ျမန္​မာ​နုိင္​ငံ​ရဲ႕ ART ေဆး ​တိုက္​ေကြ်း ကု​သ​မႈ ​စံ​နႈန္း​သတ္​မွတ္​ခ်က္ ​ျပင္​ဆင္​ေရး​ဆြဲ

ခုခံအား က်ဆင္းမႈ ေရာဂါအတြက္ ေအအာဗီြေဆး အသုံးျပဳနည္း

  

ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါဟာ ကမၻာေပၚမွာ ၁၉၈၁ ခုႏွစ္က စတင္ ေပၚေပါက္ခဲ့ရာ ၃၂ ႏွစ္ရွိၿပီျဖစ္တယ္။ ယခုေခတ္ ဒီအင္ေအစမ္းသပ္နည္းနဲ႔ ေလ့လာခဲ့ရာမွာ အာဂ်င္တီနား ႏိုင္ငံတြင္ ၁၉၅၄ ခုႏွစ္တြင္ ေသဆံုးခဲ့ေသာ လူနာ တစ္ဦးမွာ HIV ဗီဇပါဝင္တာ ေတြ႕ရလို႔သည္ ထက္မကေစာစြာ ကူးစက္ႏိုင္ခဲ့တယ္ လို႔ ယံုၾကည္ထားၾကတယ္။ ''ကုရာနတိၴေဆးမရွိ'' ေရာဂါကေန AIDS ေရာဂါကုသေဆး (antiretroviral Drug (Anv)) ေပၚလာၿပီး ေသဆံုးမႈကို ၈ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းမွ ၉ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္လာတယ္။ အသက္ဆန္႔ထုတ္ႏိုင္တယ္။ ေအအာဗြီေဆး ပံုမွန္မွီဝဲရင္ ပံုမွန္လူတစ္ေယာက္လို ေနႏိုင္၊ သြားလာႏိုင္၊ အလုပ္လုပ္ႏိုင္လုိ႔ သက္တမ္းေစ့ ေနရမွာျဖစ္တယ္။ ေအအာဗီြ ေဆးမေသာက္ခင္ ေဆးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သိသင့္တာေတြ တင္ျပလိုက္ပါတယ္။

ေအအာဗြီေဆးကို လိုအပ္မွမွီဝဲရမယ္''ခႏၶာကိုယ္မွာ ပိုးရွိေနၿပီ'' သိ႐ံုနဲ႔ ေဆးေပးရန္မလိုပါ။ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ခုခံအားက်ဆင္းမွသာ အျခားကူးစက္ေရာဂါမ်ား ဝင္ေရာက္ၿပီး ေသဆံုးၾက ရတယ္။ ေအအာဗြီ ေဆးမွီဝဲဖို႔လို၊ မလို လူနာအေျခအေနနဲ႔ (Du Count) ေခၚ ေသြးတြင္း ေသြးျဖဴဥ တစ္မ်ဳိးရဲ႕ အေရတြက္ေပၚမွာ မူတည္ၿပီး ဆံုးျဖတ္ရတယ္။ စီဒီဖို႔ (၂ဝဝ) ထက္နည္းသူမ်ားသာ ေအအာဗြီေသာက္ဖို႔ မလိုဘဲ သံုးလ သို႔မဟုတ္ ေျခာက္လတစ္ခါ မိမိကိုယ္ခံ စြမ္းအားကို သိရွိရန္ ျပန္စစ္ဖို႔လိုတယ္။

ေအအာဗြီေဆးကို မလိုဘဲ ေစာစီးစြာသံုးရင္ ေဆးယဥ္ပါးမႈ ျဖစ္လာေစတယ္။ ေအအာဗြီရဲ႕ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ဳိးျဖစ္တဲ့ အသည္းေရာင္ျခင္း၊ ေက်ာက္ကပ္ ထိခိုက္ျခင္းနဲ႔ ႐ိုးတြင္းျခင္ဆီ အားနည္းျခင္းတို႔ ျဖစ္လာႏိုင္ရာ ဆရာဝန္ရဲ႕ ႀကီးၾကပ္မႈေအာက္ မွာ ေသာက္သင့္တယ္။ ေအအာဗြီကို ယဥ္ပါးလာရင္ ဘယ္ေဆးမွ မတိုးတဲ့ ခုခံအား က်ဆင္းမႈ ေရာဂါျဖစ္လာမယ္။ မလိုအပ္ဘဲ ေငြကုန္မ်ားမယ္။ ဒါေၾကာင့္ကူးစက္ၿပီး ဆဲလ္ အေရအတြက္နည္းမွ ၈ ႏွစ္ သို႔မဟုတ္ ၁ဝ ႏွစ္ၾကာမွ ေသာက္ဖို႔ လိုတယ္။ ေဆးဝါးသံုးစြဲမႈက်လို႔ ေဆးေလွ်ာ့ ေသာက္မိရင္ စနစ္တက် ျပန္လည္မွီဝဲဖို႔လိုမယ္။ ေဆးကို ေနာက္က်မွမွီဝဲရင္ ကိုယ္ခံစြမ္း အား ျပန္တက္ ဖို႔ ခက္ခဲမယ္။ အျခားကူးစက္ ေရာဂါတစ္မ်ဳိးနဲ႔တြဲလို႔ ေအအာဗြီေဆးမ်ား ေသာက္သံုးရင္ ပိုမို ေနာက္က်တတ္တယ္။ ေဆးဝါးရဲ႕ ဆိုးက်ဳိးပိုခံစား ရတယ္။ သက္တမ္းကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဆြဲဆန္႔ဖို႔ ခက္ခဲ လာတယ္။ ေအအာဗြီေဆးကို တစ္သက္လံုး ေသာက္သံုးရမွာျဖစ္တယ္။ ရပ္လိုက္ရင္ ကိုယ္ခံအား ျပန္က် ၿပီး ေရာဂါစံုလာတတ္တယ္။ ေအအာဗြီေဆးကို မိမိ သေဘာနဲ႔ ဝယ္ယူ မသံုးစြဲသင့္ပါ။  လိုအပ္ပါက ေသြးစစ္၊ ဓာတ္မွန္႐ိုက္လုပ္ပါ။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ေအအာဗြီ ေဆးဝါးမ်ားမွာ ေသာက္ေဆးမ်ားသာရွိတယ္။ ထိုးေဆးမရွိေသးပါ။ ထိုးေဆးကို ေန႔တုိင္း ထိုးရၿပီး ေအအာဗြီစားေဆး မတိုးတဲ့ လူနာမ်ား သံုးစြဲၾကတယ္။ ေအအာဗြီေဆးကို ေန႔စဥ္မပ်က္မကြက္ ပံုမွန္ေသာက္ သံုးဖို႔လိုတယ္။ နံနက္တစ္ႀကိမ္၊ ညတစ္ႀကိမ္ေသာက္သံုး ရတယ္။ အစာနဲ႔ ေဝးေဝးေသာက္ရမယ္။ အရက္၊ မူးယစ္ေဆးနဲ႔ ေရာမေသာက္ရ။ အာနိသင္မရွိျဖစ္တယ္။ ေအအာဗြီေဆးကို သတ္မွတ္အႀကိမ္ အေရအတြက္ အတုိင္း ေသာက္ရမယ္။ ဆိုလိုတာက မနက္၊ ညေသာက္ဆိုရင္ ႏွစ္ႀကိမ္ မီေအာင္ ေသာက္ရမယ္။ ေလွ်ာ့ေသာက္ျခင္းကေန ေဆးယဥ္ပါးလာကာ ေဆးမတိုးတဲ့အထိ ျဖစ္တတ္တယ္။

ေအအာဗြီေဆးကို ေဆးဖက္ဝင္အပင္မ်ားနဲ႔ တြဲဖက္မစားသင့္ပါ။ ေအအာ ဗြီတစ္ခုတည္း ေသာက္သင့္တယ္။ အားေဆးလည္း တြဲမေသာက္သင့္သလို အစာနဲ႔လည္း မနီးရပါ။ ေအအာဗီြ ေသာက္သူမ်ား ေဆးစစ္ျခင္းႏွင့္ ဆရာဝန္အႀကံ ဥာဏ္ရယူျခင္းမ်ား ႏွစ္စဥ္ လုပ္သင့္တယ္။

ျမဝတီ - ခုခံအား က်ဆင္းမႈ ေရာဂါအတြက္ ေအအာဗီြေဆး အသုံးျပဳနည္း 

​ျမန္​မာ​နုိင္​ငံ​ရဲ႕ ART ေဆး ​တိုက္​ေကြ်း ကု​သ​မႈ ​စံ​နႈန္း​သတ္​မွတ္​ခ်က္ ​ျပင္​ဆင္​ေရး​ဆြဲ

​ျမန္​မာ​နုိင္​ငံ​ရဲ႕ ေအ​အာရ္​တီ​ေဆး ​တိုက္​ေကၽြး​ကု​သ​မႈ ​စံ​နႈန္း​သတ္​မွတ္​ခ်က္​ကို ​ျပင္​ဆင္​ေရး​ဆြဲ​ေန​ျပီး ၂၀၁၄ ​ခု​နွစ္​အ​တြင္း​မွာ ​စ​တင္​အ​သံုး​ျပဳသြား​မယ္​လို႔ က်န္း​မာ​ေရး​ ၀န္​ၾကီး​ဌာ​န​က ​ေျပာ​ၾကား​လိုက္​ပါ​တယ္။
​ရန္​ကုန္​တုိင္း​ ေဒ​သ​ၾကီး ​အ​မ်ဳိး​သား ​ခု​ခံ​အား​က် ​ကာ​လ​သား​ေရာ​ဂါ ​တုိက္​ဖ်က္​ေရး ​စီ​မံ​ခ်က္ ​တာ၀န္​႐ွိ​သူ ​ေဒါက္​တာ ​မ်ဳိး​သန္႔က ​ျမန္​မာ​နုိင္​ငံ​ရဲ႕ ေအ​အာရ္​တီ​ေဆး ​တိုက္​ေကၽြး​ကု​သ​မႈ ​စံ​နႈန္း​သတ္​မွတ္​ခ်က္​ကို ​ျပင္​ဆင္​ေရး​ဆြဲ​ေန​ျပီး ၂၀၁၄ ​ခု​နွစ္​ အ​တြင္း​မွာ ​စ​တင္​အ​သံုး​ျပဳသြား​မယ္​လို႔ ေျပာ​ၾကား​လိုက္​ပါ​တယ္။
ရန္္​ကုန္​တုိင္း​ေဒ​သ​ၾကီး ​က်န္း​မာ​ေရး​၀န္​ၾကီး​ဌာ​န ​အ​မ်ဳိး​သား ​ခု​ခံ​အား​က် ​ကာ​လ​သား​ေရာ​ဂါ ​တုိက္​ဖ်က္​ေရး ​စီ​မံ​ခ်က္ ​တာ၀န္​ခံ ​ေဒါက္​တာ​မ်ဳိး​သန္႔ “​ဆ​ရာ​တို႔ ပ​ထ​မ​အ​ဆင့္​အ​ေန​နဲ႔ သ​မား​ေတာ္​ၾကီး​ေတြ​နဲ႔ National AID Program ​အ​ဖြဲ႕ေတြ ​ပူး​ေပါင္း​ေဆြး​ေႏြး ​ျပီး​ေတာ့ ​ဂိုက္​လိုင္း​အ​သစ္​ကို ​ေရး​ဆြဲ​ေန​တယ္။ ​ဂိုက္​လိုင္း​အ​သစ္​ကို ​မ​ေရး​ဆြဲ​နိုင္​တာ​ေတာင္​မွ WHO ​ရဲ့ ​ဂိုက္​လိုင္း​ထဲ​မွာ ​တ​ခ်ိဳ႕ လို​အပ္​ခ်က္​ေတြ ​ျဖည့္​စြပ္​ျပီး​ေတာ့ ​ဆ​ရာ​တို႔ အ​ေန​နဲ႔ သံုး​စြဲ​သြား​မွာ ​ျဖစ္​ပါ​တယ္”​လုိ႔ ေျပာ​ပါ​တယ္။
​ျပီး​ခဲ့​တဲ့ ​ဇြန္​လ​အ​တြင္း​က ​ထြက္​႐ွိ​ခဲ့​တဲ့ ​က​မာၻ႔ က်န္း​မာ​ေရး​ အ​ဖြဲ႕ရဲ႕ စံ​နႈန္း​သတ္​မွတ္​ခ်က္​ အ​သစ္​အ​ရ ​ကိုယ္​ခံ​အား​စ​နစ္ ​စီ​ဒီ​ဖိုး (CD4 ၅၀၀ ​႐ွိ​သူ​ေတြ​ကို ​ေအ​အာရ္​တီ​ေဆး​ေပး​ဖို႔ သတ္​မွတ္​ထား​ပါ​တယ္။ ​အ​ခု​လက္​႐ွိ ​ျမန္​မာ​နုိင္​ငံ​မွာ ​စီ​ဒီ​ဖိုး ၃၅၀ ​ေအာက္ ​႐ွိ​သူ​ေတြ​ကို​သာ ​ေဆး​ေပး​နုိင္​ေန​ျပီး ​အ​ျပည့္​အ၀ ​ေပး​နုိင္​ျခင္း ​မ​႐ွိ​ေသး​ပါ​ဘူး​။
​ရန္္​ကုန္​တုိင္း​ေဒ​သ​ၾကီး ​က်န္း​မာ​ေရး​၀န္​ၾကီး​ဌာ​န ​အ​မ်ဳိး​သား​ခု​ခံ​အား​က် ​ကာ​လ​သား​ေရာ​ဂါ ​တုိက္​ဖ်က္​ေရး​စီ​မံ​ခ်က္ ​တာ၀န္​ခံ ​ေဒါက္​တာ ​မ်ဳိး​သန္႔​က “​အ​ခု ART ​ေဆး​လို​အပ္​တဲ့​ သူ​က ၁ ​သိန္း ၂​ေသာင္း ​ေက်ာ္​ေလာက္​လို​တယ္။ ​ဒါ​ေၾကာင့္ ​ဂိုက္​လိုင္း​အ​သစ္​နဲ႔ဆို ၁​ သိန္း​ခြဲ​ ေလာက္​လို​မယ္”​ လို႔ ေျပာ​ပါ​တယ္။
​လက္​႐ွိ ​ျမန္​မာ​နုိင္​ငံ​မွာ ​အိတ္​ခ်္​အိုင္​ဗီ​ပိုး ​႐ွိ​သူ ၂ ​သိန္း ၄ ​ေသာင္း ​ေက်ာ္​႐ွိ​ျပီး ​ေအ​အာရ္​တီ​ေဆး ​လို​အပ္​သူ ၁ ​သိန္း ၂ ​ေသာင္း​ေက်ာ္ ​႐ွိ​ေန​ပါ​တယ္။ ​အဲ​ဒီ​အ​ထဲ​မွာ ၄၀ ​ရာ​ခုိင္​နႈန္း​ေက်ာ္​သာ ​ေအ​အာရ္​တီ ​ေဆး​၀ါး​ရ​႐ွိ​ေန​ပါ​တယ္။
DVB - ​ျမန္​မာ​နုိင္​ငံ​ရဲ႕ ART ေဆး ​တိုက္​ေကြ်း ကု​သ​မႈ ​စံ​နႈန္း​သတ္​မွတ္​ခ်က္ ​ျပင္​ဆင္​ေရး​ဆြဲ