ၁၀ မိနစ္ခန႔္ ျပဳတ္ပါ။
 အခ်ိန္ေစ့လၽွင္ ေရခဲေရထဲ မိနစ္ ၃၀ ခန႔္ စိမ္၍ ေရစစ္ၿပီး ဇစ္အိတ္ျဖင့္ ေလလုံ ေအာင္ ပိတ္ကာ အခဲခန္းအတြင္းမွာ သိမ္းၿပီး လိုအပ္သလို အသုံးျပဳပါ။
-----------------------------
May's Healthy Food

ေျမအိုးၾကက္ဆီထမင္း
--------------------------


 ဒါကေတာ့ ေျမအိုးၾကက္ဆီထမင္းခ်က္နည္းေလးပါ။ အိမ္မွာ လူနည္းတာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အိမ္သားေတြ  အစားမညီတာပဲျဖစ္ျဖစ္ မိမိစားခ်င္တာကို ခ်က္မစားရဘူးဆိုတာ မျဖစ္ရေလ ေအာင္ ရည္ရြယ္ပါတယ္။ တစ္ေယာက္စာ တစ္အိုးေလးကို ၁၅ မိနစ္နဲ႔ မိနစ္ ၂၀ ၾကာ အခ်ိန္ေလးေပး႐ုံနဲ႔ ခ်က္စားလို့ရပါတယ္။

ၾကက္ဆီထမင္းခ်က္ရန္အတြက္ ပါဝင္ပစၥည္းမ်ား
• ရွမ္းဆန္  -  ေပါင္းအိုးဆန္ခ်ိန္ခြက္ ၁ ခြက္
• ၾကက္ေပါင္  -  ၁ ေခ်ာင္း
• သၾကား  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁/၂ ဇြန္း
• ဆား  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ ဇြန္း
• ၾကက္ျပဳတ္ရည္  -  ေပါင္းအိုးဆန္ခ်ိန္ခြက္ ၁ ခြက္
• ၾကက္ဆီဖတ္  -  ၁ ဖတ္
• ၾကက္သြန္ျဖဴ  -  ၁ လုံး
• ခ်င္း  -  ၅ ျပား (ပါးပါးလႊာထားပါ)
• ဆီ  -  စားပြဲဇြန္း ၁ ဇြန္း
• နံနံပင္အျမစ္  -  ၂ ပင္
• ကြက်ဥ  -  ၁ လုံး

ျပဳလုပ္နည္း
 ဦးစြာ ၾကက္ဆီဖတ္ကို ဆီ စားပြဲဇြန္း ၁ ဇြန္းႏွင့္ မီးေအးေအးနဲ႔ ေၾကာ္ပါ။ လႊာထားေသာ ခ်င္းကို ထည့္ပါ။ ၾကက္ဆီဖတ္မ်ား ျြကပ္ရြလာလၽွင္ ၾကက္သြန္ျဖဴကို ဓားျပားရိုက္ထည့္ၿပီး ျြကပ္ရြလာလၽွင္ ရပါၿပီ။ ၾကက္ေပါင္လုံးကို ဆား လက္ဖက္ရည္ဇြန္း တစ္ဝက္ႏွင့္ ျပဳတ္ပါ။ ျပဳတ္သည့္အခါ အဖုံးဖြင့္ၿပီး ျပဳတ္လၽွင္ ၾကည္လင္ေသာ ၾကက္ျပဳတ္ရည္ကို ရပါမယ္။ ၾကက္သားႏူးၿပီဆိုလၽွင္ ၾကက္ဆီထမင္း ခ်က္လို့ရပါၿပီ။ ဆန္ကို ေရေဆးၿပီး ေရကုန္ေအာင္ စစ္ထားပါ။ ခ်က္မည့္ေျမအိုးထဲ နံနံပင္အျမစ္
၂ ပင္ထည့္ပါ။ ဆန္ထည့္ထားပါ။ ၾကက္ျပဳတ္ရည္ထဲ ဆားႏွင့္ သၾကား ေပ်ာ္ဝင္ေအာင္ေမႊၿပီး ဆန္ထည့္ထားေသာ ေျမအိုးထဲ ေလာင္းထည့္ပါ။ ၾကက္ဆီကို စားပြဲဇြန္း ၁ ဇြန္းထည့္ၿပီး အဖုံးအုပ္ တည္ပါ။ မီးအလယ္အလတ္နဲ႔တည္ၿပီး ဆူလာလၽွင္လုံးဝ မီးေလၽွာ့ခ်တည္ပါ။ ေရခန္းစျပဳလာလၽွင္ ၾကက္ေပါင္ႏွင့္ ျပဳတ္ထားေသာၾကက္ဥကို ျခမ္းထည့္ၿပီး အဖုံးအုပ္ထားပါ။ ေရခန္းၿပီး အေငြ႕လွိုင္ လာလၽွင္ မီးပိတ္၍ မီးဖိုေပၚမွာ ၁ မိနစ္ခန႔္ထားၿပီး သုံးေဆာင္လို့ရပါၿပီ။
-----------------------------
ပန္းခေရ

ငါးကင္ႏွင့္ မန္က်ည္းေဆာ့စ္
--------------------------------


ပါဝင္ပစၥည္းမ်ား
• ကကတစ္ငါး  -  ၁ ေကာင္ (၅ဝဝ ဂရမ္)
• င႐ုတ္ေကာင္း  -  ၂ ဂရမ္
• ၾကက္သြန္ျဖဴ  -  ၁၅ ဂရမ္
• င႐ုတ္သီးစိမ္း  -  ၅ ေတာင့္
• ရွမ္းနံနံ  -  ၁၀ ဂရမ္
• ခရမ္းခ်ဥ္သီးေဆာ့စ္  -  စားပြဲဇြန္း ၂ ဇြန္း
• ဆီ  -  စားပြဲဇြန္း ၂ ဇြန္း
• ဆား  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁/၂ ဇြန္း
• င႐ုတ္သီးအစိမ္းမွုန႔္  -  စားပြဲဇြန္း ၁ ဇြန္း
• လီမြန္သီး  -  ၁ ျခမ္း
• ႐ုံပတီသီး  -  ၇ ေတာင့္
• ဆလတ္ရြက္  -  ၁ စည္း
မန္က်ည္းေဆာ့စ္အတြက္ ပါဝင္ပစၥည္းမ်ား
• မန္က်ည္းအႏွစ္  -  ၈ဝဝ မီလီလီတာ
• ထန္းလ်က္  -  ၁ဝဝ ဂရမ္
• ငံျပာရည္  -  စားပြဲဇြန္း ၃ ဇြန္း
• သီဟိုဠ္ေစ့  -  ၁ဝဝ ဂရမ္
• နံနံျမစ္  -  ၅ ပင္
• ၾကက္သြန္ျဖဴ  -  ၄၅  ဂရမ္
• င႐ုတ္သီးစိမ္းအနီ  -  ၇ ေတာင့္
• င႐ုတ္သီးစိမ္းအေသး  -  ၁၅ ေတာင့္
• နံနံပင္  -  ၁၀ ဂရမ္

ျပဳလုပ္နည္း
၁။ ငါးကို ေသခ်ာစြာ ေဆးေၾကာသန႔္စင္၍ အလယ္ရိုးထုတ္ၿပီး ဓားျဖင့္ မႊန္းပါ။
၂။ င႐ုတ္ေကာင္း၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ၊ င႐ုတ္သီးစိမ္းႏွင့္ ရွမ္းနံနံတို့ကို ေက်ညက္ေအာင္ ေထာင္း ၿပီး ပန္းကန္လုံးတစ္လုံးထဲ ထည့္ပါ။ ခရမ္းခ်ဥ္သီးေဆာ့စ္၊ ဆီ၊ ဆားႏွင့္ င႐ုတ္သီးအစိမ္း မွုန႔္တို့ကို ထပ္မံထည့္ပါ။ လီမြန္သီးကို ပါးပါးလွီး၍ အရည္ညႇစ္ထည့္ၿပီး အားလုံးကို သမေအာင္ နယ္ပါ။
၃။ ပန္းကန္ထဲမွာ နယ္ထားေသာ အရသာေဆာ့စ္ကို ကင္မည့္ ငါးမွာ ေသခ်ာစြာ သုတ္နယ္ ေပးပါ။
၄။ ခဲပတ္ကို ငါးတစ္ေကာင္ကင္မည့္အေနအထား ျဖတ္ယူထားပါ။ ပထမဦးစြာ ခဲပတ္ကို ခင္းပါ။ ခဲပတ္အေပၚမွာ ငွက္ေပ်ာရြက္ခင္းၿပီး အရသာနယ္ထားေသာ ငါးကို တင္ပါ။ ငါးအေပၚမွာ ငွက္ေပ်ာရြက္ထပ္တင္ၿပီး ခဲပတ္ကို ေသခ်ာလုံျခဳံစြာ ထုပ္ပိုးပါ။ ခဲပတ္ျဖင့္ ထုပ္ပိုးၿပီးေသာ ငါးကို မီးျဖင့္ က်က္ေအာင္ ေသခ်ာစြာကင္ပါ။
၅။ မန္က်ည္းေဆာ့စ္အတြက္ သီဟိုဠ္ေစ့ကို ေက်ညက္ေအာင္ေထာင္းၿပီး ခြက္တစ္ခြက္ထဲ ထည့္ထားပါ။ နံနံျမစ္၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ၊ င႐ုတ္သီးစိမ္းအနီႏွင့္ င႐ုတ္သီးစိမ္းအေသးတို့ကို လည္း ေက်ညက္ေအာင္ ေထာင္းပါ။ အႏွစ္တိုက္ထားေသာ မန္က်ည္းအႏွစ္၊ ငံျပာရည္ ႏွင့္ ထန္းလ်က္တို့ကို အိုးတစ္လုံးထဲ ထည့္၍ မီးေအးေအးျဖင့္ ဆူေအာင္ တည္ၿပီး အေအးခံ ထားပါ။
၆။ ပန္းကန္ထဲ အေအးခံထားေသာ မန္က်ည္းႏွစ္အရည္၊ ေထာင္းထားေသာ သီဟိုဠ္ေစ့၊ ၾကက္သြန္ျဖဴႏွင့္ င႐ုတ္သီးစိမ္းတို့ကို ထည့္ၿပီး ေသခ်ာစြာေမႊပါ။
၇။ ငါးကင္ႏွင့္တြဲစားမည့္ ႐ုံးပတီသီးကို မီးေအးေအးျဖင့္ ကင္ပါ။
၈။ ကင္ထားေသာ ငါးကင္၊ မန္က်ည္းေဆာ့စ္ႏွင့္ ႐ုံးပတီသီးကင္၊ ဆလတ္ရြက္တို့ကို တြဲဖက္ စားသုံးနိုင္ပါၿပီ။
-----------------------------------
 Htain Lin Maung 

Friday, March 20, 2020

COVID-19 ကြောင့် အရမ်းကြောက်နေရပြီဆိုရင် ဒီစာကိုဖတ်ပါ

(Unicode)



COVID-19 ကြောင့် အရမ်းကြောက်နေရပြီဆိုရင် ဒီစာကိုဖတ်ပါ
ရေးသားသူ Dr. Thurein Hlaing Win
ဆေးပညာပိုင်းဆိုင်ရာတည်းဖြတ်သူ Dr. Thurein Hlaing Win

ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် စတင်ကူးစက်တဲ့အချိန်ကတည်းက ကျွန်တော်အမြဲပြောနေကျစကားရှိပါတယ်။ သတိထားပါ ဒါပေမယ့် အကြောက်မလွန်ပါနဲ့ဆိုတာပါ။ အခု အကြောက်လွန်တာတွေအရမ်းများလာလို့ ဒီအချက်အလက်တွေကို သိစေချင်တာပါ။3
အများသိတဲ့ကိန်းဂဏန်းတွေက အရင်စရအောင်။ COVID-19 ဟာ သုံးလကျော်အတွင်းမှာ!1!!နိုင်ငံပေါင်း ၁၆၂ နိုင်ငံကို ရောက်ရှိတယ်။ လူပေါင်း ၁၈၀၀၀၀ ကျော်ကို ကူးစက်ခံခဲ့ရပြီး ကူးစက်သူတွေထဲက ၇၀၀၀ ကျော်သေဆုံးတယ်။ အထူးသဖြင့် အီတလီနိုင်ငံမှာ ထိန်းမရသလောက်ဖြစ်နေတယ်။ နိုင်ငံတော်တော်များများ အဝင်အထွက်ပိတ်ဆို့ကုန်ပြီး လူစုလူဝေးတွေ ပိတ်ပင်တာ ပွဲတွေပိတ်ပင်တာတွေလုပ်တယ်။

မြန်မာနိုင်ငံမှာလည်း အဖြစ်များတဲ့နေရာတွေက လာတဲ့သူတွေကို ပိတ်ဆို့စစ်ဆေးမှုတွေလုပ်တယ်။ ပွဲလမ်းသဘင်တွေပိတ်ပင်ပြီး သင်္ကြန်ကို လူစုပြီး မဆင်နွှဲတော့ဖို့ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ထားတယ်။ ၁၆ရက်နေ့ကစတင်ပြီး ရုပ်ရှင်ရုံတွေပိတ်တယ်၊ ကျောင်းတွေပိတ်တယ်။ ဒီလိုမျိုးတွေ ရုတ်ရုတ်သဲသဲဖြစ်နေတော့ တကယ်ကမ္ဘာပျက်တော့မလားလို့တောင် ထင်မိကြမှာပဲ။ အဲဒါကြောင့်လည်း စိုးရိမ်တကြီးနဲ့ ဝယ်စုနေကြပြန်တယ်။ အခုလူအများစုသိတဲ့ အချက်အလက်တွေကို ပြောပြီးပြီဆိုတော့ လူသိပ်မသိတဲ့ အချက်တွေပြောကြရအောင်။

၁။ စဖြစ်တဲ့ တရုတ်မှာ ပြန်တည်ငြိမ်လာပြီ။
COVID-19 ရဲ့ မြစ်ဖျားခံရာဟာ တရုတ်နိုင်ငံ ဝူဟန််မြို့ပါ။ စဖြစ်တုန်းက တရုတ်တစ်နိုင်ငံလုံး ထိန်းမနိုင်သိမ်းမရတဲ့ ပုံစံမျိုးဖြစ်ခဲ့ပြီး ကောလာဟလတွေလည်းမျိုးစုံထွက်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သုံးလကျော်အကြာမှာ တရုတ်နို်င်ငံမှာ ဗိုင်းရပ်စ်ပျံ့နှံ့မှုက ထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့အဆင့်ကို ရောက်ရှိလာပါပြီ။ အခုဆိုရင် တရုတ်နိုင်ငံမှာ နေ့စဉ်ထပ်တိုးလူနာအနေနဲ့ ဆယ်ဂဏန်းဝန်းကျင်ပဲ ရှိတော့သလို သေဆုံးမှုကလည်း ဆယ်ဂဏန်းပဲရှိပါတော့တယ်။ ကူးစက်ခံရသူတွေရဲ့ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းဟာ ပြန်လည်ကောင်းမွန်သွားပါပြီ။

၂။ ကူးစက်ခံရသူ အများစုပြန်ကောင်းတယ်။
ကိုဗစ် ကူးစက်ခံရသူတွေရဲ့ အများစုဟာ ပြန်လည်ကောင်းမွန်ပါတယ်။ တရုတ်နိုင်ငံအနေနဲ့ ကြည့်မယ်ဆိုရင် ကူးစက်ခံရသူတွေရဲ့ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ဟာ ပြန်ကောင်းပါတယ်။ သေဆုံးမှုနှုန်းနဲ့ကြည့်မယ်ဆိုရင် ရောဂါဖြစ်ပွားသူတွေရဲ့ ၄ ရာခိုင်နှုန်းသာ သေဆုံးပါတယ်။ တစ်ကမ္ဘာလုံး အတိုင်းအတာအနေနဲ့လည်း သေဆုံးမှုနှုန်းဟာ ဒီလောက်ပါပဲ။

၃။ ကိုဗစ်ကနေ ရှင်သန်ဖို့အတွက် ၉၉ ရာခိုင်နှုန်းကျော် အခွင့်အရေးရှိတယ်။
တကယ်လို့ သင်က ကျန်းမာသန်စွမ်းတဲ့ အသက် ၂၀ ကနေ ၅၀ ကြားလူတစ်ယောက်ဆိုရင် ကိုဗစ်ကူးစက်ခံရပြီးလည်း အသက်ရှင်သန်နိုင်ဖို့အခွင့်အရေးက ၉၉.၃ ရာခိုင်နှုန်းရှိပါတယ်။ သဘောကတော့ အသက်ငယ် ကျန်းမာတဲ့သူတွေမှာ သေဆုံးဖို့ဆိုတာ အင်မတန်ပမာဏနည်းပါးပါတယ်။ အဲဒီ အသက်အရွယ်အပိုင်းအခြားဟာ အများစုသော လူဦးရေလည်းဖြစ်ပါတယ်။

ကိုဗစ်ဟာ အသက် ၈၀ နဲ့အထက်တွေမှာ သေဆုံးမှုနှုန်းအမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး အဲဒီအသက်အပိုင်းအခြားမှာတောင် လူတစ်ရာမှာ ၁၈ ယောက်နှုန်း သေဆုံးမှုသာရှိပါတယ်။ တစ်ခါ အသက် ရှစ်ဆယ်အထက် သေဆုံးမှုတွေမှာလည်း ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးက နဂို ရောဂါအကြောင်းအရင်းအခံတစ်မျိုးမျိုးရှိနေပါတယ်။ ဥပမာ ကင်ဆာလိုမျိုးရောဂါမျိုးပါ။ ဆိုတော့ ကိုယ်က ကျန်းမာသန်စွမ်းပြီး အသက် ၅၀ အောက်ဆိုရင် ကိုဗစ်ကနေသေဖို့ဆိုတာ မဲပေါက်တာထက်တောင်ခက်ပါသေးတယ်။

၄။ တကယ့်အစစ်အမှန် သေဆုံးမှုနှုန်းက ဒီထက်လျော့နိုင်တယ်။
လက်ရှိသေဆုံးမှုနှုန်းက တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာနဲ့ ၄ ရာခိုင်နှုန်းပါ။ ဒါကလည်း အသက် ၈၀ ကျော်အထက် သေဆုံးမှုတွေက အများစုပါဝင်နေတာပါ။ ကိုဗစ်ကူးစက်ခံရသူအများစုဟာ ပြင်းထန်တဲ့ ရောဂါလက္ခဏာမပြပါဘူး။ သူ့အလိုလိုလည်း ပြန်ကောင်းသွားတတ်ပါတယ်။ ဒီတော့ ရောဂါကူးစက်ခံရမှန်းမသိဘဲ အိမ်မှာနေရင်း ပြန်ကောင်းသွားတဲ့သူတွေလည်း အများကြီးရှိနိုင်ပါတယ်။ ဒီတော့ ကူးစက်ခံရသူအရေအတွက်နဲ့ သေဆုံးမှုအချိုးအစား ပြန်တွက်ရင် သေဆုံးမှုနှုန်းက ဒီထက်အများကြီး လျော့နည်းနိုင်ပါတယ်။

၅။ ကာကွယ်ရေး နည်းလမ်းတွေက အလုပ်ဖြစ်တယ်။
လက်ရှိမှာ အီတလီနိုင်ငံကလွဲလို့ ကျန်နိုင်ငံတွေမှာ ဗိုင်းရပ်စ်ကာကွယ်ရေးအတွက် လုပ်ဆောင်နေတာတွေက အလုပ်ဖြစ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် လက်ဆေးတာ၊ မျက်နှာကို မထိမကိုင်တာနဲ့ လူများစု စုဝေးတာတွေကို ရပ်တန့်တဲ့နည်းလမ်းတွေက ကာကွယ်ရေးအတွက် အလုပ်ဖြစ်ပါတယ်။ ထိန်းသိမ်းနိုင်တဲ့အခြေအနေမှာရှိပါတယ်။

၆။ အကြောက်လွန်ခြင်းက အခြေအနေတွေကို ပိုဆိုးသွားစေနိုင်တယ်။
ကိုဗစ်ရဲ့ သက်ရောက်မှုဟာ ဗိုင်းရစ်ကိုယ်တိုင်ရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုနဲ့ ကူးစက် သေဆုံးမှုတွေကြောင့်မဟုတ်ဘဲ လူမှုရေး စီးပွားရေး ရိုက်ခတ်မှုတွေ (socio-economic impacts) ကြောင့် အဓိကဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ အခုပဲ တစ်ကမ္ဘာလုံး စီးပွားရေးကျဆင်းမှုတွေ စတင်ကြုံတွေ့နေရသလို မြန်မာနိုင်ငံမှာလည်း စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတချို့ ပိတ်ရတာတွေ စတင်ဖြစ်ပေါ်နေပါပြီ။

ဒီလိုအချိန်မှာ အရှိတရားတွေထက် အကြောက်လွန််နေခြင်းက ပိုဆိုးတဲ့ နောက်ဆက်တွဲ လူမှုစီးပွားရေး ရိုက်ခတ်တာတွေဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ လေ့လာချက်တွေအရဆိုရင်တော့ ကိုဗစ်ကြောင့် သေဆုံးမှုတွေထက် စီးပွားပျက်ကြတာ ပိုဖြစ်နိုင်ကြလိမ့်မယ်လို့ ခန့်မှန်းထားပါတယ်။ ဒီအချိန်မှာ အကြောက်မလွန်ခြင်းက ထိခိုက်ခံစားရမှုတွေကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ပါလိမ့်မယ်။


(Zawgyi)

COVID-19 ေၾကာင့္ အရမ္းေၾကာက္ေနရၿပီဆိုရင္ ဒီစာကိုဖတ္ပါ
ေရးသားသူ Dr. Thurein Hlaing Win
ေဆးပညာပိုင္းဆိုင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win

ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ စတင္ကူးစက္တဲ့အခ်ိန္ကတည္းက ကၽြန္ေတာ္အျမဲေျပာေနက်စကားရွိပါတယ္။ သတိထားပါ ဒါေပမယ့္ အေၾကာက္မလြန္ပါနဲ႔ဆိုတာပါ။ အခု အေၾကာက္လြန္တာေတြအရမ္းမ်ားလာလို႔ ဒီအခ်က္အလက္ေတြကို သိေစခ်င္တာပါ။

အမ်ားသိတဲ့ကိန္းဂဏန္းေတြက အရင္စရေအာင္။ COVID-19 ဟာ သုံးလေက်ာ္အတြင္းမွာ နိုင္ငံေပါင္း ၁၆၂ နိုင္ငံကို ေရာက္ရွိတယ္။ လူေပါင္း ၁၈၀၀၀၀ ေက်ာ္ကို ကူးစက္ခံခဲ့ရၿပီး ကူးစက္သူေတြထဲက ၇၀၀၀ ေက်ာ္ေသဆုံးတယ္။ အထူးသျဖင့္ အီတလီနိုင္ငံမွာ ထိန္းမရသေလာက္ျဖစ္ေနတယ္။ နိုင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား အဝင္အထြက္ပိတ္ဆို႔ကုန္ၿပီး လူစုလူေဝးေတြ ပိတ္ပင္တာ ပြဲေတြပိတ္ပင္တာေတြလုပ္တယ္။

ျမန္မာနိုင္ငံမွာလည္း အျဖစ္မ်ားတဲ့ေနရာေတြက လာတဲ့သူေတြကို ပိတ္ဆို႔စစ္ေဆးမႈေတြလုပ္တယ္။ ပြဲလမ္းသဘင္ေတြပိတ္ပင္ၿပီး သၾကၤန္ကို လူစုၿပီး မဆင္ႏႊဲေတာ့ဖို႔ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ထားတယ္။ ၁၆ရက္ေန႔ကစတင္ၿပီး ႐ုပ္ရွင္႐ုံေတြပိတ္တယ္၊ ေက်ာင္းေတြပိတ္တယ္။ ဒီလိုမ်ိဳးေတြ ႐ုတ္႐ုတ္သဲသဲျဖစ္ေနေတာ့ တကယ္ကမၻာပ်က္ေတာ့မလားလို႔ေတာင္ ထင္မိၾကမွာပဲ။ အဲဒါေၾကာင့္လည္း စိုးရိမ္တႀကီးနဲ႔ ဝယ္စုေနၾကျပန္တယ္။ အခုလူအမ်ားစုသိတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ေျပာၿပီးၿပီဆိုေတာ့ လူသိပ္မသိတဲ့ အခ်က္ေတြေျပာၾကရေအာင္။

၁။ စျဖစ္တဲ့ တ႐ုတ္မွာ ျပန္တည္ၿငိမ္လာၿပီ။
COVID-19 ရဲ့ ျမစ္ဖ်ားခံရာဟာ တ႐ုတ္နိုင္ငံ ဝူဟန္္ၿမိဳ႕ပါ။ စျဖစ္တုန္းက တ႐ုတ္တစ္နိုင္ငံလုံး ထိန္းမနိုင္သိမ္းမရတဲ့ ပုံစံမ်ိဳးျဖစ္ခဲ့ၿပီး ေကာလာဟလေတြလည္းမ်ိဳးစုံထြက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သုံးလေက်ာ္အၾကာမွာ တ႐ုတ္နို္င္ငံမွာ ဗိုင္းရပ္စ္ပ်ံ႕ႏွံ့မႈက ထိန္းခ်ဳပ္နိုင္တဲ့အဆင့္ကို ေရာက္ရွိလာပါၿပီ။ အခုဆိုရင္ တ႐ုတ္နိုင္ငံမွာ ေန႔စဥ္ထပ္တိုးလူနာအေနနဲ႔ ဆယ္ဂဏန္းဝန္းက်င္ပဲ ရွိေတာ့သလို ေသဆုံးမႈကလည္း ဆယ္ဂဏန္းပဲရွိပါေတာ့တယ္။ ကူးစက္ခံရသူေတြရဲ့ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ ျပန္လည္ေကာင္းမြန္သြားပါၿပီ။

၂။ ကူးစက္ခံရသူ အမ်ားစုျပန္ေကာင္းတယ္။
ကိုဗစ္ ကူးစက္ခံရသူေတြရဲ့ အမ်ားစုဟာ ျပန္လည္ေကာင္းမြန္ပါတယ္။ တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနနဲ႔ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ကူးစက္ခံရသူေတြရဲ့ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ဟာ ျပန္ေကာင္းပါတယ္။ ေသဆုံးမႈႏႈန္းနဲ႔ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ေရာဂါျဖစ္ပြားသူေတြရဲ့ ၄ ရာခိုင္ႏႈန္းသာ ေသဆုံးပါတယ္။ တစ္ကမၻာလုံး အတိုင္းအတာအေနနဲ႔လည္း ေသဆုံးမႈႏႈန္းဟာ ဒီေလာက္ပါပဲ။

၃။ ကိုဗစ္ကေန ရွင္သန္ဖို႔အတြက္ ၉၉ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ အခြင့္အေရးရွိတယ္။
တကယ္လို႔ သင္က က်န္းမာသန္စြမ္းတဲ့ အသက္ ၂၀ ကေန ၅၀ ၾကားလူတစ္ေယာက္ဆိုရင္ ကိုဗစ္ကူးစက္ခံရၿပီးလည္း အသက္ရွင္သန္နိုင္ဖို႔အခြင့္အေရးက ၉၉.၃ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိပါတယ္။ သေဘာကေတာ့ အသက္ငယ္ က်န္းမာတဲ့သူေတြမွာ ေသဆုံးဖို႔ဆိုတာ အင္မတန္ပမာဏနည္းပါးပါတယ္။ အဲဒီ အသက္အရြယ္အပိုင္းအျခားဟာ အမ်ားစုေသာ လူဦးေရလည္းျဖစ္ပါတယ္။

ကိုဗစ္ဟာ အသက္ ၈၀ နဲ႔အထက္ေတြမွာ ေသဆုံးမႈႏႈန္းအျမင့္ဆုံးျဖစ္ၿပီး အဲဒီအသက္အပိုင္းအျခားမွာေတာင္ လူတစ္ရာမွာ ၁၈ ေယာက္ႏႈန္း ေသဆုံးမႈသာရွိပါတယ္။ တစ္ခါ အသက္ ရွစ္ဆယ္အထက္ ေသဆုံးမႈေတြမွာလည္း ၇၀ ရာခိုင္ႏႈန္းနီးပါးက နဂို ေရာဂါအေၾကာင္းအရင္းအခံတစ္မ်ိဳးမ်ိဳးရွိေနပါတယ္။ ဥပမာ ကင္ဆာလိုမ်ိဳးေရာဂါမ်ိဳးပါ။ ဆိုေတာ့ ကိုယ္က က်န္းမာသန္စြမ္းၿပီး အသက္ ၅၀ ေအာက္ဆိုရင္ ကိုဗစ္ကေနေသဖို႔ဆိုတာ မဲေပါက္တာထက္ေတာင္ခက္ပါေသးတယ္။

၄။ တကယ့္အစစ္အမွန္ ေသဆုံးမႈႏႈန္းက ဒီထက္ေလ်ာ့နိုင္တယ္။
လက္ရွိေသဆုံးမႈႏႈန္းက တစ္ကမၻာလုံးအတိုင္းအတာနဲ႔ ၄ ရာခိုင္ႏႈန္းပါ။ ဒါကလည္း အသက္ ၈၀ ေက်ာ္အထက္ ေသဆုံးမႈေတြက အမ်ားစုပါဝင္ေနတာပါ။ ကိုဗစ္ကူးစက္ခံရသူအမ်ားစုဟာ ျပင္းထန္တဲ့ ေရာဂါလကၡဏာမျပပါဘူး။ သူ႔အလိုလိုလည္း ျပန္ေကာင္းသြားတတ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ေရာဂါကူးစက္ခံရမွန္းမသိဘဲ အိမ္မွာေနရင္း ျပန္ေကာင္းသြားတဲ့သူေတြလည္း အမ်ားႀကီးရွိနိုင္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ကူးစက္ခံရသူအေရအတြက္နဲ႔ ေသဆုံးမႈအခ်ိဳးအစား ျပန္တြက္ရင္ ေသဆုံးမႈႏႈန္းက ဒီထက္အမ်ားႀကီး ေလ်ာ့နည္းနိုင္ပါတယ္။

၅။ ကာကြယ္ေရး နည္းလမ္းေတြက အလုပ္ျဖစ္တယ္။
လက္ရွိမွာ အီတလီနိုင္ငံကလြဲလို႔ က်န္နိုင္ငံေတြမွာ ဗိုင္းရပ္စ္ကာကြယ္ေရးအတြက္ လုပ္ေဆာင္ေနတာေတြက အလုပ္ျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ လက္ေဆးတာ၊ မ်က္ႏွာကို မထိမကိုင္တာနဲ႔ လူမ်ားစု စုေဝးတာေတြကို ရပ္တန႔္တဲ့နည္းလမ္းေတြက ကာကြယ္ေရးအတြက္ အလုပ္ျဖစ္ပါတယ္။ ထိန္းသိမ္းနိုင္တဲ့အေျခအေနမွာရွိပါတယ္။

၆။ အေၾကာက္လြန္ျခင္းက အေျခအေနေတြကို ပိုဆိုးသြားေစနိုင္တယ္။
ကိုဗစ္ရဲ့ သက္ေရာက္မႈဟာ ဗိုင္းရစ္ကိုယ္တိုင္ရဲ့ တိုက္ခိုက္မႈနဲ႔ ကူးစက္ ေသဆုံးမႈေတြေၾကာင့္မဟုတ္ဘဲ လူမႈေရး စီးပြားေရး ရိုက္ခတ္မႈေတြ (socio-economic impacts) ေၾကာင့္ အဓိကျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ အခုပဲ တစ္ကမၻာလုံး စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈေတြ စတင္ၾကဳံေတြ႕ေနရသလို ျမန္မာနိုင္ငံမွာလည္း စီးပြားေရးလုပ္ငန္းတခ်ိဳ႕ ပိတ္ရတာေတြ စတင္ျဖစ္ေပၚေနပါၿပီ။

ဒီလိုအခ်ိန္မွာ အရွိတရားေတြထက္ အေၾကာက္လြန္္ေနျခင္းက ပိုဆိုးတဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲ လူမႈစီးပြားေရး ရိုက္ခတ္တာေတြျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ေလ့လာခ်က္ေတြအရဆိုရင္ေတာ့ ကိုဗစ္ေၾကာင့္ ေသဆုံးမႈေတြထက္ စီးပြားပ်က္ၾကတာ ပိုျဖစ္နိုင္ၾကလိမ့္မယ္လို႔ ခန႔္မွန္းထားပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ အေၾကာက္မလြန္ျခင္းက ထိခိုက္ခံစားရမႈေတြကို ထိန္းသိမ္းနိုင္ပါလိမ့္မယ္။

Credit to Hello ဆရာ၀န္​ 

Friday, February 28, 2020

နံရိုးေပါင္းဆီခ်က္ေခါက္ဆြဲ -ေျမအိုးၾကက္ဆီထမင္း

ေျမအိုးၾကက္ဆီထမင္း
--------------------------


 ဒါကေတာ့ ေျမအိုးၾကက္ဆီထမင္းခ်က္နည္းေလးပါ။ အိမ္မွာ လူနည္းတာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အိမ္သားေတြ  အစားမညီတာပဲျဖစ္ျဖစ္ မိမိစားခ်င္တာကို ခ်က္မစားရဘူးဆိုတာ မျဖစ္ရေလ ေအာင္ ရည္ရြယ္ပါတယ္။ တစ္ေယာက္စာ တစ္အိုးေလးကို ၁၅ မိနစ္နဲ႔ မိနစ္ ၂၀ ၾကာ အခ်ိန္ေလးေပး႐ုံနဲ႔ ခ်က္စားလို့ရပါတယ္။

ၾကက္ဆီထမင္းခ်က္ရန္အတြက္ ပါဝင္ပစၥည္းမ်ား
• ရွမ္းဆန္  -  ေပါင္းအိုးဆန္ခ်ိန္ခြက္ ၁ ခြက္
• ၾကက္ေပါင္  -  ၁ ေခ်ာင္း
• သၾကား  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁/၂ ဇြန္း
• ဆား  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ ဇြန္း
• ၾကက္ျပဳတ္ရည္  -  ေပါင္းအိုးဆန္ခ်ိန္ခြက္ ၁ ခြက္
• ၾကက္ဆီဖတ္  -  ၁ ဖတ္
• ၾကက္သြန္ျဖဴ  -  ၁ လုံး
• ခ်င္း  -  ၅ ျပား (ပါးပါးလႊာထားပါ)
• ဆီ  -  စားပြဲဇြန္း ၁ ဇြန္း
• နံနံပင္အျမစ္  -  ၂ ပင္
• ကြက်ဥ  -  ၁ လုံး

ျပဳလုပ္နည္း
 ဦးစြာ ၾကက္ဆီဖတ္ကို ဆီ စားပြဲဇြန္း ၁ ဇြန္းႏွင့္ မီးေအးေအးနဲ႔ ေၾကာ္ပါ။ လႊာထားေသာ ခ်င္းကို ထည့္ပါ။ ၾကက္ဆီဖတ္မ်ား ျြကပ္ရြလာလၽွင္ ၾကက္သြန္ျဖဴကို ဓားျပားရိုက္ထည့္ၿပီး ျြကပ္ရြလာလၽွင္ ရပါၿပီ။ ၾကက္ေပါင္လုံးကို ဆား လက္ဖက္ရည္ဇြန္း တစ္ဝက္ႏွင့္ ျပဳတ္ပါ။ ျပဳတ္သည့္အခါ အဖုံးဖြင့္ၿပီး ျပဳတ္လၽွင္ ၾကည္လင္ေသာ ၾကက္ျပဳတ္ရည္ကို ရပါမယ္။ ၾကက္သားႏူးၿပီဆိုလၽွင္ ၾကက္ဆီထမင္း ခ်က္လို့ရပါၿပီ။ ဆန္ကို ေရေဆးၿပီး ေရကုန္ေအာင္ စစ္ထားပါ။ ခ်က္မည့္ေျမအိုးထဲ နံနံပင္အျမစ္
၂ ပင္ထည့္ပါ။ ဆန္ထည့္ထားပါ။ ၾကက္ျပဳတ္ရည္ထဲ ဆားႏွင့္ သၾကား ေပ်ာ္ဝင္ေအာင္ေမႊၿပီး ဆန္ထည့္ထားေသာ ေျမအိုးထဲ ေလာင္းထည့္ပါ။ ၾကက္ဆီကို စားပြဲဇြန္း ၁ ဇြန္းထည့္ၿပီး အဖုံးအုပ္ တည္ပါ။ မီးအလယ္အလတ္နဲ႔တည္ၿပီး ဆူလာလၽွင္လုံးဝ မီးေလၽွာ့ခ်တည္ပါ။ ေရခန္းစျပဳလာလၽွင္ ၾကက္ေပါင္ႏွင့္ ျပဳတ္ထားေသာၾကက္ဥကို ျခမ္းထည့္ၿပီး အဖုံးအုပ္ထားပါ။ ေရခန္းၿပီး အေငြ႕လွိုင္ လာလၽွင္ မီးပိတ္၍ မီးဖိုေပၚမွာ ၁ မိနစ္ခန႔္ထားၿပီး သုံးေဆာင္လို့ရပါၿပီ။
-----------------------------
ပန္းခေရ

နံရိုးေပါင္းဆီခ်က္ေခါက္ဆြဲ
------------------------------


ပါဝင္ပစၥည္းမ်ား
• ခ်င္း  -  ၂၀ ဂရမ္
• ကရေဝးရြက္  -  ၂ ရြက္
• ၾကက္သြန္နီ  -  ၂၀ ဂရမ္
• ၾကက္သြန္ျဖဴ  -  ၃၅ ဂရမ္
• င႐ုတ္ေကာင္းေစ့  -  စားပြဲဇြန္း ၁ ဇြန္း
• ႏြယ္ခ်ိဳ  -  စားပြဲဇြန္း ၁ ဇြန္း
• ေရေႏြးဆူဆူ  -  ၂ လီတာ (ဝက္နံရိုးျပဳတ္ရန္)
• ဆား  -  စားပြဲဇြန္း ၁ ဇြန္း
• ပဲငံျပာရည္အၾကည္  -  စားပြဲဇြန္း ၃ ဇြန္း
• ဝက္နံရိုး  -  ၈ဝဝ ဂရမ္
• ေရေႏြး  -  ၅ဝဝ မီလီလီတာ
• ေခါက္ဆြဲ  -  ၆ဝဝ ဂရမ္
• ထိုင္ဝမ္မုန္ညင္း  -  ၃ဝဝ ဂရမ္
• ၾကက္သြန္ျဖဴဆီခ်က္  -  စားပြဲဇြန္း ၂ ဇြန္း

ျပဳလုပ္နည္း
၁။ ဒယ္အိုးထဲ ခ်င္း၊ ကရေဝးရြက္၊ ၾကက္သြန္နီ၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ၊ င႐ုတ္ေကာင္းေစ့ႏွင့္ ႏြယ္ခ်ိဳ တို့ကို မီးေအးေအးနဲ႔ ေလွာ္ပါ။ ၿပီးလၽွင္ ေရေႏြးဆူဆူေလာင္းထည့္ပါ။ ဆား၊ ပဲငံျပာရည္ အၾကည္ စားပြဲဇြန္း ၂ ဇြန္းႏွင့္ ဝက္နံရိုးတို့ကို ထည့္ၿပီး ဆူေအာင္တည္ပါ။ ေရဆူလာလၽွင္ အျမႇုပ္မ်ားကို ခပ္ထုတ္ပစ္ပါ။ ၄၅ မိနစ္ခန႔္ တည္ပါ။ ဝက္နံရိုးျပဳတ္ရည္ ရလာလၽွင္ ျပဳတ္ရည္ကို ဇလုံထဲ စစ္ထည့္ပါ။
၂။ ၿပီးလၽွင္ ဝက္နံရိုးျပဳတ္ရည္တစ္ဝက္ကို  ေရေႏြး ၅ဝဝ မီလီလီတာ ထည့္ၿပီး တည္ပါ။ မိနစ္အနည္းငယ္ခန႔္ ဆူေအာင္တည္ပါ။ ၿပီးလၽွင္ ေခါက္ဆြဲထည့္ျပဳတ္ပါ။ ၁၀ မိနစ္ခန႔္ ျပဳတ္ပါ။ ၿပီးလၽွင္ ေခါက္ဆြဲကို ဆန္ခါထဲ ဆယ္ထည့္ထားပါ။ ေခါက္ဆြဲျပဳတ္ရည္နဲ႔ ထိုင္ဝမ္ မုန္ညင္းကို ျပဳတ္ပါ။
၃။ ၿပီးလၽွင္ ပန္းကန္ထဲ ၾကက္သြန္ျဖဴဆီခ်က္၊ ပဲငံျပာရည္အၾကည္ စားပြဲဇြန္း ၁ ဇြန္း၊ ဝက္နံရိုး ျပဳတ္ရည္ အနည္းငယ္ႏွင့္ ျပဳတ္ထားတဲ့ေခါက္ဆြဲတို့ကို ထည့္ၿပီး သမေအာင္ နယ္ပါ။ ႏွံ့စပ္သြားၿပီဆိုလၽွင္ ျပဳတ္ထားတဲ့ ထိုင္ဝမ္မုန္ညင္း၊ ဝက္နံရိုး၊ ၾကက္သြန္ၿမိတ္ႏွင့္ င႐ုတ္ ေကာင္းမွုန႔္တို့ကို ထည့္ၿပီး သုံးေဆာင္နိုင္ပါၿပီ။
-------------------------------------
Tin Tin Oo

Thursday, February 27, 2020

“ခ်စ္သူ အေရြးမမွားေစဖို့”


မိန္းကေလး သူငယ္ခ်င္းႏွစ္ေယာက္ ရွိတယ္။ ေက်ာင္းၿပီးေတာ့လည္း အတူ၊ အလုပ္ေတြ စလုပ္ေတာ့လည္း အတူ၊ အိမ္ေထာင္ျပဳေတာ့လည္း အတူ။ ဒါေပမဲ့ ေရြးလိုက္တဲ့ အိမ္ေထာင္ဘက္ခ်င္းေတာ့ မတူဘူး။

တစ္ေယာက္က သူ႔မိန္းမ လုပ္သမၽွကို ကူညီေပးတယ္။ သူ႔အလုပ္သူလည္း ႀကိဳးစားတယ္။ မိန္းမ ႀကိဳးစားတာကိုလည္း ကူေပး၊ လစ္ဟင္းသြားတဲ့ အိမ္အလုပ္ေတြလည္း လုပ္ေပး။ ႏွစ္ေယာက္တူတူ ေအာင္ျမင္ဖို့ကို ဦးစားေပးတယ္။

ေနာက္တစ္ေယာက္ကက် သူ႔မိန္းမကို နားလည္မေပးဘူး။ အလုပ္ထြက္ခိုင္းတယ္။ ေနာက္ အိမ္ေထာင္ေရး ေဖာက္ျပန္တယ္။ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာအရ ႏွိပ္စက္တယ္။ ဒီေတာ့ အမ်ိဳးသမီးက သူ႔အလုပ္၊ သူ႔ပညာကို ဦးစားမေပးအားဘဲ ဒီအိမ္ေထာင္ေရး ျပႆနာေတြကိုပဲ ရွင္းေနရတဲ့အခါ ေအာင္ျမင္ဖို့က ေႏွာင့္ေႏွးလာတယ္။

ေျပာခ်င္တာက ကိုယ္ ေရြးခ်ယ္လိုက္တဲ့ လက္တြဲေဖာ္ဟာ ကိုယ့္ေအာင္ျမင္မွု အတက္အက်အေပၚ လႊမ္းမိုးမွု ရွိတယ္ ဆိုတာပဲ။ မိန္းကေလးမွ မဟုတ္ဘူး။ ေယာက္်ားေတြမွာလည္း မိန္းမႏွိပ္စက္လို့၊ ပိုက္ဆံေတြ ျဖဳန္းပစ္လိုက္လို့ ေအာင္ျမင္သင့္သေလာက္ မေအာင္ျမင္ခဲ့ရသူေတြ အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။

လူငယ္ဘဝမွာ ရည္းစားထားတာက ထားလို့ရတယ္။ သို့ေသာ္ အဲဒီခ်စ္သူက ကိုယ့္ကို စာမက်က္နိုင္ေအာင္ တစ္ခ်ိန္လုံး ျပႆနာ ရွာေနမယ္။ ဟိုေနရာ သြားမယ္၊ ဒီဟာ စားမယ္နဲ႔ ပူဆာေနမယ္။ သူလည္း မႀကိဳးစား၊ ကိုယ့္ကိုလည္း ႀကိဳးစားလို့ မရေအာင္ လုပ္ေနမယ္ဆို ေရရွည္ အဆင္မေျပဘူး။

မိန္းကေလးေတြမွာဆို ခ်စ္သူက အတင္းေတာင္းဆိုလို့ လိင္ကိစၥကို လိုက္ေလ်ာလိုက္မယ္၊ အဲဒီကေနမွတစ္ဆင့္ ၿခိမ္းေျခာက္ အရွက္ခြဲခံရတာ၊ ကိုယ္ဝန္ရသြားလို့ ယူလိုက္ရတာ၊ ဒါမွမဟုတ္ ပိုၿပီး ဇာတ္နာရရင္ ငယ္ငယ္ေလးနဲ႔ Single mother ျဖစ္သြားတာ၊ ကိုယ္ဝန္ ဖ်က္ခ်ရင္း အသက္ေသဆုံးရတာေတြထိ ျဖစ္သြားနိုင္တယ္။ ကိုယ္ မႀကိဳးစားဘူးလားဆို ႀကိဳးစားတာပဲ။ ဒါေပမဲ့ ခ်စ္သူအေရြးမွားရင္ အဲ့လိုေတြ လမ္းမွားေရာက္သြားတတ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခ်စ္ဟာ ကိုယ့္ဘ၀ တိုးတက္ေရးမွာ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္း လာပတ္သက္ေနတယ္ ဆိုတာေလးကို ျမင္ေစခ်င္တယ္။

သိပ္ေတာ္၊ သိပ္ထက္ျမက္၊ သိပ္ကို လိုက္ဖက္တဲ့ စုံတြဲေတြ ျမင္ဖူးတယ္။ ေျပာတာ၊ ဆိုတာ၊ ေတြးတာ၊ ေခၚတာ၊ ျပဳမူတာ အကုန္လုံးက ပညာတတ္ဆန္တယ္။ သေဘာထား ျပည့္ဝတယ္။

တစ္ေယာက္ရဲ့ ထက္ျမက္မွုက ေနာက္တစ္ေယာက္အတြက္ ႀကိဳးစားဖို့ တြန္းအားျဖစ္ေစတယ္။ တစ္ေယာက္ရဲ့ အရည္အခ်င္းက ေနာက္တစ္ေယာက္ရဲ့ အားနည္းခ်က္ကို ျဖည့္ေပးတယ္။ တစ္ေယာက္ရဲ့ အသိုင္းအဝိုင္းက ေနာက္တစ္ေယာက္အတြက္ အဆက္အသြယ္ေတြ ျဖစ္လာတယ္။ တစ္ေယာက္ရဲ့ ေအာင္ျမင္မွုကို ေနာက္တစ္ေယာက္က ဂုဏ္ယူတယ္။ ပိုေအာင္ျမင္သထက္ ေအာင္ျမင္ေအာင္ ပံ့ပိုးတယ္။ အျပန္အလွန္ နားလည္ေပးတယ္။ ဒီေတာ့ တစ္ေယာက္တည္းထက္ ႏွစ္ေယာက္ ေပါင္းစပ္လိုက္ျခင္းက ပိုၿပီး ေအာင္ျမင္ေစတယ္။

ရွားမယ္ဆိုတာေတာ့ သိပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး အခ်စ္ေရးတို့၊ အိမ္ေထာင္ေရးတို့ ဆိုတာကလည္း မဟာဗ်ဴဟာေတြ ခ်ၿပီး စီစဥ္လို့ ရတာ မဟုတ္ဘူး။ ႀကိဳလည္း မျမင္နိုင္ဘူး။ ခ်စ္သူေရြးလိုက္ရင္၊ အိမ္ေထာင္ျပဳလိုက္ရင္ အေကာင္းဆုံး ျဖစ္မယ္လို့ပဲ ေမၽွာ္လင့္ၾကတာပဲ။ လူတိုင္းသာ ျဖစ္မလာၾကတာ။ သို့ေသာ္ ေသခ်ာစဥ္းစားၿပီးမွ ေရြးခ်ယ္တာနဲ႔ စိတ္ခံစားခ်က္ကို အလိုလိုက္တာက အနည္းနဲ႔အမ်ားေတာ့ ကြာမွာပဲ။

ကၽြန္ေတာ္တို့ ဘဝေတြဆိုတာ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြနဲ႔ တည္ေဆာက္ထားတာ။ ဒီဆုံးျဖတ္ခ်က္ အမွန္အမွားေပၚ မူတည္ၿပီး ဘဝေတြ ကြာျခားလာတယ္။ ေအာင္ျမင္ၾကတယ္။ က်ရွုံးၾကတယ္။ ဒီေတာ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြ မွန္ဖို့ လိုတယ္။

အဲ့လိုမွန္ုဖို့မွာ အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္ ၃ ခ်က္ ရွိတယ္။ ပထမတစ္ခုက သတင္းအခ်က္အလက္ (Information)။ ဥပမာေပးရရင္ ခ်စ္သူအျဖစ္ လက္မတြဲခင္ သူ႔အေၾကာင္း မ်ားမ်ားသိေလေလ၊ ကိုယ့္ဆုံးျဖတ္ခ်က္က အမွန္နဲ႔ နီးစပ္ေလေလ။

ေနာက္တစ္ခ်က္ကေတာ့ ေၾကာင္းက်ိဳးဆက္စပ္ ေတြးေခၚနိုင္စြမ္း (Logical thinking)။ ဘယ္ေလာက္ပဲ အခ်က္အလက္ေတြ သိထား သိထား၊ စဥ္းစားေတြးေခၚနိုင္စြမ္း မရွိရင္လည္း ဆုံးျဖတ္ခ်က္က မွားတာပဲ။ အဲဒီ ေတြးေခၚနိုင္စြမ္းကို က်ဆင္းေစတာ၊ ကိုယ့္ဦးေႏွာက္ကို အေမွာင္က်သြားသည္အထိ ျဖစ္ေစနိုင္တာကေတာ့ တတိယတစ္ခ်က္ျဖစ္တဲ့ စိတ္ခံစားခ်က္ (Emotion) ပဲ။

လူဆိုတာ စိတ္လွုပ္ရွားမွု (Excitement) ကို ႀကိဳက္တယ္။ အသစ္အဆန္းဆို သေဘာက်တယ္။ မုန႔္ဟင္းခါး ဆိုတာ မထိေတြ႕ဖူးေသးဘဲ ဆန္ျပဳတ္ကို အေကာင္းဆုံးလို့ ထင္တတ္တယ္။ အဲဒါေတြက လူငယ္ဘဝမွာ ပိုဆိုးတယ္။ ေလာကဓံဆိုတာကို မၾကဳံဖူးေသးတဲ့အရြယ္ဆိုေတာ့ ဘာမဟုတ္တာေလးကို အႀကီးႀကီး ခံစားပစ္တတ္တယ္။ ဘဝအေတြ႕အၾကဳံက နည္းေသးတဲ့အခ်ိန္မွာ အခ်စ္ဆိုတာကို ကိုးကြယ္ပစ္လိုက္တယ္။ Excitement ေတြကို တစ္သက္တာ တည္ျမဲမယ္ထင္ၿပီး ေရြးခ်ယ္ပစ္လိုက္တယ္။ အဲ့လိုနဲ႔ ဘဝမွာ ျဖစ္သင့္သေလာက္ ျဖစ္မလာၾကေတာ့ဘူး။

မိဘက ဂ႐ုမစိုက္လို့ ဆိုၿပီး အရြဲ႕တိုက္တဲ့အေနနဲ႔ ေက်ာင္းထြက္လိုက္တယ္။ စာေမးပြဲ တမင္က်ေအာင္ ေျဖတယ္။ မူးယစ္ေဆးေတြ သုံးလိုက္တယ္။ မိဘက သေဘာမတူပါဘူးဆိုတဲ့သူကိုမွ ေရြးတယ္။ အမ်ားက လက္ညႇိုးထိုး ကဲ့ရဲ့ေနၾကတဲ့ၾကားထဲကမွ လက္တြဲရဲတာကို အခ်စ္စစ္လို့ ျမင္ၾကတယ္။ ဒါေတြ မလုပ္သင့္ဘူးဆိုတာ သိေနတာပဲ။ အဲဒီအခ်ိန္မွာေတာ့ စိတ္ခံစားခ်က္က လြန္ကဲေနေတာ့ အမွန္မျမင္နိုင္ဘူး။ ဘယ္သူေျပာေျပာ နားမဝင္ဘူး။ ေနာင္တစ္ခ်ိန္က်မွ အဲ့လို လုပ္ခဲ့မိတာ မွားမွန္း သိလာၾကတာ။

ဒါေၾကာင့္လည္း လူငယ္ဘဝမွာ အေရးႀကီးဆုံး အရည္အေသြးတစ္ရပ္ကို ေျပာပါဆိုရင္ Emotional intelligence ပဲ။ ကိုယ့္ခံစားခ်က္ေတြကို သိမယ္၊ အေကာင္းဆုံး ထိန္းခ်ဳပ္နိုင္မယ္ဆိုရင္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြက အမွန္မ်ားလာမွာပဲ။ ကိုယ့္ရဲ့ ပညာေရး၊ လူမွုေရး၊ အလုပ္အကိုင္၊ အိမ္ေထာင္ေရး၊ အခ်စ္ေရးတို့မွာ အဆင္ေျပလာမွာပဲ။

ဒီေတာ့ ခ်စ္တာက ခ်စ္ပါ။ ေရွ႕တန္းေတာ့ မတင္ပါနဲ႔။ ငယ္ငယ္တုန္းက ဆုံးျဖတ္ခဲ့တဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြ၊ အခ်စ္သူရဲေကာင္းအျဖစ္ ဂုဏ္ယူခဲ့တာေတြဟာ အသက္ႀကီးလာတဲ့အခါ ေနာင္တရစရာ ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္။ ေငြေၾကးျပည့္စုံသူကို ကိုယ့္ဘ၀ တိုးတက္ဖို့ ေရြးယူရမယ္ ေျပာတာ မဟုတ္ပါဘူး။ လက္တြဲေဖာ္ ေရြးတဲ့အခါ ကိုယ့္ေအာင္ျမင္မွုကို ပံ့ပိုးေပးနိုင္မယ့္သူကို ေရြးပါ။ အဲ့လိုပဲ ကိုယ္ကလည္း သူ႔အတြက္ ပါရမီျဖည့္ဘက္ေကာင္း ျဖစ္ပါေစ။

ဘယ္ေလာက္တန္ဖိုးႀကီးတဲ့ လက္ေဆာင္ကို ေပးနိုင္သူလဲ ဆိုတာထက္ ကိုယ့္ဘ၀ ရည္မွန္းခ်က္ေတြကို ဘယ္ေလာက္ တန္ဖိုးထားေပးသလဲ၊ ဘယ္ေလာက္ထိ ကိုယ့္တန္ဖိုးကို ျမင့္တက္လာေအာင္ လုပ္ေပးနိုင္တဲ့သူ ျဖစ္သလဲဆိုတာကိုသာ ဦးစားေပး စဥ္းစားေစခ်င္ပါတယ္။

ေဒါက္တာ ၿဖိဳးသီဟ

(မွတ္ခ်က္ - အခြင့္အလမ္းဂ်ာနယ္ပါ ေဆာင္းပါးကို အနည္းငယ္ တည္းျဖတ္ထားပါသည္)

Wednesday, February 26, 2020

ပဋိညာဥ္ ဆိုတာ ဘာလဲ?


(Zawgyi)

#ပဋိညာဥ္ ဆိုတာ ဘာလဲ?

#ပဋိညာဥ္ ဆိုတာ ဘာလဲ၊ ဘယ္လို ပဋိညာဥ္ဟာ တရားဝင္သလဲ၊ ဘယ္လို ပဋိညာဥ္မ်ိဳးဟာ အလိုအေလ်ာက္ ပ်က္ျပယ္ တတ္သလဲ ဆိုတာေတြကို သိထားသင့္ပါတယ္။
...
ပထမဆုံး အေနနဲ႔ ပဋိညာဥ္ တစ္ခု ျဖစ္ဖို႔ ကမ္းလွမ္းခ်က္ (Proposal) နဲ႔ လက္ခံခ်က္ (Acceptance)  ၂ ခု လိုပါတယ္။ ေကာင္မေလး တစ္ေယာက္ကို ရည္းစားစကား သြားေျပာ ပရိုပို႔စ္ လုပ္ရင္ သူက ျပန္ၿပီး လက္ခံမွ ရည္းစား ျဖစ္တာပါ။ သူက လက္မခံဘဲနဲ႔ ငါကနင့္ရဲ့ ဘြိဳင္းဖရင္း နံပါတ္တူး ေအာ္ေနလို႔ေတာ့ ရည္းစား မျဖစ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ပဋိညာဥ္ တစ္ခု ျဖစ္ဖို႔ကေတာ့ အဲဒီထက္ပိုၿပီး ရွုပ္ေထြးပါတယ္။
...
ပဋိညာဥ္ ျဖစ္ဖို႔ ကမ္းလွမ္းခ်က္ တစ္ခု ကို လုပ္လိုက္တယ္ ဆိုရင္ တျခား တစ္ဘက္က လက္ခံတယ္ ဆိုရင္ ပထမ အဆင့္အေနနဲ႔ ကတိ တစ္ခု ျဖစ္လာပါတယ္။ ဥပမာ အားျဖင့္ ကၽြန္ေတာ္က ကန္ထရိုက္တာ တစ္ေယာက္ကို ငါ့အိမ္ကို မင္းေဆာက္ေပးလို႔ ကမ္းလွမ္းတာဟာ ကမ္းလွမ္းခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ အခါမွာ ကန္ထရိုက္တာက ေဆာက္ေပးမယ္လို႔ သေဘာတူရင္ ကတိ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္က ဆက္ၿပီး ေအး မင္းသေဘာတူတယ္ဆိုရင္ ပိုက္ဆံ တျပားမွ မေပးေတာ့ဘူး။ အလကားေဆာက္ေပးေတာ့။ မင္းကတိေပးၿပီးၿပီ လို႔ ေျပာလို႔ မရပါဘူး။ ဥပေဒ ေၾကာင္းအရ ကတိကေန ေနာက္တစ္ဆင့္ သေဘာတူညီခ်က္ (Agreement) ျဖစ္ဖို႔ အတြက္ အဖိုးစားနား (Consideration) လိုလာပါတယ္။ အဖိုးစားနား လို႔ ျမန္မာလို ျပန္ေပမယ့္ အဖိုးစားနား ဆိုတာ ေငြေၾကး တန္ဖိုး တစ္ခုတည္းကို ဆိုလိုတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဥပမာ အားျဖင့္ ကန္ထရိုက္ကို မင္း ငါ့အိမ္ကို ေဆာက္ေပး။ မင္းကို ငါ့ရဲ့ တျခား ေျမကြက္မွာ ၁၀ ႏွစ္ အလကားေပးေနမယ္ လို႔ ကမ္းလွမ္းရင္လည္း ဒါဟာ အဖိုးစားနား ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာမွ မေပးဘဲနဲ႔ အလကားပဲတင္း ကုန္းဆင္း ဖလာႀကိတ္လို႔ေတာ့ ဥပေဒ အရ မရပါဘူး။ ကတိတစ္ခုမွာ အဖိုးစားနား ပါလာခဲ့ရင္ အဲဒီ ကတိဟာ သေဘာတူညီခ်က္ ျဖစ္လာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သေဘာတူညီခ်က္တိုင္းဟာလည္း ပဋိညာဥ္ မဟုတ္ပါဘူး။ ပဋိညာဏ္ ျဖစ္ဖို႔ အတြက္ ေနာက္တစ္ဆင့္ ထပ္လိုပါေသးတယ္။
...
သေဘာတူညီခ်က္ဟာ ဥပေဒ အေၾကာင္းရ ေဖာ္ေဆာင္နိုင္တယ္ ဆိုမွသာ အဲဒါဟာ ပဋိညာဥ္ ျဖစ္လာပါတယ္။ ဥပမာ အေလာင္းအစား အေနနဲ႔ သေဘာတူထားတဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ဟာ ဥပေဒ အရ တရားမဝင္ ဥပေဒေၾကာင္း အရ မေဖာ္ေဆာင္နိုင္တဲ့ အတြက္ ပဋိညာဥ္ တစ္ခု ျဖစ္မလာနိုင္ပါဘူး။
ကမ္းလွမ္းခ်က္ ဆိုတာကို ထပ္ၿပီးရွင္းရရင္ ကမ္းလွမ္းခ်က္ဆိုတာ တစ္စုံတစ္ဦးကို ဦးတည္ၿပီး ကမ္းလွမ္းတာ ျဖစ္နိုင္သလို တစ္စုံတစ္ဦးကို ဦးတည္တာ မဟုတ္ဘဲ ကမ္းလွမ္းတာလည္း ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ အားျဖင့္ ကုမၸဏီ တစ္ခုက လုပ္ငန္း တစ္ခု အတြက္ တင္ဒါေခၚတယ္ ဆိုရင္ အဲဒီလို တင္ဒါေခၚတာဟာ အမ်ားကို ကမ္းလွမ္းတာပါ။ ဒါေပမယ့္ ဒီတင္ဒါကို ဝင္ၿပိဳင္တာနဲ႔ ဒီကမ္းလွမ္းခ်က္ကို လက္ခံတယ္လို႔ ေခၚလို႔ မရေသးပါဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လည္း ဆိုေတာ့ တင္ဒါစေခၚကတည္းက ကမ္းလွမ္းတယ္လို႔ ဆိုေပမယ့္ တင္ဒါဝင္ၿပိဳင္တဲ့ ကုမၸဏီေတြဘက္က ပစၥည္းနဲ႔ ေဈးႏွုန္းကို တင္ဒါေခၚတဲ့ ကုမၸဏီ ဘက္က ျပန္စစ္ၿပီးမွ လက္ခံမယ္ ဆိုတဲ့ အဆင့္တစ္ဆင့္ က်န္ေနေသးလို႔ပါ။ အဲဒီေတာ့ တင္ဒါဝင္ၿပိဳင္တဲ့ ကုမၸဏီေတြဘက္က ေဈးႏွုန္းတင္ျပတာဟာ လက္ခံခ်က္ မဟုတ္ပဲ တန္ျပန္ ကမ္းလွမ္းခ်က္ (Counter Proposal ) အေနနဲ႔သာ ရွိပါတယ္။ အဲဒီ တန္ျပန္ ကမ္းလွမ္းခ်က္ကို တင္ဒါ ေခၚတဲ့ ကုမၸဏီဘက္က လက္ခံမွသာ ကတိ နဲ႔ ေနာက္တဆင့္ သေဘာတူညီခ်က္နဲ႔ ေနာက္ဆုံး ပဋိညာဥ္ ျဖစ္လာပါတယ္။
...
သတိထားရမယ့္ အခ်က္တစ္ခုက ကုမၸဏီေတြ အေနနဲ႔ ကိုယ့္ကုမၸဏီရဲ့ ကုန္ပစၥည္း ဝန္ေဆာင္မွုကို ေၾကာ္ျငာတဲ့ အခါ ေၾကာ္ျငာစာသားမွာပါတဲ့ စာသားေတြကို တာဝန္ယူဖို႔ လိုပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လည္း ဆိုေတာ့ ဥပေဒ ေၾကာင္းအရ အဲဒီစာသားေတြဟာ ကမ္းလွမ္းခ်က္ ျဖစ္ေနလို႔ပါ။ ကိုယ့္ဆီက ဝယ္ယူသူေတြအေနနဲ႔ ေၾကာ္ျငာ စာသား အတိုင္း မမွန္ခဲ့ရင္ ပဋိညာဥ္ ဥပေဒနဲ႔ တရားစြဲခြင့္ ရွိေနပါတယ္။
...
ပဋိညာဥ္ ျပဳတဲ့ အခါ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ အေျခအေနေတြဟာ တရားမဝင္ တာရွိပါတယ္။ ဥပမာ အသက္ မျပည့္ေသးတဲ့ ကေလးနဲ႔ ခ်ဳပ္တဲ့ စာခ်ဳပ္ဟာ တရားမဝင္ပါဘူး။ ႐ူးေနတဲ့သူနဲ႔  ခ်ဳပ္တဲ့ စာခ်ဳပ္ဟာ တရား မဝင္ပါဘူး။ မူး႐ူးျပဲကြဲၿပီး လူမွန္း သူမွန္း မသိေအာင္ မူးေနတဲ့သူနဲ႔ ခ်ဳပ္တဲ့စာခ်ဳပ္ဟာလည္း တရားမဝင္ပါဘူး။ ေနာက္တစ္ခ်က္ ပဋိညာဥ္ ျပဳလို႔ မရတဲ့သူနဲ႔ ပဋိညာဥ္ ျပဳရင္ တရားမဝင္ပါဘူး။ ျမန္မာနိုင္ငံ ကုမၸဏီ အက္ဥပေဒ အရ သင္းဖြဲ႕စည္းမ်ဥ္းမွာ လုပ္ေဆာင္ခြင့္ရွိတဲ့ လုပ္ငန္းေတြကို ျပထားပါတယ္။ အဲဒီ အထဲမွာ ေဖာ္ျပမထားတဲ့ လုပ္ငန္းကို အဲဒီကုမၸဏီနဲ႔ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ရင္ အဲဒီ စာခ်ဳပ္ဟာ တရားမဝင္ပါဘူး။
...
ေနာက္တစ္ခုက ပဋိညာဥ္ ျပဳတဲ့သူဘက္က လြတ္လပ္ေသာ သေဘာဆႏၵ (Free Consent) နဲ႔ ျပဳဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ လြတ္လပ္တဲ့ သေဘာဆႏၵဆိုတဲ့ ေနရာမွာ အဲဒီလူကို အတင္းအၾကပ္ ပဋိညာဥ္ ျပဳခိုင္းတာမ်ိဳး ဟာ တရားမဝင္ပါဘူး။ ေကာင္မေလးကို အေျဖမေပးရင္ ဖက္နမ္းမယ္လို႔ ေျပာတာ (မေတာ္ရင္ ေဂ်းပါ ေအာင္းရနိုင္တယ္) အခ်စ္ေရးမွာ ရေပမယ့္ ပဋိညာဥ္ ျပဳတဲ့ေနရာ ေကာင္မေလးကို စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ မထိုးရင္ ဖက္နမ္းမယ္လို႔ ၿခိမ္းေျခာက္ၿပီး ထိုးခိုင္းတာမ်ိဳးဟာ တရား မဝင္ပါဘူး။ ေနာက္တစ္ခုက ၿခိမ္းေျခာက္တာ မဟုတ္ေပမယ့္ တစ္စုံတစ္ေယာက္ကို ဩဇာအာဏာနဲ႔ လႊမ္းမိုးၿပီး လုပ္ခိုင္းတဲ့ ပဋိညာဥ္ဟာ တရားမဝင္ပါဘူး။ ေနာက္ထပ္ အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္ တစ္ခုရွိပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ မလိမ့္တပတ္ ဘတ္ကီးရိုက္ၿပီး လုပ္တဲ့ ပဋိညာဥ္ မ်ိဳးပါ။ သူတစ္ပါး သတိမထားမိတဲ့ ကိစၥ တစ္ခုကို သိသိႀကီးနဲ႔ ဖုံးကြယ္ထားၿပီး ဂ်င္းထည့္တာ၊ မဟုတ္တဲ့ အရာတစ္ခုကို အဟုတ္လို လုပ္တာ ဟာပဋိညာဥ္ မေျမာက္ပါဘူး။ ဥပမာ အေနနဲ႔ အာမခံ ကုမၸဏီက သူ႔ဆီမွာ အာမခံ ထားတဲ့သူကို အာမခံထားတဲ့ေနရာမွာ လိုအပ္တဲ့ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းကို လ်ိဳ႕ဝွက္ထားၿပီး ေနာက္မွ ဒါေတြ သိလို႔ လက္မွတ္ ထိုးထားတာပဲ မဟုတ္လားလို႔ လုပ္လို႔ မရပါဘူး။ ကိုယ္နဲ႔ ပဋိညာဥ္ လုပ္တဲ့သူကို မကြယ္မဝွက္ အရင္း အတိုင္း ခ်ျပဖို႔ လိုပါတယ္။ အာမခံ ကုမၸဏီ တစ္ခုနဲ႔ လူတစ္ေယာက္ အမွု ျဖစ္တဲ့ အခါ အာမခံ ကုမၸဏီက စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းေတြကို ဖတ္မရေအာင္ စာလုံး အေသးနဲ႔ ေရးထားၿပီး အေပၚမွာလည္း ပိုၿပီး ခက္ခဲေအာင္ တံဆိပ္တုံး ထပ္ႏွိပ္ထားတဲ့ အတြက္ လုံေလာက္တဲ့ ပြင့္လင္းျမင္သာမွု မရွိဘူးလို႔ ယူဆၿပီး တရားသူႀကီးက အာမခံ ကုမၸဏီကို တရားစြဲတဲ့သူကို အနိုင္ေပးလိုက္ပါတယ္။  အေၾကာင္းအရာ တစ္ခုကို သိလၽွက္နဲ႔ တမင္မေျပာတာ၊ အမွန္အတိုင္း မေျပာတာဟာ ဖုံးကြယ္တာပါပဲ။။ အဲဒီလို ဖုံးကြယ္တာမ်ိဳးကို လိမ္လည္တယ္လို႔ ေခၚပါတယ္။ တခါတေလ ဖုံးကြယ္တာမဟုတ္ဘဲ ရိုးရိုးသားသား မသိလို႔ ေျပာမိတာလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါကိုေတာ့ အလြဲေျပာဆိုတယ္လို႔ ေခၚပါတယ္။ လိမ္တာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ အလြဲေျပာတာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဘယ္လိုပဲ ျဖစ္ျဖစ္ မွားယြင္းေျပာဆိုတာဟာ ပဋိညာဥ္ကို ပ်က္ျပယ္ေစနိုင္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ အဓိက ေရးခ်င္တဲ့ အေၾကာင္းက အဲဒါပါ။ တစ္ခါတစ္ေလမွာ ကိုယ္နဲ႔စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္တဲ့သူဘက္က တစ္ခ်ိဳ႕စာပိုဒ္ေတြကို ဝိုးတိုးဝါးတားေရး မလိမ့္တပတ္လုပ္ၿပီး ကိုယ့္ကို ဂ်င္းထည့္တာမ်ိဳး ရွိတတ္ပါတယ္။ အဲဒီလို လုပ္တာဟာ တရားမဝင္ဘူး စာခ်ဳပ္မွာ ကိုယ္လက္မွတ္ထိုးထားသည့္တိုင္ေအာင္ သူတို႔ ဘက္က လုပ္ပိုင္ခြင့္ မရွိဘူး ဆိုတာကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္းႀကီးကို သိဖို႔လိုပါတယ္။ မပ်င္းေသးရင္ေတာ့ ေနာက္တစ္ပိုင္း ဆက္ေရးပါဦးမယ္။ အခုေတာ့ ဒီေနရာတြင္ ရပ္ပါ့မယ္။
...
အမ္ဘီေအ သင္တန္းမွာတုန္းက ပဋိညာဥ္ ဥပေဒ အေၾကာင္း အေသးစိတ္ သင္ျပေပးတဲ့ ဆရာဦးေမာင္ေမာင္ (ေမာ္ကၽြန္း)ကို အထူးေက်းဇူးတင္တဲ့ အေၾကာင္း ဒီေနရာကေန ေျပာပါရေစ။

မူရင္း - ကိုေဇာ္သက္ေအာင္
​ေဒၚလွလွ​ေမာ္

(Unicode )

#ပဋိညာဉ် ဆိုတာ ဘာလဲ?

#ပဋိညာဉ် ဆိုတာ ဘာလဲ၊ ဘယ်လို ပဋိညာဉ်ဟာ တရားဝင်သလဲ၊ ဘယ်လို ပဋိညာဉ်မျိုးဟာ အလိုအလျောက် ပျက်ပြယ် တတ်သလဲ ဆိုတာတွေကို သိထားသင့်ပါတယ်။
...
ပထမဆုံး အနေနဲ့ ပဋိညာဉ် တစ်ခု ဖြစ်ဖို့ ကမ်းလှမ်းချက် (Proposal) နဲ့ လက်ခံချက် (Acceptance)  ၂ ခု လိုပါတယ်။ ကောင်မလေး တစ်ယောက်ကို ရည်းစားစကား သွားပြော ပရိုပို့စ် လုပ်ရင် သူက ပြန်ပြီး လက်ခံမှ ရည်းစား ဖြစ်တာပါ။ သူက လက်မခံဘဲနဲ့ ငါကနင့်ရဲ့ ဘွိုင်းဖရင်း နံပါတ်တူး အော်နေလို့တော့ ရည်းစား မဖြစ်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ပဋိညာဉ် တစ်ခု ဖြစ်ဖို့ကတော့ အဲဒီထက်ပိုပြီး ရှုပ်ထွေးပါတယ်။
...
ပဋိညာဉ် ဖြစ်ဖို့ ကမ်းလှမ်းချက် တစ်ခု ကို လုပ်လိုက်တယ် ဆိုရင် တခြား တစ်ဘက်က လက်ခံတယ် ဆိုရင် ပထမ အဆင့်အနေနဲ့ ကတိ တစ်ခု ဖြစ်လာပါတယ်။ ဥပမာ အားဖြင့် ကျွန်တော်က ကန်ထရိုက်တာ တစ်ယောက်ကို ငါ့အိမ်ကို မင်းဆောက်ပေးလို့ ကမ်းလှမ်းတာဟာ ကမ်းလှမ်းချက် ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီ အခါမှာ ကန်ထရိုက်တာက ဆောက်ပေးမယ်လို့ သဘောတူရင် ကတိ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်က ဆက်ပြီး အေး မင်းသဘောတူတယ်ဆိုရင် ပိုက်ဆံ တပြားမှ မပေးတော့ဘူး။ အလကားဆောက်ပေးတော့။ မင်းကတိပေးပြီးပြီ လို့ ပြောလို့ မရပါဘူး။ ဥပဒေ ကြောင်းအရ ကတိကနေ နောက်တစ်ဆင့် သဘောတူညီချက် (Agreement) ဖြစ်ဖို့ အတွက် အဖိုးစားနား (Consideration) လိုလာပါတယ်။ အဖိုးစားနား လို့ မြန်မာလို ပြန်ပေမယ့် အဖိုးစားနား ဆိုတာ ငွေကြေး တန်ဖိုး တစ်ခုတည်းကို ဆိုလိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဥပမာ အားဖြင့် ကန်ထရိုက်ကို မင်း ငါ့အိမ်ကို ဆောက်ပေး။ မင်းကို ငါ့ရဲ့ တခြား မြေကွက်မှာ ၁၀ နှစ် အလကားပေးနေမယ် လို့ ကမ်းလှမ်းရင်လည်း ဒါဟာ အဖိုးစားနား ဖြစ်ပါတယ်။ ဘာမှ မပေးဘဲနဲ့ အလကားပဲတင်း ကုန်းဆင်း ဖလာကြိတ်လို့တော့ ဥပဒေ အရ မရပါဘူး။ ကတိတစ်ခုမှာ အဖိုးစားနား ပါလာခဲ့ရင် အဲဒီ ကတိဟာ သဘောတူညီချက် ဖြစ်လာပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သဘောတူညီချက်တိုင်းဟာလည်း ပဋိညာဉ် မဟုတ်ပါဘူး။ ပဋိညာဏ် ဖြစ်ဖို့ အတွက် နောက်တစ်ဆင့် ထပ်လိုပါသေးတယ်။
...
သဘောတူညီချက်ဟာ ဥပဒေ အကြောင်းရ ဖော်ဆောင်နိုင်တယ် ဆိုမှသာ အဲဒါဟာ ပဋိညာဉ် ဖြစ်လာပါတယ်။ ဥပမာ အလောင်းအစား အနေနဲ့ သဘောတူထားတဲ့ သဘောတူညီချက်ဟာ ဥပဒေ အရ တရားမဝင် ဥပဒေကြောင်း အရ မဖော်ဆောင်နိုင်တဲ့ အတွက် ပဋိညာဉ် တစ်ခု ဖြစ်မလာနိုင်ပါဘူး။
ကမ်းလှမ်းချက် ဆိုတာကို ထပ်ပြီးရှင်းရရင် ကမ်းလှမ်းချက်ဆိုတာ တစ်စုံတစ်ဦးကို ဦးတည်ပြီး ကမ်းလှမ်းတာ ဖြစ်နိုင်သလို တစ်စုံတစ်ဦးကို ဦးတည်တာ မဟုတ်ဘဲ ကမ်းလှမ်းတာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဥပမာ အားဖြင့် ကုမ္ပဏီ တစ်ခုက လုပ်ငန်း တစ်ခု အတွက် တင်ဒါခေါ်တယ် ဆိုရင် အဲဒီလို တင်ဒါခေါ်တာဟာ အများကို ကမ်းလှမ်းတာပါ။ ဒါပေမယ့် ဒီတင်ဒါကို ဝင်ပြိုင်တာနဲ့ ဒီကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်ခံတယ်လို့ ခေါ်လို့ မရသေးပါဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လည်း ဆိုတော့ တင်ဒါစခေါ်ကတည်းက ကမ်းလှမ်းတယ်လို့ ဆိုပေမယ့် တင်ဒါဝင်ပြိုင်တဲ့ ကုမ္ပဏီတွေဘက်က ပစ္စည်းနဲ့ ဈေးနှုန်းကို တင်ဒါခေါ်တဲ့ ကုမ္ပဏီ ဘက်က ပြန်စစ်ပြီးမှ လက်ခံမယ် ဆိုတဲ့ အဆင့်တစ်ဆင့် ကျန်နေသေးလို့ပါ။ အဲဒီတော့ တင်ဒါဝင်ပြိုင်တဲ့ ကုမ္ပဏီတွေဘက်က ဈေးနှုန်းတင်ပြတာဟာ လက်ခံချက် မဟုတ်ပဲ တန်ပြန် ကမ်းလှမ်းချက် (Counter Proposal ) အနေနဲ့သာ ရှိပါတယ်။ အဲဒီ တန်ပြန် ကမ်းလှမ်းချက်ကို တင်ဒါ ခေါ်တဲ့ ကုမ္ပဏီဘက်က လက်ခံမှသာ ကတိ နဲ့ နောက်တဆင့် သဘောတူညီချက်နဲ့ နောက်ဆုံး ပဋိညာဉ် ဖြစ်လာပါတယ်။
...
သတိထားရမယ့် အချက်တစ်ခုက ကုမ္ပဏီတွေ အနေနဲ့ ကိုယ့်ကုမ္ပဏီရဲ့ ကုန်ပစ္စည်း ဝန်ဆောင်မှုကို ကြော်ငြာတဲ့ အခါ ကြော်ငြာစာသားမှာပါတဲ့ စာသားတွေကို တာဝန်ယူဖို့ လိုပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လည်း ဆိုတော့ ဥပဒေ ကြောင်းအရ အဲဒီစာသားတွေဟာ ကမ်းလှမ်းချက် ဖြစ်နေလို့ပါ။ ကိုယ့်ဆီက ဝယ်ယူသူတွေအနေနဲ့ ကြော်ငြာ စာသား အတိုင်း မမှန်ခဲ့ရင် ပဋိညာဉ် ဥပဒေနဲ့ တရားစွဲခွင့် ရှိနေပါတယ်။
...
ပဋိညာဉ် ပြုတဲ့ အခါ တစ်ချို့သော အခြေအနေတွေဟာ တရားမဝင် တာရှိပါတယ်။ ဥပမာ အသက် မပြည့်သေးတဲ့ ကလေးနဲ့ ချုပ်တဲ့ စာချုပ်ဟာ တရားမဝင်ပါဘူး။ ရူးနေတဲ့သူနဲ့  ချုပ်တဲ့ စာချုပ်ဟာ တရား မဝင်ပါဘူး။ မူးရူးပြဲကွဲပြီး လူမှန်း သူမှန်း မသိအောင် မူးနေတဲ့သူနဲ့ ချုပ်တဲ့စာချုပ်ဟာလည်း တရားမဝင်ပါဘူး။ နောက်တစ်ချက် ပဋိညာဉ် ပြုလို့ မရတဲ့သူနဲ့ ပဋိညာဉ် ပြုရင် တရားမဝင်ပါဘူး။ မြန်မာနိုင်ငံ ကုမ္ပဏီ အက်ဥပဒေ အရ သင်းဖွဲ့စည်းမျဉ်းမှာ လုပ်ဆောင်ခွင့်ရှိတဲ့ လုပ်ငန်းတွေကို ပြထားပါတယ်။ အဲဒီ အထဲမှာ ဖော်ပြမထားတဲ့ လုပ်ငန်းကို အဲဒီကုမ္ပဏီနဲ့ စာချုပ်ချုပ်ရင် အဲဒီ စာချုပ်ဟာ တရားမဝင်ပါဘူး။
...
နောက်တစ်ခုက ပဋိညာဉ် ပြုတဲ့သူဘက်က လွတ်လပ်သော သဘောဆန္ဒ (Free Consent) နဲ့ ပြုဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ လွတ်လပ်တဲ့ သဘောဆန္ဒဆိုတဲ့ နေရာမှာ အဲဒီလူကို အတင်းအကြပ် ပဋိညာဉ် ပြုခိုင်းတာမျိုး ဟာ တရားမဝင်ပါဘူး။ ကောင်မလေးကို အဖြေမပေးရင် ဖက်နမ်းမယ်လို့ ပြောတာ (မတော်ရင် ဂျေးပါ အောင်းရနိုင်တယ်) အချစ်ရေးမှာ ရပေမယ့် ပဋိညာဉ် ပြုတဲ့နေရာ ကောင်မလေးကို စာချုပ် လက်မှတ် မထိုးရင် ဖက်နမ်းမယ်လို့ ခြိမ်းခြောက်ပြီး ထိုးခိုင်းတာမျိုးဟာ တရား မဝင်ပါဘူး။ နောက်တစ်ခုက ခြိမ်းခြောက်တာ မဟုတ်ပေမယ့် တစ်စုံတစ်ယောက်ကို ဩဇာအာဏာနဲ့ လွှမ်းမိုးပြီး လုပ်ခိုင်းတဲ့ ပဋိညာဉ်ဟာ တရားမဝင်ပါဘူး။ နောက်ထပ် အရေးကြီးတဲ့ အချက် တစ်ခုရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ မလိမ့်တပတ် ဘတ်ကီးရိုက်ပြီး လုပ်တဲ့ ပဋိညာဉ် မျိုးပါ။ သူတစ်ပါး သတိမထားမိတဲ့ ကိစ္စ တစ်ခုကို သိသိကြီးနဲ့ ဖုံးကွယ်ထားပြီး ဂျင်းထည့်တာ၊ မဟုတ်တဲ့ အရာတစ်ခုကို အဟုတ်လို လုပ်တာ ဟာပဋိညာဉ် မမြောက်ပါဘူး။ ဥပမာ အနေနဲ့ အာမခံ ကုမ္ပဏီက သူ့ဆီမှာ အာမခံ ထားတဲ့သူကို အာမခံထားတဲ့နေရာမှာ လိုအပ်တဲ့ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းကို လျို့ဝှက်ထားပြီး နောက်မှ ဒါတွေ သိလို့ လက်မှတ် ထိုးထားတာပဲ မဟုတ်လားလို့ လုပ်လို့ မရပါဘူး။ ကိုယ်နဲ့ ပဋိညာဉ် လုပ်တဲ့သူကို မကွယ်မဝှက် အရင်း အတိုင်း ချပြဖို့ လိုပါတယ်။ အာမခံ ကုမ္ပဏီ တစ်ခုနဲ့ လူတစ်ယောက် အမှု ဖြစ်တဲ့ အခါ အာမခံ ကုမ္ပဏီက စည်းမျဉ်း စည်းကမ်းတွေကို ဖတ်မရအောင် စာလုံး အသေးနဲ့ ရေးထားပြီး အပေါ်မှာလည်း ပိုပြီး ခက်ခဲအောင် တံဆိပ်တုံး ထပ်နှိပ်ထားတဲ့ အတွက် လုံလောက်တဲ့ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု မရှိဘူးလို့ ယူဆပြီး တရားသူကြီးက အာမခံ ကုမ္ပဏီကို တရားစွဲတဲ့သူကို အနိုင်ပေးလိုက်ပါတယ်။  အကြောင်းအရာ တစ်ခုကို သိလျှက်နဲ့ တမင်မပြောတာ၊ အမှန်အတိုင်း မပြောတာဟာ ဖုံးကွယ်တာပါပဲ။။ အဲဒီလို ဖုံးကွယ်တာမျိုးကို လိမ်လည်တယ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ တခါတလေ ဖုံးကွယ်တာမဟုတ်ဘဲ ရိုးရိုးသားသား မသိလို့ ပြောမိတာလည်း ရှိပါတယ်။ ဒါကိုတော့ အလွဲပြောဆိုတယ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ လိမ်တာပဲ ဖြစ်ဖြစ် အလွဲပြောတာပဲဖြစ်ဖြစ် ဘယ်လိုပဲ ဖြစ်ဖြစ် မှားယွင်းပြောဆိုတာဟာ ပဋိညာဉ်ကို ပျက်ပြယ်စေနိုင်ပါတယ်။ ကျွန်တော် အဓိက ရေးချင်တဲ့ အကြောင်းက အဲဒါပါ။ တစ်ခါတစ်လေမှာ ကိုယ်နဲ့စာချုပ်ချုပ်တဲ့သူဘက်က တစ်ချို့စာပိုဒ်တွေကို ဝိုးတိုးဝါးတားရေး မလိမ့်တပတ်လုပ်ပြီး ကိုယ့်ကို ဂျင်းထည့်တာမျိုး ရှိတတ်ပါတယ်။ အဲဒီလို လုပ်တာဟာ တရားမဝင်ဘူး စာချုပ်မှာ ကိုယ်လက်မှတ်ထိုးထားသည့်တိုင်အောင် သူတို့ ဘက်က လုပ်ပိုင်ခွင့် မရှိဘူး ဆိုတာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်းကြီးကို သိဖို့လိုပါတယ်။ မပျင်းသေးရင်တော့ နောက်တစ်ပိုင်း ဆက်ရေးပါဦးမယ်။ အခုတော့ ဒီနေရာတွင် ရပ်ပါ့မယ်။
...
အမ်ဘီအေ သင်တန်းမှာတုန်းက ပဋိညာဉ် ဥပဒေ အကြောင်း အသေးစိတ် သင်ပြပေးတဲ့ ဆရာဦးမောင်မောင် (မော်ကျွန်း)ကို အထူးကျေးဇူးတင်တဲ့ အကြောင်း ဒီနေရာကနေ ပြောပါရစေ။

မူရင်း - ကိုဇော်သက်အောင်
​ဒေါ်လှလှ​မော်

Tuesday, February 25, 2020

🎁 က်န္းမာသက္ရွည္ရန္ သိေကာင္းစရာ TDEE အေၾကာင္း 🎁


🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻

ဦးစြာ။
🙏 wuhan virus ကို အသက္ႏွင့္ရင္းၿပီး ကူညီေဆာင္ရြက္ေနသည့္ ေဆးပညာနယ္ပယ္မွ hero မ်ားႏွင့္ ကူညီရင္းအသက္ေပးသြားသည့္ hero မ်ားကို huge respect & honour ပါဗ်ာ။ let’s stay away from that virus!🙏

👉 TDEE ဆိုတာ ဘာပါလိမ့္။ ဘယ္သူေတြသိထားသင့္ပါသလဲ။ လိုအပ္သည့္ မိတ္ေဆြမ်ားအသုံးျပဳနိုင္ေအာင္ ကၽြန္ေနာ္ သိထားတာေလးကို sharing လုပ္ေပးတာပါ။ ကၽြန္ေနာ့ post မ်ားက မိတ္ေဆြမ်ားအတြက္ မဆိုစေလာက္ေလး အသုံးတည့္ပါက ေက်နပ္ပီတိျဖစ္ရသူပါ။ Health is Wealth ျဖစ္သလို Being healthy is being sexy ဆိုတာကို Don’t forget ေနာ္ 😘 I do care about (yo’all) your health ပါ။

💢TDEE မွာ Total Daily Energy Expenditure ျဖစ္ပါသည္။ ခႏၶာကိုယ္က ေန႔စဥ္အသုံးျပဳသည့္ စြန္းအင္ပမာဏ လို့ ေခၚရပါမည္။ ကိုယ္ခႏၶာ ႀကီး၊ ေသး၊ အရပ္ ရွည္၊ တို ႏွင့္ ေန႔စဥ္ဘဝ ေနထိုင္ပုံအေပၚမူတည္၍ တစ္ဦးခ်င္း လိုအပ္မွု ကြဲလြဲနိုင္ပါသည္။

👉 ေဘာ္ဒီ transform ျဖစ္ခ်င္သူမ်ား အထူးသိထားသင့္ၿပီး၊ အသုံးခ်တတ္ရန္လိုအပ္ပါသည္။ ဆိုလိုသည္မွာ က်န္းမာသည့္ ေဘာ္ဒီပိုင္ဆိုင္ခ်င္သည့္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအားလုံးအတြက္ သိထားသင့္ၿပီး၊ လက္ေတြ႕အသုံးခ်ရန္ လိုအပ္ပါသည္။

💢 gym နယ္ပယ္တြင္ကား ဗဟုသုတျပည့္စုံ႐ုံ၊ ပတ္သက္သည့္ အေၾကာင္းအရာမွန္သမၽွသိထား႐ုံႏွင့္ မလုံေလာက္ပါ။ results ေကာင္းေကာင္းရေစရန္ လက္ေတြ႕ ကစားသည့္အခ်ိန္တြင္ အသုံးခ်တတ္ရန္ အထူးအေရးႀကီးပါသည္။ ကိုယ္တိုင္ ကစားခ်ိန္တြင္ စာေတြ႕ theory ကို အသုံးခ်ရသည့္ နယ္ပယ္ျဖစ္ပါသည္။ စာေတြ႕ထက္ လက္ေတြ႕ က႑အေရးပါသည့္ နယ္ပယ္ဟု ဆိုရပါမည္။

💢 ဝိတ္က်ရန္၊ ဝိတ္တတ္ရန္ ၊ lean muscle ျဖစ္ရန္   စြန္း ေစ်းႀကီးၿပီး စြန္း လန္းသည့္ gym မ်ား၊ စြန္း ေတာ္သည့္ gym trainer မ်ား( ကၽြန္ေနာ္က ဝါသနာ ထရိန္နာပါေနာ) ၊ စြန္း က တတ္သည့္ zumba dancer မ်ားႏွင့္ စြန္း ကၽြမ္းက်င္သည့္ yoga instructor မ်ားလည္း ဟတ္ခ်ေလာင္းဆိုၿပီး body transform ျဖစ္ေအာင္ မဖန္တီးနိုင္ပါ။ ၄င္း TDEE ကို ပါးနပ္စြာ အသုံးမခ်တတ္သေရြ႕ struggle ျဖစ္ၿပီး၊ body gaol ကို ေရာက္မည္မဟုတ္ပါ။

👉 အခ်ိန္တိုအတြင္း ဝိတ္အမ်ားႀကီးက်သြားေသာ္လည္း TDEE ကို မကိုင္တြယ္တတ္လၽွင္၊ ပုံမွန္ဝိတ္သို့ ခ်က္ခ်င္းဆိုသလို ျပန္ေရာက္နိုင္ပါသည္။ ထို့ေၾကာင့္ TDEE ကို သိထားသူ၊ အသုံးခ်တတ္သူမ်ားမွာ အသက္ႀကီးေပမယ့္ မပ်က္စီးေသးသည့္ ေဘာ္ဒီအလန္း ပိုင္ရွင္မ်ားျဖစ္ၾကပါသည္။ ကၽြန္ေနာ္ tom burmese လိုလူမ်ိဳးေပါ့၊ ဟိဟိ လက္လြန္သြားလို့ ေဆာရီးေနာ။ ဥပမာ။ Jlo တို့လို လူမ်ိဳးကိုဆိုလိုတာပါ။

👉 TDEE = BMR or RMR + TEPA + TEF 👈

💢 လူတစ္ေယာက္၍ TDEE ကို သိရန္

1️⃣ Basal Metabolic Rate သို့ Resting Metabolic Rate ကို သိရပါမည္။ ဥပမာ။ အိပ္ယာေပၚတြင္လဲေလၽွာင္းအနားယူေနခ်ိန္ သို့ လွုပ္ရွားမွု မရွိသည့္အခ်ိန္ သူ႔အလိုလို ကိုယ္ခႏၶာကိုယ္မွ ကယ္လိုရီေလာင္ကၽြမ္းမွုကို ဆိုပါသည္။ မာဆယ္မ်ားေလ ပိုမ်ားေလာင္ကၽြမ္းမွုမ်ားသည္။ ထို့ေၾကာင့္ အစာ အမ်ားႀကီးစားထားေသာ္လည္း မၾကာခဏ ဆာတတ္ျခင္း။  RMR ကို သိရန္ ေဆးခန္းမ်ားႏွင့္ အခ်ိဳ့ gym မ်ားတြင္ စက္ျဖင့္တိုင္းတာ၍ သိနိုင္ပါသည္။ ထို BMR တက္လာေအာင္ ေလ့က်င့္ခန္းမ်ားလုပ္ယူရပါသည္။

2️⃣ Thermic Effect Physical Activity မွာ ေန႔စဥ္ဘဝ သြားလာလွုပ္ရွားမွုျဖင့္ ေလာင္းကၽြမ္းသည့္ ကယ္လိုပင္ျဖစ္သည္။ ဥပမာ။ gym workout၊ ေရကူးျခင္း၊ လမ္းေရွာက္ျခင္း စသည္တို့မွ ေလာင္ကၽြမ္းျခင္း ပမာဏပင္ ျဖစ္ပါသည္။ မိမိသည္တစ္ေနကုန္ ႐ုံးမွာထိုင္ရသူျဖစ္ပါသလား။ တေနကုန္လမ္းေလၽွာက္ရသူျဖစ္ပါသလား။ TEPA မ်ားေလပိုေကာင္းေလပါ။ TEPA မ်ားေအာင္ ႏွစ္ခ်ီၿပီးလုပ္ေပးလၽွင္ အေပၚမွ RMR မ်ားလာပါမည္။

3️⃣ Thermic Effect of Food မွာ မိမိစားသုံးလိုက္သည့္ အစားအစာကို ေခ်ဖ်က္ရန္သုံးသည့္  ကယ္လိုရီေလာင္ကၽြမ္းမွုပင္ျဖစ္သည္။ မိမိစားသည့္ အစားအေသာက္အေပၚတြင္ အထူးမူတည္ပါမည္။ ေယဘူယအားျဖင့္ မိမိစားသည့္ ကယ္လိုရီပမာဏ၏ ၁၀% ဝန္းက်င္ရွိသည္ဟု သိရပါသည္။ TB continued

💢 သင့္မိတ္ေဆြမ်ားအတြက္ အသုံးဝင္ပါက like & share လုပ္ေပးဖို့ မေမ့နဲအုံးေနာ္ အမ်ိဳးတို့ေရ။

🙏have a healthy & happy day🙏

အားလုံးက်န္းမာၾကပါေစ "Health is Wealth”
🌈🌈🌈🌈🌈🌈🌈🌈🌈🌈🌈🌈🌈🌈🌈🌈🌈🌈🌈

Sunday, February 23, 2020

Human Resource Succession Planning

▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️

#Htain_Lin_Kyaw_HR

ဒီတစ္ပတ္ေတာ့ HR နဲ႔ပတ္သတ္တဲ့ ေဆာင္းပါးေလးတစ္ပုဒ္ေရးဖို့ စဥ္းစားမိတဲ့အခါ ၊ ကၽြန္ေတာ္တို့ဆီကို မၾကာေသးခင္ လာသြားတဲ့ ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီး ဖရန္စစ္ အေၾကာင္းကို သတိရမိသြားတယ္ ။ တေလာက ဒီအေၾကာင္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး  ဆိုရွယ္မီဒီယာမွာ ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီး တစ္ေယာက္ျဖစ္ဖို့ ဘယ္လို အဆင့္ဆင့္ေတြ သတ္မွတ္ထားသလဲ ဆိုတာကို Video ေလးတစ္ခု ၾကည့္လိုက္ရတယ္ ။ အဆင့္ဆင့္ေသာ ေရြးခ်ယ္မွုေတြ ၊အရည္အခ်င္းသတ္မွတ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ထားရွိထားတဲ့ အစီအစဥ္ေလးကို ၾကည့္ၿပီး HR ေတြ အတြက္ ေရးဖို့ သတိရမိတာက succession Planning  အေၾကာင္းပါ ။

အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခု ၊ လုပ္ငန္းတစ္ခုက ေအာင္ျမင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ဖို့ဆိုတာ ႀကိဳးစားမွု အေပၚမူတည္ၿပီး ျဖစ္နိုင္တာ ရွိပါတယ္ ။ ဒါေပမဲ့ ေရရွည္မွာ ဒီအဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုက ကာလတစ္ခုအထိ တည္ျမဲေနေစဖို့  စီမံေဆာင္ရြက္ရတဲ့အပိုင္းက သာ ခက္ခဲတာပါ ။ နိုင္ငံတကာ လုပ္ငန္းစုေတြ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ သားစဥ္ေျမးဆက္ တည္ျမဲေအာင္ ေဆာင္ရြက္နိုင္ဖို့ သူတို့ ခ်မွတ္ထားတဲ့ Succession Planning ဆိုတာကေတာ့ ဘယ္ေလာက္ အထိ အက်ိဳးသက္ေရာက္မွုရွိတယ္ ဆိုတာ သူတို့ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခု  ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဘယ္ေလာက္ ရပ္တည္နိုင္ခဲ့သလဲ ဆိုတာကို တိုင္းတာ ၾကည့္ရွရမွာပါ ။ ရာစုႏွစ္တစ္ခု ျဖတ္သန္းၿပီး ရပ္တည္ေနခဲ့တဲ့ ဒီလုပ္ငန္းေတြမွာ ဘာေတြ ေဆာင္ရြက္ထားလို့လဲ ဆိုတာကေတာ့ စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းေနပါတယ္ ။ကၽြန္ေတာ္တို့ ဆီက လုပ္ငန္းေတာ္ေတ္ာမ်ားမ်ား မွာ succession Planning ဆိုတာ သိပ္မေတြ႕လွပါဘူး ။ လူတစ္ေယာက္ ၊အဖြဲ႕တစ္ခုက ေတာ္လြန္းေနရင္ သူဦးေဆာင္မွု အေနာက္ကို လိုက္ၿပီး  အဖြဲ႕က တိုးတတ္မယ္ ၊ေအာင္ျမင္မွု ရွိေနမွာျဖစ္ၿပီး  အဲ့လူေတြ မရွိေတာ့တာနဲ႔ အဖြဲ႕အစည္းရဲ့ စြမ္းေဆာင္ရည္ က ထိုးက်သြားတာ ျမင္ေတြ႕ဖူးၾကမွာပါ ။

တကယ္ေတာ့ Succession Planning ဆိုတာ လုပ္ငန္းအဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုကေန ၊ အသိုက္အ၀န္းတစ္ခု ၊ နိုင္ငံတစ္နိုင္ငံ အေနနဲ႔ေတာင္ ရွိၾကရတာမ်ိဳးမွာ ဒီအေျခအေနကိုမူတည္ၿပီး နိုင္ငံတစ္နိုင္ငံရဲ့ တိုးတတ္ဖြံ့ၿဖိဳးမွု ျပယုပ္တစ္ခုကို တည္ေဆာက္ရတာပါ ။ ခုလက္ရွိ ျမန္မာ့နိုင္ငံေရးမွာ  International Icon အျဖစ္ နိုင္ငံတစ္ခုကို ဦးေဆာင္ ေနရတဲ့ ကၽြန္ေတာ္တို့ ေခါင္းေဆာင္ ကို ၾကည့္ၿပီး National Succession Planning ျပင္ဆင္ဖို့ အေရးႀကီးတယ္ ဆိုတာကို အားလုံး လက္ခံၾကမွာပါ ။ အခုကၽြန္ေတာ္တို့ ကိုင္ေနၾကတဲ့ I Phone ရဲ့ တီထြင္သူႀကီး မရွိေတာ့တာေတာင္ ေစ်းကြက္မွာ ဘာေၾကာင့္ ေနရယူေနနိုင္သလဲ ဆိုတာကို တစ္ခ်က္သတိျပဳမိရင္ APPLE ရဲ့  Succession Planning မွာ ေသခ်ာျပင္ဆင္ထားတာ ေတြ႕ရမွာပါ ။ ယွဥ္ၿပိဳင္မွု ျပင္းထန္းလြန္းတဲ့ Mobile ေစ်းကြက္မွာ စတိေဂ်ာ့ မရွိတဲ့အခါ  သူတို့ ဘယ္လို ေအာင္ျမင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ဖို့ ဘာေတြ လုိအပ္ေနသလဲ  ဆိုတာကို  Succession Planning မွာ ထည့္သြင္းေရးဆြဲရမွာျဖစ္ပါတယ္ ။ဆက္ၿပီးေတာ့ Succession Planning အေၾကာင္းေလး အေသးစိတ္သြားရေအာင္ …

# ဘာေၾကာင့္မိမိအဖြဲ႕အစည္းေတြမွာ ရွိသင့့္တာလဲ ?

# Succession Planning ဆိုတာ ဘာလဲ ?

လုပ္ငန္းခြင္ထဲက စီမံခန္႔ခြဲမွု ၊ ေခါင္းေဆာင္မွု ေပးေနတဲ့ ၀န္ထမ္းေတြ အနားယူသြားတာ ၊ႏုတ္ထြက္သြားတဲ့အခါ ၊ ထုတ္ပယ္ခံလိုက္ရတဲ့အခါ နဲ႔ က်န္းမာေရးအေျခအေနေတြနဲ႔ ေသဆုံးသြားတဲ့ အခါ  လုပ္ငန္းေတြကို မူလ အတိုင္း ေကာင္းမြန္ေခ်ာေမြ႕စြာ လည္ပတ္နိုင္ေစဖို့ အတြက္ အလားအလာရွိတဲ့ စြမ္းေဆာင္ရည္ျမင့္မားသူ ၀န္ထမ္းမ်ားကို စီမံခန္႔ခြဲမွု တာ၀န္မ်ား ေဆာင္ရြက္နိုင္ေစဖို့ ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးထားရတဲ့ အေျခအေန တစ္ခုပဲျဖစ္ပါတယ္ ။

ဒီအေျခအေနတစ္ရပ္ကို ၾကဳံေတြ႕လာရတဲ့အခါ ေခါင္းေဆာင္မွု ျပသာနာနဲ႔ ဦးေဆာင္သူ မရွိတဲ့ အခိုက္ အတန္႔မွာ စစ္မွန္တဲ့ အရည္အခ်င္းရွိသူေတြကို ရွာေဖြဖို့ ခက္ခဲတာေတြ ၊အဆင္ေျပရာ တာ၀န္ေပး လိုက္တဲ့အခါ အဖြဲ႕အစည္းရဲ့ စြမ္းေဆာင္ရည္က်ဆင္းလာတာေတြကို ေရွာင္လြဲ ေစနိုင္ဖို့  Succession Planning တစ္ခု မိမိ လုပ္ငန္းအဖြဲ႕အစည္းအတြက္ ႀကိဳတင္ေရးဆြဲထားဖို့လိုပါတယ္ ။

မိမိ လုပ္ငန္းအဖြဲ႕အစည္းအတြက္ လိုအပ္ေနတဲ့ Succession Planning တစ္ခု ဘယ္လိုေရးဆြဲမလဲဆိုတာကို  တင္ျပခ်င္ပါတယ္ ။ မိမိ အဖြဲ႕အစည္း ေရရွည္မွာ သြားခ်င္တဲ့ Business Model တစ္ခုကို ခိုင္မာေအာင္ တည္ေဆာက္ရပါမယ္ ။ ေနာက္တစ္ခ်က္က မိမိအဖြဲ႕အစည္းအတြင္းက Key Person employees ေတြကို အရင္ဆုံးေဖာ္ထုတ္ရပါမယ္ ။ သူတို့ေတြရဲ့ ေနာက္ကာလအတြက္ မိမိအဖြဲ႕အစည္းမွာ ေရရွည္ ေဆာင္ရြက္ နိုင္မယ့္အလားအလာ ၊ ဆက္လက္လုပ္ကိုင္နိုင္စြမ္း ဒါေတြကို အေသအခ်ာ သုံးသပ္ရမွပါ ။ သူတို့ ေနရာေတြမွာ ဆက္လက္ ေဆာင္ရြက္နိုင္မယ့္ Talent  Employee ေတြကို Talent pool ကို ထည့္ၿပီး လိုအပ္တဲ့ ဆက္လက္ ျပင္ဆင္မွုေတြ လုပ္နိုင္ ေလ့က်င့္ သင္ၾကားေပးရတာေတြ ၊ အနာဂတ္ေမၽွာ္မွန္းခ်က္ေတြနဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး  နားလည္ရွင္းလင္းေစဖို့ လိုအပ္တာေတြ ေဆာင္ရြက္ေပးရမွာပါ ။

ဒီအတြက္  Succession Planning Programs ေတြ ေရးဆြဲခ်မွတ္ဖို့လိုသလို ၊ ၀န္ထမ္းေရြးခ်ယ္ရာမွာလည္း ဒီအခ်က္ကို ထည့့္သြင္းစဥ္းစားၿပီးေရးဆြဲ နိုင္ဖို့လိုပါတယ္ ။ ဒီေတာ့ succession Planning ေရးဆြဲရာမွာ  တည္ေဆာက္ထားရမယ့္ အေျခခံက်တဲ့ အခ်က္အလက္ တစ္ခ်ိဳ့ ကိုတင္ျပခ်င္ပါတယ္ ။ ဒါေတြကေတာ့

၁။ အနာဂတ္ကာလအတြက္ တိက်တဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ကို ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ခ်မွတ္
တကယ္လို့ မိမိလုပ္ငန္းအဖြဲ႕အစည္းက ေရရွည္တည္ျမဲေအာင္ေဆာင္ရြက္ေစ ဖို့ အစီအမံေတြခ်မွတ္ဖို့ဆိုရင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြကို ဘယ္လို ပုံစံမ်ိဳးနဲ႔ ဆက္လက္သြားမလဲ ဆိုတာကို အရင္ဆုံး ဆုံးျဖတ္ရမွာပါ ။ ဒီလိုခ်မွတ္တဲ့အခါ ကာလရွည္ တစ္ခုအထိ အေျခခံက်က် ခ်မွတ္ထားနိုင္ရပါမယ္ ၊ ဥပမာ - ေနာက္ (၂၀) အတြင္းမွာ လုပ္ငန္းရဲ့ ဦးေဆာင္သူ ေတြ ေတာ္ေတ္ာမ်ားမ်ား ရွိမွာ မဟုတ္ေတာ့တာေၾကာင့္  ဒီလူေတြေနရာမွာ ဆက္လက္ အစားထိုးဖို့ လိုအပ္လာမယ္ ၊ေနာက္တစ္ခ်က္က စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြက ယွဥ္ၿပိဳင္မွုမ်ားလာ  တာ နဲ႔အမၽွ  ေစ်းကြက္ေဝစု အနာဂတ္ကာလမွာ ရဖိုက လိုအပ္တာေတြကို  ဘယ္လိုျပင္ဆင္ထားမလဲ ၊ ေနာက္  ႏွစ္ (၂၀) အတြင္း မွာ လုပ္ငန္းကို ဘယ္လို ပုံစံမ်ိဳးနဲ႔ သြားမလဲ ဆိုတာကို စီမံခ်မွတ္ရတဲ့ အပိုင္းျဖစ္ပါတယ္ ။

၂။  ဦးေဆာင္မွုကို ဆက္ခံမယ္နိုင္မယ့္ အလားအလာရွိ သူေတြကို ေရြးခ်ယ္
ဒီအပိုင္းက အေရးအႀကီးဆုံးပါ ၊ သူတို့ကို ဘယ္လို ပုံစံမ်ိဴးနဲ႔ ေရြးခ်ယ္မလဲဆိုတာရယ္ ၊ သတ္မွတ္ထားမယ့္ အရည္အခ်င္းသတ္မွတ္ခ်က္ ၊ တစ္ဦးခ်င္းတစ္ေယာက္ခ်င္းစီအလိုက္ ရွိေနတဲ့အရည္အခ်င္းေတြ ဒါေတြကို ေသခ်ာသုံးသပ္ၿပီး အဖြဲ႕အစည္းရဲ့ ဦးေဆာင္မွုကို ေပးနိုင္မယ့္  သူေတြျဖစ္ေအာင္ ပ်ိဳးေထာင္ေပးဖို့ ေရြးခ်ယ္ ေပးရတာျဖစ္ပါတယ္ ။

အေျခခံအက်ဆုံးက အဖြဲ႕အစည္းရဲ့ ေမၽွာ္မွန္းခ်က္ကို ျဖည့္ဆည္းေပးနိုင္မယ့္ အရည္အခ်င္းသတ္မွတ္ခ်က္ေတြကို အရင္ဆုံးေသခ်ာစြာ ဆုံးျဖတ္ရပါမယ္ ။ အဲ့မွာ Educational Background  ၊ Experience  ၊Skill & knowledge  ၊ Talent ,  Problem Solving  , Leadership  အစရွိတာေတြကို  စီမံခန္႔ခြဲသူမ်ားအားလုံးပါ၀င္တဲ့ အဖြဲ႕ဖြဲ႕စည္းၿပီး ျဖစ္ေစ ၊ လိုအပ္ရင္ သက္ဆိုင္ရာနယ္ပယ္က ကၽြမ္းက်င္ ပညာရွင္မ်ားပါ၀င္ၿပီးျဖစ္ေစ ေသခ်ာစြာ ခ်မွတ္ထားရမွာပါ ။ ဒီအေပၚမွာ မူတည္ၿပီး  peak performers  ေတြကို  ေရြးခ်ယ္မွု ျပဳလုပ္မယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ပိုၿပီးေတာ့ တိက်ေသခ်ာမွာပါ ။ တကယ္လို့ မိမိ ေရြးခ်ယ္ ထားတဲ့ သူေတြထဲကမွ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ အဖြဲ႕အစည္းက စြန္႔ခြာသြားသူေတြ ၊ ဖယ္ရွား လိုက္တဲ့သူေတြ ေနရာမွာလည္း ဒီအတိုင္း ထပ္မံေရြးခ်ယ္ေပးရမွာပါ ။

၃။ ရည္မွန္းခ်က္ေတြကို ရွင္းလင္းစြာ ေဖာ္ျပေပးပါ ။

တကယ္လို့ တိက်ေသခ်ာတဲ့ ေရြးခ်ယ္မွုေတြ ျပဳလုပ္ၿပီးၿပီဆိုရင္ ဒီအဆင့္မွာ သူတို့ေတြကို အဖြဲ႕အစည္းရဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ေရွ႕ေဆာင္ရြက္မယ့္ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး တိက်ေသခ်ာစြာ အသိေပးထားရမွာပါ  ။ဒီလူေတြထဲက လူတစ္ခ်ိဳ့က အဖြဲ႕အစည္းရဲ့ CEO ျဖစ္လာနိုင္သလို ၊ တစ္ျခားေသာ ထိပ္တန္းစီမံခန္႔ခြဲသူတစ္ေယာက္ျဖစ္လာနိုင္တယ္ ဆိုတာရယ္ ၊ အားလုံုံးမွာ အဖြဲ႕အစည္းအတြက္ တူညီတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ေတြကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို့ ညီမၽွစြာ ႀကိဳးစားပိုင္ခြင့္ရွိတယ္ ဆိုတာကို ေဖာ္ျပေပးရပါမယ္ ။ တစ္နည္းအားျဖင့္ ဒီလို အရည္အခ်င္းရွိသူေတြ ၊ အလားအလာရွိတဲ့ ပါရမီရွင္ ၀န္ထမ္းေတြကို Talent Pool ထဲကို ထည့္သြင္းလိုက္တာျဖစ္ပါတယ္ ။

၄။ ေလ့က်င့္သင္ၾကားမွု အစီအစဥ္မ်ား

ဒီအခ်က္ကေတာ့ ၀န္ထမ္းတိုင္းကို  ေဆာင္ရြက္ေပးရမွာျဖစ္သလို ၊ Succession Planning Programs မ်ား ေရးဆြဲၿပီး လိုအပ္တဲ့  ေလ့က်င့္သင္ၾကားမွု ၊ ဖြံ့ၿဖိဳးတိုးတတ္မွု အစီအမံမ်ား ေရးဆြဲထားရမွာပါ ။  သက္ဆိုင္ရာနယ္ပယ္အလိုက္လိုအပ္တဲ့အရည္အခ်င္းေတြ အျပင္ အဖြဲ႕အစည္းကို ဦးေဆာင္မွု ေပးရမယ့္အခါ လိုအပ္တဲ့ အရည္အခ်င္းေတြကိုပါ  ေလ့လာ သင္ၾကားေစရမွာပါ ။ တစ္ခ်ိဳ့ေသာ ေလ့့လာမွုေတြက သူတို့ကိုယ္တိုင္စိတ္ပါ၀င္စားစြာ  လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္နိုင္ေစဖို့ တြန္းအားေပး ေဆာင္ရြက္ ေစရတာမ်ိဳး လည္း ရွိပါတယ္။ Mentoring and Training  ေပးတာေတြ ၊ Coaching ပိုင္းေတြကို ေလ့က်င့္သင္ၾကားေစတာမ်ိဳးက အသင့္ေလ်ာ္ဆုံးပါ ။ တစ္ခ်ိဳ့ေသာ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ခ်က္ ေတြမွာ အဖြဲ႕အစည္းရဲ့ အေရးႀကီးတဲ့  ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြ ၊ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကို သူတို့ကို စီမံေဆာင္ ရြက္ခြင့္ေပးတာေတြ ဟာ ယုံၾကည္ရင္းႏွိးမွု ကို ရရွိေစသလို ၊ သူတို့ေတြရဲ့ လုပ္ကိုင္နိုင္စြမ္းကို ေစာင့္ၾကည့္ရလည္း ေရာက္ရပါတယ္။

၅။ အဖြဲ႕အစည္းအေပၚ  တန္ဖိုးထားတတ္ေစဖို့စီမံပါ ။

ဒီအပိုင္းမွာ မိမိအဖြဲ႕အစည္းအေပၚ တန္ဖိုးထားတတ္ေစဖို့  သူတို့ ေတြကိုလည္း တန္ဖိုးထား အသိအမွတ္ ျပဳရမယ္ဆိုတာ အျပန္အလွန္အားျဖင့္  သတိျပဳမိရပါမယ္ ။  မိမိအဖြဲ႕အစည္းက သူတို့ေတြအေပၚ တန္ဖိုးထား အသိအမွတ္ျပဳေၾကာင္း ေဖာ္ျပေစတဲ့  လုပ္ရပ္မ်ိဳးေတြ ၊တစ္ဦးခ်င္းတစ္ေယာက္ခ်င္းစီအလိုက္ တန္ဖိုးထားမွု ၊၀န္ထမ္းေတြအေပၚမွာ ရွိတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းရဲ့ သေဘာထား ဒါေတြကို  အျပန္အလွန္ထုတ္ေဖာ္နိုင္မွ ၀န္ထမ္း ေတြက လည္း ခ်စ္ခင္တန္ဖိုးထားတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုျဖစ္လာမွာပါ ။

၆။ ျပင္ပမွ ရွာေဖြ ေဖာ္ထုတ္ရျခင္း

တကယ္လို့ မိမိ အဖြဲ႕အစည္းအတြင္း  ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းေနရာမွာ ဆက္ခံနိုင္မယ့္သူေတြ မရွိခဲ့ဘူးဆိုရင္ ၊ ေရြးခ်ယ္ထားသူေတြကလည္း အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ အဖြဲ႕အစည္းကို စြန္႔ခြာသြားခဲ့မယ္ ဆိုရင္ မိမိအေနနဲ႔ ျပင္ပကေန ရွာေဖြ ေဖာ္ထုတ္ရမယ့္အေျခအေနပါ ။ ဒီလိုအေျခအေနမ်ိဳးက အဖြဲ႕အစည္အတြင္းမွာ Talent gaps ျဖစ္ေနတဲ့အခါ မွာ ၾကဳံေတြ႕ရတတ္ပါတယ္ ။ ဒီအခ်က္ကိုလည္း Succession Planning အတြင္းမွာ ထည့္သြင္းေရးဆြဲရမွာ ျဖစ္ပါတယ္ ။ ဒီေတာ့ မိမိရဲ့  Hiring Strategy မွာ ဒီအခ်က္ကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားဖို့ လိုလာပါတယ္ ။ ဒိလို မျဖစ္ေစဖို့ မိမိ အဖြဲ႕အစည္းအတြက္  ၀န္ထမ္းေရြးခ်ယ္တဲ့အခါမွာ မွားယြင္း အားနည္း ေနတဲ့ Recruiting  Strategy  ေတြကို ရွာေဖြ ေဖာ္ထုတ္တာေတြ ၊ Succession Planning ကို Focus ထားၿပီး ေဆာင္ရြက္ရမယ့္  Recruiting  Systems ကို ေသခ်ာစြာ ျပင္ဆင္ေရြးခ်ယ္ပါက ပိုၿပီးထိေရာက္ေစမွာျဖစ္ပါတယ္။


ဒီတစ္ပတ္မွာေတာ့ Human Resource Succession Planning နဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး ေလ့လာမိသေလာက္ မၽွေဝေပးခဲ့တာပဲျဖစ္ပါတယ္ ။ အဖြဲ႕အစည္းတိုင္းအတြက္ အေရးႀကီးတာေၾကာင့္ ေခါင္းေဆာင္မွုဆက္ခံသူမရွိတဲ့  ျပသာနာဟာ အားလုံး  အတြက္ အေရးႀကီးတဲ့အခ်က္လည္းျဖစ္ပါတယ္ ။ ေနာက္တစ္ခ်က္က Succession Planning ဟာ ပုံစံတူကူးခ်လို့ရတဲ့အရာမဟုတ္တဲ့အတြက္ မိမိအဖြဲ႕အစည္းအတြင္းမွာ ရွိေနတဲ့ အလားအလာရွိတဲ့ ၀န္ထမ္းေတြ ၊ အဖြဲ႕အစည္းရဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္ ဒါေတြနဲ႔ခ်ိတ္ဆက္ ေဆာင္ရြက္ ရတာျဖစ္လို့ ကြဲျပားျခားနားေနမွာ မွန္ေပမဲ့ အႏွစ္သာရ အပိုင္းကေတာ့ အေျခခံအားျဖင့္ တူညီၾကပါတယ္ ။ အားလုံးပဲ အဆင္ေျပၾကပါေစ ….

ထိန္လင္းေက်ာ္ (HR) 
Ref :    :  Effective Succession Planning ( William J. Rothwell) - Fourth Edition