Sunday, July 21, 2019

`သက္ႀကီးရြယ္အိုႏွင့္ ေရ´


(Dr. Hla Kyi)


အသက္ႀကီးသူေတြဟာ ငယ္ရြယ္သူေတြႏွင့္ ယွဥ္ လိုက္လွ်င္ နဂိုကတည္းက ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ေရထုနည္း ေနတဲ့အတြက္ ေရဓာတ္ခန္းေျခာက္တဲ့ အေျခအေန (dehydration) ကို ၾကံဳေတြ႕ႏိုင္တဲ့ အႏၱရာယ္ ပိုမ်ားပါ တယ္။ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ေရေတြ ဘယ္လို ျဖန္႔ၾကက္ တည္ရွိေနတယ္ဆိုတာ ဦးစြာ ရွင္းျပပါမယ္။


လူ႔ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ရွိေနတဲ့ေရ

လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္မွာ အေရျပား၊ ျြကက္သား၊ အဆီျပင္၊ အ႐ိုး စတဲ့ ကိုယ္အဂၤါ အစိတ္ အပိုင္းေတြ၊ အသည္း၊ အဆုတ္၊ ႏွလံုး စတဲ့ ကလီစာ ေတြဟာ သန္းေပါင္းမ်ားစြာေသာ ႐ုပ္ကလာပ္စည္း (Cell – ဆဲလ္) မ်ားႏွင့္ တည္ေဆာက္ထားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာေပးရမယ္ဆိုလွ်င္ ခႏၶာကိုယ္ဟာ အုတ္ခ်ပ္ ကေလးေတြ အေျမာက္အျမားႏွင့္ တည္ ေဆာက္ထားတဲ့ တိုက္အိမ္တစ္လံုးႏွင့္ တူၿပီး ႐ုပ္ကလာပ္စည္း (ဆဲလ္) ေတြက အုတ္ခ်ပ္ကေလးမ်ားႏွင့္ တူပါတယ္။ တိုက္အိမ္ ေဆာက္ထားတဲ့ အုတ္ခ်ပ္ကေလးေတြ တစ္ခုႏွင့္တစ္ခု ၾကားမွာ ၾကားခံ ကြက္လပ္ (space) ေနရာကေလးေတြ ရွိေနသလိုပဲ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ဆဲလ္တစ္ခုႏွင့္တစ္ခုၾကားမွာ လည္း ကြက္လပ္ (space) ေတြ ျဖစ္ေနပါတယ္။ အဲဒီ ၾကားခံကြက္လပ္ထဲမွာ ေသြးလႊတ္ေၾကာေတြ၊ ေသြးျပန္ ေၾကာေတြ ရွိေနပါတယ္။

ဆဲလ္ေတြရဲ႕ အတြင္းပိုင္းမွာေရာ၊ ဆဲလ္တစ္ခုႏွင့္ တစ္ခုၾကားက ကြက္လပ္ထဲမွာေရာ ေရ (အရည္) ေတြ ရွိေနပါတယ္။ ေသြးေၾကာမ်ားအတြင္း စီးသြားေနတဲ့ ေသြးကို ဓာတ္ခြဲၾကည့္မယ္ဆိုလွ်င္လည္း အေလးခ်ိန္ အားျဖင့္ ၂၀% ေလာက္ဟာ ေသြးနီဥေတြ၊ ေသြးျဖဴဥေတြ၊ ပ႐ိုတင္းႏွင့္ ဗီတာမင္ စတဲ့ အာဟာရေတြျဖစ္ၿပီး က်န္တဲ့ ၈၀% ေက်ာ္က ေရေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

ခႏၶာကိုယ္တစ္ခုလံုးမွာရွိတဲ့ ေရအမ်ားစု (၆၀% မွ ၇၀%) ဟာ ဆဲလ္ေတြရဲ႕ အတြင္းပိုင္းမွာ ရွိေနျခင္း ျဖစ္ပါ တယ္။ ေသြးအပါအဝင္ ဆဲလ္ေတြရဲ႕အျပင္မွာ ရွိေနတဲ့

ေရပမာဏဟာ ဆဲလ္ေတြရဲ႕ အတြင္းပိုင္းမွာရွိေနတဲ့ ေရပမာဏေလာက္ မမ်ားပါဘူး။


 သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြရဲ႕  ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ရွိေနတဲ့ေရ

အသက္ႀကီးသူေတြဟာ ငယ္ရြယ္သူေတြႏွင့္ ယွဥ္ လိုက္လွ်င္ ခႏၶာကိုယ္မွာ ေရဓာတ္ခန္းေျခာက္တဲ့ အေျခ အေနကို ၾကံဳေတြ႕ႏိုင္တဲ့ အႏၱရာယ္ ပိုမ်ားရျခင္းရဲ႕ အေၾကာင္းတစ္ခုက အသက္ႀကီးလာတဲ့အခါ ခႏၶာကိုယ္ ထဲမွာ ရွိေနတဲ့ ေရ အခ်ိဳးအဆ နည္းသြားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ လူရြယ္၊ လူလတ္ အမ်ိဳးသားတစ္ေယာက္ရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာရွိေနတဲ့ ေရေတြရဲ႕ အေလးခ်ိန္ဟာ ကိုယ္ အေလးခ်ိန္ရဲ႕ ၆၀% ေလာက္ ရွိပါတယ္။ သက္ႀကီးရြယ္ အိုဘဝ ေရာက္တဲ့အခါ ေရရဲ႕အေလးခ်ိန္ဟာ ခႏၶာကိုယ္ အေလးခ်ိန္ရဲ႕ ၅၅% ေလာက္သာ ရွိပါေတာ့တယ္။ ယခုလို ေလ်ာ့သြားရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းတစ္ခုက ခႏၶာကိုယ္မွာ ျြကက္သားထုနည္းသြားျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ျြကက္သားတစ္ခုရဲ႕ အေလးခ်ိန္ဟာ ၁၀ က်ပ္သား ရွိတယ္ ဆိုရင္ ၇ က်ပ္ခြဲသား (၇၅%) ဟာ ျြကက္သားေတြမွာရွိေန တဲ့ ေရရဲ႕အေလးခ်ိန္ ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ ျြကက္သားေတြဟာ ေရပါဝင္မႈမ်ားတဲ့ တစ္႐ွဴး(Tissue = ဆဲလ္အစုအေဝး) ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္မွာရွိေနတဲ့ ေရထုထည္ အနည္း၊ အမ်ားဟာ အဲဒီလူမွာရွိတဲ့ ျြကက္သားထု အႀကီး၊ အေသးႏွင့္လည္း သက္ဆိုင္ပါတယ္။ ျြကက္သားထုႀကီး သူရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္မွာ ေရပိုမ်ားပါတယ္။ အမ်ိဳးသား တစ္ေယာက္ရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္မွာရွိေနတဲ့ ေရပမာဏဟာ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ခ်င္းတူတဲ့ အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္ရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္မွာရွိေနတဲ့ ေရပမာဏထက္ ပိုၿပီးမ်ားပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုေတာ့ ေယာက်ာ္းေတြရဲ႕ခႏၶာကိုယ္ က မိန္းမေတြရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္ထက္ ျြကက္သား ပိုမ်ားလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

အမ်ိဳးသားျဖစ္ေစ၊ အမ်ိဳးသမီးျဖစ္ေစ အသက္ ႀကီးပိုင္း (၅၀ ေက်ာ္) အရြယ္ကို ေရာက္လာတဲ့အခါ ခႏၶာကိုယ္မွာ ျြကက္သားထု တျဖည္းျဖည္းေလ်ာ့နည္း လာတာဟာ သဘာဝပါပဲ။ ဝတဲ့လူေတြမွာ အဆီေတြ ဖံုးေနလို႔ မသိသာေပမယ့္ မဝတဲ့သူေတြမွာ အသက္ႀကီး လာတာနဲ႔အမွ် ျြကက္သားေတြ ေသးလာတာ၊ ေပ်ာ့လာ တာ သိသာပါတယ္။ အေလာင္းစည္သူမင္းႀကီးက သူ႔လက္႐ံုးကို ဆန္႔တန္းၿပီး "ငါ မအိုေသးဘူး" လို႔ ၾကံဳးဝါး တဲ့အခါ လက္ေမာင္းျြကက္သားေတြ ေလ်ာ့ရဲရဲျဖစ္ေန တာကို ျမင္ရတဲ့ အမတ္ေတြက က်ိတ္ၿပီး ရယ္ၾကတဲ့ ရာဇဝင္ကို ၾကားဖူးၾကပါလိမ့္မယ္။

အသက္ႀကီးတဲ့အခါ ေရပါဝင္မႈမ်ားတဲ့ ျြကက္သား ထု ေလ်ာ့သြားတယ္ဆိုေတာ့ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ေရထုလည္း ေလ်ာ့သြားတယ္ဆိုတာ ေျပာစရာမလိုေတာ့ပါဘူး။ လူ တစ္ေယာက္ဟာ အသက္ ၂၀ အရြယ္ကေန အသက္ ၈၀ ၾကားထဲမွာ ခႏၶာကိုယ္ကေန ေရ ၄ လီတာမွ ၆ လီတာအထိ ေလ်ာ့သြားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ လူတစ္ေယာက္ႏွင့္ တစ္ေယာက္ေတာ့ မတူပါဘူး။ ဝိတ္ (အေလး) မ တဲ့ အားကစားမ်ိဳးလုပ္ရင္ ျြကက္သားထုကို ထိန္းထားႏိုင္ တယ္ဆိုေပမယ့္ အသက္ႀကီးရင္ ျြကက္သားထုေလ်ာ့ သြားတယ္ဆိုတဲ့ အေျခခံသေဘာႏွင့္ ျဖစ္စဥ္ကိုေတာ့ ဘယ္သူမွ ရပ္ထားလို႔ မရပါဘူး။


သတိေမ့တတ္ျခင္း၊ လႈပ္ရွားရန္ ခက္ခဲျခင္း

ပစၥည္းတစ္ခုကိုယူမယ္လို႔ စိတ္ကူးၿပီး အခန္းထဲ ဝင္သြားတယ္။ အထဲေရာက္ေတာ့ ငါဘာလုပ္ဖို႔ ဝင္လာ တယ္ဆိုတာ သတိမရေတာ့လို႔ ဘာမွမလုပ္ဘဲ ျပန္ထြက္ လာရတာမ်ိဳးဟာ အသက္အရြယ္ႀကီးလာတဲ့အခါ ပိုၿပီး ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ငယ္ရြယ္သူေတြမွာ ဒီလိုျဖစ္တာက လုပ္စရာေတြမ်ားၿပီး အာ႐ံုေထြျပားေနလို႔ ျဖစ္တာပါ။ သက္ႀကီးရြယ္အိုမွာေတာ့ အာ႐ံုတစ္ခု၊ အေတြးတစ္ခု တည္းမွာ စိတ္ကို စူးစိုက္မထားႏိုင္ေတာ့လို႔ မွတ္ဥာဏ္ အားနည္းလာလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕သက္ႀကီးရြယ္အို ေတြဟာ ေရေသာက္ဖို႔ကိုပင္ ေမ့ေနတတ္ၾကပါတယ္။ ေရေသာက္ၿပီးၿပီလား၊ မေသာက္ရေသးဘူးလားဆိုတာ လည္း ဇေဝဇဝါ ျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။ ေရေသာက္ဦးမယ္ ဆိုတဲ့ စိတ္ကူးနဲ႔ ေရရွိရာကို ထသြားၿပီးမွ ေရမေသာက္ ျဖစ္ဘဲ ျပန္လာတာမ်ိဳး ရွိပါတယ္။ ေရေသာက္ဖို႔ ေျပာထား၊ မွာထားေပမယ့္ ေမ့ၿပီး မေသာက္ျဖစ္တာမ်ိဳးလည္း ရွိပါ တယ္။ ေရေသာက္ခ်င္စိတ္ရွိေနေပမယ့္ ေရအိုးစင္ရွိရာ၊ ေရခဲေသတၲာရွိရာ ေနရာကိုလည္း ထမသြားႏိုင္၊ ခိုင္းစရာ လူက မရွိ၊ ရွိတဲ့လူကလည္း သူ႔အလုပ္ႏွင့္သူ႐ႈပ္ေနတာမို႔ အားနာၿပီး မေျပာျဖစ္တာ၊ မေသာက္ျဖစ္တာမ်ိဳးေတြ လည္း ရွိႏိုင္ပါတယ္။

အဲဒါေတြကို ေျဖရွင္းတဲ့ နည္းကေတာ့ အိမ္မွာ သက္ႀကီးရြယ္အို မိဘ၊ ဘိုးဘြားမ်ားရွိလွ်င္ သူတို႔ လက္ လွမ္းမီတဲ့ေနရာမွာ ေသာက္ေရခ်ိဳင့္၊ ေသာက္ေရပုလင္း ကို အဆင္သင့္ထားေပးဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရေသာက္လိုက္ ပါဦး ဆိုတာကိုလည္း မၾကာမၾကာ သတိေပးသင့္ပါတယ္။ လိုအပ္လွ်င္ ကိုယ္တိုင္တိုက္ေပးရပါမယ္။ ေရဆာေနၿပီလားလို႔ ေမးမေနေတာ့ဘဲ အခ်ိန္မွန္ (ဥပမာ- တစ္နာရီတစ္ခါ) ေရတိုက္ေပးျခင္းတို႔ကို ျပဳလုပ္သင့္ပါတယ္။ လူတစ္ေယာက္ဟာ ရာသီဥတု မွ်တတဲ့ ရက္တစ္ရက္မွာ ေရႏွင့္ အရည္အမ်ိဳးမ်ိဳး ၂ လီတာ ေလာက္ ေသာက္သင့္ပါတယ္။


ေရဆာသည့္ ခံစားမႈ ေလ်ာ့နည္းသြားျခင္း

လူတစ္ေယာက္ဟာ ေရေသာက္တဲ့ပမာဏ နည္း တယ္၊ ဒါမွမဟုတ္ (ဝမ္းသြားလို႔၊ ေခြ်းထြက္မ်ားလို႔) ေရဆံုး႐ံႈးမႈပမာဏ မ်ားသြားတယ္ဆိုရင္ ေသြးထုထည္ နည္းသြားၿပီ။ ေသြးဟာ ပ်စ္လာပါတယ္။ လူရဲ႕ ဦးေႏွာက္ တစ္ေနရာမွာ ရွိေနတဲ့ ပစ္က်ဴထရီဂလင္း (pituitary gland) ဆိုတဲ့ အဂၤါအစိတ္အပိုင္းကေလးဟာ ေသြးပ်စ္ လာတာကို ခံစားသိရွိႏိုင္စြမ္းရွိပါတယ္။ ပစ္က်ဴထရီ ဂလင္းကေလးက ဦးေႏွာက္ရဲ႕ ေရဆာျခင္းကို ထိန္းခ်ဳပ္ရာ ဌာန (thirst centre) ကို ေသြးေတြပ်စ္လာတဲ့အေၾကာင္း သတင္းပို႔လိုက္တဲ့အခါ လူမွာ ေရဆာတယ္ဆိုတဲ့ ခံစား ခ်က္ ျဖစ္ေပၚလာပါတယ္။

ေရဆာတယ္ဆိုတဲ့ ခံစားမႈျဖစ္လာတဲ့အခါ စကား ေျပာတတ္တဲ့အရြယ္ ကေလးေတြကအစ ]ေရေသာက္ ခ်င္တယ္၊ ေရေသာက္မယ္} လို႔ ေျပာတတ္ၾကၿပီး စကား မေျပာတတ္ေသးတဲ့အရြယ္ ကေလးငယ္မ်ားက ေရအိုး ကို လက္ညႇိဳးထိုးျပၿပီး ငိုတဲ့နည္းနဲ႔ ခံစားမႈကို ျပသၾကပါ တယ္။ ေရဆာလာတဲ့အတြက္ ေရကို အဝေသာက္လိုက္ လွ်င္ ခႏၶာကိုယ္မွာ ေရထုနည္းေနတဲ့ အေျခအေနဟာ သက္သာေျပေပ်ာက္သြားပါေတာ့တယ္။

သက္ႀကီးရြယ္အိုဘဝမွာ ေရေသာက္နည္းလို႔ ေသြးက်ဲေနတာကို ပစ္က်ဴထရီဂလင္းက ခံစားႏိုင္စြမ္း နည္းလာပါတယ္။ ေရငတ္တယ္ဆိုတဲ့ ခံစားမႈကလည္း မထက္ျမက္ေတာ့ပါဘူး။ ဒီလိုႏွင့္ မဆာေတာ့ မေသာက္၊ မေသာက္ေတာ့ ေရခန္းေျခာက္ဆိုတဲ့ အဆင့္ကို ေရာက္ သြားတတ္ပါတယ္။

အသက္ႀကီး (၅၀ ေက်ာ္) လာတာႏွင့္အမွ် ခႏၶာ ကိုယ္ရဲ႕ ေရထုေလ်ာ့နည္းသြားတဲ့ ျဖစ္စဥ္ေၾကာင့္ သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြဟာ ငယ္ရြယ္သူေတြႏွင့္ယွဥ္လိုက္ လွ်င္ ေရခန္းေျခာက္ (dehydration) ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အလား အလာ ပိုမ်ားပါတယ္။ ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလွ်ာျခင္း၊ ေခြ်းထြက္ လြန္ျခင္း စသည့္ အေၾကာင္းေတြေၾကာင့္ ခႏၶာကိုယ္မွ

ေရမ်ား ထြက္သြား၊ ဆံုး႐ံႈးသြားတဲ့အခါ သက္ႀကီးရြယ္အို ေတြဟာ ခႏၶာကိုယ္ ေရခန္းေျခာက္မႈအေျခအေနကို ငယ္ရြယ္သူေတြထက္ ပိုၿပီး လြယ္လြယ္ကူကူ ေရာက္သြား ႏိုင္ပါတယ္။


ခႏၶာကိုယ္အတြင္းရွိ ေရပမာဏကို ထိန္းျခင္းသဘာဝ

ဆီးသြားတာဟာ ခႏၶာကိုယ္မွာ ပိုေနတဲ့ ေရတို႔ကို စြန္႔ထုတ္ရာမွာ အထိေရာက္ဆံုးနည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေရ သို႔မဟုတ္ အရည္တစ္မ်ိဳးမ်ိဳး ေသာက္တဲ့ပမာဏမ်ားလွ်င္ ဆီမ်ားမ်ားေပါက္တာဟာ ခႏၶာကိုယ္အတြင္းမွာ ပိုေနတဲ့ ေရေတြကို စြန္႔ထုတ္တဲ့ နည္းတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ ဝမ္းေလွ်ာလွ်င္ျဖစ္ေစ၊ ေခြ်းထြက္မ်ားလွ်င္ျဖစ္ေစ ခႏၶာ ကိုယ္မွ ေရဆံုး႐ံႈးမႈ မ်ားေနတဲ့အခါ ဆီးနည္းသြားတာက ခႏၶာကိုယ္မွ ေရေတြ ထပ္ၿပီးမဆံုး႐ံႈးရေအာင္ ထိန္းတဲ့ သေဘာ ျဖစ္ပါတယ္။ အရည္ေသာက္နည္းတဲ့အခါ ဆီးနည္းသြားတာက ခႏၶာကိုယ္ထဲကို ေရအဝင္၊ အထြက္ မွ်တေအာင္ ထိန္းတဲ့သေဘာျဖစ္ပါတယ္။

ခႏၶာကိုယ္မွ ေရအမ်ားအျပားဆံုး႐ံႈးတဲ့အခါမွာ ျဖစ္ေစ၊ အရည္ေသာက္တဲ့ ပမာဏ နည္းတဲ့အခါျဖစ္ေစ ေသြးထုထည္ဟာ နည္းသြားပါတယ္။ ဒါကို ဦးေႏွာက္ရဲ႕ တစ္ေနရာမွာ ရွိေနတဲ့ ပစ္က်ဴထရီဂလင္း (pituitary gland) ေလးက သိပါတယ္။ အဲဒီလို သိလိုက္တဲ့အခါ ပစ္က်ဴထရီဂလင္းေလးက အင္တီဒိုင္ယူရက္တစ္ ေဟာ္မုန္း (Antidiuretic Hormone-ADH) ဆိုတဲ့ ေဟာ္မုန္းကို ထုတ္လုပ္ပါတယ္။ Antidiuretic ေဟာ္မုန္း ဆိုတာ ဆီးသြားျခင္းကို ဆန္႔က်င္တဲ့ (ဆီးသြားတဲ့ ပမာဏကို နည္းေစတဲ့) ေဟာ္မုန္းလို႔ ဆိုလိုပါတယ္။

ADH ေဟာ္မုန္းဟာ ေသြးထဲမွာ လိုက္ပါလာၿပီး ေက်ာက္ကပ္ေတြဆီေရာက္တဲ့အခါ ေက်ာက္ကပ္ရဲ႕ က်င္ငယ္ရည္ထုတ္လုပ္မႈလုပ္ငန္းမွာ စြက္ဖက္ျခင္းအား ျဖင့္ ဆီးသြားတဲ့ပမာဏကို နည္းေစျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။


ဆီးေပါက္ျခင္း (က်ပ္ငယ္စြန္႔ျခင္း)

ဆီးဟာ ေက်ာက္ကပ္ေတြထဲကို ေရာက္လာတဲ့ ေသြးရည္က ျဖစ္လာတာပါ။ ေသြးရည္မွ က်င္ငယ္ရည္ ျဖစ္လာတဲ့အထိ ႐ႈပ္ေထြးလွတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ကို အဆင့္

(၃ )ဆင့္အေနနဲ႔ နားလည္ထားႏိုင္ပါတယ္။

(၁)     ပထမအဆင့္မွာ ေက်ာက္ကပ္ေတြထဲကို ေရာက္လာတဲ့ ေသြးေတြထဲက ေသြးရည္ အခ်ိဳ႕ကို ေရစစ္သလို စစ္ထုတ္လိုက္ျခင္း (Filtration) ျဖစ္ၿပီး၊

(၂)     ဒုတိယအဆင့္မွာ စစ္ထုတ္လိုက္လို႔ ထြက္ လာတဲ့အရည္(Filtrate-စစ္ထုတ္ရည္ ဆို ပါစို႔) ထဲက ေရအမ်ားအျပားႏွင့္ ခႏၶာကိုယ္ အတြက္ အသံုးက်တဲ့ ဂလူးကို႔စ္၊ ဆိုဒီယမ္ စသည့္ အာဟာရေတြ၊ ဓာတ္ေပါင္းေတြကို ေသြးထဲကို ျပန္စုပ္ယူထားျခင္း (Reabsorption) ျဖစ္ပါတယ္။

(၃)     တတိယအဆင့္မွာေတာ့ စစ္ထုတ္ရည္ (Filtrate) ထဲမွာ ပါသြားတဲ့ ပစၥည္းအခ်ိဳ႕  (ဥပမာ- ပိုတက္စီယမ္) ရဲ႕ ပမာဏဟာ တကယ္စြန္႔ထုတ္ပစ္ရမယ့္ ပမာဏထက္ နည္းေနေသးတဲ့အတြက္ ေသြးထဲကေန စစ္ထုတ္ရည္ထဲကို ထပ္မံျဖည့္ေပးရျခင္း (Secretion) ျပန္ပါတယ္။

ဒီလို “လိုတိုး ပိုေလွ်ာ့” လုပ္ၿပီးေတာ့မွ စစ္ထုတ္ ရည္ေတြဟာ က်င္ငယ္ရည္ (ဆီး) ရယ္လို႔ ျဖစ္လာတာပါ။ ADH ေဟာ္မုန္းဟာ လုပ္ငန္းစဥ္ရဲ႕ ဒုတိယအဆင့္ ျဖစ္တဲ့ စစ္ထုတ္ရည္ထဲက ေရေတြကို ေသြးေတြထဲ ျပန္လည္စုပ္ယူတဲ့ (Reabsorption) လုပ္ငန္းမွာ ပါဝင္ လုပ္ေဆာင္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေက်ာက္ကပ္ေတြထဲကေန စစ္ထုတ္လိုက္တဲ့ ေသြးရည္ပမာဏဟာ ၁ မိနစ္မွာ ၁၂၅ မီလီလီတာေလာက္ ရွိေလေတာ့ တစ္ရက္မွာ ၁၈၀ လီတာေလာက္ ရွိပါတယ္။ ဒီစစ္ထုတ္ရည္အားလံုးသာ က်င္ငယ္ရည္ျဖစ္လာမယ္ဆိုရင္ လူတစ္ေယာက္ဟာ တစ္ရက္မွာ ဆီး ၁၈၀ လီတာေလာက္ သြားရပါလိမ့္မယ္။ တကယ္ေတာ့ လူတစ္ေယာက္ဟာ တစ္ရက္မွာ ပ်မ္းမွ် ဆီးတစ္လီတာခြဲေလာက္သာ သြားပါတယ္။ က်န္တဲ့ေရ အားလံုးကို စစ္ထုတ္ရည္ကေန ေသြးထဲ ျပန္ေရာက္ ေအာင္ ျပန္စုပ္ယူရပါတယ္။ ADH ေဟာ္မုန္းက စစ္ထုတ္ ရည္ထဲက ေရေတြကို ေသြးထဲေရာက္ေအာင္ ျပန္စုပ္ယူ တဲ့ လုပ္ငန္းကို အားေပးျခင္းအားျဖင့္ ဆီးေပါက္တဲ့ ပမာဏကို နည္းသြားေစပါတယ္။

သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြမွာ ပစ္က်ဴထရီဂလင္းမွ

ADH ေဟာ္မုန္းထုတ္လုပ္တဲ့ လုပ္ငန္းဟာ မထက္ျမက္ ေတာ့ပါဘူး။ ADH ေဟာ္မုန္းက လံႈ႔ေဆာ္ေပးသည့္တိုင္ ေက်ာက္ကပ္ေတြက ေသြးထဲကို ေရျပန္စုပ္ယူတဲ့ လုပ္ငန္းကို သြက္သြက္လက္လက္ မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြမွာ ခႏၶာကိုယ္ထဲက ေရ ပမာဏကို ထိန္းဖို႔၊ ဆီးေပါက္တဲ့ပမာဏကို လိုအပ္သလို ေလွ်ာ့ႏိုင္၊ တိုးႏိုင္စြမ္း နည္းသြားပါတယ္။ ခႏၶာကိုယ္ ေရခန္းေျခာက္ႏိုင္တဲ့ အႏၱရာယ္ ပိုမ်ားပါတယ္။


ခႏၶာကိုယ္တြင္ ေရခန္းေျခာက္ျခင္း (dehydtation) လကၡဏာမ်ား

ခႏၶာကိုယ္မွ ေရ ၅% ေလာက္ ေလ်ာ့သြားလွ်င္ ေရဆာျခင္း၊ ႏႈတ္ခမ္း၊ လွ်ာႏွင့္ အာေခါင္ေျခာက္လာျခင္း၊ ဆီးနည္းၿပီး အေရာင္ရင့္လာျခင္း စသည့္ ေရွးဦးလကၡဏာ ေတြ ျဖစ္ေပၚလာပါတယ္။ ေရ ၁၀% နီးပါး ေလ်ာ့သြားရင္ ေသြးခုန္ႏႈန္းျမန္ၿပီး ေသြးခုန္အား ေပ်ာ့ေနျခင္း၊ ေသြး ေပါင္က်ျခင္း စတဲ့ လကၡဏာေတြ ေပၚလာပါတယ္။

မ်က္တြင္းခ်ိဳင့္လာျခင္း၊ အေရျပားတြန္႔႐ံႈ႕လာျခင္း တို႔ကိုလည္း ေတြ႕ရပါတယ္။ အခ်ိဳ႕ ေသာ သက္ႀကီးရြယ္အို ေတြရဲ႕ လက္နဲ႔ ဝမ္းဗိုက္ေတြမွာ အေရျပားဟာ နဂို ကတည္းက ႐ံႈ႕ ၿပီး တြန္႔ေနပါတယ္။ သူတို႔မွာ ေရခန္း ေျခာက္မႈေၾကာင့္ အေရျပား ႐ံႈ႕မ႐ံႈ႕ သိႏိုင္ဖို႔ လက္၊ ဝမ္းဗိုက္ တို႔မွာ စမ္းလို႔မရပါဘူး။ ရင္ဘတ္႐ိုး (sternum) ေရွ႕ႏွင့္ ညႇပ္႐ိုး (clavicle) ရဲ႕ ေအာက္နားမွာ စစ္ေဆးၾကည့္ရပါ တယ္။ အေရျပားကို လက္ညႇိဳး၊ လက္မတို႔ႏွင့္ ညႇပ္ၿပီး အေပၚကို နည္းနည္း ဆြဲမç လိုက္ရပါတယ္။ ခဏေနၿပီး ညႇပ္ထားတဲ့ လက္ညႇိဳးႏွင့္ လက္မကို လႊတ္လိုက္တဲ့အခါ အေရျပားဟာ နဂိုေနရာကို ျပန္ၿပီးေလ်ာ့က်သြားတယ္ ဆိုရင္ ဒါဟာပံုမွန္ပါပဲ။ နဂိုေနရာကို ျပန္ၿပီး ေလ်ာ့က် မသြားဘဲ ႐ံႈ႕တြန္႔ၿပီး က်န္ခဲ့တယ္ဆိုရင္ ေရခန္းေျခာက္တဲ့ လကၡဏာ ျဖစ္ပါတယ္။

ခႏၶာကိုယ္တြင္ ေရခန္းေျခာက္ေနသူမွာ အစာ စားခ်င္စိတ္မရွိျခင္း၊ အားအင္ကုန္ခန္းလာျခင္း၊ လႈပ္ရွား မႈေတြ ေလးလံ ေႏွးေကြးလာျခင္း၊ မူးေဝလာျခင္း၊ အာ႐ံု စူးစိုက္၍ မရျခင္း၊ အိပ္ငိုက္ေနျခင္း၊ ေၾကာင္တိ ေၾကာင္ေတာင္ ျဖစ္လာျခင္း၊ ကိုယ္အပူခ်ိန္တက္လာျခင္း၊ ျြကက္တက္ျခင္း၊ သတိခ်ိဳ႕ယြင္းလာျခင္း၊ ဆီးခ်ဳပ္ျခင္း တို႔လည္း ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒီအေျခအေနမ်ိဳးမွာ ေသြးေၾကာထဲကို အရည္အမ်ိဳးမ်ိဳး သြင္းေပးျခင္းနည္းျဖင့္ ကုသဖို႔ လိုအပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေဆး႐ံုကို အခ်ိန္မီမေရာက္ တဲ့အတြက္ ေက်ာက္ကပ္လုပ္ငန္း ထိခိုက္သြားတာ၊ အသက္ေသဆံုးသြားတာမ်ိဳးေတြ ရွိပါတယ္။

ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ေရ ၂၀% ေလာက္ ေလ်ာ့သြားၿပီ ဆိုလွ်င္ အသက္ေသဆံုးႏိုင္ပါတယ္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုမွာ သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြကို အေရးေပၚ ေဆး႐ံုတင္လိုက္ရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြထဲမွာ ေရခန္း ေျခာက္ျခင္းဟာ ထိပ္ဆံုး ၁၀ ခုမွာ ပါဝင္ပါတယ္။ ေရာဂါ အမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ေဆး႐ံုတက္ရသူ သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြ ထဲမွာ ခႏၡာကိုယ္ ေရခန္းေျခာက္ေနသူေတြဟာ ေသဆံုး မႈႏႈန္း ပိုမ်ားပါတယ္။ အသက္မေသဆံုးသည့္တိုင္ ေဆး႐ံု မွာ ကုသခံရတဲ့အခ်ိန္ကာလ ပိုၿပီးရွည္ၾကာပါတယ္။


Saturday, July 20, 2019

*** Gout ေရာဂါအေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ ***



........................................................................................

MWD: ဆရာ႐ွင့္.. ကြ်န္မတို႔ရဲ႕ပတ္ဝန္းက်င္မွာ အသက္ႀကီးတဲ့သူေတြမွာ အဆစ္အျမစ္ေတြ မခံႏိုင္ေအာင္ေရာင္ၿပီး ေဆး႐ံုတက္ရတာေတြ မၾကာခဏႀကံဳေတြ႕ရပါတယ္.. ဆရာဝန္ေတြကေတာ့ gout ေရာဂါလို႔ ေျပာပါတယ္.. ဒီေရာဂါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ သိခ်င္ပါတယ္ ဆရာ..

Dr.KML: Goutေရာဂါဆိုတာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ႕ေသြးထဲမွာ Uric acid လို႕ေခၚတဲ့ Crystal ေတြဟာ သာမာန္႐ွိသင့္တာထက္မ်ားလာတဲ့အတြက္ ေသြးထဲမွာပဲ ဆက္မေနႏိုင္ေတာ့ဘဲ အဆစ္အျမစ္႐ွိတဲ့ေနရာေတြမွာ သြားၿပီးစုပံုလာပါတယ္.. အဲဒီလိုစုပံုလာတဲ့ Uric acid crystal ေတြကို Monosodium urate monohydrate (MSUM) လို႕ေခၚပါတယ္.. ဒီCrystal ေလးေတြဟာ ပင္အပ္ေခ်ာင္းေလးေတြလို အင္မတန္မွခြ်န္ထက္လွပါတယ္.. ဒီလိုအဆစ္အျမစ္ေတြမွာ စုပံုလာတဲ့အတြက္ အဲဒီအဆစ္အျမစ္ေတြကို စူးေတြအမ်ားႀကီးနဲ႔ ၿပိဳင္တူတခ်ိန္တည္းထိုးဆြလိုက္သလိုျဖစ္ၿပီး အဆစ္ေတြဟာ ခ်က္ခ်င္းဆိုသလို ေရာင္ရမ္းလာတဲ့ေရာဂါကိုေခၚတာျဖစ္ပါတယ္..

MWD: ဒီေရာဂါကို ဘယ္အ႐ြယ္ေတြမွာ အျဖစ္မ်ားပါသလဲ ဆရာ..

Dr.KML: Primary gout လို႔ေခၚတဲ့ မူလေဂါက္ေရာဂါစစ္စစ္ကေတာ့ အမ်ိဳးသားေတြမွာ အဓိကျဖစ္ပါတယ္.. အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ အျဖစ္အလြန္နည္းပါတယ္. အမ်ိဳးသား ၁၀ ေယာက္ျဖစ္မွ အမ်ိဳးသမီး ၁ေယာက္ေလာက္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္.. General population ရဲ႕ ၁% ေလာက္ ျဖစ္ေလ့႐ွိတာေတြ႕ရပါတယ္..
အမ်ိဳးသားဆိုရာမွာလည္း လူငယ္ပိုင္းမွာ ျဖစ္ေလ့မ႐ွိဘဲ အသက္ ၄၀ ေက်ာ္မွသာ ျဖစ္ေလ့႐ွိပါတယ္.. အမ်ိဳးသမီးေတြမွာျဖစ္တဲ့ gout ကေတာ့ အျခားေရာဂါေတြကို ကုသရင္းန႔ဲ ေနာက္ဆက္တြဲအေနနဲ႕ျဖစ္ျခင္းပါ.. သူ႔ကိုေတာ့Secondary gout လို႕ေခၚပါတယ္.. မ်ားေသာအားျဖင့္ အသက္ ၆၅ ႏွစ္ေက်ာ္မွသာ ျဖစ္ေလ့႐ွိပါတယ္..

MWD: ဒီေရာဂါဟာ ဘယ္လိုေၾကာင့္ ျဖစ္လာရသလဲဆိုတာ သိပါရေစဆရာ..

Dr.KML: အဓိကကေတာ့ ေသြးထဲမွာ Uric acid ေတြ႐ွိသင့္တာထက္ပိုလာလို႔ျဖစ္ရတာပါ.. ဒီလိုမ်ားတာကို Hyperuricemia လို႔ေခၚပါတယ္.. ခုနတျဖဳတ္မ်ား႐ံုနဲ႔ ျဖစ္ေလ့မ႐ွိဘဲ အၾကာႀကီးမ်ားေနမွသာ ျဖစ္တာပါ.. တစ္ခုကံေကာင္းတာက အဲဒီလိုအၾကာႀကီးမ်ားေနတဲ့သူေတြမွာေတာင္ ၅% ေလာက္ပဲ gout ေရာဂါျဖစ္ၿပီး က်န္တဲ့ ၉၅% ကေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ဘဝတစ္သက္တာလံုး
ေရာဂါလကၡဏာမျပဘဲေနေလ့႐ွိပါတယ္..

ဒီ Uric acid ေတြ ဘယ္ကေရာက္လာသလဲၾကည့္ရေအာင္..
၁/၃ က ေန႔စဥ္ စားတဲ့အစားအစာကေနရၿပီး က်န္ ၂/၃ ကေတာ့ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ Metabolism လို႕ေခၚတဲ့ ဇီဝျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈကေနရပါတယ္.. ဒီလိုရ႐ွိလာတဲ့ Uric acid ေတြကို ခႏၶာကိုယ္ကေန ေန႕စဥ္ျပန္စြန္႕ရာမွ
အဓိက ၂/၃ ကို ေက်ာက္ကပ္ကေန ဆီးနဲ႔အတူစြန္႕ထုတ္ၿပီး က်န္ ၁/၃ ကိုေတာ့ျဖင့္ အူနဲ႕အစာလမ္းေၾကာင္းကေနတဆင့္ အစာေဟာင္းနဲ႔အတူ ျပင္ပကိုစြန္႔ထုတ္ေလ့႐ွိပါတယ္..

ေကာင္းၿပီ.. gout ေရာဂါျဖစ္ရတဲ့အေၾကာင္းရင္းကို ေလ့လာတဲ့အခါမွာ အဓိက အေၾကာင္းရင္းႀကီး (၂) ခု႐ွိပါတယ္..
ပထမအေၾကာင္းရင္းကေတာ့ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ေန႔စဥ္ထြက္ေနတဲ့ Uric acid ေတြကို ေကာင္းစြာမစြန္႔ထုတ္ႏိုင္လို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္.. အဓိကေက်ာက္ကပ္ကေနစြန္႔ထုတ္ရတာျဖစ္လို႔ ေက်ာက္ကပ္မေကာင္းခဲ့ရင္ မစြန္႕ထုတ္ႏိုင္ပါဘူး.. ဒီလိုျဖစ္ရတာဟာ အဓိကအခ်က္ျဖစ္ၿပီး Primary gout လူနာအားလံုးရဲ႕ ၇၅% ဟာ ဒါ့ေၾကာင့္ျဖစ္ရတာပါ.. ေနာက္ Uric acid စြန္႕ထုတ္မႈနည္းေစတဲ့အခ်က္ေတြကေတာ့ အရက္နဲ႔ ဘီယာေသာက္သံုးျခင္း ျဖစ္ပါတယ္.. အခ်ိဳ႕ေဆးေတြကို ၾကာ႐ွည္စြဲေသာက္ရင္လဲ ျဖစ္တတ္တာေတြ႕ရပါတယ္. .ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါမွာ သံုးတတ္တဲ့ Aspirin လိုေဆးမ်ိဳးေတြ၊ TB ေရာဂါမွာသံုးတဲ့ Pyrizinamide လိုေဆးမ်ိဳး၊ ေသြးတိုးေရာဂါမွာသံုးတဲ့ ဆီးေဆးတခ်ိဳ႕တို႕ေၾကာင့္ အဓိကျဖစ္တတ္ပါတယ္.. ခဲဆိပ္သင့္ျခင္းဟာလဲ အေၾကာင္းတစ္ရပ္ ျဖစ္ပါတယ္..


ဒုတိယအုပ္စုကေတာ့ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ Uric acid ေတြထုတ္လုပ္မႈပိုမ်ားေနလို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္.. ဒီလိုျဖစ္တဲ့လူေတြကေတာ့ အနည္းစု ျဖစ္ပါတယ္.. ၂၀% ေလာက္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္.. စားတဲ့အစာထဲမွာUric acid ျဖစ္ေစတဲ့အစာေတြစားရင္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာေရာဂါတစ္ခုခုေၾကာင့္ Uric acid ေတြမ်ားမ်ားထုတ္ေပးလို႕ပဲျဖစ္ျဖစ္ ေတြ႕ရတတ္ပါတယ္..

MWD: အဆစ္အျမစ္ေရာင္တိုင္း ေဂါက္ေရာဂါလို႔ ေျပာလို႕ရပါသလားဆရာ..

Dr,KML: မရပါဘူး.. အဆစ္အျမစ္ေရာင္တဲ့ေရာဂါေတြ အမ်ားႀကီး႐ွိပါတယ္.. ဒါေပမဲ့ ေဂါက္ေရာဂါက အလြန္သိသိသာသာပဲ အျခားအဆစ္ေရာင္ေရာဂါမ်ားနဲ႕ကြဲျပားပါတယ္.. စျဖစ္ျဖစ္ခ်င္းမွာ အဆစ္တစ္ခုထဲမွာပဲ ျဖစ္ေလ့႐ွိပါတယ္.. မ်ားေသာအားျဖင့္ ေျခမ၊ ၿပီးမွေျခက်င္းဝတ္(ankle joint)၊ ၿပီးရင္ဒူးဆစ္၊ ၿပီးရင္လက္ဆစ္ကေလးေတြ အဲဒီလိုအစဥ္အတိုင္းျဖစ္ပါတယ္.. ခါး႐ိုးအဆစ္ေတြ ေပါင္႐ိုးတို႕ လက္ေမာင္းအဆစ္ Axial skeleton and large proximal joints ေတြမွာ ျဖစ္ေလ့မ႐ွိပါဘူး..
ေနာက္ၿပီး ေရာင္ပံုေရာင္နည္းကလဲ သိသာပါတယ္.. ႐ုတ္တရပ္ခ်က္ခ်င္းဆိုသလို ေရာင္လာမယ္.. အဆစ္ေရာင္ေရာဂါထဲမွာေတာ့ အနာဆံုးနဲ႕အဆိုးဆံုး ျဖစ္ပါတယ္.. အထိေတာင္မခံႏိုင္ပါဘူး.. ေလတိုးရင္ေတာင္ နာတဲ့အေျခအေနျဖစ္ပါတယ္.. မ်ားေသာအားျဖင့္ မနက္ခင္းလမ္းေလွ်ာက္တဲ့အခ်ိန္မွာ ျဖစ္ေလ့႐ွိပါတယ္.. ဘာေဆးမွမလူးပဲထားရင္လဲ တစ္ပတ္ႏွစ္ပတ္ၾကာရင္သူ႕အလိုလိုေပ်ာက္သြားႏိုင္ပါတယ္..

MWD: ေပ်ာက္သြားရင္ေရာ ခဏခဏ ျပန္ျဖစ္တတ္ပါသလားဆရာ..

Dr.KML: ျဖစ္တတ္တာေပါ့.. ခဏခဏျဖစ္ရင္ ၾကာတဲ့အခါ အဆစ္ေတြပ်က္စီးသြားၿပီး deformityလို႕ေခၚတဲ့ ခ်ိဳ႕ယြင္းမႈေတြျဖစ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္.. ၿပီးရင္ဆီးလမ္းေၾကာင္းမွာ ေက်ာက္တည္လာတတ္ပါတယ္.. ဒါကို Uric acid stone လို႕ေခၚပါတယ္.. ေနာက္ျဖစ္တဲ့အဆစ္ေတြမွာ ျပည္တည္တာတို႕ဘာတို႔ ျဖစ္တတ္ပါတယ္.. ေနာက္ဆံုးေက်ာက္ကပ္ပ်က္ဆီးတဲ့အထိ
ျဖစ္တတ္ပါတယ္..

MWD: ေက်ာက္ကပ္မွာေက်ာက္တည္ႏိုင္တယ္ဆိုေတာ့ ဘယ္လိုေက်ာက္မ်ိဳးတည္တာပါလဲဆရာ..

Dr,KML: Uric acid stone လို႕ေခၚတဲ့ေက်ာက္အမ်ိဳးအစား ျဖစ္ပါတယ္.. ဆီးေက်ာက္တည္သူအားလံုးရဲ႕၆ - ၁၀% ဟာ Uric acid stone ေတြ ျဖစ္ပါတယ္.. ဒီေက်ာက္ေတြဟာ အလြန္မာၿပီး အ႐ြယ္ေသးေသးနဲ႔အမ်ားႀကီးတည္ေလ့႐ွိပါတယ္.. မ်က္ႏွာျပင္ကေတာ့ ေခ်ာေလ့႐ွိပါတယ္.. သူဟာ ႐ိုး႐ိုးဓါတ္မွန္႐ိုက္ရင္မေပၚပါဘူး.. ေဆးသြင္း႐ိုက္တဲ့ဓါတ္မွန္နဲ႕မွေပၚပါတယ္.. ဒီလိုေက်ာက္ျဖစ္လာရင္ ဆီးကို Alkaline ျဖစ္ေအာင္လုပ္ေပးျခင္းျဖင့္ ေက်ာက္ေတြဟာ အရည္ေပ်ာ္သြားႏိုင္ပါတယ္.. Alkaline ျဖစ္ေအာင္လုပ္တာလဲ လြယ္ပါတယ္.. sodium bicarbonate ပါတာေသာက္လိုက္႐ံုပါပဲ.. ေနာက္ဆံုးေတြ႕႐ွိခ်က္ကေတာ့ Folic acid 5 mg/day ေပးရင္လဲေပ်ာ္ဝင္တယ္လို႕သိရပါတယ္.. သဘာဝေဆးပင္ေတြေသာက္ရင္လဲေပ်ာ္ပါတယ္.. ဥပမာအလိုက်ဴပင္လိုဟာမ်ိဳးေပါ့..


MWD: ဒီလို gout ေရာဂါျဖစ္ရင္ ဘယ္လိုမ်ားလုပ္သင့္ပါသလဲဆရာ..

Dr.KML: ဒီေရာဂါဟာ ဆိုး႐ြားစြာခံစားရၿပီး ေရ႐ွည္လဲမေကာင္းတာေၾကာင့္အျမန္ဆံုးကုသဖို႕လိုပါတယ္.. နီးရာေဆး႐ံုေဆးခန္းေတြမွာ ကြ်မ္းက်င္တဲ့ေဆးပညာ႐ွင္နဲ႔ျပသၿပီး စနစ္တက်ကုသဖို႕လိုပါတယ္.. အဓိကကေတာ့ အေနအထိုင္ အစားအေသာက္စတဲ့ Life style modification အလြန္အေရးႀကီးေၾကာင္း ေျပာခ်င္ပါတယ္..

MWD: ဒါဆို ဘယ္လိုေနထိုင္စားေသာက္ရမယ္ဆိုတာလဲ ေျပာျပေပးပါဆရာ..

Dr.KML: (၁) အရက္နဲ႔ ဘီယာကို အလြန္အကြ်ံေသာက္သံုးျခင္းမွ ေ႐ွာင္က်ဥ္ရပါမယ္.. ဘာျဖစ္လို႕လဲဆိုေတာ့ အရက္ဟာ Purine nucleotide degradation လို႕ေခၚတဲ့ ဆဲလ္ေတြပ်က္ဆီးေစတဲ့အတြက္ Uric acid ေတြ
မ်ားစြာထြက္ေစပါတယ္.. ဒီလိုထြက္လာတဲ့ Uric acid ေတြဟာ သာမာန္လူေတြအတြက္ ေက်ာက္ကပ္ကေနပိုမိုစြန္႕ထုတ္ေပးႏိုင္လို႔ ျပႆနာမဟုတ္ေပမဲ့ အရက္လို႔ေခၚတဲ့ Ethanol က oxidation ျဖစ္ၿပီး Lactate ေတြထြက္လာပါတယ္. .ဒီ Lactate ေတြဟာ ေက်ာက္ကပ္ကေန Uric acid ေတြ မစြန္႔ထုတ္ႏိုင္ေအာင္ ပိတ္ပင္ဟန္႔တားထားပါတယ္.. ဒါေၾကာင့္ ေသြးထဲမွာ Urid acid ေတြမ်ားလာၿပီး ခ်က္ခ်င္းအဆစ္ေရာင္ေရာဂါရေစႏိုင္ပါတယ္.. ဒါ့ေၾကာင့္ gout ေရာဂါ႐ွိသူတိုင္းဟာ အရက္ကို ျဖတ္သင့္ပါတယ္..

(၂) အဝလြန္ျခင္းဟာလဲ gout ေရာဂါကို ပိုဆိုးေစပါတယ္.. ေသြးထဲမွာအဆီဓာတ္ျဖစ္တဲ့ Cholesterol တို႕ Triglycreide တို႔မ်ားေနခဲ့ရင္ gout ေရာဂါကိုပိုဆိုးေစၿပီး ျဖစ္ရင္လဲပိုခံရပါတယ္.. ဒါ့ေၾကာင့္ အဝလြန္တဲ့သူမ်ား အစားေလွ်ာ့စားဖို႕နဲ႔ ကိုယ္လက္လႈပ္႐ွားမႈပံုမွန္ျပဳလုပ္ေပးဖို႕ လိုပါတယ္.. အဓိကကေတာ့ အဆီမ်ားတဲ့အစားအစာနဲ႔ Refined sugar ပါတဲ့ Carbohydrate ေတြကို ေ႐ွာင္ဖို႔လိုပါတယ္.. Fibre မ်ားမ်ားပါတဲ့အသီးအ႐ြက္ေတြစားေပးတာဟာ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ပါတယ္..

(၃) ေနာက္အေရးႀကီးတဲ့အခ်က္ကေတာ့ အစားအစာထဲမွာ Purine လို႔ေခၚတဲ့ဓာတ္ပစၥည္းေတြ ပါဝင္မႈမ်ားခဲ့ရင္ ေ႐ွာင္က်ဥ္ဖို႔လိုပါတယ္.. Purineဟာခႏၶာကိုယ္ထဲေရာက္ရင္ Uric acid အျဖစ္ကိုေျပာင္းပါတယ္.. ဒီအစားအစာေတြကေတာ့
- meats - အမဲသား၊ဆိတ္သား၊ဝက္သား (အထူးသျဖင့္ရက္လြန္သည့္အသားမ်ား ပိုဆိုးပါတယ္)
- Organ meat - အူ၊ကလီစာ၊အသည္းအျမစ္
- Shell fish- အေၾကးခြံပါေသာငါးမ်ား
-Yeast -တေဆး
- Mushroom (မိႈ)၊Asparagus (ကၫြတ္)၊Spinach (ဟင္းႏုႏြယ္)၊မွ်စ္
- ခရမ္းခ်ဥ္သီးအေစ့တို႕ပဲ ျဖစ္ပါတယ္..

(၄) ေရမ်ားမ်ားေသာက္ရပါမယ္.. ေရေသာက္ျခင္းျဖင့္ ဆီးမ်ားမ်ားသြားကာ Uric acid မ်ားလဲ ဆီးနဲ႕အတူထြက္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္.. အထူးသျဖင့္ ေႏြရာသီေခြ်းထြက္မ်ားတဲ့အခါမွာ ဆီးပိုနည္းတတ္လို႔ ပိုေသာက္သင့္ပါတယ္.. ေရနဲ႔အတူ သံပုရာရည္တို႔ မန္က်ည္းေဖ်ာ္ရည္တို႕ သေဘၤာသီးေဖ်ာ္ရည္တို႔ပါ
ေသာက္ႏိုင္ပါတယ္..

(၅) တခ်ိဳ႕ေဆးေတြေၾကာင့္လဲ gout ေရာဂါပိုဆိုးေစတတ္တာေၾကာင့္ မိမိမွာ gout ေရာဂါ႐ွိမွန္းသိခဲ့ရင္ ျပသတဲ့ဆရာဝန္ကိုေျပာျပထားဖို႔ လိုပါတယ္.. ဒါမွလဲgoutေရာဂါမွာမေပးသင့္တဲ့ေဆးေတြကို ေ႐ွာင္က်ဥ္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္..
ဥပမာ
- ေသြးတိုးေရာဂါကုသရာမွာသံုးေလ့႐ွိတဲ့ဆီးေဆးမ်ား (Diuretics)
- ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါမွာသံုးေလ့႐ွိတဲ့Aspirinေဆး
- တီဘီေရာဂါကုသရာမွာသံုးေလ့႐ွိတဲ့ Pyrizinamide ေဆးေတြဟာါသကအေရာဂါကိုပိုဆိုးေစတတ္ပါတယ္..

MWD: ေရာင္ရမ္းတဲ့ေဆးေတြနဲ႔အစားအစာေတြကေတာ့သိပါၿပီဆရာ..စားသင့္တဲ့အက်ိဳး႐ွိေစတဲ့အစားအစာေတြေရာ႐ွိပါသလားဆရာ..

Dr.KML: စားသင့္တဲ့အစားအစာေတြကေတာ့ Cherries သီးေတြ၊ Blue berries သီး ဒါမွမဟုတ္ dark red-blue berries သီးေတြျဖစ္ပါတယ္..အစိမ္းအတိုင္းျဖစ္ေစ၊ စည္သြပ္ဗူးနဲ႔ျဖစ္ေစ စားႏိုင္ပါတယ္.. ဒီအသီးေတြမွာ anthocyanidins နဲ႔ Proanthocyanidins ေတြမ်ားစြာပါတာေၾကာင့္ Uric acid ေတြကို ေလ်ာ့နည္းေအာင္ ျပဳလုပ္ေပးႏိုင္ၾကပါတယ္.. ဒီ compound ေတြဟာ flavonoid အုပ္စုဝင္ေတြျဖစ္ၿပီး အဆစ္အျမစ္ေတြေရာင္လို႔ collagen ေတြပ်က္ဆီးမႈကေန ကာကြယ္ေပးပါတယ္.. ဒါေၾကာင့္ အနီေရာင္၊ အျပာေရာင္၊ သေျပသီးေရာင္႐ွိတဲ့အသီးေတြကို စားသင့္ပါတယ္..

MWD: အခ်ိဳ႕ကေျပာၾကပါတယ္.. gout ေရာဂါသမားေတြဟာ အားေဆးမေသာက္ရဘူးဆိုတာ ဟုတ္ပါသလားဆရာ..

Dr.KML: အဲဒါမွားပါတယ္.. အခ်ိဳ႕ဗီတာမင္ေတြနဲ႔ Nutritonal supplement ေတြဟာ gout ေရာဂါကို မ်ားစြာသက္သာေစႏိုင္ပါတယ္..

ဥပမာ - Vitamin E
Vitamin C
Niacin
Selenium
Folic acid
EPA (Eicosapentaenoic acid)

Anti-inflammatory agent ျဖစ္တဲ့ Bromelain (ဘရိုမယ္လိန္း)
Antioxidant ျဖစ္တဲ့ Quercetin (ကြာစီတင္) စတာတို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္..


မူလေရးသားတင္ဆက္သူ - ေဒါက္တာ ခင္ေမာင္လြင္ (FAME Pharmaceuticals) 

# MWD Health Talk Program

Friday, July 19, 2019

ပ်ားရည္ ၀က္နံရိုးေၾကာ္ - ပီကင္းဘဲကင္ - အမဲအူၾကမ္းႏွင့္ အမဲအူျပဳတ္စြပ္ျပဳတ္ - ၾကက္ဆီထမင္း (အလြယ္ခ်က္နည္း)

အမဲအူၾကမ္းႏွင့္ အမဲအူျပဳတ္စြပ္ျပဳတ္ 
(Beef Maguru and Intestine Soup)
---------------------------------------------------


 ေနထိုင္မေကာင္းလို႔ ႏြမ္းလ်အားနည္းသလို ခံစားေနရရင္ အျမဲလုပ္စားျဖစ္တဲ့  စြပ္ျပဳတ္ပါ။ မိုးရာသီမွာ မိုးမိလို႔ ႏွာေစးၿပီး အေအးမိ၊ ဖ်ားနာတဲ့အခါ ပူစပ္ပူရွိမ္းစြပ္ျပဳတ္ကို ေသာက္ရင္ ေခြ်းထြက္ေစၿပီး လူကို လန္းဆန္းသြားေစပါတယ္။ င႐ုတ္သီးအစပ္ႏွင့္ အျခားဟင္းခတ္အေမႊးအႀကိဳင္ေတြ စံုလင္စြာပါၿပီး က်န္းမာေရးႏွင့္လည္း ညီၫြတ္တာ ေၾကာင့္ ေဖာ္ျပလိုက္ပါတယ္။

ပါဝင္ပစၥည္းမ်ား
• အမဲအူၾကမ္း  -  ၃၀ က်ပ္သား
• အမဲပုဆိုးၾကမ္း  -  ၂၀ က်ပ္သား
• အမဲအူ  -  ၂၀ က်ပ္သား
• ၾကက္သြန္ျဖဴ  -  ၅ ႁမႊာ (အခြံႏႊာၿပီး ဓားျပား႐ိုက္ပါ)
• ခ်င္း  -  လက္တစ္ဆစ္ (ဓားျပား႐ိုက္ပါ)
• ဆား  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁  ၁/၂ ဇြန္း
• နႏြင္းမႈန္႔  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ ဇြန္း
• ငံျပာရည္  -  စားပြဲဇြန္း ၁ ဇြန္း
• င႐ုတ္ေကာင္း  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁/၂ ဇြန္း
• င႐ုတ္သီးစိမ္း  -  ၅-၇  ေတာင့္ (ထက္ျခမ္းခြဲပါ)
• စပါးလင္  -  ၂ ေခ်ာင္း  (ထု၍ ထံုးၿပီး ထည့္ပါ)
• သံပရာသီး  -  ၁ လံုး (အရည္ဖ်န္းစားရန္)
• ေရွာက္ရြက္  -  ၂ ခက္ (ခပ္ပါးပါးမွ်င္မွ်င္ေလး လွီးထားပါ။ စြပ္ျပဳတ္အေပၚမွာ ျဖဴးစားရန္)

ျပဳလုပ္နည္း
၁။ အိုးႀကီးထဲ ပါဝင္ပစၥည္းမ်ားအားလံုးထည့္၍ ေရျမဳပ္ေအာင္ထည့္ၿပီး ပြက္ပြက္ ဆူေအာင္ တည္ပါ။  ေရဆူလွ်င္ မီးမွ်ဥ္းမွ်ဥ္းေလးျဖင့္ ၁ နာရီခန္႔ ေရခန္းတဲ့အထိ တည္ပါ။ အသားႏူးအိေအာင္ ေရကို ဒုတိယအႀကိမ္ ၁ ခြက္ထပ္ထည့္ၿပီး ေရဆူ ေအာင္ တည္ပါ။
၂။ ေရဆူၿပီး အနည္းငယ္ေရခန္းလွ်င္ စားျမည္းပါ။ လိုတာထပ္ျဖည့္ၿပီး စားခါနီးမွ အတံုးေသးေသးေတြတံုး၍ သံပရာရည္ႏွင့္ ေရွာက္ရြက္ျဖဴးၿပီး လိုသလို ေသာက္ သံုးႏိုင္ပါၿပီ။
------------------------------------------
Syi Lwin Foods Garden

ပီကင္းဘဲကင္
**************

ဘဲကင္ရန္ ပါ၀င္ပစၥည္မ်ား *****

ဘဲ – ၁ေကာင္ (၅-၆ ေပါင္)

ဘဲသားျပဳတ္ရန္ ပါ၀င္ပစၥည္းမ်ား *****

ေရ – ၃လီတာ
လိေမၼာ္သီး – ၁လံုး (အ၀ုိင္းလီွးေပးပါ)
ဘဲ – ၁ေကာင္ (၅ – ၆ေပါင္)
ရွာလကာရည္ – ခြက္ ၃ပံု၁ပံု
Hoisin ေဆာ႔ – စားပြဲတင္ဇြန္း ၄ဇြန္း
ပ်ားရည္ – စားပြဲတင္ဇြန္း ၃ဇြန္း
နတ္နတ္ပြင္႔ – ၄ခု
ကလေ၀ရြက္ – ၄ရြက္

ဘဲသား အစာသြပ္ရန္ပါ၀င္ပစၥည္းမ်ား *****

Hoisin ေဆာ႔ – စားပြဲတင္ဇြန္း ၃ဇြန္း
ဂ်င္း – ၄ျပား
ကလေ၀ရြက္ – ၃ရြက္
နတ္နတ္ပြင္႔ – ၄ခု
ဂ်င္း – ၃ျပား
သစ္ဂ်ပို္းမွုန္႔ – လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ဇြန္း
တရုတ္မဆလာ – လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ဇြန္း
ၾကက္သြန္ျဖဴ – ၂မႊာ (ပါးပါးလွီး)
ပဲငံျပာရည္(အေနာက္) – စားပြဲတင္ဇြန္း ၁ဇြန္း
ၾကက္သြန္ျမိတ္ – စည္း၀က္
(၁လက္မအရြယ္ ပိုင္းျဖတ္ပါ)

ဘဲသားႏွပ္ထားရန္ ပါ၀င္ပစၥည္းမ်ား *****

ပ်ားရည္ [honey] ♦ စားပြဲတင္ဇြန္း ၆ဇြန္း
ရွာလကာရည္ [vinegar] ♦ စားပြဲတင္ဇြန္း ၂ဇြန္း

ဆန္၀ိုင္ [rice wine] ♦ စားပြဲတင္ဇြန္း ၂ဇြန္း (CityMart တြင္ ဆန္၀ုိင္ကို ၀ယ္ယူနုိင္ပါသည္)
တရုတ္ဟင္းခတ္ [chinese five-spice ]
♦ လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၂ဇြန္း
ဆား [salt] ♦ လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၂ဇြန္း
ဆီ [vegetable oil] ♦ စားပြဲတင္ဇြန္း ၁ဇြန္း
ၾကက္သြန္ျဖဴ [garlic] ♦ ၁မႊာ
(မညက္မညက္ေထာင္းပါ)

ခ်က္ျပဳတ္နည္း *****

၁။ အရင္ဆံုး ဘဲသားကို အတြင္း၊
အျပင္ ေသခ်ာ သန္႔စင္ေပးပါ။

၂။ ျပီမွ ဘဲေတာင္ပံ၊ ေခါင္း၊
လည္ပင္းတုိ႔ကို လွီးထုတ္လိုက္ပါ။

၃။ ထုိ႔ေနာက္ သန္႔စင္ျပီသား
ဘဲသားကို ေျခာက္ေသြ႔ေအာင္
အ၀တ္သန္႔ျဖင္႔ သုတ္ေပးပါ။

ဘဲသားထဲ အစာသြပ္နည္း *****

၁။ ဘဲသားထဲ အစာသြပ္ရန္ပါ၀င္ပစၥည္းမ်ား
ျဖစ္ေသာ (ဂ်င္း၊ Hoisine ေဆာ႔၊ ကလေ၀ရြက္၊
နတ္နတ္ပြင္႔၊ ဂ်င္း၊ သစ္ဂ်ပို္းမွုန္႔၊
တရုတ္မဆလာ၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ၊
ပဲငံျပာရည္၊ ၾကက္သြန္ျမိတ္) တုိ႔ကို
သမေအာင္ ေရာႏုယ္လုိက္ပါ။

၂။ ျပီလွ်င္ အစာသြပ္ရန္
ေရာႏုယ္ထားသည္မ်ားကို ဘဲအတြင္းသုိ႔
အစာသြပ္ေပးပါ။

၃။ အစာသြပ္ျပီလွ်င္ ဘဲအတြင္းပိုင္း
အေရျပားကို ၀ါးတုတ္ျပီ လံုေအာင္
ျပန္ခ်ဳပ္ေပးရမွာ ျဖစ္ပါသည္။

ျပဳတ္နည္း *****

၁။ အစာသြပ္ျပီလွ်င္ ဒယ္အုိးၾကီးထဲ ေရ(၃လီတာ)ထည္႔ျပီ ဆူေအာင္ တည္ထားပါ။

၂။ ဆူလာလွ်င္ ဘဲျပဳတ္ရန္
ပါ၀င္ပစၥည္းမ်ားျဖစ္ေသာ
(ရွာလကာရည္၊ Hoisin ေဆာ႔၊ ကလေ၀ရြက္၊
နတ္နတ္ပြင္႔၊ ပ်ားရည္၊ လိေမၼာ္သီး) တုိ႔ကို
ထည္႔ျပီ ဆူေအာင္ ၄မိနစ္ခန္႔ တည္ေပးပါ။

၃။ ျပီေနာက္ ထုိဒယ္အုိးထဲ
ဘဲအေကာင္လုိက္ထည္႔ျပီ ၁မိနစ္ခန္႔
အေရခြံတင္းလာသည္အထိ ျပဳတ္ေပးရမွာပါ။

၄။ ျပီလွ်င္ ဘဲကုိ ျပန္ဆယ္ထားေပးပါ။


ကင္နည္း *****

၁။ ေဆာ႔ရည္အတြက္ (ပ်ားရည္၊ ဆန္၀ုိင္၊
ရွာလကာရည္၊ တရုတ္မဆလာ၊ ဆား၊
ၾကက္သြန္ျဖဴ၊ ဆီ) တုိ႔ကို သမေအာင္
ေရာေမႊေပးပါ။

၂။ ျပီမွ ေဆာ႔ရည္မ်ားကို ဘဲတစ္ေကာင္လံုး
ေပၚသို႔ ေလာင္းခ်ျပီ ေရခဲေသတၱာထဲတြင္
အနည္းဆံုး ၈နာရီ (သုိ႔) တညသိပ္ ေပးရမွာပါ။

၃။ Oven နဲ႔ကင္မည္ဆုိလွ်င္
၁၆၀ ဒီဂရီျဖင္႔ မိနစ္ ၄၀ခန္႔ကင္ေပးရမွာ
ျဖစ္ပါသည္။

၄။ ဘဲကင္ ေရႊညိဳေရာင္သန္းလာလွ်င္
ေနာက္ထပ္ ၁၈၀ ဒီဂရီျဖင္႔
မိနစ္၂၀ခန္႔ ဘဲအေရခြံၾကြပ္သည္
အထိ ကင္ေပးပါ။

၅။ အရသာရွိေသာ ပီကင္းဘဲကင္ကို
ပန္ကိတ္၊ ေဆာ႔ျဖင္႔ အရသာရွိစြာ
သံုးေဆာင္ႏုိင္ပါျပီ…

ၾကက္ဆီထမင္း (အလြယ္ခ်က္နည္း)



ပါ၀င္ေသာပစၥည္းမ်ား

၁။ ၅၀ သားရွိေသာ ျကက္ - ၁ ေကာင္
၂။ ဆန္ - ေပါင္းအိုုးမွာပါေသာ
ဆန္ခ်ိန္ေသာခြက္ျဖင့္ ၃ ခြက္
၃။ ဆား - လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၂ ဇြန္း
၄။ သျကား - လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၃ ဇြန္း
၅။ ျကက္သြန္ျဖဴ - ၃ တက္
၆။ ခရုုဆီ - ထမင္းစားဇြန္း ၁ ဇြန္း
၇။ ပဲငံျပာရည္အက်ဲ - ထမင္းစားဇြန္း ၁ ဇြန္း
၈။ ဂ်င္း - လက္တဆစ္
၉။ ျကက္သြန္နီ - ဥ အေသး ၂ ဥ
၁၀။ ဆီ - လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ ဇြန္း
( ထမင္းစားဇြန္း = 1 tablespoon = 15 ml)
(လက္ဖက္ရည္ဇြန္း = 1 teaspoon = 5 ml)

ျပဳလုုပ္နည္း

၁။ ဆန္ကိုုေရေဆးထားပါ။
ျကက္အေရခြံမ်ားကိုု ခြာထားျပီး
ျကက္သားကိုု အတုုံးျကီးျကီးေတြတုုံးထားပါ။
ျကက္သြန္ျဖဴကိုု ေထာင္းထားပါ။
ဂ်င္းကိုု အျပားလိုုက္လွီးထားပါ။

၂။ အတုုံးတုုံးထားေသာ ျကက္သားမ်ားနွင့္
ဂ်င္းအျပားမ်ား၊ ျကက္သြန္နီ ၂ ဥ တိုု ့ကိုု
အိုုးထဲထည့္၊ ေရကိုု ျကက္သားမ်ား
ျမဳပ္ေအာင္ထည့္ျပီး ျကက္ျပဳတ္ရည္လုုပ္ပါ။
အနည္းဆုုံး မိနစ္ ၃၀ ခန္ ့တည္ပါ။
ေရကိုုထပ္ထပ္ျဖည့္ေပးပါ။
(ျကက္ဆီထမင္းထဲထည့္မည့္
ျကက္ျပဳတ္ရည္ယူျပီးမွ ဆားအေပါ့အငံထည့္မွာပါ။)

၃။ ျကက္အေရခြံမ်ားကိုု
ဒယ္အိုုးတခုုထဲထည့္၍ဆီထြက္လာသည္အထိ
လွိမ့္ပါ။ ဆီထြက္လာလွ်င္ အေရခြံမ်ား
ညိုုလာပါလိမ့္မည္။ အေရခံြမ်ားကိုု
ဖယ္လိုုက္ျပီး ေထာင္းထားေသာ
ျကက္သြန္ျဖဴကိုု ထည့္ရ်္ ဆီသတ္ပါ။
ျကက္ဆီထမင္းအတြက္ဆီရပါျပီ။
(ျကက္ဆီထမင္းအတြက္ ဆီမွာ
ျကက္သြန္ျဖဴ အပါအ၀င္ ထမင္းစားဇြန္း
၃ ဇြန္းခန္ ့ရွိရပါမည္။ ၃ ဇြန္း မရွိလွ်င္
ရိုုးရိုုးဆီကိုု ျကက္သြန္ျဖဴ ဆီခ်က္ေနတုုံး
ထပ္ထည့္ထားပါ။)

၄။ ေရေဆးထားေသာ ဆန္ကိုု
ထမင္းေပါင္းအိုုးထဲထည့္၊ ျကက္ျပဳတ္ရည္ကိုု
ထမင္းခ်က္ရင္ေရထည့္သေလာက္ထည့္၊
ခ်က္ထားေသာ ျကက္ဆီ
ထမင္းစားဇြန္း ၃ ဇြန္းထည့္၊
သျကား လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ ဇြန္းထည့္၊
ဆား လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ ဇြန္းကိုု ထည့္ပါ။
ျပီးလွ်င္ ထမင္းခ်က္သလိုုခ်က္ပါ။

၅။ ျပဳတ္ထားေသာ ျကက္သားမ်ားကိုု ဆယ္ပါ။
ျပီးလွ်င္ ျကက္သားမ်ားကိုု ပဲငံျပာရည္အက်ဲ
ထမင္းစားဇြန္း ၁ ဇြန္း၊ ခရုုဆီ
ထမင္းစားဇြန္း ၁ ဇြန္း၊ သျကား
လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ ဇြန္း တိုု ့ျဖင့္ နယ္ပါ။
ထိုု ့ေနာက္ ဒယ္အိုုးတခုုထဲမွာ ဆီ
လက္ဖက္ရည္ ဇြန္း ၁ ဇြန္း ကိုုထည့္၍
နယ္ထားေသာ ျကက္သားမ်ားကိုု ထည့္ျပီး
အရည္ေျခာက္ျပီး ညိုုလာသည္အထိ
အိုုးပူတိုုက္ပါ။ (ျကက္သားမ်ားကိုု
အိုုးပူတိုုက္လွ်င္ ဟိုုဘက္ဒီဘက္ကိုုပဲ
အသာေလးလွန္ေပးပါ။)


၆။ ျပဳတ္ထားေသာ ျကက္သားမ်ာကိုု
ဒီအတိုုင္းစားမည္ဆိုုလွ်င္ ျကက္ျပဳတ္ရည္ထဲကိုု
ဆား လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ ဇြန္း၊ သျကား
လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ ဇြန္း၊ ျကက္သားမွဳန္ ့
လက္ဖက္ရည္ဇြန္း တ ၀က္တိုု ့
ကိုုထည့္ျပီး ၁၅ မိနစ္ေလာက္ တည္ျပီးမွ
ျကက္သားမ်ားကိုု ဆယ္ပါ။
(အိုုးပူတိုုက္ျကက္သားမ်ားကိုု သုုံးမည္ဆိုုလွ်င္လဲ
က်န္ေသာ ျကက္ျပဳတ္ရည္ကိုု
အထက္ပါအတိုုင္းထည့္ျပီး
ဟင္းရည္ရရန္အတြက္ ခဏတည္ပါ။)

၇။ ျကက္ဆီထမင္းျပင္ဆင္ရန္အတြက္
ထမင္းကိုုအရင္ထည့္၊ ျပီးလွ်င္
ျကက္သားမ်ားကိုုခုုတ္ျပီးထည့္၊ သခြားသီး၊
အခ်ဥ္ရည္တိုု ့ျဖင့္ျပဳလုုပ္ပါ။

၈။ ျကက္ဆီထမင္း အတြက္ေဆာ့ကိုု
ကိုုယ္တိုုင္ျပဳလုုပ္မည္ဆိုုလွ်င္ ဂ်င္း၊
ျကက္သြန္ျဖဴ၊ နံနံပင္၊ နံနံပင္အရိုုး၊
ငရုုတ္သီးစိမ္း၊ သံပုုရာရည္၊
ျကက္ျပဳတ္ရည္အနည္းငယ္၊
ပဲငပိအခ်ိဳအနည္းငယ္တိုု ့ကိုု
ျကိတ္စက္ထဲထည့္ျကိတ္၍ ျျပဳလုုပ္နိုုင္ပါသည္။

ပ်ားရည္ ၀က္နံရိုးေၾကာ္



ပါ၀င္တဲ့ပစၥည္းမ်ား

၁။ ၀က္နံရိုုး - ၅၀ သား (သိုု ့) ၂ ေပါင္
၂။ ျကက္သားမွဳန့္ - ထမင္းစားဇြန္း ၁ ဇြန္း
၃။ ပ်ားရည္ - ထမင္းစားဇြန္း ၁ ဇြန္း
(မရွိလွ်င္ သျကားကိုုထည့္ပါ။)
၄။ ခရုုဆီ - ထမင္းစားဇြန္း ၁ ဇြန္း
၅။ ဆား - လက္ဖက္ရည္ဇြန္း တ ၀က္
၆။ သျကား - လက္ဖက္ရည္ဇြန္း တ ၀က္
၇။ ျကက္သြန္ျဖဴ မွဳန္ ့- လက္ဖက္ရည္ဇြန္း
ေလးပုုံတပုုံ (မရွိပါက ျကက္သြန္ျဖဴ ၂ တက္ကိုု
ညက္ေအာင္ေထာင္းထည့္ပါ။)
၈။ ေျကာ္ရန္ ဆီ

( ထမင္းစားဇြန္း = 1 tablespoon = 15 ml)
(လက္ဖက္ရည္ဇြန္း = 1 teaspoon = 5 ml)


ျပဳလုုပ္နည္း
၁။ ၀က္နံရိုုးကိုု သန္ ့စင္၊ အတုုံးတုုံးျပီး
ပါ၀င္ေသာပစၥည္းမ်ား ျဖင့္ နယ္ရ်္ အနည္းဆုုံး နာရီ၀က္ခန္ ့နွပ္ထားပါ။
၂။ ၀က္နံရိုုး ျမဳပ္ေအာင္ ဆီထည့္ရမွာမိုု ့
ဆီကိုု ေျကာ္မည့္ ဒယ္အိုုးရဲ ့သုုံးပုုံတပုုံ
အထိထည့္ျပီး အပူေပးပါ။
၃။ ဆီပူလာလွ်င္ ၀က္နံရိုုးမ်ားကိုု
ထည့္၍ေၾကာ္ပါ။ (အကုုန္ဆီထဲမျမဳပ္လဲရပါတယ္။)
၄။ နံရိုုးမ်ား အညိုုေ၇ာင္သန္းလာလွ်င္
ဒယ္အိုုးမွဆယ္ရ်္ ဆီစစ္ျပီး သုုံးေဆာင္နိုုင္ပါျပီ။

Thursday, July 18, 2019

Human Resource Management ကို အဓိပၸါယ္သတ္မွတ္ျခင္း


===========================================

Human Resource Management ဟူေသာေဝါဟာရကို မ်ားေသာအားျဖင့္ ႏွစ္မ်ိဳးသံုးၾကသည္။ တဖက္တြင္ Torrington / Dessler အစ႐ွိေသာ ဖတ္စာအုပ္မ်ားတြင္ အသံုးျပဳသကဲ့သို႔ စီမံေရးရာအလုပ္အကိုင္မ်ားကို ကိုယ္စားျပဳသံုးႏႈန္းျခင္းျဖစ္သည္။ ဤသို႔သံုးေသာအခါ Human Resource Management ဟူသည္ သူ႔ထက္ေစာေသာ Personnel Management ႏွင့္ ထူးျခားမႈမ႐ွိဘဲ ပိုမိုေခတ္မီလာေသာ တံဆိပ္တမ်ိဳးသာျဖစ္သည္။ အျခားတဘက္တြင္မူ Personnel Management ႏွင့္ လံုးဝကြဲျပားသည့္ ခ်ဥ္းကပ္ပံုတမ်ိဳးျဖင့္လည္း သံုးစြဲၾကသည္။ ဤသို႔သံုးပါမူ Human Resource Management သည္ တံဆိပ္ေျပာင္းကပ္႐ံုမွ်မဟုတ္ဘဲ ယေန႔ေခတ္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအား Personnel Management ထက္ ပိုမိုေကာင္းမြန္စြာ ေအာင္ျမင္ေစႏုိင္ေသာ ထူးျခားသည့္ဝါဒတခု ျဖစ္လာသည္။

ေအာက္တြင္ ပထမအဓိပၸါယ္ကို HRM အမွတ္ ၁ ဟူ၍လည္းေကာင္း ဒုတိယအဓိပၸါယ္ကို HRM အမွတ္ ၂ ဟူ၍လည္းေကာင္း ဆက္လက္႐ွင္းျပသြားပါမည္။

HRM အမွတ္ ၁ ။    ။ သမား႐ိုးက်အသံုး
HR ဌာန၏ အခန္းက႑အား ၎၏ဦးတည္ခ်က္မ်ားအား ထုတ္ေဖာ္ေဆြးေႏြးျခင္းအားျဖင့္ ႐ွင္းျပႏုိင္သည္။ ယေန႔ေခတ္ အဖြဲ႕အစည္းအမ်ားစု႐ွိ HR ဌာနအလုပ္မ်ားအား ဦးတည္ခ်က္ ၅ ရပ္ျဖင့္ အေျခခံဖြဲ႕စည္းသည္။

ဝန္ထမ္းလံုေလာက္ေရး ဦးတည္ခ်က္
---------------------------------------
HR manager မ်ားသည္ ပထမဦးစြာ လုပ္ငန္းလည္ပတ္ရန္ လံုေလာက္ေသာ လူ႐ွိေနေရးအတြက္ႀကိဳးပမ္းရသည္။ ဤဦးတည္ခ်က္အတြက္ လုပ္ကိုင္ရေသာ အလုပ္မ်ားမွာ အဖြဲ႕အစည္းတည္ေဆာက္ပံုအား ဒီဇိုင္းဆြဲျခင္း၊ မည္သူေတြ မည္သည့္စာခ်ဳပ္အမ်ိဳးအစားျဖင့္ အလုပ္လုပ္မည္ကို သတ္မွတ္ျခင္းတို႔အား လိုအပ္သူမ်ားကို မ႐ွာေဖြ၊ မေရြးခ်ယ္၊ မပ်ိဳးေထာင္မီ သတ္မွတ္ၾကသည္။ လူမွန္ ကၽြမ္းက်င္မႈမွန္တို႔ျဖင့္ လိုအပ္ခ်ိန္တြင္ လုပ္အားကိုသံုးႏုိင္ရမည္။ လုပ္အားေစ်းကြက္အတြင္း ထိေရာက္စြာယွဥ္ၿပိဳင္ႏုိင္ရန္မွာ ရႏုိင္သမွ်သူတို႔အနက္ အေတာ္ဆံုး၊ အတတ္ႏုိင္ဆံုး၊ အသက္သာဆံုးလုပ္အားကို ဆြဲေဆာင္ထိန္းသိမ္းရန္လိုသည္။ ထို႔အတြက္ အဖြဲ႕အစည္းမွ လိုအပ္သူတို႔အား ဆြဲေဆာင္မႈ႐ွိေသာ ခံစားခြင့္မ်ား ေပးရန္လိုအပ္သလို မလုိအပ္ေတာ့သူမ်ားအား အဖြဲ႕အစည္းမွ ပယ္ထုတ္သြားရန္လိုသည္။ လုပ္အားေစ်းကြက္ က်ပ္တည္းေလေလ အရည္အခ်င္း႐ွိသူတို႔အား ဆြဲေဆာင္ထိန္းသိမ္းရန္ ခက္ေလေလျဖစ္သည္။ ယင္းအေျခအေနမ်ိဳးတြင္ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏုိင္မည့္ ခံစားခြင့္မ်ားေပးျခင္း၊ တန္ဖိုး႐ွိေသာ ေလ့က်င့္သင္ၾကားမႈ အခြင့္အလမ္းမ်ားထား႐ွိျခင္း၊ ႏွင့္ အဖြဲ႕အစည္းတြင္ လုပ္ကိုင္ရသည္မွာ အဓိပၸါယ္႐ွိသည္ဟူေသာ ခံစားခ်က္မ်ိဳး ျဖစ္ေပၚေစမည့္နည္းလမ္းမ်ားကို ဦးစားေပး ေဆာင္ရြက္ရသည္။ လတ္တေလာကာလတြင္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားသည္ ဝန္ထမ္းလံုေလာက္ေရးဦးတည္ခ်က္မ်ားတြင္ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ ခ်ဥ္းကပ္လာၾကသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ “အလုပ္႐ွင္ေကာင္း”၊ “ဦးစားေပးေရြးရမည့္ အလုပ္႐ွင္” အစ႐ွိသည့္ ဂုဏ္သတင္းမ်ားရ႐ွိရန္ ႀကိဳးပမ္းလာၾကသည္ကိုေတြ႕ရသည္။

စြမ္းေဆာင္ရည္ ဦးတည္ခ်က္
-------------------------------
လိုအပ္ေသာဝန္ထမ္းမ်ား ရ႐ွိၿပီးသည္ႏွင့္တၿပိဳင္နက္ ၎ဝန္ထမ္းမ်ား သူတို႔၏က႑အသီးသီးတြင္ ထက္သန္စြဲၿမဲလုပ္ကိုင္ေစရန္ HR manager မ်ားႀကိဳးပမ္းၾကရသည္။ ေလ့က်င့္သင္ၾကားေရးသည္ ဤေနရာတြင္ အေရးပါသကဲ့သို႔ စြမ္းေဆာင္ရည္ပစ္မွတ္မ်ားအား အာ႐ံုစိုက္ေစမည့္ ခံစားခြင့္မ်ားကလည္း အေရးပါေလသည္။ အဖြဲ႕အစည္း အေတာ္မ်ားမ်ား၊ အထူးသျဖင့္ အလုပ္သမားသမဂၢ႐ွိေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားတြင္ HR manager မ်ားသည္ အလုပ္သမားကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ စြမ္းေဆာင္ရည္တိုးတက္မႈကို အေပးအယူလုပ္ရၿမဲျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ စြမ္းေဆာင္ရည္နိမ့္က်သည့္ေနရာမ်ား ႏွင့္ ဝန္ထမ္းအျပဳအမူမ်ား ျပႆနာ႐ွိသည့္အခ်ိန္မ်ားတြင္ HR specialist မ်ားသည္ ၎ဝန္ထမ္းမ်ားအား ထိေရာက္မွ်တစြာ အျပစ္ေပး အေရးယူရန္ ကူညီရသည္။ ဝန္ထမ္းသက္သာေခ်ာင္ခ်ိေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားက ဝန္ထမ္းမ်ား နာမက်န္းျဖစ္ျခင္းႏွင့္ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ အခက္အခဲ႐ွိခ်ိန္မ်ားတြင္ စြမ္းေဆာင္ရည္ဦးတည္ခ်က္မ်ားအား ကူညီထိန္းသိမ္းေပးႏုိင္သည္။ ထို႔ျပင္ ဝန္ထမ္းမ်ားအား လူရာသြင္းၿပီး အႀကံဥာဏ္မ်ား တင္ျပေစျခင္းနည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ လုပ္ငန္းအေပၚဝန္ထမ္းမ်ား၏ စြဲၿမဲမႈကို ျမႇင့္တင္ႏုိင္ၿပီး နည္းလမ္းသစ္မ်ား႐ွာေဖြရာတြင္ ပါဝင္ေစႏုိင္သည္။ စြမ္းေဆာင္ရည္ႏွင့္ပတ္သက္၍ တိုးၿပီးဂ႐ုျပဳမိလာၾကသည္ကား အဖြဲ႕အစည္းတခု၏ ယွဥ္ၿပိဳင္သာရည္ကို သိသိသာသာအဆံုးအျဖတ္ေပးသည့္ အရာတခုမွာ ဝန္ထမ္းမ်ား၏ စိတ္သေဘာအတိုင္း ေက်ာ္လြန္ထမ္းေဆာင္မႈျဖစ္သည္။ ဆိုလိုသည္မွာ ဝန္ထမ္းမ်ားသည္ လိုအပ္ခ်ိန္တိုင္းတြင္ မိမိတို႔၏ အလုပ္ခန္႔ထားမႈသေဘာတူစာခ်ဳပ္မ်ားတြင္ ေဖာ္ျပထား႐ွိသည့္ တာဝန္ကို ေက်ာ္လြန္၍၊ အလုပ္ခ်ိန္ကိုေက်ာ္လြန္၍၊ လိုအပ္ေသာ ထက္သန္မႈကိုေက်ာ္လြန္၍၊ စနစ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္မႈမ်ားအား ပိုမိုေကာင္းမြန္ေစရန္ တိုးတက္ႀကံေဆာင္ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ဤသို႔ေသာ အျပဳအမူမ်ားကို ဝန္ထမ္းမ်ား ျပဳမူၾကရန္ မန္ေနဂ်ာမ်ားမွ ဖိအားေပး ေဆာင္ရြက္မရပါ။ သို႔ေသာ္ ထိုအျပဳအမူမ်ား ပိုမိုျဖစ္ေပၚေစမည့္ ပတ္ဝန္းက်င္မ်ားကိုေတာ့ မန္ေနဂ်ာမ်ားက ဖန္တီးေပးႏုိင္သည္။ လက္႐ွိ HR အသိုင္းအဝိုင္းမ်ားတြင္ အလြန္ေခတ္စားေသာ စကားတခုမွာ “အလုပ္အေပၚ စိတ္ဝင္စားျခင္း” ျဖစ္သည္။ စိတ္ဝင္စားသည့္ဝန္ထမ္းမ်ားသည္ သူတို႔အေပၚ အလုပ္က မည္သို႔ေမွ်ာ္လင့္သည္ကို သိသည္။ မိမိအလုပ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ပိုင္ႏိုင္တာဝန္ယူလိုစိတ္လည္း႐ွိသည္။ လုပ္ေနရသည့္အလုပ္ႏွင့္လည္း (အလြန္) ေက်နပ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္လည္း သူတို႔၏ ကိုယ္အားေရာ ဥာဏ္အားျဖင့္ပါ လုပ္ကိုင္ဖို႔ အဆင္သင့္႐ွိၾကသည္။


ေျပာင္းလဲစီမံေရး ဦးတည္ခ်က္
--------------------------------
မည္သည့္လုပ္ငန္းတြင္မဆို HR ၏ တတိယအဓိက ဦးတည္ခ်က္မွာ အေျပာင္းအလဲမ်ား ေဖာ္ေဆာင္ေရးပင္ျဖစ္သည္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ အေျပာင္းအလဲဟူသည္ မည္သို႔မည္ပံုေဆာင္ရြက္ရန္ ဟူ၍ သတ္သတ္မွတ္မွတ္ျဖစ္လာေလ့မ႐ွိဘဲ စဥ္ဆက္မျပတ္ေသာ လိုအပ္ခ်က္သစ္မ်ားေၾကာင့္လည္းေကာင္း၊ ပတ္ဝန္းက်င္ဖိအားမ်ားေၾကာင့္လည္းေကာင္း ျဖစ္ေပၚလာေလ့႐ွိပါသည္။ အေျပာင္းအလဲသည္ ပံုစံမ်ိဳးစံုျဖင့္လာၾကသည္။ တခါတရံတြင္ ဖြဲ႕စည္းပံုသက္သက္သာ သက္ဆိုင္ၿပီး လုပ္ငန္းစဥ္အခ်ိဳ႕ေျပာင္းလဲျခင္းျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ဝန္ထမ္းမ်ားကို က႑သစ္မ်ားသို႔ ေျပာင္းေရႊ႕ထမ္းေဆာင္ေစျခင္းျဖင့္လည္းေကာင္း ေျပလည္သြားသည္။ အျခားအခ်ိန္မ်ားတြင္မူ ႐ွိရင္းစြဲ အေတြးအေခၚ၊ အျပဳအမူ၊ လုပ္ငန္းစဥ္တို႔အား ေျပာင္းလဲရန္အတြက္ ေျမလွန္ပစ္ရသည္မ်ိဳးလည္း႐ွိသည္။ မည္သည့္အေျခအေနတြင္မဆို HR သည္ အေရးႀကီးေသာ အခန္းက႑မွ ပါဝင္လ်က္႐ွိသည္။ အဓိကလုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားအားျဖင့္ အေျပာင္းအလဲအား ေမာင္းႏွင္ႏုိင္မည့္ ကၽြမ္းက်င္မႈမ်ိဳး႐ွိသူမ်ားအား ႐ွာေဖြခန္႔အပ္ျခင္း၊ ေျမေတာင္ေျမႇာက္ေပးျခင္း ႏွင့္ အေျပာင္းအလဲအတြက္ သက္ဆိုင္ေသာခံစားခြင့္မ်ားကို ဖန္တီးျခင္းတို႔ကို ေဆာင္ရြက္ရသည္။ လူတို႔သည္ သူတို႔ကိုယ္တိုင္ဖန္တီးသည္ကိုသာ ထိန္းသိမ္းလိုသည္ျဖစ္ရာ ဝန္ထမ္းမ်ားအား အခ်ိန္မီပါဝင္ေစျခင္းသည္လည္း အေျပာင္းအလဲ ေအာင္ျမင္ေရး၊ ေရ႐ွည္တည္တံ့ေရးတို႔အတြက္ အဓိကက်ေလသည္။ အလားတူစြာပင္ ဝန္ထမ္းမ်ားအား အမွန္တကယ္ပါဝင္ေစျခင္းမ႐ွိဘဲ အထက္မွေဖာ္ေဆာင္ေသာ အေျပာင္းအလဲဟူသည္ အဖြဲ႕အစည္းတြင္း ပဋိပကၡမ်ား၏ အဓိကအရင္းအျမစ္တခုျဖစ္သည္ကိုလည္း ေမ့ပစ္၍မျဖစ္ပါ။ အခ်ိန္လိုသေလာက္ရပါမူ ဤကိစၥကို ထိန္းသိမ္းႏုိင္မည္ျဖစ္ေသာ္လည္း အခ်ိ္န္လိုသေလာက္မရေသာ လုပ္ငန္းမ်ားအဖို႔ အေျပာင္းအလဲေၾကာင့္ ဝန္ထမ္းမ်ား အခ်ိဳ႕အဝက္ ထိခိုက္ၾကသည္ကို ေ႐ွာင္လႊဲမရႏုိင္ေပ။ အက်ိဳးဆိုင္သူတို႔၏ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္မ်ားအား ဂ႐ုတစိုက္ စီမံျခင္းႏွင့္ အေျပာင္းအလဲေဖာ္ေဆာင္ေရးတြင္ ဝန္ထမ္းမ်ားအား လူရာသြင္းပါဝင္ေစျခင္းျဖင့္ ႐ံုးတြင္းပဋိပကၡအတိုင္းအတာကို ထိန္းသိမ္းစီမံျခင္းသည္ ထိေရာက္ေသာ HR manager တဦး၏ အဓိကက်ေသာ အခန္းက႑တရပ္ျဖစ္ေလသည္။


အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဦးတည္ခ်က္
--------------------------
စတုတၳဦးတည္ခ်က္မွာ ယွဥ္ၿပိဳင္သာရည္ႏွင့္တိုက္႐ိုက္ သက္ဆိုင္ျခင္းမ႐ွိဘဲ အျခားဦးတည္ခ်က္မ်ား ေပါက္ေျမာက္ေရးအတြက္ အေျခခံက်သည္။ အဖြဲ႕အစည္းတခု ေခ်ာေခ်ာေမြ႕ေမြ႕လည္ပတ္ေရးအတြက္ လုပ္ရေသာအလုပ္မ်ားျဖစ္သည္။ ဝန္ထမ္းမ်ားတဦးခ်င္းစီအတြက္ ၎တို႔၏ ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္မ်ား၊ စြမ္းေဆာင္ရည္အကဲျဖတ္မွတ္တမ္းမ်ား၊ ႐ံုးတက္မႈႏွင့္ သင္တန္းမွတ္တမ္းမ်ား၊ အလုပ္ခန္႔ထားမႈပံုစံမ်ားအား တိက်ျပည့္စံုစြာ ထိန္းသိမ္းထား႐ွိရသည္။ သို႔ေသာ္ ဥပေဒအရ လိုအပ္၍ သိမ္းဆည္းရသည္လည္း႐ွိသည္။ ဤ႐ႈေထာင့္အရ အေရးႀကီးသည္မွာ လစာအား ဥပေဒႏွင့္အညီ စနစ္က်စြာေပးႏိုင္ေရးႏွင့္ ဝန္ထမ္းတိုင္းအား က႑ခြဲကာ လစာစာရင္း ထုတ္ျပန္ေပးႏုိင္ျခင္းျဖစ္သည္။ မီးဖြားခြင့္၊ ဖခင္ျဖစ္ခြင့္ တို႔ႏွင့္ အျခားခြင့္မ်ား၊ လူမႈဖူလံုေၾကးမ်ား ခံစားႏုိင္ေရးအတြက္ လစဥ္ဝန္ထမ္းလစာမွ ဝင္ေငြခြန္ႏွင့္ အျခားအာမခံေၾကးမ်ားကို စီစစ္ျဖတ္ေတာက္ရသည္။ အျခားဥပေဒအရ လိုအပ္သည္မ်ားမွာ လုပ္ငန္းခြင္ေဘးကင္းေရးႏွင့္ က်န္းမာေရး၊ ဝန္ထမ္းသစ္မ်ားအား စာခ်ဳပ္သစ္မ်ားျဖင့္ ခန္႔အပ္ႏုိင္ေရးတို႔ျဖစ္သည္။ ဝန္ထမ္းမွတ္တမ္းမ်ား တိက်စြာထား႐ွိျခင္းသည္ ႏိုင္ငံေတာ္မွျပဌာန္းသည့္ အနိမ့္ဆံုးအခေၾကးေငြဥပေဒ ႏွင့္ အလုပ္ခ်ိန္သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားကိုလည္း လိုက္နာရာေရာက္ေစသည္။ HR သမားတို႔သည္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းဆိုင္ရာအလုပ္မ်ားကို ႏွိမ့္ခ်ေလ့႐ွိၿပီး ပိုမိုမ်က္ႏွာရေသာ မဟာဗ်ဴဟာခ်မွတ္ျခင္း၊ ေပၚလစီေရးဆြဲျခင္းတို႔ဘက္ ဦးညြတ္ေလ့႐ွိသည္။ အလြန္က်ဥ္းေျမာင္းေသာ အျမင္ပင္ျဖစ္သည္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းတြင္ ႐ုန္းကန္ရေသာ ၿပိဳင္ဘက္မ်ားႏွင့္ယွဥ္ေသာအခါ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတြင္ ထူးခၽြန္ေသာလုပ္ငန္းမ်ားက သာသည့္အေလ်ာက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဦးတည္ခ်က္မ်ားသည္ ၎တို႔ကိုယ္ႏႈိက္က အေရးပါေသာဦးတည္ခ်က္မ်ားအျဖစ္ ရပ္တည္သည္။ ထို႔ျပင္ Stevens (2005: 137) ျပထားခဲ့ၿပီးသည့္အတိုင္း HR ကိစၥမ်ားတြင္ ေစ့စပ္စြာအုပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္ျခင္းသည္ တရားေရးရင္ဆုိင္ရသည္မ်ားကိုလည္း ေလွ်ာ့ခ်ၿပီးသားျဖစ္ေစသည္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ပိုင္ႏိုင္ျခင္းသည္ အဖြဲ႕အစည္းတြင္း႐ွိ HR ဌာနက အျခားဌာနမ်ားအား ၾသဇာသက္ေရာက္ႏုိင္ရန္ လိုအပ္ေသာ ေလးစားမႈကို ရေစသည္။ ဤ႐ႈေထာင့္အရ ေျပာဆိုႏိုင္သည္မွာ ထိေရာက္ေသာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးသည္ အထက္ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီးေသာ ဦးတည္ခ်က္ ၃ ရပ္ ေပါက္ေျမာက္ေအာင္ျမင္ေရးအတြက္ အေျခခံအုတ္ျမစ္ျဖစ္သည္ ဟူသည့္အခ်က္ပင္ ျဖစ္ပါေတာ့သည္။


ဂုဏ္သတင္း ဦးတည္ခ်က္
---------------------------
မ်ားမၾကာေသးမီကာလအထိ အထက္ေဖာ္ျပပါဦးတည္ခ်က္ (၄) ခုသည္ အဖြဲ႕အစည္းတခုအတြင္း HRM က ေအာင္ျမင္ရမည့္အရာမ်ားအား ျပည့္ျပည့္စံုစံုေဖာ္ျပႏုိင္ပံုရခဲ့သည္။ ယခုအခါတြင္ေတာ့ ပဥၥမေျမာက္ဦးတည္ခ်က္အား ထည့္သြင္းရန္သင့္ၿပီျဖစ္သည္။ ထင္႐ွားေက်ာ္ၾကားသည့္ ကုန္အမွတ္တံဆိပ္မ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္လ်က္႐ွိေသာ လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ နာမည္ေကာင္းတခု တည္ေဆာက္ထိန္းသိမ္းရန္မွာ အဓိကလုပ္ငန္းဦးတည္ခ်က္တခု ျဖစ္လာၿပီျဖစ္သည္။ ဤလိုအပ္ခ်က္သည္ ထိန္းခ်ဳပ္ရန္မဆိုထားဘိ၊ လႊမ္းမိုးရန္ပင္ခက္ခဲေသာ လူမႈကြန္ရက္မ်ား အင္အားႀကီးမားလာသည္ႏွင့္အမွ် ပို၍အေရးပါလာသည္။ HR သည္ အဖြဲ႕အစည္း၏ ဂုဏ္သတင္းအား ကူညီထိန္းသိမ္းေပးျခင္းဟူသည္ HR ၏ Risk Management အခန္းက႑ကို စိတ္ဝင္စားသူမ်ားကိုေရာ HR ၏ လုပ္ငန္းမ်ား က်င့္ဝတ္ႏွင့္ညီညြတ္ျခင္းကို အေလးေပးသူမ်ားကိုပါ ခ်ိတ္ဆက္ေပးသည္။

ျပည္သူ႔အၾကား ေရပန္းစားေသာ ကုန္အမွတ္တံဆိပ္မ်ားႏွင့္ ႐ွင္သန္ရန္အတြက္ အျပင္းအထန္ၿပိဳင္ဆိုင္ရေသာ လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ HR မ်ားသည္ Risk Management အားျဖင့္ စဥ္းစားၾကသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ၎တို႔၏ အခန္းက႑အား အ႐ိုး႐ွင္းဆံုးေျပာရပါမူ လုပ္ငန္းသည္ -
- အလုပ္ခန္႔ထားမႈ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ မီဒီယာတြင္ မေကာင္းသတင္းမေပၚေအာင္ ေ႐ွာင္ရမည္။
- တရား႐ံုးတြင္ အလုပ္ခန္႔ထားမႈကိစၥမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ေခ်ပရျခင္း မ႐ွိေစရ။
- ၎၏ အဓိကလုပ္အားေစ်းကြက္တြင္ နာမည္ဆိုးႏွင့္ ထင္ေပၚျခင္း မ႐ွိေစရ။
- သက္ဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္မ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံေရးေကာင္းရမည္။
- အလုပ္ပ်က္ေစေသာ ဆႏၵျပမႈမ်ားႏွင့္ လုပ္သားထုဆူပူမႈမ်ားအား ေ႐ွာင္႐ွားႏိုင္ရမည္။
- ေဖာက္သည္မ်ား၊ Supplier မ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံေရးေကာင္းရမည္။

ယေန႔ေခတ္ ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ လုပ္ကိုင္ၾကေသာမန္ေနဂ်ာမ်ားသည္ အဖြဲ႕အစည္း၏ ေငြေၾကးခိုင္မာမႈအေပၚ အကဲျဖတ္ရန္တာဝန္႐ွိသူတို႔အား လုပ္ငန္းသည္ ေကာင္းစြာစီမံထား႐ွိသည္ျဖစ္ၿပီး ေရတိုေရ႐ွည္စိန္ေခၚမႈမ်ားအတြက္လည္း အဆင္သင့္ျဖစ္လ်က္႐ွိေၾကာင္း ျပသရန္လိုသည္။ အထူးသျဖင့္ Fund manager မ်ားႏွင့္ ၎တို႔အားလႊမ္းမိုးေသာ Financial journalist မ်ားအား ျပသရန္လိုသည္။ ခိုင္မာေသာ စီမံခန္႔ခြဲေရးအဖြဲ႕တခုအား ဆြဲေဆာင္ထိန္းသိမ္းႏုိင္ျခင္းသည္ ဤအခ်က္အတြက္ အဓိကက်သကဲ့သို႔ အရည္အခ်င္းျပည့္ဝေသာ ဆက္ခံသူမ်ား႐ွိေရး၊ အနာဂတ္စိန္ေခၚမႈမ်ားအတြက္လိုအပ္ေသာ ကၽြမ္းက်င္မႈမ်ားအား ဖြံ႕ၿဖိဳးေအာင္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေရးတို႔ အေရးႀကီးလ်က္႐ွိသည္။ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူမ်ားအတြက္ အဖြဲ႕အစည္းသည္ ျမႇဳပ္ႏွံရန္သင့္ေသာ အဖြဲ႕အစည္းျဖစ္ေၾကာင္း ျပသႏိုင္ဖို႔လိုသည္။

HR သည္ အဖြဲ႕အစည္းအား က်င့္ဝတ္ညီညြတ္ၿပီး လူမႈေရးအရ တာဝန္သိေသာ အဖြဲ႕အစည္းတခုအျဖစ္ ဂုဏ္သတင္းထြက္ေပၚေစရန္လည္း ေဆာင္ရြက္ရသည္။ နည္းလမ္းႏွစ္ခုျဖင့္ ဤတာဝန္ကို ထမ္းေဆာင္သည္။ ပထမနည္းလမ္းမွာ မန္ေနဂ်ာမ်ား ႏွင့္ ဝန္ထမ္းမ်ားအားလံုး က်င့္ဝတ္ႏွင့္ညီေသာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားအား နားလည္ၿပီး စြဲၿမဲေစရန္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖစ္သည္။ ဝန္ထမ္းစုေဆာင္းေရးတြင္ အသံုးျပဳေသာ ဦးတည္ခ်က္မ်ား၊ သင္တန္းေပးရာႏွင့္ ဝန္ထမ္းေရြးခ်ယ္ရာတြင္ ခ်မွတ္ေသာ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ား၊ ရာထူးတိုးရာတြင္ အသံုးျပဳေသာ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ား၊ စြမ္းေဆာင္ရည္စီမံေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားတြင္ အသံုးျပဳေသာ ဦးတည္ခ်က္မ်ားအား ဂ႐ုတစိုက္ စီမံျခင္းျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ရသည္။ ဒုတိယနည္းလမ္းမွာ ဝန္ထမ္းမ်ားအား မည္သို႔စီမံသည္ႏွင့္ သက္ဆိုင္သည္။ ဝန္ထမ္းမ်ားအား ဆိုးရြားစြာဆက္ဆံ႐ံုျဖင့္ က်င့္ဝတ္ႏွင့္ပတ္သက္ေသာ မေကာင္းသတင္းဟူသည္ ထြက္ေပၚလာမည္ျဖစ္သည္။ မ်ားမၾကာေသးမီႏွစ္မ်ားအတြင္း UK ႐ွိ နာမည္ႀကီးစားေသာက္ဆိုင္မ်ားတြင္ (အလုပ္႐ွင္မွ တပတ္နာရီမည္မွ် အလုပ္ေပးမည္ကို အာမခံရန္မလိုသလို အလုပ္သမားဘက္မွလည္း တပတ္နာရီမည္မွ် အလုပ္ဆင္းမည္ဟူ၍ အာမခံရန္မလိုေသာ) နတၳိနာရီစာခ်ဳပ္မ်ား အသံုးျပဳျခင္းေၾကာင့္ နာမည္ဆိုးမ်ားထြက္ေပၚမႈ႐ွိသလို ႏုိင္ငံတကာကုမၸဏီ အေတာ္မ်ားမ်ားလည္း ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏုိင္ငံမ်ား႐ွိ ၎တို႔၏လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ လုပ္ကိုင္ၾကေသာဝန္ထမ္းမ်ားအား ေစခိုင္းေသာအလုပ္မ်ားႏွင့္ အလုပ္လုပ္ရေသာ အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ နာမည္ပ်က္လ်က္႐ွိၾကသည္။


Reference: Human Resource Management 10e Torrington, Hall, Taylor, Atkinson

ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္။

ေအာင္ကိုကို
Lecturer / Trainer / Consultant
DBA 1st year (HWU, Edinburgh Business School)
MSc HRM (HWU, Edinburgh Business School)
M.B.,B.S (UM2, Ygn)

Wednesday, July 17, 2019

OPPO Reno Review



(၇သိန္းဖုန္းမွာ အဓိက Highlight ကဘာျဖစ္မလဲ)

 – P L A N E T X

BKK ရဲ႕ လက္ေအာက္ခြဲ Company ေတြျဖစ္တဲ့ OPPO, Vivo နဲ႔ OnePlus တို႔မွာ OPPO ရဲ႕တိုးတတ္မွဳက အရိွန္ပါပါနဲ႔ျမန္ဆန္ေနတာကိုေတြ႕ရပါတယ္။ 2017 ကေန 2018 အတြင္းမွာ OPPO ရဲ႕ Smartphone Market Share က 9% ထိတိုးတတ္ခဲ့ၿပီး အခု 2019 Q1 စစ္တမ္းအရ 8% ပိုင္ဆိုင္မွဳျဖင့္ Xiaomi နဲ႔အတူ နံပါတ္ ၄ ေလးေနရာမွာ ၿပိဳင္ဆိုင္ျပင္းထန္ေနပါတယ္။ OPPO Find X ကစလို႔ Innovation အသစ္နဲ႔ ခ်ျပခဲ့တဲ့ OPPO က အခုအခါမွာလဲ Under Display Camera နည္းပညာသစ္ကို မၾကာေသးခင္ကပင္ မိတ္ဆက္ေပးထားပါတယ္။ Mid Range ပိုင္းမွာဆိုရင္လည္း OPPO F11 Pro လိုဖုန္းမ်ိဳး အေတာ္ေလး လူႀကိဳက္မ်ားခဲ့ပါတယ္။ OPPO Reno Series ဆိုရင္လည္း လူေတြၾကားမွာ အေတာ္ေလး Hot ျဖစ္သြားသလို ကြ်န္ေတာ္လက္ထဲေရာက္ေနတဲ့ OPPO Reno ဆိုရင္လည္း အခ်ိန္အေတာ္ၾကာခဲ့ၿပီမို႔ Review အျဖစ္ အသက္၀င္ခ်ိန္တန္လာပါၿပီ။

အရင္ဦးဆံုးအေနနဲ႔ OPPO Reno နဲ႔ Reno 10x ၾကားမွာ Design, Display, SoC, Battery, Camera နဲ႔ ေစ်းႏွုန္းပိုင္းေတြ ကြာျခားမွဳရိွပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္လက္ထဲကို ေရာက္ေနတဲ့ ဖုန္းက OPPO Reno ရိုးရိုး Mid-Range version ပါ။ 10x မဟုတ္တဲ့ ရိုးရိုး Reno ေလးက သူအေနအထားမွာ ဘယ္လိုရိွသလဲ ဘာေတြ အားနည္းခ်က္ရိွမလဲဆိုတာ Review လုပ္ေပးထားပါတယ္။

Packaging

အရင္ဦးဆံုးအေနနဲ႔ ထုပ္ပိုးမွဳအပိုင္းကေနစလိုက္ရေအာင္… OPPO Reno ရဲ႕ ထုပ္ပိုးမွဳက နည္းနည္းေတာ့ ဆန္းတယ္။ ဗူးထဲမွာ ဘာေတြပါလဲဆိုတာ မသိေသးခ်ိန္မွာ ဗူး Design ကိုၾကည့္တာနဲ႔တင္ နည္းနည္းေတာ့ ေတြးမိႏိုင္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ OPPO Reno ရဲ႕ Package Box က အျခား ဖုန္းေတြထက္ ပိုမို ရွည္လ်ားေနတာပါ။ စာေရးသူလည္း ဗူးကို ျမင္တုန္းက ေတြ႔ျမင္ေနၾက ဗူးေတြနဲ႔ကြာျခားေနေတာ့ ဘာမ်ားပါလဲေပါ့ဆိုၿပီး ပိုစိတ္၀င္စားမိတယ္။ ဗူးကို ေဖာက္ေတာ့ အရင္ဆံုးေတြ႕ရတာ User Manual ေတြကို ထုပ္ပိုးထားတာေတြ႕ရတယ္။ နည္းနည္းေတာ့ ရယ္ရတယ္ဗ် User Manual ကိုထုပ္ပိုးထားတဲ့ စကၠဴ Box က ဖုန္း ဗူးအတိုင္း အရွည္ႀကီးလုပ္ထားၿပီး User Manual ေတြက်ေတာ့ ပံုမွန္ Size ေလးျဖစ္ေနတယ္။ ၿပီးေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ဖုန္းကို Plastic နဲ႔ထုတ္ပိုးထားတာေတြ႕ရတယ္။

ေနာက္ဆံုး အဆင့္မွာေတာ့ Silicon Cover, Earphone, USB Cable နဲ႔ Charger တို႔ SIM Tray တို႔ကို ေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက Earphone ကို Plastic နဲ႔မဟုတ္ပဲ သီးသန္႔ ထုပ္ပိုးထားတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ Charger ရဲကထုထည္အေနအထားက အေတာ္ေလးႀကီးတယ္ USB Cable ကလည္း မာေၾကာ က်စ္လစ္ေနေတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ Packing ပိုင္းမွာေတာ့ အရင္ OPPO ေတြထက္ ပို‌မိုက္တာကိုေတြ့ရပါတယ္။ Logo ေတြ Printing လုပ္ထားတာကအစ ေသသပ္ေအာင္ ဂရုစိုက္ထားပါတယ္။

Design and Build Quality

ဖုန္းရဲ့ Design ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ၾကည့္လိုက္ရင္ ဒီပံုစံလို႔ ခံစားေနရတဲ့အခ်ိန္မွာ ကြဲထြက္ေအာင္လုပ္ႏိုင္ခဲ့တဲ့ ပံုစံေတြကို အခုေနာက္ပိုင္းဖုန္းေတြျဖစ္တဲ့ Redmi K20 Series တို႔ OPPO Reno တို႔မွာျမင္ေနရပါၿပီ။ ကိုယ္ပိုင္ဟန္ ရိွခဲ့တဲ့ဖုန္းေတြက ဘာလို႔ iPhone Design ေတြနဲ႔ ဆင္တူေအာင္လုပ္လိုက္ရင္ စိတ္ပ်က္မိေပမဲ့ အခုလို ကိုယ့္မူနဲ႔ျပန္သြားတဲ့ ဖုန္းေတြမွာထဲ ဒီ OPPO Reno မွာဆိုရင္ အခ်ိဳးညီလွပေသသပ္တာကိုေတြ႕ရပါတယ္။ ကင္မေနရာေတြက OPPO F11 Pro မွာ အလယ္မွာထားသိုထားေပမဲ့ ပိုၿပီး လွပေသသပ္ေအာင္ ဒီ ဖုန္းမွာ လုပ္ေပးထားပါတယ္။ ဖုန္းေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ကင္မရာအထားအသိုေတြ ဖုထြက္ေနခဲ့တာ အေတာ္ေလးၾကာခဲ့ပါၿပီ။ ဒီ OPPO Reno မွာေတာ့ Camera နဲ႔ Body ကို တစ္သားထဲျဖစ္ေအာင္လုပ္ေပးထားတာေလးက အေတာ္မိုက္တယ္လို႔ေျပာရမွာပါ။ ဒါေပမဲ့ ဖုန္းက F11 Pro ထက္နည္းနည္း ေလး မဆိုသေလာက္ေလး ထူသြားပါတယ္။

ေက်ာဘက္ Camera ၂ ကို Body နဲ႔ တေျပးညီျဖစ္ေအာင္လုပ္ေပးထားေတာ့ အေတာ္ေလးမိုက္တယ္။ တစ္ခုေတာ့ စဥ္းစားမိမွာ ေက်ာဘက္ Camera ေတြက ဖုထြက္မေနပဲ တစ္ေျပးညီထဲျဖစ္ေနမယ္ဆိုရင္ ၾကမ္းျပင္ခ်လိုက္တဲ့အခါ အစင္းေတြထင္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါကိုလည္း OPPO က သိေတာ့ အစိမ္းေရာင္အ၀ုိင္းေလးနဲ႔ ဘုေလးတစ္ခုကို Camera ေအာက္မွာ ထည့္ေပးထားပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ၾကမ္းျပင္ကို ခ်လိုက္တဲ့အခါမွာ Camera ကိုအစင္းေတြမထင္ေစပဲနဲ႔ ဘုလံုးေလးနဲ႔ ခံေနမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကို OPPO က O-Dot လို႔ နာမည္ေပးထားပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္အျမင္မွာ ဒီ O-Dot ေလးက ေက်ာဘက္ျခမ္း တေျပးညီျဖစ္ေနတဲ့ Weight ကို Design ပိုင္းအရ ဖုထြက္ေနတဲ့ အရာေလးနဲ႔ ျပန္ထိန္းသလိုလဲျဖစ္ပါတယ္။ Design Theory ေတြအရ တစ္ဘက္ဘက္မွာ Weight အရမ္းသာသြားရင္ တစ္ခုခုနဲ႔ ျပန္ထိန္းတာမ်ိဳးေတြရိွပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ေျပာင္ေခ်ာေနတဲ့ေပၚမွာ ဖုထြက္ေနတာေလးက အျမင္တစ္မ်ိဳးေလးဆန္းေစပါတယ္။


OPPO ကေတာ့ ၾကမ္းျပင္ေပၚတင္လိုက္ရင္ အစင္းမထင္ဖို႔အတြက္ ခံထားေပးသလိုျဖစ္ေပမဲ့ အစင္းဆိုတာက ဘယ္ေလာက္ပဲကာပါေစ အနည္းအမ်ားေတာ့ ထင္ေနတာျဖစ္လို႔ စိတ္ခ်လက္ခ်မထားသင့္ပါ။ ေထာင့္စြန္းေလးေတြမွာ Curve ပံုစံလုပ္ေပးထားပါတယ္။ OPPO ကေတာ့ 3D Curved လို႔ေခၚပါတယ္ ဒါကေတာ့ အလွအပေပါ့။ ေရွ႕ဘက္ျခမ္းမွဆိုရင္ ကြ်န္ေတာ္တို႔လိုခ်င္ေနတဲ့ Full Design ဘက္ကိုသြားထားပါတယ္။ ဒါမဲ့ေအာက္ Chin ေလးကေတာ့ နည္းနည္းေလး ပိုရိွေနပါေသးတယ္။ Body Frame မွာဆိုရင္ ဖုန္းအမ်ားစုလို႔ Smooth ျဖစ္တဲ့ပံုစံမ်ိဳးမဟုတ္ပဲ အစင္းတန္းေလးတစ္ခုထည့္ထားေပးပါတယ္။ ေဘးေဘာင္ကေနတစ္ဆင့္ လက္ထဲကိုင္ၾကည့္တဲ့အခါ မွာ ေခ်ာမြတ္မေနပဲ အစင္းတန္းေတြေၾကာင့္ လက္ထဲျမဲသလိုခံစားရေစတယ္။ ဘယ္ဘက္ျခမ္းမွာ ဆိုရင္ Power Key ကို အလယ္မက်တက်ေနရာေလးမွာထားေပးထားတယ္။ ဖုန္းက ၆ လက္မေက်ာ္ႀကီးတဲ့အတြက္ Power Key အလယ္နီးပါးေရာက္ေနတာ ေကာင္းတယ္လို႔ေျပာရမွာပါ ဒါမဲ့ အခ်ိဳ႕ အခ်ိန္အခါမ်ိဳးေတြမွာ စိတ္အလိုမက်ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

ဖုန္းကို ကြ်န္ေတာ္တို႔လက္နဲ႔ကိုင္ရင္ Body ရဲ႕အလယ္ပိုင္းေလာက္ကေန ျမဲေအာင္ကိုင္ၾကတာပါ အဲ့အခ်ိန္မွာကိုင္ရင္း မတေတာ္တဆ ႏိွပ္မိသြားတာေတြရိွပါတယ္။ ဒါကလည္း အျပစ္လို႔မဆိုခ်င္ တစ္ခုကိုအဆင္ေျပဖို႔ အတြက္ေနာက္တစ္ခုမွာ ျဖစ္တတ္တာေလးကိုေျပာျပတာပါ။ဖုန္းရဲ႕ေအာက္ဘက္ျခမ္းမွာေတာ့ 3.5mm Jack, ေနာက္ဆံုးေတာ့ ဘုရားစု USB-C Mid Range မွာပါလာ ၿပီးေတာ့ Speaker ပါ။ အေပၚဘက္ျခမ္းမွာေတာ့ Pivot Rising Camera က ေနရာယူထားတာကိုေတြ႕ရမွာပါ။ ဖုန္းေရွ႕ဘက္ျခမ္း အေပၚဘက္မွာ Speaker ေပါက္္မျမင္ရေတာ့ပါဘူး ဘယ္ကိုေရႊ႕လိုက္လဲဆိုရင္ ဖုန္းရဲ႕ အေပၚဘက္ျခမ္းကိုေရႊ႕လိုက္တာပါ။ ဘာျဖစ္္လို႔လဲဆိုေတာ့ Rising Camera Bump မွာ Speaker ကိုတြဲထည့္ထားလို႔ပါ။ ဒါေၾကာင့္ Speaker ကိုအေပါက္ကို အေပၚဘက္ကေန Rising Camera ဘက္ရိွတဲ့ဆိုၿပီး Tube တစ္ခုလို သြယ္ေပးထားပါတာ။ ဒါမဲ့ ဒီ Tube က ဖုန္းေျပာခ်ိန္ပဲအသံုး၀င္ပါတယ္။ Studio Speaker မဟုတ္တဲ့အတြက္ ဖုန္းအပေၚေအာက္ကေန အသံမထြက္ပါဘူး။


Build Quality ပိုင္းမွာ ေရွ႕ေကာေနာက္ေကာ Gorilla Glass ကိုသံုးေပးထားတယ္။ ေက်ာဘက္ျခမ္းကို Glass 5 ေရွ႕ဘက္ျခမ္းကေတာ့ Glass 6 ေပါ့။ ဒီေနရာမွာ Reno 10x နဲ႔ပက္သက္ၿပီးထည့္ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ကိုင္ရတဲ့အရသာမွာ ရိုးရိုး Reno က ဘာ Feeling မွာ မေပးနိုင္ပါဘူး ေရွ႕ Glass ေနာက္ Glass ဆိုေတာ့ ေျပာင္ေခ်ာတဲ့ Feeling မ်ိဳးပဲရမွာပါ အဲ့ဒါကိုမွာ ေဘးေဘာင္အစင္းနဲ႔ျပန္ထိန္းထားတယ္ ဒီေလာက္ပဲ တစ္ကယ္ကိုကိုင္ရတဲ့ အထဲမွာ OPPO Reno 10x Texture ေလးေတြနဲ႔ထိန္းထားေတာ့ အေတာ္အရသာရိွပါတယ္။ ဘယ္လိုမ်ိဳးလဲဆိုရင္ ကိုင္လိုက္ရင္ Texture ပါမွန္းသိတယ္ ပြတ္ၾကည့္တဲ့အခါ မၾကမ္းတမ္းပါဘူး။ အပြင့္လင္းဆံုးေျပာရရင္ Reno ရဲ႕ Feeling က ဘာမွေတာ့မထူးဆန္းပါဘူး လက္မွာျမဲ ေဘးေဘာင္ အစင္းေလးေတြနဲ႔ ျပန္ထိန္းထားတာေလးက အေတာ္ေလး အဆင္ေျပပါတယ္။ Design နဲ႔ Build Quality ပိုင္းမွာ အလွအပပိုင္းမွာေတာ့ တည္ေဆာက္မွဳပိုင္းမွာပါ ေသသပ္အားရဖြယ္ရိွတယ္။ အရမ္းကိုလည္း လက္ရာေျမာက္ပါတယ္… မႀကိဳက္တဲ့အခ်က္တစ္ခ်က္ေျပာပါဆိုရင္ Pivot Rising Camera ပါ Pop-up ေတြမႀကိဳက္တာေၾကာင့္ Personal အျမင္ပဲျဖစ္ပါတယ္။



Display and Audio

6.4″ က်ယ္တဲ့ AMOLED အမ်ိဳးအစား 1080x2340px Resolution ကိုသံုးေပးထားတယ္။ ဘာလို႔ AMOLED သံုးထားလဲဆိုရင္ In-screen Fingerprint ပါလို႔ပါ။ AMOLED ဆိုေပမဲ့ ထင္သေလာက္အားမရဘူး အထူးသျဖင့္ Samsung AMOLED နဲ႔ ယွဥ္ၾကည့္မိရင္ Color ေတာက္ပမွဳပိုင္းမွာအားနည္းတယ္လို႔ ခံစားရတယ္ ဒါမဲ့ LCD နဲ႔ ယွဥ္ရင္ စုိေျပေနတာေတာ့ လက္ခံရမွာပါ။ DCI-P3 ကိုလည္း Support လုပ္တဲ့အတြက္ sRGB နဲ႔ယွဥ္ရင္ Color ပိုစံုတယ္ Color Contract ေတြေကာင္းတယ္။ အလင္းအားမွာလဲ ပိုေကာင္းတာကိုေတြ႕ရပါတယ္။ Notch Free, Hole Free Display ျဖစ္တဲ့အတြက္ ရုပ္ရွင္ပဲၾကည့္မလား ဂိမ္းပဲေဆာ့မလား ႀကီးမားတယ္ဆိုတဲ့ ခံစားခ်က္ကို ရေစမွာပါ။ အားမရတဲ့အပိုင္းကေတာ့ Color စိုေျပမွဳနဲ႔ High Dynamic ပိုင္းမွာေတာ့ လိုေနေသးတယ္ထင္ပါတယ္။


Audio ပိုင္းမွာဆိုေတာ့ Mono Speaker ကိုသံုးေပးထားတယ္။ တစ္ကယ္ဆို Studio Speaker ပါသင့္တယ္လို႔ မေတာင္းဆိုခ်င္ပါဘူး ပါလာခဲ့ရင္ အေတာ္ လွတဲ့ Design နဲ႔ Both Side Sound System ေၾကာင့္ Full View ရဲ႕ အရသာ ဘယ္ေလာက္ေတာင္ ၾကြလာမဲစဥ္းစားလို႔ရပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ Full View အတြက္ Chin ေသးေသးေလးရိွတာေလးက လြဲရင္ Speaker အထားအသိုေတြက ဖုန္းရဲ႕ Design အတိုင္း အခ်ိဳးညီတဲ့ဘက္ကိုေရာက္ေစပါတယ္ Earpiece Speaker မွာဆိုရင္လည္း ဖုန္းရဲ႕ထိပ္ဘက္မွာ Tube တစ္ခု လို လုပ္ေပးထားတယ္ ေအာက္ဘက္ Speaker မွာဆိုရင္လည္း ေအာက္ဘက္မွာရိွတဲ့အတြက္ Landscape အေနအထားနဲ႔ ရုပ္ရွင္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ဖုန္းရဲ႕ ေဘးႏွစ္ဘက္ က အသံထြက္မွာျဖစ္တဲ့အတြက္ အေတာ္ေလး မိုက္မယ္ခံစားမိလို႔ပါ။ ဒါမဲ့လည္း Mono Speaker ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ ဖုန္းရဲ႕ ေအာက္ေျခက အသံထြက္တစ္ခုပဲ ခံစားရပါတယ္။

အသံအေနအထားကေတာ့ က်ယ္တယ္ Detail ေတြျပည့္စံုတယ္ဆိုေပမဲ့ တစ္ခ်ိဳ႕ အသံထြက္ေတြမွာ မဆိုသေလာက္ေလး အက္သံေလးပါေနတယ္။ သီခ်င္းတိုင္းမွာမဟုတ္ေပမဲ့ အရမ္းဆူညံတဲ့သီခ်င္းေတြဆိုရင္ သိသာတာကို ခံစားရမွာပါ။ အသံထြက္အားမွာ ၾကည္တယ္လို႔လဲ ခံစားရပါတယ္။

Performance and Software

Upper Mid-Range ဖုန္းတစ္လံုးမွာ ရိွသင့္တဲ့ Specs ေတြရိွတဲ့အတြက္ စိတ္ခ်ရတဲ့ Performance လို႔ေျပာရမွာပါ။ ဒီအေနအထားမွစိတ္မခ်ရရင္လည္း ဂ်င္းျဖစ္ေတာ့မယ္။ ဒါမဲ့သူကို ထိခိုက္လာႏိုင္တဲ့အေနအထားက သူ႕ ေစ်းတန္းတူမွာ Mi 9 ရိွေနတယ္ဆုိတာကုိ OPPO ေမ့မထားသင့္ပါ။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ Review လုပ္သူေတြအေနနဲ႔လည္း Xiaomi နဲ႔တြဲၾကည့္လိုက္မယ္ဆိုရင္ ဒီ OPPO ဖုန္းကို မ၀ယ္သင့္ေၾကာင့္ေျပာတဲ့အေျခအေနေတြျဖစ္ကုန္လိမ့္မယ္ ဆိုေတာ့ Xiaomi အေၾကာင္းေလးေမ့ထားလိုက္ရေအာင္။ Snapdragon 710 ကိုသံုးေပးထားတယ္ ဒါက မႏွစ္က Mi 8 SE မွာပါတဲ့ Chipset ပါ။ အခုခ်ိန္ထိ Mid-Range Level မွာရိွေနပါေသးတယ္။ RAM အေနနဲ႔ 8GB ပါတယ္။ Storage အေနနဲ႔ 128GB ထိပါတယ္။


အျခား Brand ေတြကို လိုက္မၾကည့္ပဲ မ်က္လံုးမိွတ္သံုးမယ္ဆိုရင္ သင့္ Daily Task အတြက္ ႏိုင္နင္းတဲ့ Specs ေတြပါ။ စာေရးသူသံုးခဲ့တဲ့တစ္ေလွ်ာက္ ေလးတာ ဟန္းတာမ်ိဳးေတြမရိွပဲ အဆင္ေျပပါတယ္။ Game ေဆာ့ၾကည့္တဲ့အခါမွာလဲ အဆင္ေျပပါတယ္။ ဒါမဲ့အရိုးသားဆံုး ၀န္ခံရရင္ Fortnite တို႔ PUBG တို႔ Performance Stress (ၾကာၾကာေဆာ့မယ္၊ Setting အျမင့္ဆံုးထားေဆာ့မယ္) လုပ္ၿပီးေဆာ့မယ္ဆိုရင္ Frame drop ေလးက်တာကို ခံစားရမယ္။ ဒါမဲ့လည္း သင့္သာ Game ျဖစ္ၿပီးေရာလို႔ေဆာ့သူအတြက္ဆို သိသာမွာမဟုတ္ပါဘူး။ နည္းနည္းေလး ၾကာၾကာေဆာ့တဲ့အခါ ေႏြးတယ္ဆိုတဲ့ ခံစားခ်က္ကိုရလာလိမ့္မယ္ ျပင္းထန္ေလာက္တဲ့အပူမ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူး။ ရာသီဥတု ပတ္၀န္းက်င္ေၾကာင့္လည္း ခံစားရတဲ့အထိအေတြ႕ကြာႏိုင္ပါတယ္။ ေသခ်ာတာေတာ့ သင္အသံုးျပဳမွုကို ႏိုင္နင္းေနတဲ့ Spec တစ္ခုပါ။

Software ပိုင္းမွာဆိုရင္ Android 9 ကို Color OS 6 နဲ႔ေမာင္းႏွင္ထားတယ္။ Color OS 6 ကအေတာ္ေလး ျပည့္စံုလာတယ္ဆိုတာကို အရင္ OPPO ဖုန္းေတြမွာေျပာခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဆိုေတာ့ သိပ္ေတာ့မ်ားမ်ားစားစားေျပာစရာမရိွေပမဲ့ Game Space လို Feature မ်ိဳးက Game ေဆာ့တာႀကိဳက္သူေတြအတြက္ အေတာ္ေလး သေဘာက်ေစမွာပါ အျခားအသံုး၀င္တဲ့ Smart Slider ေတြ Clone App Feature ေတြလည္းပါ၀င္လာပါတယ္။

Camera

အရင္ဆံုး သူ႕ရဲ႕ Motorized Camera ျဖစ္တဲ့ Selfie ကေနစလိုက္ရေအာင္ ကြ်န္ေတာ္ျမင္ဘူးသမွ် Pop-up ထဲမွာ အေတာ္ျမန္တဲ့ Pop-up ပါ။ OnePlus 7 Pro ကိုေတာ့ မျမင္ရေသးလို႔ မသိေသးပါ။ သံုးစြဲခ်ိန္ၾကာလာရင္မေျပာတတ္ေပမဲ့ OPPO Reno မွာ စိတ္အေနွာက္အယွက္ျဖစ္ေစတဲ့အထိ ေႏွးေကြးတာမ်ိဳး လံုး၀မရိွပါဘူး။ Face Unlock သံုးတယ္ Lock Screen ကို Swipe Up လုပ္လိုက္တာနဲ႔ လုပ္လိုက္တဲ့ အရိွန္နဲ႔အတူ တန္းထြက္လာတယ္။ Huawei Y9 Prime ေတာင္ အဲ့ထက္မက ေႏွးပါတယ္။ သူကအေတာ္ေလးျမန္ေနတာပါ။ ေနာက္ၿပီး မ်က္ႏွာကို Scan ဖတ္တဲ့ေနရာမွာလဲ အေတာ္ေလးျမန္ဆန္ပါတယ္။ တစ္ေယာက္ေယာက္နဲ႔ Video Call ေခၚၿပီဆိုပါစို႔ ဖုန္းတန္း၀င္လာတာနဲ႔ တန္းပြင့္ပါတယ္။ လိုင္းက်သြားလို႔ ဖုန္းျပန္က်ရင္လည္း ခ်က္ခ်င္းျပန္၀င္သြားပါတယ္။ သံုးဖူးတဲ့ တစ္ေလွ်ာက္ ရပ္သြားတာမ်ိဳး ထစ္ေနတာမ်ိဳးေတာ့ မႀကံဳဖူးေသးပါ။ ဒါက အေကာင္းေျပာတာထက္ မေကာင္းတဲ့အခ်က္ကို မေတြ႕ေသးလို႔ေျပာတာပါ။ သံုးစြဲခ်ိန္ၾကာလာရင္ေတာ့ အားနည္းခ်က္ဆိုတာ ရိွစၿမဲပါ။

Selfie Camera ကို 16MP Ai Camera ကိုသံုးေပးထားတယ္။ ၿပီးေတာ့ အဲ့ Sensor က အျခားဖုန္းေတြမွာပါတဲ့ Sensor ေတြထက္ ပိုၿပီး Wide ျဖစ္ပါတယ္။ ရိုက္လိုက္ရင္ သင့္မ်က္ႏွာကို နီးနီးကပ္ကပ္ႀကီးမဟုတ္ပဲ ေဘးပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ ျပည့္ျပည့္စံုစံုေလးျဖစ္ေနမွာပါ။ ေနာက္တစ္ခုက Traditional Effect ေတြ ဘာမွမသံုးပဲ Natural ပဲသံုးတာေတာင္ လိုတာထက္ နည္းနည္း အသားပိုျဖဴပါတယ္။ Seflie မမမ်ားအႀကိဳက္… ေနာက္တစ္ခုက Dynamic Range မွာလည္း အလင္းေနာက္ခံထားမိရင္ Burn သြားတာမ်ိဳးေတြရိွတတ္ပါတယ္။ က်န္တဲ့ ျမန္ဆန္မွဳေတြမွာေတာ့ အေတာ္ေလး သေဘာက်ပါတယ္။ ပံု Quality က အနည္းငယ္ ပို Wide ၿပီးအရည္အေသြးပိုေကာင္းလာတယ္။ Selfie Camera ကို ဒီအတိုင္းမရိုက္ပဲအၾကားႀကီးဖြင့္ထားမိရင္ အခ်ိန္နည္းနည္းၾကာတဲ့အခါ သူ႕အလိုလို ျပန္ပိတ္သြားပါတယ္။ ေျပာေျပာမဲ့ေျပာ Motorized Camera ပိုင္းကိုေတာ့ အေတာ္ေလးအာရံုစိုက္ထားတယ္။ Redmi K20 Pro ကိုလည္း စိတ္၀င္စားမိ…

ေရွ႕ဘက္ Camera မွာ Reno 10x နဲ႔ ယွဥ္ရင္ အေတာ္ေလး အနိွမ္ခံထားရတယ္။ OIS မပါဘူး Periscope မပါဘူး Ultra Wide မပါဘူး။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အေမ့ခံ OnePlus 7 ေလးနဲ႔ ဘ၀ခ်င္းတူတယ္ေျပာရမယ္။ 48MP ကုိမွ f/1.7 Aperture သံုးေပးထားတယ္။ OIS မပါတာကလြဲလို႔ အျခားေသာ 5MP Depth Sensor ေတြအက OnePlus 7 နဲ႔ တူတယ္။ OIS မပါေပမဲ့ EIS ေတာ့ပါတယ္။ Point and Shoot မွာ အရင္ဖုန္းေတြထက္ သိသိသာသာပိုေကာင္းလာတယ္။ ၿပီးေတာ့ Auto Focus မွာလဲ ပိုၿပီး ျမန္ဆန္လာတာေတြကိုေတြ႕ရပါတယ္။ HDR Processing ပိုင္းေတြ ျမန္ဆန္လာသလို ေန႔ဘက္ ညဘက္ေတြမွာလည္း ပံုထြက္အားပိုေကာင္းလာပါတယ္။ ပိုေကာင္းလာတယ္ဆိုတာမ်ိဳးမွာ အရမ္းႀကီးလင္းထင္း ေတာက္ပလာတာမ်ိဳးမဟုတ္ပဲ ပံုထြက္က Balance ျဖစ္လာတာပါ။ Low Light မွာဆိုရင္ လင္းလြန္းတယ္မဟုတ္ပဲ Noise ေကာ Detail ေတြကိုပါ Balance ျဖစ္ေအာင္ ထိန္းေပးထားတာပါ။ ဆိုလိုတာက အျခား Low Light ဖုန္းေတြလို လင္းထင္းသြားတာမ်ိဳးမဟုတ္ပဲ ျမင္ရံုအေနအထား က်န္တာေတြမက်ေအာင္ ထိန္းေပးထားတာပါ။

Sharpness ေတြေကာင္းလာတယ္ Detail ေတြထိန္းႏိုင္လာတယ္။ အထူးသျဖင့္ AI ရဲ႕လုပ္ေဆာင္မွဳေတြကလည္း တိုးတတ္လာပါတယ္။ အားမရတဲ့အပိုင္းေတြကရိွပါေသးတယ္။ Dynamic Range မွာ လိုအပ္ေနေသးတယ္ Portrait Mode မွာ Blur မွာဆိုရင္လည္း Edge Detection မေကာင္းတာေတြရိွေနပါေသးတယ္။ အားလံုးျပည့္စံုသြားေစတဲ့ Camera Quality မ်ိဳးမဟုတ္ပဲ Level တန္းေတြနဲ႔ယွဥ္ရင္ ေဘာင္၀င္ေနၿပီဆိုတာမ်ိဳးျဖစ္လာတာပါ။ ေနာက္တစ္ခုက Portrait Mode မွာ Skin Tone ေလးေတြက်သြားတာမ်ိဳးေလးေတြရိွတတ္ပါတယ္။ Selfie မွာ Lighting Burn တာမ်ိဳးရိွတတ္ေပမဲ့ ေက်ာဘက္မွာေတာ့ အေနအထားတစ္ခုထိ ထိန္းထားႏိုင္ပါတယ္။ Camera ပိုင္းကိုသံုးသပ္ရင္ OPPO ဘက္က အေနအထားတစ္ခုထိ ဂရုစိုက္ထားတာကို ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္အတြက္ေတာ့ Color Correction နဲ႔ Detail ပိုင္း ပို Strong ျဖစ္ေအာင္လုပ္ဖို႔လိုေနေသးတယ္လို႔ျမင္မိပါတယ္။

Others

Audio ပိုင္းမွာမေျပာခဲ့ေပမဲ့ သူ႔မွာပါတဲ့ Earphone ကအေတာ္ေလး အသံထြက္အားမိုက္လာတယ္။ အရင္လို Flat ဆန္လြန္းတဲ့ အသံထြက္မ်ိဳးမဟုတ္ပဲ Surrounded ျဖစ္လာတယ္။ Bass ေတြ Treble ေတြ ျပည့္စံုလာတယ္။ အားနည္းခ်က္ေတာ့ Play/Pause ခလုတ္တစ္ခုပဲလာတာပါ။ အသံလည္းတိုးမရသလို ခ်ဲ႕လို႔လည္းမရပါဘူး။ ေနာက္တစ္ခုက Motorized Camera ေၾကာင့္ ဖုန္၀င္ပါတယ္။ Selfie Camera ထုတ္လိုက္တိုင္းမွာ ဖုန္ေတြကို အျမဲေတြ႕ေနရတယ္။ ဖုန္းအေလးခ်ိန္က နည္းနည္းေလး ေလးတယ္။ ဖုန္းက အရမ္းေခ်ာတဲ့အတြက္ မညီညာတဲ့ေနရာမ်ိဳးတင္ထားမိရင္ေတာင္ျပဳတ္ၾကႏိုင္ပါတယ္။ Battery ပိုင္းမွာလဲ Li-Po 3765mAh သံုးထားတယ္အတြက္ အေတာ္ေလးခံတယ္လို႔ေျပာလို႔ရပါတယ္။ အားကုန္သြားရင္လည္း 20W Charger ပါတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ေအးေဆးပဲလို႔ေျပာလို႔ရပါတယ္။

ေနာက္ဆံုးအၾကံေပးခ်င္တာက OPPO, Vivo, Xiaomi တိုမွာ Sub Brand ေတြခြဲထုတ္ၿပီး ၿပိဳင္ဆိုင္မွဳေတြတတ္လာသလို ေအာက္မက်သြားေအာင္ ပိုေကာင္းတဲ့ Service ေတြေပးဖို႔လိုအပ္ေနပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ လက္ရိွ Smartphone Market မွာ OPPO နဲ႔ Xiaomi က နံပါတ္ေလး ၄ ေနရာမွာ တူညီေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ OPPO အေနနဲ႔ ပိုဂရုစိုက္သင့္ပါတယ္။ ၇ သိန္းမွာ ၁၀၀ ေလ်ာ့တဲ့ ဒီ OPPO Reno က OPPO အတြက္ ေစ်းသက္သာတ္ဆိုတယ္ေပမဲ့ အျခား Brand နဲ႔ယွဥ္ရင္ ေစ်းႀကီးပါတယ္။ ၇ သိန္း၀န္းက်င္မွာ AMOLED နဲ႔ Shark-fin Camera, လွပေသာ Design နဲ႔ Quality တို႔က ဒီဖုန္းမွာ အဓိက Highlight ေတြပဲလို႔ေျပာၾကားရင္း…

Tuesday, July 16, 2019

“၀ါဆုိလျပည့္ေန႔၏ ထူးျခားခ်က္မ်ား”


•••••••••••••••••••••••••••••
ျမန္မာ့ရုိးရာ ၁၂ လ ရွိသည့္အနက္ ၀ါဆိုလျပည့္ေန႔သည္-
၁။ ေဂါတမဘုရားေလာင္း ပဋိသေႏၶေနေသာ ေန႔ျဖစ္၍ ထူးျခားျခင္း၊
၂။ ေဂါတမဘုရားေလာင္း၊ ေတာထြက္ေတာ္မူေသာေန႔ျဖစ္၍ ထူးျခားျခင္း၊
၃။ ေဂါတမျမတ္စြာဘုရား၊ ဓမၼစၾကာတရား
စတင္ေဟာေတာ္မူေသာေန႔ျဖစ္၍ ထူးျခားျခင္း၊
၄။ ေရမီး အစံုစံုတို႔ျဖင့္ တန္ခိုးျပာဋိဟာကုိ ျပေတာ္မူေသာေန႔ျဖစ္၍ ထူးျခားျခင္း၊
၅။ ဘုရားအျဖစ္ကို ၀န္ခံေတာ္မူေသာေန႔ျဖစ္၍ ထူးျခားျခင္း၊
၆။ တရားရတနာ စတင္ေပၚေပါက္ေသာေန႔ျဖစ္၍ ထူးျခားျခင္း၊
၇။ သံဃာရတနာ စတင္ေပၚေပါက္ေသာေန႔ျဖစ္၍ ထူးျခားျခင္း၊
၈။ “ဧဟိ ဘိကၡဳ”ဟူေသာစကားကို စတင္ၾကားရေသာေန႔ျဖစ္၍
ထူးျခားျခင္း။ဟူ၍ျဖစ္ပါသည္။

ဝါဆိုလျပည့္ ဓမၼစႀကၤာအခါေတာ္ေန႕ႏွင့္ ထူးျခားခ်က္မ်ား
***---*----*-*****************
သေႏၶ ေတာထြက္ ၊
 ဓမၼစက္ ၊ တစ္ခ်က္ ျပာဋိဟာ။
၀ါဆိုလျပည့္၊ ထူးျခားေန႕ ၊
 ေအာက္ေမ့ ဤေလးျဖာ။

#ဓမၼစၾကၤာေဟာၾကားျခင္း

သေႏၶ, ေတာထြက္, ဓမၼစက္, မိန္ႁမြက္ဝါဆုိ ဟူေသာစကားႏွင္႔အညီ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ ကိုယ္ေတာ္ျမတ္ႀကီးသည္ တုသိတာနတ္ျပည္မွ နတ္သားအေပါင္းတု႔ိဧ။္ ဘုရားျဖစ္ရန္ အခ်ိန္တန္ပါၿပီဟု လာေရာက္ကာ ေတာင္းပန္ၾကေသာေၾကာင့္ ေသတေကတု နတ္သားအျဖစ္မွ စုေတၿပီးေနာက္ မယ္ေတာ္မာယာဧ။္ ဝမ္းတြင္ဝယ္ ဝါဆုိလျပည္႔ေန႔တြင္ ပဋိသေႏၶေနေတာ္မူပါသည္။

ဖြားျမင္ေျမာက္ေသာအခါ သိဒၶတၳေဂါတမ အမည္ရေလဧ။္။
ဆယ္႔ေျခာက္ႏွစ္ဝယ္ ယေသာ္ဓရာႏွင္႔ ထိန္းျမႇား လက္ထပ္ေလဧ။္ ရာဟုလာ အမည္ရေသာ သားေတာ္တစ္ပါး ေမြးဖြားေလဧ။္ ထုိေနာက္ သူအုိ, သူနာ, သူေသ, ရဟန္း, ဟူေသာ နိမိတ္ႀကီးေလးပါးကုိ ျမင္ေတာ္မူကာ အုိျခင္းသေဘာ နာျခင္းသေဘာ ေသျခင္းသေဘာ တရားတုိ႔ကုိေၾကာက္လန္႔ကာ အုိျခင္းကင္းရာ နာျခင္းကင္းရာ ေသျခင္းကင္းရာ ရဟန္းတစ္ပါးဧ။္ ခ်မ္းသာတရားကုိ ေတြးသိကာ ေတာထြက္ရန္ ႀကံစည္ေတာ္မူၿပီး ဝါဆုိလျပည့္ေန႔ ညသန္းေခါင္ယံ အခ်ိန္တြင္ ဖြားဖက္ေတာ္ ဆႏၵအမတ္
က႑ကျမင္းတုိ႔ ႏွင္႔ ဥရုေဝလ ေတာသုိ႔ ကိေလသာကုန္ခန္းၿပီး ဥာဏ္အလင္းေရာင္ေတြကုိ ရွာေဖြရန္ ေတာထြက္ေတာ္မူပါသည္။

မဂဓတုိင္း ဂယာၿမဳိ႕အနီး ဥရုေဝလေတာဝယ္ (၆)ႏွစ္တုိ႔ ကာလပတ္လုံး ဒုကၠရစရိယာအက်င့္ကို က်င့္ခဲ့ပါသည္။ အတၱကိလမထာ (ပင္းပန္းစြာခႏၶာကုိယ္ ညင္းဆဲေၾကာင္း) အက်င့္တုိ႔ကုိ႔ ထုိေတာဝယ္(၆) ႏွစ္တုိင္တုိင္ ပင္းပန္းစြာ က်င့္ႀကံေသာ္လည္း တရားထူးကုိမရရွိခဲ့ေပ။

အစြန္းလြတ္ေသာ မဂၢင္(၈)ပါး နည္းလမ္းသစ္ၿဖင္႔ ၁၀၃ ခု၊ ကဆုန္လျပည့္၊   ေသာၾကာေန႕တြင္သဗၺၫုတဉာဏ္ေတာ္ကိုရ႐ွိကာဘုရားအျဖစ္သို႔ ေရာက္ရိွေတာ္မူပါသည္။

ဘုရားအၿဖစ္သုိ႔ေရာက္ရွိၿပီးေနာက္ အားထုတ္ခဲ႔ေသာတရားမ်ားႏွင္႔ ေလာကကုိ ဆင္ျခင္ၾကည့္ေသာ္ မိမိရရွိ က်င့္ႀကံထားေသာ တရားတုိ႔သည္ အလြန္သိမ္ေမြ႔နက္နဲ ခက္ခဲလြန္းေနဧ။္ ေလာကလူသားတုိ႔ဧ။္ အသိဥာဏ္ကား ကိေလသာအေမွာင္တုိ႔ၿဖင္႔သာ ထာဝစဥ္ပိတ္ဖုံးေနဧ။္။

ပုထုဇဥ္တုိ႔ အားေဟာၾကားရန္ မတန္တဆ ခက္ခဲပင္ပန္းလိမ့္ည္ဟု္ဆင္ျခင္ေနစဥ္ သဟမၸတိျဗဟၼာမင္း၏ ေလွ်ာက္ထားေတာင္းပန္ခ်က္အရ အဘယ္သူ႔ကိုတရားဦးေဟာၾကားအ့ံနည္းဟု ဆင္ျခင္ေတာ္မူ၏။

အရင္က မိမိ တပည့္ေတာ္ခဲ႔ဘူးေသာ ဗာရာဏသီၿမဳိ႕အနီး မိဂဒါဝုန္ေတာဝယ္ရွိေသာ ပဥၥဝဂၢီငါးဦး (ပဥၥ-ငါးခု ငါးေယာက္၊၀ဂၢ-အစု အဖြဲ႔)တုိ႔ကုိတရားဦးေဟာၾကားရန္ ၾကြခ်ီေတာ္မူေလသည္ ။

အခ်ိန္ကား ေနမင္းႀကီးဝင္လုဝင္ဆဲအခ်ိန္၊ လမင္းႀကီးမွာ ျပဴလစ္စ အခါသမယ ျဖစ္၏။

ဆည္းဆာ ညခ်မ္း ျဖစ္သည္။ သူေတာ္ျမတ္ဓာတ္ေၾကာင့္ သာယာဖြယ္ေကာင္းလွေပ၏။

မိဂဒါဝုန္ေတာကား ႐ႊင္ပ်ေအးျမေန၏။ ဆိတ္ၿငိမ္မႈျဖင့္ ၿပီးလ်က္႐ွိ၏။ ထိုအခိုက္တြင္ ျမတ္စြာ ဘုရား႐ွင္သည္ ပၪၥဝဂီၢတို႔၏ ေ႐ွ႕တြင္ထက္ဝယ္ဖြဲ႕ေခြေနေတာ္မူသည္။ ထို႔ေနာက္၊ "ရဟန္းတို႔" ဟု ေခၚေဝၚကာ ႏႈတ္ခြန္းဆက္ေတာ္မူလုိက္၏။ ဤကား တရားဦးေဟာရန္ဖိတ္ ေခၚသံအစတည္း။

ပၪၥဝဂၢီတို႔သည္သီလစင္ၾကယ္ၿပီးသူမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ ထို႔ ျပင္၊ သဒၶါ၊ ဆႏၵ၊ ဝီရိယစိတ္ထားျပည့္စုံေ နၿပီးသူမ်ား ျဖစ္ၾကေလရာ ျမတ္စြဘုရား၏ စကားအစသည္ သူတို႔၏ ႏွလုံးသားဝယ္
တရား တည္၍တည္၍ လာေလသည္။

ထိုအခ်ိန္တြင္ ျမတ္စြာဘုရားက မိမိဘုရား ျဖစ္ေတာ္မူေၾကာင္း မိန္႔ၾကား၏။ တရားနာယူၾကရန္    လည္း တစ္ဆက္တည္း တိုက္တြန္း၏။ သို႔ေသာ္မယုံၾကည္ႏုိင္ၾကသျဖင့္သံုးႀကိမ္သုံးခါ ျငင္းဆန္ ကာ ေနၾက၏။ ျမတ္စြာဘုရားသည္ ထိုျငင္းဆန္မႈကုိ ဘုရားျဖစ္ ေၾကာင္းထပ္မံသိေစျပန္၏။
ၿပီးမွ "တရားဦး" ေခၚဓမၼစကၠ ပဝတၱန သုတၱ ကိုေဟာၾကား ေတာ္မူေလသည္။

#ဓမၼစကၠ ပ၀တၱန ၏အဓိပၸါယ္မွာ- 
တရားတည္းဟူေသာ အသိစက္ကုိျဖစ္ေစ၊
လည္ေစေတာ္မူျခင္းဟု အဓိပၸါယ္ရပါသည္။
(ဓမၼစကၠ = တရားေတာ္ + ပ၀တၱန = ျဖစ္ေစ၊ လည္ေစျခင္း)

ဓမၼစၾကာတရားေတာ္သည္ သစၥာေလးပါးတရားကို
ၫႊန္းဆိုေဟာၾကားေသာ ေဒသနာျဖစ္၍ ပိဋကတ္သံုးပံု၏
အႏွစ္ခ်ဳပ္တရားကို ဆုိထုိက္ပါသည္။
ဓမၼစၾကာတရားေတာ္ကို စိစစ္သံုးသပ္ၾကည့္ပါလွ်င္ လမ္းစဥ္မွာ
အစြန္း ႏွစ္ ခု ကို ေရွာင္ၾကဥ္ေရး၊
မဇၥၽိမပဋိပဒါ မဂၢင္ ႐ွစ္ ပါး လမ္းစဥ္မွန္ကုိ က်င့္သံုးေရးတို႔ကို ၫႊန္ၾကားထားၿပီး ၊
သစၥာေလးပါးတရားကုိ သိျမင္ေစရန္ ေဟာၾကားထားေသာေၾကာင့္ ဗုဒၶ၀ါဒ၏ တိက်ခိုင္မာေသာ သေဘာတရားကို ေတြ႕ျမင္ႏုိင္ပါသည္။

ထိုတရားေတာ္၏ အဆုံးဝယ္ အ႐ွင္ေကာ႑ညသည္ လူသားမ်ား အနက္ ပထမဦးဆုံး ေသာတာပတၱိဖိုလ္၌ တည္ေလ၏။
ထိုေန႕သည္ ဝါဆိုလျပည့္ေန႕ ျဖစ္၏။

ထို႔ေနာက္တဖန္၊ ေဒသနာကိုေဟာျပေတာ္မူရာ
ဝါဆိုလျပည့္ေက်ာ္ (၁) ရက္ေန႕၌ အ႐ွင္ဝပၸ (၂) ရက္ေန႕၌ အ႐ွင္ဘဒိၵယ၊
 (၃) ရက္ေန႕၌ အ႐ွင္မဟာနာမ္
၊ (၄) ရက္ေန႕၌ အ႐ွင္အႆဇိ တို႔သည္ အသီးသီးေသာတာပန္ တည္ၾကေလကုန္၏။ ပၪၥဝဂၢီအားလုံးပင္ "ဧဟိဘိကၡဳ" ရဟန္း အျဖစ္ေရာက္ၾကေလသည္။

ဝါဆိုလျပည့္ေက်ာ္ (၅)ရက္ေန႕တြင္ ျမတ္စြာဘုရားသည္ "အနတၱလကၡဏသုတၱ" ကို ေဟာၾကား   ေတာ္မူခဲ့သည္။

ဤတြင္ ငါးဦးလုံး ရဟႏၲာ ျဖစ္ေတာ္မူၾကေလသည္။ ထိုေန႔ကို လည္း"ရဟႏၲာေန႔" ဟု ဗုဒၶဘာသာဝင္တို႔ သတ္မွတ္ယူၾကကုန္သည္။ ဝါဆိုလျပည့္ေန႔ ကိုမူတရားဦးဓမၼစၾက္ာ ေဟာ ၾကားေသာေန႔ ျဖစ္၍ "ဓမၼစၾကာေန႔႔" ဟု ယေန႔အထိ ဗုဒၶဘာသာဝင္တို႔ အေလးအျမတ္ျပဳခဲ့ၾကေပ သည္။ ။

#၀ါဆိုလျပည့္ေန႔ျမတ္ ထူးျခားခ်က္မ်ား

(၁) ပဋိသေႏၶတည္သည့္ေန႔ = မဟာသကၠရာဇ္ – ၆၇၊ ၀ါဆိုလျပည့္။(ၾကာသပေတးေန႔)

(၂) ေတာထြက္သည့္ေန႔ = မဟာသကၠရာဇ္ – ၉၇၊ ၀ါဆိုလျပည့္။(တနလၤာေန႔)

(၃) ဓမၼစၾကာတရားဦး = မဟာသကၠရာဇ္ ၁၀၃၊ ၀ါဆိုလျပည့္။(စေနေန႔)

(၄) ေသာတာပန္လူသား စေပၚသည့္ေန႔ = မဟာသကၠရာဇ္ – ၁၀၃၊ ၀ါဆိုလျပည့္။ (စေနေန႔) ပုထုဇဥ္ခရီးမွ အရိယာခရီးသို႔ စတင္ကူးေျပာင္းခြင့္ႀကံဳေသာေန႔
(၅) သံဃာရတနာစေပၚသည့္ေန႔ = မဟာသကၠရာဇ္ ၁၀၃၊ ၀ါဆိုလျပည့္။
၆။ “ ဧဟိ ဘိကၡဳ ” ဟူေသာ စကားကို စတင္ ၾကားရေသာေန႔

၇။ ေရမီး အစံုစံုတို႔ျဖင့္ တန္ခိုးျပာဋိဟာကို ျပေတာ္မူေသာေန႔
(၇ ဝါေျမာက္တြင္)

လယ္တီဆရာေတာ္ႀကီး၏ ကဗ်ာမ်ား

သေႏၶယူေတာ္မူေသာေန႔ (ၾကာသာပေတးေန႔)

သုံးလူ႔ရွင္ပင္၊ ကၽြန္းထိပ္တင္၊ ေသာင္းခြင္
စၾကာ၀ဠာ၊ နတ္ျဗဟၼာတို႕၊ ညီညာရုံးစု၊
ေတာင္းပန္မူေၾကာင့္၊ ရတုနဂိုရ္၊ ရႊန္းရႊန္းစိုသည္
ဝါဆိုလျပည္႕ ၾကြက္မင္းေန႔၀ယ္၊
 ခ်မ္းေျမ႕ၾကည္ျဖဴ
သေႏၶ ယူသည္...
နတ္, လူ ၿငိမ္းဖို႔ကိန္းပါကို…။

ေတာထြက္ေတာ္မူေသာေန႔
(တနလၤာေန႕)
ဖြားျမင္ေျမာက္ေသာ္၊ ဆယ္ေျခာက္ႏွစ္ရြယ္
ပ်ဳိျမစ္ႏုနယ္၌၊ သုံးသြယ္ေရႊနန္း သိမ္းျမန္းၿပိးလစ္၊
ဆယ္သုံးႏွစ္လွ်င္၊ ဘုန္းသစ္လွ်ံလူ၊ စံေတာ္မူ၍၊
ရြယ္မူႏုၿဖိဳး၊ ႏွစ္ဆယ္ကိုး၀ယ္ ေလးမ်ဳိးနိမိတ္၊
နတ္ျပဟိတ္ေၾကာင့္၊ ေရႊစိတ္ျငင္ၿငိဳ၊ သံေ၀ပိုက၊
၀ါဆိုလျပည့္ က်ားမင္းေန႔၀ယ္၊
ခ်မ္းေျမ႕ရဂုံ
ေတာ္ရပ္လွႈံသည္....
 စုံၿမိဳင္ပင္ရိပ္ခမ္းမွာကို……။

ဓမၼစႀကၤာေဟာေတာ္မူေသာေန႕ (စေနေန႔)

ဘုရားျဖစ္ကာ၊ မိဂဒါသို႔၊ စၾကာေရႊဖ၀ါးျဖန္႔ခ်ီ
သြား၍၊ ငါးပါး၀ဂၢီစုံအညီိႏွင့္ မဟီတစ္ေသာင္း
တိုက္အေပါင္းမွ၊ ခေညာင္းကပ္လာ၊ နတ္ျဗဟၼာ
အား ၀ါဆိုလျပည့္၊ စေနေန႔၀ယ္၊
 ေႂကြ႕ေႂကြ႕လွ်ံတက္၊ ဓမၼစက္ကို မိန္႔ႁမြတ္ေထြျပား၊
ေဟာေဖာ္ၾကားသည္... တရားနတ္စည္ရႊမ္းတယ္ကို….။

မာဂဓီ (သာစည္)

Credit _ -Young Buddhist's Association

Monday, July 15, 2019

သင့္ ၀န္ထမ္းေကာင္းေတြ မဆံုးရွံုးေစဖို႕


▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️

Goldie Kyaw 

HR အလုပ္က အသိမိတ္ေဆြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား အလုပ္လူေခၚတာနဲ႔ပဲ အလုပ္ရႈပ္ေနတတ္တာ မ်ားတာ ေတြ႕ရပါတယ္ ။

 ေျပာခ်င္တာက ၀န္ထမ္းေတြ ေခၚတာက ျပသာနာ မဟုတ္ ၊လုပ္ငန္းတိုးခ်ဲ႕ဖို႕ေခၚမယ္ဆိုရင္ ေတာ့ အဖြဲ႕အစညး္အတြက္ ဘာမွ မျဖစ္ေပမဲ႔ ၊ရွိျပီးသား လူေတြ အထြက္မ်ားလို႕ ၀န္ထမ္းေခၚရရင္ေတာ့ အဖြဲ႕အစည္း အတြင္းက အားနည္းခ်က္ေတြကို ရွာေဖြဖို႕လိုလာပါျပီ ။

၀န္ထမ္းေတြအလုပ္ထြက္ရတဲ႔ အေၾကာင္းအရင္းက အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္၊ အေျခခံက်တဲ႔ အေၾကာင္းအရင္း ကေတာ့ သိပ္အမ်ားၾကီးေတာ့မရွိပါဘူး ။

 ေလ့လာခ်က္ေတြအရ လုပ္ငန္းကေန စြန္႔ခြာသြားတဲ႔ ၀န္ထမ္းေတြကို ေမးျမန္းၾကည့္တဲ႔အခါ ေအာက္ပါအတိုင္းေတြ႕ရပါတယ္။

👉🏻လစာႏႈန္းထားေၾကာင့္ အလုပ္ထြက္ျခင္း 37%

👉🏻ညံ႔ဖ်င္းတဲ႔ စီမံခန္႔ခြဲမႈေတြေၾကာင့္ အလုပ္ထြက္ျခင္း 42%

👉🏻လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ေတြေၾကာင့္ အလုပ္ထြက္ျခင္း 13%

👉🏻မိမိဘ၀တိုးတတ္ဖို႕ အခြင္႔အလမ္းနည္းပါးတာေၾကာင့္ အလုပ္ကထြက္ျခင္း 57%

👉🏻ကိုယ္ပိုင္စီးပြားေရးလုပ္ဖို႕ အလုပ္ထြက္ျခင္း  10%

ျဖစ္ေနတာေတြကိုေတြ႕ရပါတယ္။

ဒါကိုၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ပံုမွန္အားျဖင့္ ၀န္ထမ္းေတြ အလုပ္ထြက္ၾကတဲ႔ အေၾကာင္းအရာေတြက ဒီအခ်က္ ေတြ ထဲက အျဖစ္မ်ားၾကပါတယ္။

 ႏွစ္စဥ္ ၀န္ထမ္းထြက္ႏႈန္းတြက္ခ်က္မႈအရ ပံုမွန္အားျဖင့္ ၀န္ထမ္း (၂၀၀) ရွိတဲ႔ အဖြဲ႕အစည္းမွာ ၀န္ထမ္း (၃၀) ထြက္တာက  ေကာင္းမြန္ေသာ အေျခအေနအျဖစ္ရွိ ေသးေၾကာင္း စစ္တမ္း မ်ားက ဆိုထားပါတယ္။

ဒီေတာ့တစ္ခ်က္ျပန္စဥ္းစားရင္၀န္ထမ္းထြက္ႏႈန္း သိပ္မ်ားရင္ေတာ့ ျပသာနာ သိပ္မရွိႏိုင္ပါဘူး ။ ျပသာနာရွိတာကေတာ့ အရည္အခ်င္းရွိတဲ႔ ၀န္ထမ္းေကာင္းေတြ ဆံုးရွံုးရတာမ်ား လာျပီဆိုရင္ေတာ့ ၀န္ထမ္းေရးရာ လုပ္ငန္းေတြကို တာ၀န္ယူေဆာင္ရြက္ေနသူမ်ား အတြက္ ေခါင္းခဲစရာ ျဖစ္လာပါတယ္။

တစ္ခါတစ္ေလ ၀န္ထမ္းထြက္ႏႈန္း (Turnover rate)
ကိုတြက္ခ်က္တဲ႔အခါ  သိပ္အမ်ားၾကီး ရွိတာ မေတြ႕ရပါဘူး ။

ဥပမာ - ၀န္ထမ္း (၁၀၀) ရွိတဲ႔ လုပ္ငန္းက ၀န္ထမ္း (၁၀) ေယာက္ထြက္တယ္ဆိုေပမဲ႔ ၀န္ထမ္းအ၀င္က (၁၀) ေယာက္ျပန္ရွိတာေၾကာင့္ Employee IN /Out ratio ကမွ်ေနတာကို ေတြ႕ရ တတ္ပါတယ္ ။ ဒါေပမဲ႔ ၀န္ထမ္းအထြက္ (၁၀) ေယာက္မွာ တာ၀န္ယူေဆာင္ရြက္ေနရတဲ႔ ၀န္ထမ္းေတြ ၊ အရည္အခ်င္းရွိျပီး လုပ္ငန္းကၽြမ္းက်င္သူေတြျဖစ္ျပီး ၀င္လာသူေတြက အလုပ္သင္ေတြ ၊ အျခားတာ၀န္ယူ ေဆာင္ရြက္ေနသူေတြ မဟုတ္ဘူး ဆိုရင္ေတာ့ အဖြဲ႕အစည္းအတြက္ ဆံုးရွံဳးနစ္နာမႈ ေတြရွိ လာပါတယ္ ။

ဒီေတာ့ ကုိယ့္အဖြဲ႕အစည္းမွာ အရည္အခ်င္းရွိတဲ႔ ၀န္ထမ္းေကာင္းေတြ မဆံုးရွံဳးေစဖို႕ ဘာေတြ ၾကိဳတင္ ျပင္ဆင္ရမလဲ ဆိုတာက အေရးၾကီးတဲဲ႔ အခ်က္ေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေစဖို႕ လိုအပ္တဲ႔ ျပင္ဆင္မႈေတြကို တင္ျပခ်င္ပါတယ္။

✔️Hire the right people

အလုပ္ေခၚကတည္းက ေသခ်ာစြာျပင္ဆင္ထားႏိုုင္ဖို႕လိုအပ္ပါတယ္။ မွန္ကန္တိက်တဲ႔ လူမွန္ေနရာမွန္ကို ေရြးခ်ယ္ခန္႔အပ္ျခင္းက ၀န္ထမ္းေရြးခ်ယ္ခန္႔အပ္ျခင္းအတြက္ အေရးၾကီးသလို ၊၀န္ထမ္းေကာင္းေတြ မဆံုးရွံးေစဖို႕ အခ်က္လည္းျဖစ္ပါတယ္။ဒါေတာ့ မိမိအဖြဲ႕အစည္းအတြက္ မွန္ကန္တဲ႔ ၀န္ထမ္းေကာင္းေတြကို ေရြးခ်ယ္ျခင္း က အစပိုုင္းမွာ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ဖို႕လိုပါတယ္။

✔️Fire people who don’t fit
ေနာက္တစ္ခ်က္ကေတာ့ ၀န္ထမ္းေတြကို သူတို႕ေတြ လုပ္ေဆာင္ေနရတဲ႔ လုပ္ငန္းခြင္ထဲက အလုပ္အကိုင္ ေတြနဲ႕ တကယ္ေကာ အံ၀င္ခြင္က်ျဖစ္ရဲ႕လားဆိုတာကို ေသခ်ာစြာသိႏိုင္ဖို႕လိုအပ္ပါတယ္။ ဘယ္သူက ဒီအလုပ္နဲ႕ အဆင္မေျပဘူးလည္းဆုိတာကို သိမွ လိုအပ္တဲ့ အရည္အခ်င္းေတြ ကိုျဖည့္ဆည္းေပးတာ ေတြ လုပ္လို႕ရမွာပါ ။

တစ္ခ်ိဳ႕၀န္ထမ္းေတြက အလုပ္မွ ကၽြမ္းက်င္မႈရွိေပမဲ႔ သူတို႕ တကယ္လုပ္ကိုင္လိုတဲ႔ အလုပ္ေတြမဟုတ္ပဲျဖစ္ေနတတ္တာလည္း ရွိပါတယ္။ လုပ္ေနရတဲ႔ အလုပ္အတြက္ေတာ့ ကၽြမ္းက်င္ေကာင္း ကၽြမ္းက်င္ေပမဲ႔ တစ္ျခား ပိုျပီးအားသန္တဲ႔အလုပ္အတြက္  အနည္းငယ္ ေလ့က်င့္ေပး လိုက္ယံုနဲ႕ မူလထက္ ပိုမိုတဲ႔ စြမ္းေဆာင္ရည္ေတြကို ျမင္ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဘယ္သူ ေတြက အံ၀င္ခြင္က်ျဖစ္ မေနဘူးလည္းဆိုတာကို ေလ့ လာထားဖို႕လိုအပ္ပါတယ္။

✔️Keep compensation and benefits current

၀န္ထမ္းတစ္ေယာက္ရဲ႕ လက္ရွိခံစားေနရတဲ႔ လစာ၊ရပိုင္ခြင့္ေတြကလည္း  ၀န္ထမ္းေကာင္းေတြကို ထိန္းသိမ္း ရာမွာ အေရးပါတဲ႔အခ်က္ပါပဲ ၊ အရင္က Ferry စီစဥ္ေပးေနရာကေန  ခုမေပးေတာ့ဘူး ဆိုျပီးလုပ္တာမ်ိဳး ၊ လစာအျပင္ တစ္ျခားခံစားခြင့္ေတြကို ေလ်ာ့ခ်ပစ္တာမ်ိဳး ေတြက ၀န္ထမ္းေကာင္းေတြကို ဆံုးရွွွံံံုးေစတဲ႔ အခ်က္ေတြပါပဲ။

✔️Recognize and reward employees

ဒီအခ်က္က သိသိရင္းနဲ႕ ေမ့ေလ်ာ့ေနတာေတြ ၊ မသိခ်င္ေယာင္ေဆာင္ေနတာေတြက ၀န္ထမ္းေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ား ၾကံဳေတြ႕ရဖူးမွာပါ ။ တတ္ၾကြေနတဲ႔ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကို ဒီအရာက ရပ္တန္႔ပစ္တတ္ပါတယ္။ အသိအမွတ္အျပဳခံရမႈနဲ႕ ခ်ီးျမင့္ျခင္းေတြက  လုပ္ငန္းစြမ္းေဆာင္ရည္အတြက္ေကာ ၀န္ထမ္းေတြကို ထိန္းသိမ္း ရာမွာပါတိုက္ရိုက္အခ်ိဳးက်သလိုထိေရာက္မႈလည္း မ်ားျပားပါတယ္။

✔️Prioritize employee happiness

လုပ္ငန္းခြင္အတြင္းက ၀န္ထမ္းေတြကို ေပ်ာ္ရြင္မႈကို ဦးစားေပးတဲ႔ ပံုစံမ်ိဳးကို ဦးတည္ျပီး ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုုင္ဖို႕လိုပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ လုပ္ငန္းခြင္ေတြမွာ ေပ်ာ္ရြင္တဲ႔ လုပ္ငနး္ခြင္ တစ္ခုျဖစ္ေန တာေၾကာင့္ပဲ လစာနဲ႕ ရပိုင္ခြင့္ေတြကို အေလးမထားပဲ ၀န္ထမ္းေတြ ျမဲေနတတ္တာေတြရွိေနပါတယ္။ ဒါကလည္းလုပ္ငန္းအဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ တိုးတတ္မႈကို တိုက္ရိုက္ပံ႔ပိုးေပးႏိုင္တဲ႔ အခ်က္ျဖစ္တာေၾကာင့္ မိမိ အသံုးခ်ႏိုင္မႈ ေပၚမူတည္ေနပါတယ္။

✔️Make opportunities for development and growth

ဖြံျဖိဳးတိုးတတ္မႈအတြက္ အခြင့္အလမ္းေတြဖန္တီးေပးႏိုင္ဖို႕လည္း လိုအပ္ပါတယ္ ။ ဒါက Organization Development ရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းျဖစ္တဲ႔  Individual development အပိုင္းကို သြားဖို႕ ေဆာင္ရြက္ရျခင္းပါပဲ ။၀န္ထမ္းတစ္ဦးခ်င္းစီက မတူညီတဲ႔ အခြင့္အလမ္းနဲ႕ တိုးတတ္မႈေတြကို ေမွ်ာ္လင့္ၾကပါတယ္။ မိမိလုပ္ငန္းအဖြဲ႕ အစည္းအေနနဲ႕ ဘာေတြ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္မလဲ ဆိုတာကို မူတည္ျပီး လုုပ္ငန္းခြင္က စြန္႔ခြာျခင္းကို စဥ္းစားၾကတာပါပဲ။ တစ္ခ်ိဳ႕၀န္ထမ္းေတြက ေငြေၾကးပိုင္းဆိုင္ရာတိုးတတ္မႈကိုလိုခ်င္သလို ၊ တစ္ခ်ိဳ႕ ၀န္ထမ္းေတြကေတာ့ ဘ၀အတြက္ ေလ့လာစရာေတြ ၊အေတြ႕အၾကံဳအသစ္ေတြ ၊စိန္ေခၚမႈေတြကို လိုခ်င္ၾကပါတယ္။ ဒါေတြကို လုပ္ငန္းခြင္ထဲမွာ မိမိက ဘယ္လိုဖန္တီးေပးႏိုင္သလဲ ဆိုတာ အေရးၾကီးပါတယ္။

✔️Clean up performance reviews

ေနာက္တစ္ခ်က္က မွ်တတဲ႔ စြမ္းေဆာင္ရည္သံုးသပ္ခ်က္ေတြ ရွိရပါမယ္ ၊  ရံုးတစ္ရံံုးမွာ ၀န္ထမ္းေတြကို Performance reviews လုပ္ျပီး ရာထူးေတြ တိုးေပးလိုက္မွ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ထြက္ကုန္တာ ၾကံဳဖူးပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ေလ ကိုယ္က ျဖစ္ခ်င္တာက တစ္ခု ၊ျဖစ္သြားတာက တစ္ျခားျဖစ္ေနတာမ်ိဳးပါ ။ ရလဒ္အေပၚ ၀န္ထမ္းေတြက မွ်တမႈမရွိဘူးလို႕ယူဆျခင္းခံရရင္ သင့္ရဲ႕ Performance Management Systems က  ေအာင္ျမင္မွာမဟုတ္ႏိုုင္ပါဘူး ။

အထက္ပါအခ်က္အလက္တစ္ခ်ိဳ႕က သင့့္ရဲ႕ လုပ္ငန္းခြင္အတြင္းက ၀န္ထမ္းေကာင္းေတြ မဆံုးရွံးေစဖို႕ အေထာက္အကူျပဳႏုိင္မယ္ ဆိုတာ အေသအခ်ာပါပဲ ။

#Goldie_Kyaw

Saturday, July 13, 2019

Pumpkin Pasta - Grilled Briljal Pasta - ပိန္းဥျြကပ္ေၾကာ္ - Hot & Spicy Spaghetti

Pumpkin Pasta (ေရႊဖ႐ံုသီး အီတလီေခါက္ဆြဲ) (သက္သတ္လြတ္)
--------------------------------------------------------


 Creamy သက္သတ္လြတ္ Pasta ခ်က္မယ္ဆိုလွ်င္ သဘာဝအတိုင္း အခ်ိဳဓာတ္ရတဲ့ ေရႊဖ႐ံုသီးကိုသံုးတာ အေကာင္းဆံုးပါပဲ။ ေရႊဖ႐ံုသီးအႏွစ္က ပ်စ္ပ်စ္ေလးနဲ႔ ခ်ိဳေနတာ ျဖစ္လို႔ Pasta နဲ႔ ေရာေမႊလိုက္႐ံုပါပဲ။

ပါဝင္ပစၥည္းမ်ား
• အီတလီေခါက္ဆြဲ  -  ၅၀ဝ ဂရမ္
• ေရႊဖ႐ံုသီး  -  ၅၀ဝ ဂရမ္ (အခြံႏႊာၿပီး အတံုးတံုးထားပါ)
• ခ်င္း  -  ၁၀ ဂရမ္ (ပါးပါးလွီးထားပါ)
• ၾကက္သြန္ျဖဴ  -  ၁၂ ဂရမ္ (ပါးပါးလွီးထားပါ)
• ၾကက္သြန္နီ    -  ၅၀ ဂရမ္ (ပါးပါးလွီးထားပါ)
• င႐ုတ္ေကာင္းမႈန္႔  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁/၂ ဇြန္း
• Paprika Powder  -  အနည္းငယ္
• ဆား   -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ ဇြန္း
• သံလြင္ဆီ    -  စားပြဲဇြန္း ၂ ဇြန္း
• ေရ    -  ၈၀ဝ  မီလီလီတာ


ျပဳလုပ္နည္း
၁။ ၾကက္သြန္နီ၊ ၾကက္သြန္ျဖဴႏွင့္ ခ်င္းတို႔ကို ဆီသတ္ပါ။
၂။ ေမႊးလာလွ်င္ အသင့္တံုးထားတဲ့ ေရႊဖ႐ံုသီးထည့္ၿပီး ေၾကာ္ပါ။
၃။ ၿပီးလွ်င္ ေရထည့္ၿပီး ေရႊဖ႐ံုသီး ႏူးတဲ့အထိ ခ်က္ပါ။
၄။ ေရႊဖ႐ံုသီးႏူးလွ်င္ အေအးခံထားပါ။
၅။ ေရႊဖ႐ံုသီးေအးသြားလွ်င္ Blender ထဲ ထည့္ၿပီး ႀကိတ္ပါ။
၆။ အားလံုးေၾကသြားလွ်င္ အိုးထဲျပန္ထည့္ၿပီး  အပူေပးပါ။ ၿပီးလွ်င္ ဆား၊ င႐ုတ္ေကာင္း မႈန္႔ႏွင့္ Paprika Powder ထည့္ၿပီး ေမႊပါ။
၇။ အီတလီေခါက္ဆြဲအမ်ိဳးအစား၊ Macaroni ဒါမွမဟုတ္ Shell Pasta ကို အထုပ္ရဲ႕ အညႊန္းမွာပါတဲ့အတိုင္း ျပဳတ္ပါ။ ၿပီးလွ်င္ ဆယ္ယူၿပီး ခ်က္ထားတဲ့ ေရႊဖ႐ံုသီးအႏွစ္နဲ႔ ေရာၿပီး ေမႊပါ။
၈။ သက္သတ္လြတ္မဟုတ္လွ်င္ သံလြင္ဆီအစား ေထာပတ္သံုးၿပီး စားတဲ့အခါ Parmesan Cheese ျဖဴးၿပီး သံုးေဆာင္ႏိုင္ပါတယ္။
---------------------------------------------
Myint Oo Tha

Grilled Briljal Pasta  (ခရမ္းသီးမီးဖုတ္သုပ္ အီတလီေခါက္ဆြဲ)
----------------------------------------------------------


 သက္သတ္လြတ္ Pasta ျဖစ္လို႔ ခ်ိစ္နဲ႔ ခရင္မ္ မသံုးရပါဘူး။ အီတလီအစားအစာေတြမွာလည္း ခရမ္းသီးသံုးၿပီးခ်က္တဲ့ ဟင္းအမ်ိဳးအစား အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ ဒီလမွာေတာ့ ခရမ္းသီးမီးဖုတ္နဲ႔ ခ်က္မယ့္ သက္သတ္လြတ္ Pasta  နဲ႔ မိတ္ဆက္ေပးခ်င္ပါတယ္။

ပါဝင္ပစၥည္းမ်ား
• အီတလီေခါက္ဆြဲ  -  ၂၅၀ ဂရမ္(သို႔) ဂ်ံဳၾကာဆံ
• ခရမ္းသီ   -  ၄၀ဝ ဂရမ္ (မီးဖုတ္ထားပါ)
• သီဟိုဠ္ေစ့ေလွာ္  -  ၃၅ ဂရမ္ (ေထာင္းထားပါ)
• ၾကက္သြန္နီ  -  ၆၀ ဂရမ္
• ၾကက္သြန္ျဖဴ  -  ၂၅ ဂရမ္
• င႐ုတ္ေကာင္းမႈန္႔  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ ဇြန္း
• ဆား  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ ဇြန္း
• င႐ုတ္သီးအေတာင့္ေၾကာ္   -  ၄ ဂရမ္                                  
• နံနံပင္  -  ၂-၃ ပင္
• ဆီ   -  စားပြဲဇြန္း ၂ ဇြန္း


ျပဳလုပ္နည္း
၁။ အီတလီေခါက္ဆြဲကို အထုပ္မွာပါတဲ့ အညႊန္းအတိုင္း ျပဳတ္ၿပီး ဆယ္ယူထားပါ။
၂။ မီးဖုတ္ထားတဲ့ခရမ္းသီးကို အခြံႏႊာၿပီး အသားကိို ယူထားပါ။
၃။ သီဟိုဠ္ေစ့ကို မညက္တညက္ ေထာင္းထားပါ။
၄။ ဆီအိုးတည္ၿပီး အပူေပးထားပါ။ ဆီပူလွ်င္ ၾကက္သြန္နီထည့္ၿပီး ဆီသတ္ပါ။ ၿပီးလွ်င္ ၾကက္သြန္ျဖဴထည့္ၿပီး ဆီသတ္ပါ။
၅။ အနံ႔ေမႊးလာသည္ႏွင့္ ခရမ္းသီးအသားထည့္ၿပီး ေမႊပါ။
၆။ အားလံုးႏွံ႔စပ္ၿပီဆိုလွ်င္ ျပဳတ္ထားတဲ့ေခါက္ဆြဲထည့္ပါ။
၇။ ၿပီးလွ်င္ သီဟိုဠ္ေစ့ေထာင္း၊ ဆား၊ င႐ုတ္ေကာင္းမႈန္႔ႏွင့္ င႐ုတ္သီးေၾကာ္တို႔ကို ထည့္ၿပီး ေမႊပါ။
၈။ ၿပီးလွ်င္ ပန္းကန္ထဲ ထည့္ၿပီး ပါးပါးလွီးထားတဲ့ နံနံပင္ ထည့့္ပါ။
--------------------------
Myint Oo Tha

Asian Style Hot & Spicy Spaghetti (ခ်ဥ္စပ္အီတလီေခါက္ဆြဲ) (သက္သတ္လြတ္)
---------------------------------------------------


ဒီလိုမ်ိဳး ခ်ဥ္ခ်ဥ္စပ္စပ္ Pasta မ်ိဳးကိုေတာ့ လူတိုင္းႀကိဳက္ႏွစ္သက္မွာပါ။ ကြ်န္ေတာ္ကိုယ္တိုင္လည္း ႀကိဳက္ႏွစ္သက္လို႔ အႀကိမ္ႀကိမ္လုပ္စားျဖစ္တဲ့ Pasta ပါ။
(သက္သတ္လြတ္မဟုတ္ရင္ေတာ့ ပဲငံျပာရည္အစား ထိုင္းငံျပာရည္ကို သံုးႏိုင္ပါ တယ္။ ၿပီးေတာ့ ပုစြန္၊ ဒါမွမဟုတ္ ပင္လယ္စာနဲ႔လည္း ခ်က္ႏိုင္ပါတယ္။)

ပါဝင္ပစၥည္းမ်ား
• Spaghetti - ၁ ထုပ္ (၅၀ဝ ဂရမ္)
• ခရမ္းခ်ဥ္သီးဘူး - ၂ ဘူး (Blenderထဲ ထည့္ၿပီး ႀကိတ္ထားပါ)
• ထိုင္းင႐ုတ္သီးအႏွစ္ - ၁၀ဝ ဂရမ္
• ပဲငံျပာရည္ - စားပြဲဇြန္း ၂ ဇြန္း
• သၾကား - လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၂ ဇြန္း
• ၾကက္သြန္နီ - ၁၂၀ ဂရမ္ (ႏုပ္ႏုပ္စဥ္းထားပါ)
• မိႈအစို - ၂၀ဝ ဂရမ္
• နံနံပင္ - ၄ ပင္ (ပါးပါးလွီးထားပါ)
အႏွစ္အတြက္ ေထာင္းရန္ လိုအပ္တဲ့ ပါဝင္ပစၥည္းမ်ားကေတာ့…
• စပါးလင္ - ၂ ေခ်ာင္း (ပါးပါးလွီးထားပါ)
• င႐ုတ္သီးမွည့္အနီအေတာင့္ေသး - ၆ ေတာင့္
• ေရွာက္ဘီလူးရြက္ - ၈ ရြက္ (ပါးပါးလွီးထားပါ)
• ပတဲေကာ - ၁၀ ဂရမ္


ျပဳလုပ္နည္း
၁။ အႏွစ္အတြက္ လိုအပ္တဲ့ ပါဝင္ပစၥည္းေတြကို ေရာၿပီး ေထာင္းထားပါ။
၂။ Spaghetti တစ္ထုပ္ကို အညႊန္းမွာပါတဲ့အတိုင္း ျပဳတ္ပါ။
၃။ Spaghetti ျပဳတ္ေနစဥ္မွာ ေဆာ့စ္ခ်က္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
၄။ ေဆာ့စ္ခ်က္မယ့္အိုးထဲ ဆီအနည္းငယ္ထည့္ၿပီး အပူေပးပါ။ ဆီပူလာလွ်င္ ႏုပ္ႏုပ္ စဥ္းထားတဲ့ ၾကက္သြန္နီထည့္ၿပီး ဆီသတ္ပါ။ ၾကက္သြန္နီေပ်ာ့သြားလွ်င္ မိႈထည့္ၿပီး ေၾကာ္ပါ။
၅။ ၿပီးလွ်င္ ႀကိတ္ထားတဲ့ ခရမ္းခ်ဥ္သီး၊ ေထာင္းထားတဲ့ ထိုင္းင႐ုတ္သီးအႏွစ္၊ ငံျပာရည္ႏွင့္ သၾကားတို႔ကို ထည့္ၿပီးခ်က္ပါ။ ထိုင္းင႐ုတ္သီးအႏွစ္ႏွင့္ ေဆာ့စ္ကို ႏွံ႔စပ္ေအာင္ ေမႊၿပီး ခ်က္ပါ။
၆။ ျပဳတ္ထားတဲ့ Spaghetti က်က္လွ်င္ ေဆာ့စ္အိုးထဲ ထည့္ပါ။ ၿပီးလွ်င္ ႏွံ႔စပ္ေအာင္ ေမႊပါ။
၇။ ၿပီးလွ်င္ ပန္းကန္ထဲထည့္၍ နံနံပင္ထည့္ၿပီး သံုးေဆာင္ပါ။
-----------------------------------------------
Myint Oo Tha

သခြာသီးႏွင့္ ေျမပဲဆံသုပ္ (Cucumber and peanut Slad)
---------------------------------------------------------------


 သခြာသီးကို  ဒီအတိုင္းစားရင္လည္း က်န္းမာေရးနဲ႔ ညီၫြတ္ပါတယ္။ ခ်ဥ္စပ္သုပ္စားမယ္ဆိုရင္လည္း ထမင္းၿမိန္ေစတဲ့ အသုပ္တစ္ပြဲပါ။ သခြာသီးသုပ္က ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ လိုအပ္ေနတဲ့ ေရဓာတ္ကို အေစ့အဆန္က ျဖည့္ဆည္းေပးႏိုင္တာေၾကာင့္ ဒီအသုပ္က စားၿပီး ၿပီးျပည့္စံုေစပါတယ္။

ပါဝင္ပစၥည္းမ်ား
• သခြာသီး  -  ၁  လံုး (အခြံႏႊာၿပီး အမွ်င္ေခ်ာင္းမ်ားျခစ္ထားပါ)
• ေနၾကာဆီ  -  စားပြဲဇြန္း ၁ ဇြန္း
• ေျမပဲေလွာ္  -  စားပြဲဇြန္း  ၁  ၁/၂ ဇြန္း(မညက္တညက္ေထာင္းၿပီး ထည့္ပါ)
• ငံျပာရည္  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ ဇြန္း
• သံပရာရည္  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ ဇြန္း
• ဆား  -  အနည္းငယ္
• င႐ုတ္သီးစိမ္း  -  ၂ ေတာင့္ (အကြင္းပါးပါးလွီးထားပါ)
• ပူဒီနာ  -  ၂ ပင္ (အရြက္မ်ား ေျြခထားပါ)
• နံနံပင္  -  ၂ ပင္ (အရြက္မ်ား ေျြခထားပါ)
• ၾကက္သြန္ျဖဴေၾကာ္  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၂ ဇြန္း

ျပဳလုပ္နည္း
၁။ ဖန္ဇလံုအႀကီးထဲ ပါဝင္ပစၥည္းမ်ားအားလံုးထည့္ၿပီး ေသခ်ာနယ္ပါ။ အရသာ အားလံုးႏွံ႔ေအာင္ နယ္ၿပီးလွ်င္ စားျမည္းပါ။ လိုတာကို မိမိစိတ္တိုင္းက် ထပ္ျဖည့္ႏိုင္ပါတယ္။
--------------------------------
Syi Lwin Foods Garden

ပူတင္းကိတ္
--------------------


 အလြန္စားေကာင္းတဲ့ ပူတင္းအလႊာတစ္ထပ္၊ ကိတ္ အလႊာတစ္ထပ္ပါတဲ့ ကိတ္ပါ။ အမ်ားစုနဲ႔လည္း ရင္းႏွီးၿပီးသား ျဖစ္မွာပါ။ လုပ္ရတာလည္း အလြန္လြယ္ကူပါတယ္။ စုစုေပါင္း ၾကာခ်ိန္က ၁ နာရီတည္းပါပဲ။
 မုန္႔ဖုတ္ၿပီးရင္ ခ်က္ခ်င္းမစားဘဲ ေရခဲေသတၲာထဲ ထည့္ စားမွ အရသာက ပိုၿပီးစိမ့္ဝင္လို႔ စားလို႔အလြန္ေကာင္းပါ
တယ္။ ေပးထားတဲ့ အခ်ိဳးေတြကေတာ့ ၈ လက္မ မုန္႔ဗန္း အတြက္ပါ။

ပါဝင္ပစၥည္းမ်ား (ပူတင္းအလႊာအတြက္)
• ႏြားႏို႔  -  ၁ ခြက္ (၂၅၀ မီလီလီတာ)
• ႏို႔စိမ္း  -  ၁ ခြက္ (၂၅၀ မီလီလီတာ)
• ႏို႔ဆီ  -  ၁/၂ ခြက္ (၁၂၅ မီလီလီတာ)
• ၾကက္ဥ  -  ၂ လံုး၊ ၾကက္ဥအႏွစ္ ၁ ခု
• ဗနီလာ  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁/၂ ဇြန္း
• သၾကား  -  ၁၅၀ ဂရမ္

ပူတင္းျပဳလုပ္နည္း
၁။ ဦးစြာ သၾကားကို အိုးအေသးထဲထည့္ၿပီး အရည္ေပ်ာ္ ေအာင္ အပူေပးပါ။
၂။ ပူလာလွ်င္ ဆီသုတ္ထားတဲ့ ဗန္းထဲ ေလာင္းထည့္ပါ။
၃။ ၿပီးလွ်င္ ပူတင္းအလႊာကို ျပင္ရပါမယ္။
၄။ ၾကက္ဥ၊ ႏို႔၊ ႏို႔စိမ္းႏွင့္ ႏို႔ဆီကို အားလံုးေပါင္းထည့္ၿပီး အပူေပးပါ။ အဆက္မျပတ္ ေမႊပါ။ ႏို႔ရည္ေတြ အိုးေဘးေလာက္ကေန အနည္းငယ္ဆူလာတာနဲ႔ မီးပိတ္ၿပီး အေအးခံပါ။ ဗနီလာထည့္ပါ။
၅။ ေအးသြားတဲ့ ႏြားႏို႔၊ ၾကက္ဥရည္မ်ားကို ဆန္ခါနဲ႔ ျပန္စစ္ေပးၿပီး သၾကားရည္ထဲ ေလာင္းေပးပါ။

ပါဝင္ပစၥည္းမ်ား (ကိတ္အလႊာအတြက္)
• ၾကက္ဥ  -  ၃ လံုး
• သၾကား  -  ၇၀ ဂရမ္
• ဂ်ံဳ  -  ၇၀ ဂရမ္
• ေဘကင္ေပါင္ဒါ  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁/၂ ဇြန္း
• ဆီ  -  ၃၀ ဂရမ္
• ဗနီလာ အနံ႔  -  အနည္းငယ္


ကိတ္အလႊာ ျပဳလုပ္နည္း
၁။ ဂ်ံဳႏွင့္ ပြေဆးကို ဆန္ခါခ်ထားပါ။
၂။ ၾကက္ဥႏွင့္ သၾကားကို ျဖဴၿပီး ပြလာေအာင္ စက္ျဖင့္ ေခါက္ေပးပါ။ ြ်ငဘဘသည ဴငုန ွအေါန ေရာက္တဲ့ အထိ ေမႊပါ။
၃။ ၿပီးလွ်င္ ဂ်ံဳႏွင့္ ေဘကင္ေပါင္ဒါ (ဆန္ခါခ်ၿပီးသား)ကို အသာအယာ ေရာေမႊပါ။
၄။ ေနာက္ဆံုးမွ ဆီႏွင့္ ဗနီလာအနံ႔ (လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁/၄ ဇြန္း) ကို ေရာေမႊၿပီး မုန္႔သား ၁/၃ နဲ႔ အရင္ေရာေမႊပါ။ ၿပီးလွ်င္ က်န္တဲ့မုန္႔သားထဲ ျပန္ထည့္ၿပီး သမေအာင္ ေမႊပါ။
၅။ ၿပီးလွ်င္ ပူတင္းဖုတ္ဖို႔ ျပင္ထားတဲ့ ၾကက္ဥရည္အေပၚ  အသာအယာေလာင္းခ်ပါ။
၆။ ထို႔ေနာက္ ၁၈၀ ဒီဂရီ အပူေပးထားတဲ့ ဥလနည မွာ မိနစ္ ၃၀ ခန္႔ ဖုတ္ေပးလွ်င္ ရပါၿပီ။ လံုးဝေအးသြားမွ စားပါ။
----------------------------------
Evy's Kitchen

ပိန္းဥျြကပ္ေၾကာ္
------------------------------


 ဒီဟင္းလ်ာေလးက ဟင္းအေနနဲ႔ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ သေရစာ အေနနဲ႔ပဲျဖစ္ျဖစ္ စားလို႔ရမယ့္ ဟင္းလ်ာေလးပါ။ သက္ သတ္လြတ္စားခ်င္သူမ်ားအတြက္လည္း သင့္ေတာ္သလို သားသား၊ မီးမီးတို႔လည္း ႀကိဳက္ႏွစ္သက္မယ့္ ဟင္းလ်ာ ေလးပါ။

ပါဝင္ပစၥည္းမ်ား
• ပိန္းဥ  -  ၁ လံုး (၃၀ဝ ဂရမ္)
• ေကာ္မႈန္႔  -  စားပြဲဇြန္း ၂ ဇြန္း
• ဆား  -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ ဇြန္း
• င႐ုတ္ေကာင္းမႈန္႔   -  လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁/၂ ဇြန္း
• ေၾကာ္ရန္ ဆီ
•  တြဲစားရန္ ေဆာ့စ္  -  Sweet Chilli Sauce , Tomato Ketchup, Mayonaise

ျပဳလုပ္နည္း
၁။ ဦးစြာ ပိန္းဥကို အခြံႏႊာၿပီး ေသခ်ာေရေဆးပါ။
၂။ ပိန္းဥကို လက္ေခ်ာင္းအရြယ္ အေခ်ာင္းမ်ား လွီးျဖတ္ ပါ။
၃။ ျဖတ္ထားၿပီးသား ပိန္းဥမ်ားကို ဆား၊ င႐ုတ္ေကာင္း မႈန္႔ႏွင့္ နယ္ပါ။
၄။ ေကာ္မႈန္႔ျဖင့္ နယ္ပါ။
၅။ အဆင္သင့္ျဖစ္ၿပီဆိုလွ်င္ ဆီပူပူမွာ ျြကပ္ၿပီး က်က္ သည္အထိ ေၾကာ္ပါ။
၆။ ပိန္းဥျြကပ္ၿပီး က်က္လာၿပီဆိုလွ်င္ ဆီစစ္၍ ပန္းကန္ မွာျပင္ၿပီး ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ရာ ေဆာ့စ္ႏွင့္ တြဲၿပီး သံုးေဆာင္ႏိုင္ပါၿပီ။
--------------------------------
အံ့၀င့္ထြဋ္(MRTV-4)

Friday, July 12, 2019

"DNA စစ္ေဆးျခင္းအေၾကာင္း သိခ်င္ေနတဲ့ေမးခြန္းမ်ား"



ေရးသားသူ Dr. Thin Yadanar @ Frances
ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win


အခုလတ္တေလာျဖစ္ပြားေနတဲ့သက္ငယ္မုဒိမ္းကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ျပီး DNA စစ္ေဆးတဲ့အေၾကာင္းေတြ လူေတြၾကားထဲသိခ်င္လာၾကပါတယ္။ ဒါတင္မကပါဘူး။ အမႈအခင္းတစ္ခုခုျဖစ္ျပီဆိုတာနဲ႔ DNA စစ္ၾကည့္လိုက္။ DNA ေလာက္မွန္တဲ့အေျဖမရွိဘူး။ DNA ကိုက္ေနရင္ အဲဒီသူက တရားခံပဲဆုိတဲ့ အေၾကာင္းေလးေတြၾကားဖူးမွာပါ။ ဒီလုိပဲ ေသြးသားေတာ္စပ္တဲ့ကိစၥေတြမွာလည္း DNA စစ္လိုက္ရင္ အားလံုး အေျဖေပၚသြားမယ္ဆုိတာေတြက အျမဲၾကားေနက် ကိစၥေတြပါ။ ဒီေတာ့ DNA ဆုိတာဘာလဲ။ DNA စစ္ေဆးတယ္ဆိုတာကေရာ ဘာလဲမသိခ်င္ၾကဘူးလား။

DNA ဆိုတာဘာလဲ။

DNA ဆုိတာ Deoxyribonucleic Acid ရဲ႕ အတုိေကာက္ကို ေခၚတာျဖစ္ပါတယ္။ ကြန္ပ်ဴတာေတြမွာ code ကုဒ္ေတြက အဓိကဆို လူေတြမွာလည္း DNA ဆုိတာ အဓိကကုဒ္ေတြပါပဲ။ လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ဆဲလ္တစ္ခုခ်င္းစီဟာ ပံုစံတူ DNA ကုဒ္ေတြနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းထားျပီး လူတစ္ဦးစီတုိင္းဟာ ကိုယ္ပိုင္ DNA ေတြ ရွိၾကပါတယ္။ ကိုယ္ခႏၶာမွာ AT နဲ႔ CG လို႕ေခၚတဲ့ ေၾကာင္လိမ္ေလွကားပံုသ႑န္ DNA letters အတြဲေပါင္း ၃ ဘီလ်ံခန္႕ရွိျပီး တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္မွာ ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ DNAကုဒ္ ခ်င္းကမတူပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ DNA ဟာ တရားခံေပၚေအာင္ အမႈလိုက္တဲ့ ေနရာမွာ အဓိကက်တဲ့ သက္ေသအျဖစ္ အသံုးအဝင္ဆံုး အရာျဖစ္လာတာပါ။

DNA တစ္္ခုက ဘယ္ေလာက္ခံလဲ။

DNA တစ္ခုရဲ႔ သက္တမ္းဘယ္ေလာက္ရွိလဲဆုိတာလည္း စိတ္ဝင္စားစရာ အခ်က္တစ္ခုပါ။ DNA တစ္ခု႕ရဲ႕သက္တမ္းက ႏွစ္ေပါင္း ၆.၈ သန္း ေတာင္ရွိပါတယ္။ ေလ့လာခ်က္ေတြအရ DNA ေမာ္လီက်ဴးတစ္ခုရဲ႕ ခ်ိတ္ဆက္ထားတဲ့ အတြဲေပါင္း တစ္ဝက္ေလာက္ပ်က္သြားပါေစဦး DNA တစ္ခုက ႏွစ္ေပါင္း ၅၂၁ ႏွစ္ေတာင္ခံပါတယ္တဲ့။

DNA ေတြက ပ်က္စီးသြားတတ္လား ။

ဒီ အရမ္းအသံုးဝင္တဲ့ DNA ဟာ ေရနဲ႔ ေနနဲ႔ ထိသြားရင္ အထဲမွာပါတဲ့ အင္ဇုိင္းေတြ ဖ်က္ဆီးခံလိုက္ရသလိုျဖစ္ျပီး ပ်က္စီးသြားတတ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ လံုးဝအစအနပါရွာမရေအာင္ဖ်က္ဆီးဖို႔ဆိုရင္ေတာ့ Bleach (အစြန္းခၽြတ္ေဆး)လိုမ်ိဳး ျပင္းထန္တဲ့ဓာတုပစၥည္းေတြအသံုးျပဳမွရႏုိင္ပါတယ္။

DNA စစ္ေဆးျခင္းကို ဘယ္လိုလုပ္ေဆာင္ၾကလဲ ။

ကိုယ္ခႏၶာေပၚကဆံပင္၊ ေသြး၊ အေရျပား၊ သုတ္ရည္ နဲ႔  အျခားတစ္ရွဴးဆဲလ္ေတြကိုသံုးျပီး DNA ကိုစစ္ေဆးၾကပါတယ္။ ဥပမာ မႈခင္းျဖစ္ပြားတဲ့ေနရာမွာ တရားခံနဲ႔ ဆံပင္ျဖစ္ျဖစ္ ေသြးျဖစ္ျဖစ္က်န္ခဲ့ရင္ အဲဒါကို DNA စစ္ ျပီးရင္ သံသယရွိတယ္လို႕ ယူဆရတဲ့ လူေတြရဲ႕ ဆံပင္ နဲ႔ ေသြးေတြကို DNA စစ္ျပီး ကိုက္ညီမႈ ရွိမရွိ ေဆာင္ရြက္တာကုိ ေျပာတာပါ။ ဒါေတြကို ဓာတ္ခြဲခန္းထဲမွာ ကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္ေတြနဲ႔ လုပ္ေဆာင္တာျဖစ္ျပီး ရလာတဲ့ စစ္ေဆးခ်က္အေျဖကို သက္ဆိုင္ရာတာဝန္ရွိသူထံဆီ လက္ေရးမူနဲ႔ ပို႕ေပးရတာျဖစ္ပါတယ္။ အမႈရင္ဆုိင္ေနရလို႔မဟုတ္ဘဲ ကိုယ့္သေဘာနဲ႕ကိုယ္ DNA စစ္ခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ မစစ္ခင္ DNA စစ္ေဆးျခင္းေၾကာင့္ ရလာမယ့္ ေကာင္းက်ိဳး ဆိုးျပစ္ေတြ  အားလံုးကို သိရွိျပီး သေဘာတူေၾကာင့္လက္မွတ္ေရးထုိးဖို႕ေတာ့လိုပါလိမ့္မယ္။

DNA စစ္ေဆးခ်က္လုပ္ေဆာင္ေတာ့မယ္ဆိုရင္ ဘယ္အဆင့္ေတြက အေရးၾကီးလဲ။

Ideneifying – အခင္းျဖစ္ပြားတဲ့ေနရာကေန DNA ရႏုိင္မယ့္ အရာေတြကို ရွာမယ္
Collecting – ရႏုိင္သမွ် သက္ေသေတြကို စုေဆာင္းမယ္
Transporting – စုေဆာင္းထားတဲ့ သက္ေသေတြကိုိ သက္ဆုိင္ရာေနရာေရာက္ေအာင္ စနစ္တက်သယ္သြားမယ္
Storing – ရရွိလာတဲ့ DNA သက္ေသေတြကို စနစ္တက် သိမ္းဆည္းထားမယ္။ စတာေတြက အေရးၾကီးတဲ့ အဆင့္ေတြပါ။
ဒီအထဲမွာမွ အေရးအၾကီးဆံုးကေတာ့ Collecting စုေဆာင္းတဲ့ အဆင့္ျဖစ္ပါတယ္။

ဘာ့ေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ သက္ေသေတြကို မစုေဆာင္းႏုိင္ရင္ အျဖစ္မွန္ေပၚမွာ မဟုတ္သလို စုေဆာင္းတဲ့ အခ်ိန္မွာလည္း စနစ္တက် မစုေဆာင္းခဲ့ရင္ သက္ေသေတြ ပ်က္စီးသြားႏုိင္တာေၾကာင့္ပါ။ အထူးသျဖင့္ မႈခင္းျဖစ္ပြားခဲ့တယ္ဆိုရင္ ခံလိုက္ရတဲ့ တရားလို အေနနဲ႔ မႈခင္းျဖစ္ျပီးျပီးခ်င္း အက်ီၤလဲလိုက္တာ၊ ေရခ်ိဳးလိုက္တာ ၊ ေရေဆးလိုက္တာမ်ိဳးေတြ လံုးဝမလုပ္သင့္ပါဘူး။  စုေဆာင္းတဲ့ မႈခင္းအရာရွိ အေနနဲ႔လည္း DNA ေတြ ေရာေထြးမသြားေစဖို႔ လက္အိတ္နဲ႔ စနစ္တက်ကိုင္ျပီး တစ္ခုခ်င္း ေသခ်ာ ခြဲသိမ္းထားတာမ်ိဳးလုပ္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္လိုေနရာေတြကေန DNA စစ္ေဆးျခင္းလုပ္ေဆာင္လို႕ရလဲ ။

ခႏၶာကိုယ္ကေနထြက္တဲ့အရည္တုိင္းလိုလိုမွာ DNA စစ္ေဆးလို႔ရပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့

တရားလိုရဲ႕ ကိုယ္ခႏၶာဆီမွာ က်န္ေနႏုိင္ခဲ့တဲ့ တရားခံရဲ႕ သုတ္ရည္၊ တံေတြး၊ ေသြး
တရားလိုရဲ႕ လက္သည္းထဲမွ တရားခံရဲ႕ အသားစေတြ
တရားလိုရဲ႕ အက်ီေပၚမွာကပ္က်န္ႏုိင္ခဲ့တဲ့ ဆံပင္
တရားလိုရဲ႕ မိန္းမကိုယ္၊ စအိုဝ၊ ပါးစပ္ စတာေတြ အားလံုးက DNA စစ္ေဆးလို႕ရႏုိင္တဲ့ ေနရာေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

DNA တစ္ခါ စစ္ေဆးရင္ ဘယ္ေလာက္ၾကာတတ္လဲ ။

DNA စစ္ေဆးျခင္း တစ္ခါလုပ္ရင္ ၃ ရက္ေလာက္အထိၾကာတတ္ျပီး မႈခင္းျဖစ္ပြားတဲ့ေနရာကေန စစ္ေဆးခ်က္အေျဖထြက္တဲ့ အထိဆိုရင္ တစ္ခါတစ္ရံ ၁၄ ရက္ေလာက္အထိၾကာသြားတတ္ပါတယ္။ အဲဒီ အခ်ိန္ေလာက္ဆိုရင္ တရားခံျဖစ္သူက ထြက္္ေျပးလြတ္ေျမာက္ႏုိင္သြားတဲ့အတြက္ ခုေနာက္ပုိင္း DNA ကို ၂ နာရီအတြင္းအျပီးသတ္စစ္ေဆးလို႕ရမယ့္ နည္းေတြ စမ္းသပ္လ်က္ရွိပါတယ္။

DNA စစ္ေဆးျပီး အမႈေတြကို ဘယ္လိုေဖာ္ထုတ္ၾကလဲ။

အမႈ ေဖာ္ထုတ္တဲ့ေနရာမွာ အသံုးမ်ားတဲ့ DNA စစ္ေဆးျခင္းက polymerase chain reaction (PCR) စစ္ေဆးနည္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ စုေဆာင္းရလာတဲ့ သက္ေသပစၥည္းေတြကို PCR နည္းနဲ႔ DNA စစ္ေဆးျခင္းအားျဖင့္ သန္းနဲ႔ခ်ီထြက္လာျပီး ထြက္လာတဲ့ DNA Copy ေတြကို သံသယရွိသူရဲ႕ DNA နဲ႔ ျပန္ျပီးတုိက္စစ္တာပါ။

DNA စစ္ေဆးျခငး္က ဘယ္ေလာက္ တိက်တဲ့အေျဖကို ေပးသလဲ၊

စုေဆာင္းရလာတဲ့DNA က အရည္အေသြးပိုင္းထိခိုက္ထားတာလည္း မရွိဘူး၊ လံုေလာက္တဲ့ ပမာဏလည္းျဖစ္မယ္ဆုိ္ရင္ DNA က ထုတ္ေပးတဲ့ မႈခင္းအေျဖက ၉၉.၉ ရာခိုင္ႏႈန္းတိက် မွန္ကန္မႈ ရွိပါတယ္။

DNA အေျဖကို လွည့္စားလုိ႕ရလား။

DNA စစ္ေဆးတယ္ဆုိတာ စုေဆာငး္ရလာတဲ့ သက္ေသေတြကိုပဲ စစ္ေဆးရတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ရလာတဲ့ သက္ေသကို အစားထိုးလိုက္တာမ်ိဳးဆိုရင္ေတာ့၊ လဲလိုက္တာမ်ိဳးဆိုရင္ေတာ့ စစ္ေဆးခ်က္ထြက္လာတဲ့အေျဖက တကယ္အျဖစ္မွန္နဲ႔ ကြဲလြဲမႈေလးေတြ ရိွေနပါလိမ့္မယ္။ ခုလို သက္သပစၥည္းေတြကို လဲလိုက္တာမ်ိဳး၊ ဖ်က္ဆီးလိုက္တာမ်ိဳးေတြ မရွိခဲ့ဘူးဆိုရင္ ေသခ်ာစုဆာင္း သိမ္းဆည္းထားမယ္ဆိုရင္ DNA က တရားခံကို  အတိအက်ေဖာ္ထုတ္ေပးႏုိင္မယ့္ အမွန္တရားဘက္ေတာ္သား တစ္ေယာက္ပါ ။ ။

မူလေရးသားတင္ဆက္သည့္ စာမ်က္ႏွာ - Hello ဆရာ၀န္​