သူ့အကြောင်းကို မပြောခင်မှာ သူ့နာမည်နဲ့ အရင် စရအောင်ပါ။
ဒီလူက အင်မတန် နာမည် များတဲ့လူပါ။ မွေးစာရင်းထဲက နာမည်က ‘ဟိုဝမ်ကွတ်’၊ စီးပွားရေးလောကမှာတော့ ‘ဂေါ်ဝင်ကွေ့’၊ အင်္ဂလိပ်လိုကျတော့ ‘မိုင်းလ်စ်ကွတ်’ ဒါမှမဟုတ် ‘မိုင်းလ်စ်ဂေါ်’၊ သူ့ရဲ့ ရင်းနှီးတဲ့အသိုင်းအဝိုင်းထဲမှာကျတော့ ‘အစ်ကိုကြီး နံပါတ် ၇’ လို့ ခေါ်ကြပါတယ်။ သူ့ရဲ့ တကယ့်နာမည်အရင်း၊ အသက်၊ မွေးနေ့ စတဲ့ အခြေခံအချက်အလက်တွေကို ဘယ်သူမှ အတိအကျ မသိရပါဘူး။ ဒီဆောင်းပါးထဲမှာတော့ သူ့ကို မိုင်းလ််စ်ဂေါ လို့ ခေါ်ပါမယ်။
သူ့ကို မွေးတဲ့ ခုနှစ်က နှစ်မျိုး ဖြစ်နေပါတယ်။ ၁၉၇၀ လို့လည်း ပြောကြသလို ၁၉၆၈ လို့လည်း ဆိုတယ်။ ဆိုတော့ ခုချိန်မှာ သူက ၅၆/၅၇ လောက်တော့ ရှိပါပြီ။ ဒီလိုဖြစ်အောင် တမင်သက်သက်ကိုပဲ အချက်အလက် တိတိကျကျ ရှာမရအောင် နေထိုင်ခဲ့သူပါ။
မိုင်းလ်စ်ဂေါက သတ္တုတွင်းမြို့လေးတစ်မြို့မှာ ဆင်းရဲတဲ့ မိသားစုက မွေးဖွားခဲ့တယ်လို့ သိရတယ်။ ညီအစ်ကို မောင်နှမတွေ များတယ်။ ၁၉၉၀၊ ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွေ ဆိုတာ တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ စီးပွားရေးတံခါးစဖွင့်ချိန်ပါ။ အဲ့ဒီအချိန် သူက ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းလေးတစ်ခု စလုပ်ခဲ့တယ်။
အဲဒီနောက်မှာတော့ ဖြည်းဖြည်းချင်း အိမ်ခြံမြေလုပ်ငန်းထဲကို သူ ခြေစုံပစ်ဝင်ခဲ့ပါတယ်။ အဲ့ဒီတုန်းက တရုတ် အိမ်ခြံမြေလုပ်ငန်းဆိုတာ နိုင်ငံရဲ့ ဘီလျံနာအသစ်တွေကို မွေးထုတ်ပေးနေတဲ့ နေရာဆိုလည်း မမှားပါဘူး။
အသက်နှစ်ဆယ်ကျော်အရွယ်မှာတင် ဟဲနန်ပြည်နယ် ကျန်းကျိုးမြို့မှာ ပထမဆုံး အထပ်မြင့်အဆောက်အအုံကို တည်ဆောက်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီကနေတစ်ဆင့် ပေကျင်းမြို့အထိ ခြေဆန့်ခဲ့ပါတယ်။ ပေကျင်းမှာတော့ သူ့ကို နာမည်ကျော်သွားစေခဲ့တဲ့ စီမံကိန်းကြီးကို လုပ်ကိုင်ခဲ့ပါတယ် — အဲဒါကတော့ အိုလံပစ်ပန်းခြံဘေးမှာ နဂါးပုံသဏ္ဍာန် အမိုးပါတဲ့ မိုးမျှော်တိုက်တန်းကြီးကို ဆောက်ခဲ့တာပါ။ ပန်ဂူပလာဇာပါပဲ။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှာ ခန့်မှန်းခြေ ဒေါ်လာ ၂.၅ ဘီလီယံအထိ အသားတင်ပိုင်ဆိုင်နေပါပြီ။ တနည်းပြောရရင် တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ အချမ်းသာဆုံးပုဂ္ဂိုလ်တွေထဲက တစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ တရုတ်နိုင်ငံမှာ ဘီလျံနာ တယောက်လွယ်လွယ် မဖြစ်နိုင်ပါ။ အကြီးစား ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းတိုင်းဟာ မြေယာ၊ ပါမစ်နဲ့ ဘဏ္ဍာရေး ဆိုင်ရာတွေကို ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ အစိုးရအရာရှိကြီးတွေဆီကတစ်ဆင့် ဖြတ်သန်းရပါတယ်။ အဲဒီလုပ်ငန်းတွေကို ရဖို့အတွက် အိမ်ခြံမြေလုပ်ငန်းရှင်တစ်ယောက်အနေနဲ့ အာဏာပိုင်တွေနဲ့ မဖြစ်မနေကို ပတ်သက်ရမှာပါ။
ပန်ဂူပလာဇာ ဆောက်တော့ မြေနေရာကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပေကျင်းဒုတိယမြို့တော်ဝန်က သူ့ကို တားမြစ်ပိတ်ပင်တာတွေ ရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုတယ်။ အဲ့ဒီချိန်မှာ မိုင်းလ်စ်ဂေါက အဲဒီအရာရှိနဲ့ သူ့ရဲ့နောက်မြီးဆွဲအမျိုးသမီးတို့ရဲ့ လိင်ကိစ္စ ရုပ်သံဖိုင်ကို အာဏာပိုင်တွေဆီ ပေးပြီး တဖက်လှည့်နဲ့အကျပ်ကိုင်ခဲ့ပါတယ်။ နောက်တော့ ဒုမြို့တော်ဝန်လည်း အဲ့ဒီစီမံကိန်းကို ခွင့်ပြုခဲ့ရပါတယ်။
ဘေဂျင်းအစိုးရနဲ့ မိုင်းလ်စ်ဂေါကြားမှာ ငွေကြးအရှုပ်အရှင်းတွေ အများကြီး ဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ တရုတ်သတင်းဌာနတွေက ရေးပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မိုင်းလ်စ်ဂေါကတော့ ငြင်းပါတယ်။ တရုတ်အစိုးရဆီက ငွေ တစ်ယွမ်တောင် မချေးခဲ့သလို သူ့ကို ပြန်အကျပ်ကိုင်လို့ရမဲ့ ကိစ္စတခုကိုမှ လက်ခံခဲ့တာမျိုး မရှိဘူးလို့ နောက်ပိုင်း အင်တာဗျူးတွေမှာ ဖြေခဲ့တယ်။
ဒါပေမဲ့ အစိုးရထဲက အကာကွယ်တခုခု မရှိဘဲ တရုတ်ဘီလျံနာတယောက်က လွယ်လွယ်ကူကူ ဘယ်ရှင်သန်နိုင်မလဲ။ CIA နဲ့ FBI ကိုပေါင်းထားတဲ့ ပုံစံမျိုးနဲ့ တရုတ်မှာ ဝန်ကြီးဌာနတခု ရှိပါတယ်။ အမျိုးသားလုံခြုံရေးဝန်ကြီးဌာနပါ။ မိုင်းလ်စ်ဂေါက ဒီဝန်ကြီးဌာနက ဒုဝန်ကြီး မာကျန့် နဲ့ တိုက်ရိုက်အချိတ်အဆက်ရှိသူဖြစ်ပါတယ်။ မာကျန့်ဟာ ဒု ထောက်လှမ်းရေးချုပ်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။
နောက်ပိုင်းမှာ တရုတ်အစိုးရပိုင် မီဒီယာတွေက မာကျန့်ဟာ မိုင်းလ်စ်ဂေါ ရဲ့စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေအတွက် ကာကွယ်ပေးခဲ့တယ်လို့ ရေးကြပါတယ်။ ရှီကျင့်ဖျင်တက်လာပြီး အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးလှိုင်း ကြမ်းလာချိန်မှာ မာကျန့်လည်း ပါသွားခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၁၅ ဇန်နဝါရီမှာ မာကျန့် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပါတယ်။ ၂၀၁၈ မှာ တသက်တကျွန်း ထောင်ဒဏ်ချမှတ်ခံရတယ်။
ဒါပေမဲ့ မိုင်းလ်ဂေါကတော့ ၂၀၁၄ ခုနှစ်ကတည်းက တရုတ်နိုင်ငံက ထွက်ပြေးသွားခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ မာကျန့်ကို ဖမ်းမှာကို ကြိုသိလို့ ပြေးတာလား၊ တခြား ဘယ်လိုပြဿနာတွေ ရှိသေးလဲ၊ ဘယ်သူမှ အတိအကျ မသိရပါဘူး။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှာ တရုတ်အစိုးရရဲ့ တောင်းဆိုချက်အရ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာရဲတပ်ဖွဲ့ အင်တာပိုလ် က ဂေါ်ကို ဝရမ်း (Red Notice) ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်— လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှု၊ ပြန်ပေးဆွဲမှု၊ မုဒိမ်းမှု စတဲ့ ပြစ်ချက်တွေနဲ့ပါ။
တကယ်တော့ မိုင်းလ်စ် ဂေါ်က နယူးယောက်မြို့ကို ရောက်နေခဲ့တာပါ။ တရုတ်မှာတုန်းကလို အိမ်ခြံမြေသူဌေးကြီးတစ်ဦးအနေနဲ့ မဟုတ်တော့ပါဘူး။ အဲ့ဒီမှာ ဖွင့်ချသူ (Whistleblower) တစ်ဦးအနေနဲ့ နာမည်ကြီးလာပါတယ်။
သူက တရုတ် ကွန်မြူနစ်ပါတီရဲ့ ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ပတ်သက်တဲ့ အချက်အလက်တွေကို ဆိုရှယ်မီဒီယာမှာ တောက်လျှောက် ပို့စ်တွေ တင်ခဲ့ပါတယ်။ သူ့ပြောဆိုချက်တွေက လူကြားထဲ မြန်မြန်ဆန်ဆန်ပဲ ပျံ့နှံ့ခဲ့ပါတယ်။
သူပြောဖူးတဲ့အထဲ ရှီကျင့်ဖျင်ရဲ့ အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးလှုပ်ရှားမှုကို ဦးဆောင်တဲ့ လူတိုင်းကြောက်ရတဲ့ ဝမ်ကျီချန်း အကြောင်းလည်း ပါပါတယ်။ မိုင်းဂေါ်ပြောတာက ဝမ်ကျီချန်းဟာ လျှို့ဝှက်စည်းစိမ်ဥစ္စာတွေနဲ့ လျှို့ဝှက်အပျော်အပါးကိစ္စတွေ ရှိနေပါတယ်လို့ စွပ်စွဲခဲ့ပါတယ်။
သူ့ရဲ့ပြောကြားချက်တချို့က ဖြစ်နိုင်ခြေရှိတဲ့ပုံပေါ်ပေမဲ့ အများစုကိုတော့ ဘယ်တော့မှ အတည်မပြုနိုင်ခဲ့ပါဘူး။ တချို့ဆိုရင် စိတ်ကူးယာဉ်ဆန်ဆန် လျှောက်ရေးထားတာတွေလို့တောင် ဝေဖန်ကြပါတယ်။ သူပြောဖူးတဲ့ အင်မတန် အငြင်းပွားစရာကောင်းတဲ့ ကိစ္စတခုရှိပါတယ်။ အဲ့ဒါက တရုတ်အရာရှိတွေဟာ ကိုယ်ခန္ဓာအစိတ်အပိုင်းတွေ ခိုးယူရောင်းချတဲ့ လျှို့ဝှက်ကိစ္စတခုကို ဖုံးကွယ်ဖို့အတွက် မလေးရှားလေကြောင်းလိုင်း MH 370 ကို ပစ်ချခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ ပြောခဲ့တာပါ။
သူ့ပြောဆိုချက်တွေကို လူအတော်များများ ယုံခဲ့ကြပါတယ်။ တရုတ်ကလာတယ်၊ ဘီလျံနာလည်း ဖြစ်ခဲ့တယ်ဆိုတော့ သတင်းထောက်တွေကလည်း သူစွတ်စွဲတာတွေကို လိုက်ပြီး အတည်ပြုဖို့ ကြိုးပမ်းခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဘာကိုမှ တိတိကျကျ ရေရေရာရာ အတည်မပြုနိုင်ခဲ့ကြပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ထုံးစံအတိုင်း ဆိုရှယ်မီဒီယာမှာ အသံကျယ်တော့ သူ့ကို လူတွေ ပိုစိတ်ဝင်စားလာခဲ့ကြပါတယ်။ ဖော်လိုဝါတွေ အများကြီး ရလာခဲ့ကြပါတယ်။
နောက်ပိုင်းမှတော့ သူ့ကို နောက်တဆင့်တက်စေမဲ့ လူတယောက်နဲ့ တွေ့ခဲ့ပါတယ်။ စတိဗ်ဘန်နွန် ပါပဲ။ ဒီလူက တခြားလူ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒေါ်နယ်ထရမ့် ပထမသက်တမ်းတုန်းက သမ္မတရဲ့ အကြီးတန်းအကြံပေးလည်းဖြစ်၊ အိမ်ဖြူတော် မဟာဗျူဟာမှူးလည်း ဖြစ်ခဲ့သူပါ။
စတိဗ်ဘန်နွန်နဲ့ မိုင်းစ်ဂေါတို့ ပေါင်းပြီး G Media၊ GTV စတဲ့ မီဒီယာလုပ်ငန်းတွေနဲ့ နိုင်ငံရေးလောကကို စပြီး ခြေချဖို့ ကြိုးပမ်းခဲ့ကြပါတယ်။ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဇွန်လမှာတော့ သူ့ဇိမ်ခံလျှပ်ပြေးယဉ်ပေါ်ကနေ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီနေရာမှာ အစားထိုးမဲ့ ‘တရုတ်ပြည်ထောင်စုသစ်’ တည်ထောင်လိုက်ပြီလို့ မိုင်းလ်စ်ဂေါ်က ကြေညာခဲ့ပါတယ်။
အဲ့ဒီကနေ တရုတ်ပြည်ထောင်စုသစ်အတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုလုပ်ကြဖို့ ခေါ်ယူခဲ့ပါတော့တယ်။
သူတို့နှစ်ယောက်ရဲ့ ပတ်သက်မှုက ဘယ်လောက်ထိ ရှိသလဲဆိုရင် ၂၀၂၀ တုန်းက ဖက်ဒရယ်အေးဂျင့်တွေက လိမ်လည်မှုအမှုတစ်ခုနဲ့ ထရမ့်အကြံပေးဟောင်း စတိဗ် ဘန်နွန်ကို ဖမ်းဖို့ လာတဲ့အခါ၊ မိုင်းလ်စ်ဂေါရဲ့ ဇိမ်ခံရွက်လှေပေါ်မှာ အတူတွေ့ခဲ့တာပါ။
မိုင်းလ်စ်ဂေါရဲ့ တရုတ်ဆန့်ကျင်ရေး သတင်းတွေရေးသားဖြန့်ဝေတဲ့ အဲ့ဒီမီဒီယာယန္တရားကြီးဟာ တခြား သတင်းမှားတွေကိုလည်း အများကြီး ဖြန့်ဝေခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၂၁ တုန်းက ယုံကြည်ရတဲ့ မီဒီယာကြီးတွေက မိုင်းလ်စ်ဂေါရဲ့ သတင်းဌာနတွေက သတင်းအမှားတွေကို ဘယ်လို ဖြန့်ဝေနေသလဲဆိုတာကို ဖော်ထုတ်ခဲ့ကြပါတယ်။ ကိုဗစ် ကာကွယ်ဆေးတွေအကြောင်း သတင်းမှားတွေ၊ အမေရိကန်ရွေးကောက်ပွဲ မမှန်မကန်လုပ်မှုတွေနဲ့ ကျူအေနွန် (QAnon) ကိစ္စတွေနဲ့ ဆက်နွှယ်နေတဲ့ ပြောဆိုချက်တွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ နောက်ကွယ်မှာ လက်မည်းကြီးရှိနေတယ်ဆိုတဲ့ Conspiracy Theory တွေများပါတယ်။
မီဒီယာတွေတင် မကဘဲ အကောင့်တုတွေ Page အတုတွေလည်း အများကြီးနဲ့ လုပ်ခဲ့တာပါ။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်မှာ စင်ကာပူနိုင်ငံက မိုင်းလ်စ်ဂေါ်ရဲ့ကွန်ရက်နဲ့ ဆက်နွှယ်နေတဲ့ အကောင့်ပေါင်း တစ်ရာနီးပါးကို ပိတ်ဆို့ဖို့ လူမှုကွန်ရက်ပလက်ဖောင်းတွေကို အမိန့်ထုတ်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအကောင့်တွေဟာ စင်ကာပူနိုင်ငံအပေါ် မှားယွင်းတဲ့ သတင်းအချက်အလက် ဖြန့်ဝေနေတယ်လို့ စင်ကာပူအစိုးရက ပြောခဲ့ပါတယ်။
ဒါက ဂေါ်က လုပ်တဲ့ သတင်းမှားဖြန့်ချိရေးကွန်ရက်ကြီးပါ။ တဖက်မှာလည်း သူ့ကို အဲ့ဒီပုံစံအတိုင်း တရုတ်အစိုးရက လုပ်နေခဲ့တာပါပဲ။
တရုတ်အစိုးရနဲ့ ဆက်နွှယ်နေတဲ့ ဆိုရှယ်မီဒီယာ အကောင့်တွေကို လေ့လာခဲ့ကြတဲ့ သုတေသီတွေရဲ့ အဆိုအရ တရုတ်ရဲ့ ဒီ သတင်းမှားဖြန့်ချိရေး ကွန်ရက်တွေဟာ မိုင်းလ်စ်ဂေါ်ကို ပိုပြီး အပြင်းအထန် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဟောင်ကောင် ဆန္ဒပြသူတွေထက်တောင်မှ သူ့ကို ပိုပြီး ဦးတည်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြတယ်လို့ ဆိုတယ်။ သူ့ကို ဦးတည်ပြီး ရေးသားခဲ့တဲ့ ပို့စ်ပေါင်း သောင်းနဲ့ချီ ရှိခဲ့ပါတယ်။
မိုင်းလ်ဂေါ်က တရုတ်အစိုးရကို ဒီလောက်ထိ ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်နေပေမဲ့လည်း ပြည်ပရောက် တရုတ် အတိုက်အခံအသိုင်းအဝိုင်းမှာတော့ သူ့ကြောင့် နှစ်ပိုင်းကွဲနေခဲ့ပါတယ်။
နယူးယောက်မြို့မှာ တစ်ရက်တည်း ဒီမိုကရေစီလိုလားသူ တရုတ်တွေရဲ့ လူစုလူဝေးပွဲ နှစ်ခုကို သတ်သတ်စီ ကျင်းပခဲ့ကြပါတယ်။ တဖွဲ့က သူ့ကို ထောက်ခံအားပေးတဲ့အဖွဲ့ဖြစ်ပြီး နောက်တဖွဲ့ကတော့ သူ့ကို သတိထားကြဖို့ သတိပေးတဲ့အဖွဲ့ပါ။
ဒုတိယအုပ်စုက နောက်ပိုင်းမှာ ပိုအားကောင်းလာခဲ့ပါတယ်။ အဲ့ဒါကတော့ ရှီကျင့်ဖျင်ရဲ့ ပိုက်စိပ်တိုက် ဖမ်းဆီးမှုတွေထဲကနေ အလွယ်တကူ လွတ်မြောက်လာခဲ့တယ်။ ပြီးတော့ မိုင်းလ်စ်ဂေါရဲ့ ရန်သူတွေက ရှီကျင့်ဖျင်ရဲ့ ရန်သူတွေနဲ့ပဲ အမြဲတမ်း ထပ်တူကျနေတယ်ဆိုတာပဲ။ ဒါကြောင့်မို့ ဒီလူဟာ တရုတ် အစိုးရအတွက် အလုပ်လုပ်ပေးနေတာလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ ပြောဆိုချက်တွေပါပဲ။
ဆက်ပြီး စဉ်းစားစရာရှိတာက ဒါဆိုရင် ဒီလူချမ်းသာနေတာ ဘယ်ကငွေတွေနဲ့ ချမ်းသာနေတာလဲဆိုတာပါပဲ။
ဒီလောက်အသံကျယ်တဲ့ လူကို FBI က ဒီအတိုင်းတော့ မထားပါဘူး။ သူ့အကြောင်း ပြောဆိုမှုတွေ တစနဲ့တစ အသံတွေ ပိုထွက်လာပါတယ်။ အဲ့ဒီနောက်မှာတော့ မိုင်းလ်စ် ဂေါကို တရားစွဲဖို့အတွက် တရားလိုပြရှေ့နေတွေက ‘G Enterprise’ လို့ နာမည်ပေးထားတဲ့ လုပ်ငန်းစုအကြောင်းကို တရားရုံးမှာ ဖော်ထုတ် တင်ပြလာခဲ့ပါတယ်။
G Enterprise ဆိုတာကတော့ မိုင်းလ်စ်ဂေါ တယောက် နှစ်ပေါင်းများစွာ စည်းရုံးလာခဲ့တဲ့ နောက်လိုက်ပရိသတ်တွေအပေါ် မှီခိုအမြတ်ထုတ်နေတဲ့ ကုမ္ပဏီတွေနဲ့ စီမံကိန်းတွေရဲ့ ကွန်ရက်ကြီးပါပဲ။
မိုင်းလ်စ်ဂေါက အဲဒီနောက်လိုက်တွေ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံတဲ့ငွေတွေဟာ ကွန်မြူနစ်ပါတီကို ဖြိုချဖို့အတွက် အသုံးပြုမယ်လို့ ပြောထားခဲ့တာပါ။ ဒါပေမဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးမှူးတွေကတော့ ဒါဟာ နောကြေနေပြီဖြစ်တဲ့ လိမ်လည်မှုပုံစံတစ်ခုသာ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ ၅,၅၀၀ ကျော်ဆီကနေ ဒေါ်လာ ၄၅၂ သန်းလောက် သိမ်းသွင်းခဲ့တဲ့ GTV အထူးရှယ်ယာထုတ်ရောင်းတဲ့ အစီအစဉ်၊ ဒေါ်လာ သန်း ၂၅၀ ကျော် ရခဲ့တဲ့ ‘သီးသန့်အဖွဲ့ဝင်' အစီအစဉ်ဖြစ်တဲ့ G-CLUBS၊ ပြီးတော့ ဒေါ်လာ သန်း ၂၆၀ ကျော် ထပ်ရခဲ့တဲ့ ခရစ်ပတိုငွေကြေးလဲလှယ်မှု စီမံကိန်း အများကြီးပါပဲ။
သူ့ကို ယုံကြည်သူတွေကိုတော့ လွတ်လပ်တဲ့ တရုတ်နိုင်ငံတော်သစ်ရဲ့ အနာဂတ်မှာ ပါဝင်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံကြတာလို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ လူအများစုကတော့ သူတို့ဟာ ရှယ်ယာတွေအပြင် အဲ့ဒီကနေ အမြတ်တောင် ရလာမယ်လို့ ယုံကြည်ခဲ့ကြတာပါ။ ဒါပေမဲ့ တရားလိုပြရှေ့နေတွေကတော့ အဲဒီငွေတွေဟာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေကို ပြောထားတဲ့နေရာတွေဆီ မရောက်ခဲ့ဘူးလို့ ဆိုကြပါတယ်။ ဒါဆို ဒီငွေတွေ ဘယ်လောက်သွားလဲ။
ဘယ်လောက်သွားလဲဆိုရင် စတုရန်းပေ ငါးသောင်းခန့် ကျယ်ဝန်းတဲ့ စံအိမ်ကြီးတစ်လုံး၊ ဒေါ်လာ ၃.၅ သန်းတန် ဖာရာရီ (Ferrari) ပြိုင်ကားတစ်စီး၊ ဒေါ်လာ ၃၇ သန်းတန် ဇိမ်ခံလှေတစ်စင်းနဲ့ တစ်ကိုယ်စာကို ဒေါ်လာ ၃ သောင်း ၆ ထောင်စီ တန်ဖိုးရှိတဲ့ မွေ့ရာနှစ်ခုတို့ဆီ ရောက်သွားပါတယ်။ ပြောရရင်တော့ ကွန်မြူနစ်ပါတီကို ဖြိုခွဲဖို့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေခေါ်ပြီး အဲ့ဒီကရတဲ့ငွေတွေကို ကိုယ်ကျိုးအတွက် သုံးနေခဲ့တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လမှာတော့ မိုင်းလ်စ်ဂေါ တည်ဆောက်လာခဲ့တဲ့ ပုံရိပ်ကြီး ပြိုလဲဖို့ စပြီး အကြောင်းဖန်လာပါတော့တယ်။ ဖက်ဒရယ်အေးဂျင့်တွေက မိုင်းလ်စ်ဂေါ်ကို ကြေးနန်းဆက်သွယ်ရေး လိမ်လည်မှု၊ ငွေကြေးသက်သေခံလက်မှတ် လိမ်လည်မှု၊ ငွေညှစ်မှု၊ ငွေကြေးခဝပ်ချမှု အပါအဝင် စွဲချက်ပေါင်း ၁၂ ခုနဲ့ နယူးယောက်မြို့မှာ ဖမ်းဆီးခဲ့ပါတယ်။
မိုင်းလ်စ်ဂေါ တရားခွင်က ခုနစ်ပတ် ကြာခဲ့ပါတယ်။ သူ့ရှေ့နေတွေကတော့ မိုင်းလ်စ်ဂေါ သုံးဖြုန်းဇိမ်ခံတဲ့ လူနေမှုပုံစံကို ဝန်ခံပါတယ်။ အဲဒီလို သုံးဖြုန်းပြတာဟာ ကွန်မြူနစ်ပါတီကို နာကျည်းအောင် လုပ်ပြတဲ့နည်းလမ်း ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
တရားလိုပြရှေ့နေတွေဘက်ကလည်း တရုတ်အစိုးရက ဂေါ်ကို ပစ်မှတ်ထားခဲ့တယ်ဆိုတဲ့အချက်ကို သဘောတူကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီအချက်က ငွေတွေလိမ်ယူခဲ့တာ ရှိ၊ မရှိ ဆိုတာကိုတော့ ပြောင်းလဲပစ်နိုင်မှာမဟုတ်ဘူးလို့ ဂျူရီအဖွဲ့ကို ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်နေ့မှာတော့ ဂျူရီအဖွဲ့က စီရင်ချက်တချို့ ချမှတ်ခဲ့ပါတယ်။ မိုင်းလ်ဂေါဟာ ငွေညှစ်မှု၊ လိမ်လည်မှုနဲ့ ငွေကြေးခဝပ်ချမှု အပါအဝင် စွဲချက် ၉ ခုမှာ ပြစ်မှုထင်ရှားတယ်လို့ အမိန့်ချပါတယ်။ စွဲချက်အားလုံးတော့ မဟုတ်ပါဘူး။
ပြီးတော့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာ တရားရုံးက မိုင်းလ်စ်ဂေါ် ရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေထဲက ဒေါ်လာ ၁ ဒသမ ၃ ဘီလီယံလောက်ကို နိုင်ငံပိုင် သိမ်းဆည်းဖို့ စီရင်ချက်ချမှတ်ခဲ့ပါတယ်။
သူ့ကို ဘရွတ်ကလင်းက ထောင်တခုထဲ အချုပ်ကျပြီး နောက်ဆုံးပြစ်ဒဏ်ချမဲ့ရက်ကို စောင့်နေခဲ့ပါတယ်။ သူ့ကို ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်မယ့်ရက်ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းမှာ ပထမဆုံး သတ်မှတ်ခဲ့ပေမဲ့ ရက်ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီနောက်မှာ သူ့ ရှေ့နေအဖွဲ့ကို အစားထိုးဖို့ ကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီး အခြေအတင် အကြာကြီးအငြင်းပွားခဲ့ကြလို့ နောက်ထပ်တစ်ကြိမ် ရက်ထပ်ရွှေ့ခဲ့ရပြန်ပါတယ်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၂၆ ခုနှစ်ကို ရောက်တဲ့အထိ တောက်လျှောက်ရက်ရွှေ့နေခဲ့တာပါ။
ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန် ၂၉ ရက်နေ့မှာတော့ သူ့ကို ထောင်ဒဏ် နှစ် ၃၀ အမိန့်ချခဲ့ပါတယ်။ ဒီကြားထဲမှာ သူ့ကို သက်ညှာပေးဖို့ ရေးသားထားတဲ့ အသနားခံစာပေါင်း တထောင်ကျော်လောက် ရောက်လာခဲ့တယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။
မိုင်းလ်ဂေါနဲ့ ပတ်သက်ပြီး နောက်ထပ် စဉ်းစားစရာတချက်က ထောင်ကလွတ်ပြီးရင် ဘာဆက်ဖြစ်မလဲဆိုတဲ့ အချက်ပါပဲ။ သူထောင်ကလွတ်လာရင် အနည်းဆုံး အသက် ၇၀ ကျော် ၈၀ ဝန်းကျင်လောက် ရှိနေမှာပါ။ တရုတ်နိုင်ငံက သူ့ကို အခုထိ အလိုရှိနေဆဲပါပဲ။ အမေရိကန်က သူ့ကို တရုတ်နိုင်ငံဆီ ပြန်ပို့ကောင်း ပို့နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ ယူဆချက်လည်း ရှိပါတယ်။
မိုင်းလ်ဂေါဟာ တရုတ်အစိုးရကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ပြောဆိုခဲ့တာက အမှန်ပါပဲ။ ဒါကြောင့်လည်း တရုတ်က အသေရရ အရှင်ရရ လိုချင်နေတာပါ။ အဲ့ဒီအချက်ကို အသုံးချပြီး လူတွေအများကြီးဆီမှာ ဒေါ်လာ ဘီလျံချီ လိမ်လည်ခဲ့တာလည်း အမှန်ပါပဲ။
လူတယောက်ဟာ အမှန်တရား ဘက်တော်သားလို့ ဘယ်လောက်ပဲ ပြောနေပါစေ၊ လူပေါင်းများစွာကို လိမ်လည်လှည့်ဖျားပြီး ကိုယ်ကျိုးစီးပွားအတွက် အသုံးချခဲ့သူဖြစ်ရင် သူ့သမိုင်း မလှနိုင်ဘူးဆိုတာပါပဲ။
●
မြတ်ကျော်သူ
-------------------------------
ကိုးကားစာရင်း -
၁။ "The Mystery of the Exiled Billionaire Whistle-Blower," The New York Times Magazine
၂။ DOJ / SDNY — Ho Wan Kwok a/k/a "Miles Guo" Arrested (Mar 15, 2023)
၃။ DOJ / SDNY — Statement of U.S. Attorney on the Conviction of Miles Guo
Inner City Press — SDNY live coverage (the $1.3B judgment / sentencing-scheduling filing)
၄။ Courthouse News, "Chinese dissident Guo Wengui guilty of racketeering, fraud in $1 billion scheme" (Jul 16, 2024):
၅။ SCOTUSblog (Apr 6, 2026)
၆။ Axios, "Bannon quietly making moves toward 2028 run" (Jan 10, 2026)
၇။ CPAC 2026 speaker announcement
၈။ Britannica, "Steve Bannon"
