ပါေမာကၡ သန္းသန္ေအး
------------------------
ဆီးခ်ဳိေသြးခ်ိဳေရာဂါ ရွိတဲ့သူေတြမွာ ပိုးဝင္လြယ္တာ အမ်ားသိၾကၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ ပိုးဝင္တာ အမ်ားဆံုးျဖစ္တဲ့ အဂၤါအစိတ္အပိုင္းကေတာ့ ဆီးလမ္းေၾကာင္းမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ တျခားအျဖစ္ မ်ားတဲ့ ပိုးဝင္တာေတြကေတာ့ အေရျပားပိုးဝင္ၿပီး အနာစိမ္းေပါက္တာ၊ ေျခေထာက္ ပိုးဝင္နာ ျဖစ္တာ၊ အဆုတ္ေရာင္ၿပီး ပိုးဝင္တာ၊ အဆုတ္တီဘီပိုးဝင္တာ၊ သည္းေျခအိတ္ေရာင္ၿပီး ျပည္တည္တာ စသျဖင့္ ေနရာအႏွံ႔မွာ ပိုးဝင္တတ္တာေတြပဲ ျဖစ္ၾကပါတယ္။
ပိုးဝင္တာခ်င္း တူရင္ေတာင္ ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳေရာဂါရွိသူေတြက ပိုၿပီး ဆိုးရြားတတ္ပါတယ္။ ေပ်ာက္ဖို႔ ပိုၾကာတတ္ပါတယ္။ အေသအေပ်ာက္ႏႈန္းလည္း ပိုမ်ားတတ္ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ပိုးဝင္တာေလးပဲ၊ ဖ်ားတာေလးပဲလို႔ထင္ၿပီး မေပါ့ဖို႔ အသိေပးလိုပါတယ္။
ဘာေၾကာင့္ ပိုးဝင္လြယ္ရသလဲဆိုေတာ့ ေသြးတြင္းအခ်ိဳဓာတ္ေတြ ျမင့္ေနလို႔ပါပဲ။ ေသြးခ်ိဳမ်ားရင္ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ Immune System လို႔ ေခၚတဲ့ ခုခံအားစနစ္ေတြ ပံုမွန္အလုပ္ မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ပိုးေတြကို ဝါးမ်ိဳၿပီး ဖ်က္ဆီးပစ္ရမယ့္ ေသြးျဖဴဥေတြကလည္း ေလးလံထိုင္းမိႈင္းေနသလို ပိုးေတြကို ျမန္ျမန္ထက္ထက္ ထိေရာက္ေအာင္ မဖ်က္ဆီးႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ပိုးပြားႏႈန္းက သတ္ပစ္ႏိုင္တဲ့ႏႈန္းထက္ မ်ားေနပါတယ္။
အခ်ိဳဓာတ္ဟာ ဘက္တီးရီးယားပိုးေတြ ပြားမ်ားတာကို အားေပးတဲ့ ပိုးအစာေတြပဲျဖစ္လို႔ အခ်ိဳမ်ားရင္ ပိုးပြားႏႈန္းလည္း ပိုမ်ားမွာျဖစ္ပါတယ္။
• အဆုတ္ေရာင္ ပိုးဝင္ျခင္း
ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳေရာဂါရွိတဲ့သူေတြမွာ တုပ္ေကြးပိုးနဲ႔ နမိုးနီးယားပိုးဝင္တာက သာမန္ က်န္းမာသူေတြနဲ႔စာရင္ ေျခာက္ဆပိုျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳေရာဂါရွိသူတိုင္း တုပ္ေကြးကာကြယ္ေဆး (Influenza Vaccine) ကို တစ္ႏွစ္မွာ တစ္ႀကိမ္ထိုးသင့္ပါတယ္။ Pneumococcal Vaccine နမိုးနီးယား အဆုတ္ေရာင္ေရာဂါပိုး ကာကြယ္ေဆးကိုေတာ့ ပထမ တစ္ႀကိမ္နဲ႔ ႏွစ္လအၾကာမွာ ဒုတိယတစ္ႀကိမ္ ထိုးလိုက္ရင္ ျပန္ထိုးစရာမလိုေတာ့ဘဲ အၿမဲကာကြယ္ၿပီးျဖစ္ပါမယ္။ အမ်ားႀကီး အက်ိဳးရွိပါတယ္။
• တီဘီေရာဂါႏွင္႕ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ
တီဘီေရာဂါဟာ ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳေရာဂါရွိသူေတြမွာ ပိုျဖစ္ပါတယ္။ ျဖစ္ခဲ့ရင္လည္း ပိုၿပီး ပ်ံ႕ႏွံ႔ လြယ္ပါတယ္။ သူတို႔ေတြမွာ ေဆးယဥ္ပါးတဲ့ တီဘီပိုးေတြ ပိုေတြ႕ရပါတယ္။ တီဘီျဖစ္လာရင္ ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳေရာဂါကို ထိန္းသိမ္းရ ပိုခက္လာပါတယ္။ ေသြးတြင္းအခ်ိဳဓာတ္ ပိုျမင့္လာပါတယ္။ တီဘီေရာဂါ သက္သာသြားရင္ ေသြးတြင္းအခ်ိဳဓာတ္ကို ပိုၿပီး ထိန္းရလြယ္သြားပါတယ္။ အျပန္အလွန္ သက္ေရာက္မႈကလည္း တစ္ဖန္ ေသြးခ်ိဳမ်ားရင္ တီဘီကုလို႔ မေပ်ာက္ခ်င္ပါဘူး။ သာမန္ လူေတြထက္ ေဆးကို ပိုတာရွည္ေပးရတဲ့အခါ ရွိတတ္ပါတယ္။ ဒီၾကားထဲ ေဆးယဥ္ပါးတဲ့ တီဘီပိုးေတြ ျဖစ္လာရင္ေတာ့ ေပ်ာက္ဖို႔ အလြန္ခဲယဥ္းသြားပါတယ္။ ၿခံဳၿပီးေျပာရရင္ေတာ့ ေသြးခ်ိဳနဲ႔ တီဘီ အခ်င္းခ်င္း အျပန္အလွန္ သက္ေရာက္မႈရွိေနၾကလို႔ ဒီစက္ဝိုင္းကို ထိေရာက္ေအာင္ ျဖတ္ပစ္ဖို႔ အေရးႀကီးလွပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ တီဘီလည္းျဖစ္၊ ဆီးခ်ိဳကလည္းတက္ေနရင္ အင္ဆူလင္ေဆး ထိုးတာကသာ အေကာင္းဆံုး ကုထံုး၊ အေအာင္ျမင္ႏိုင္ဆံုး ကုထံုးျဖစ္ပါတယ္။ တီဘီေရာဂါ ေပ်ာက္သြားလို႔ ဆီးခ်ိဳလည္း က်သြားမွ စားေဆးကို ျပန္ေျပာင္းလို႔ ရပါတယ္။
• အသည္းႏွင့္ အစာအိမ္၊ အူလမ္းေၾကာင္း ပိုးဝင္ျခင္း
ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွိသူေတြမွာ အစာအိမ္ေရာင္တဲ့ ပိုး (H. pylori) ပိုျဖစ္တယ္လို႔လည္း တခ်ိဳ႕ ေလ့လာမႈေတြအရ ေတြ႕ရွိရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အစာအိမ္ပိုးက သာမန္လူေတြအေတာ္မ်ားမ်ားမွာလည္း ေတြ႕ေနရတာမို႔ ဆီးခ်ိဳလူနာေတြမွာပဲ အထူးတလည္ ပိုျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာလို႔မရျပန္ပါဘူး။ သည္းေျခအိတ္ေရာင္တာ၊ ျပည္ျဖစ္တာလည္း အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ သည္းေျခေက်ာက္ျဖစ္ၿပီး သည္းေျခလမ္းေၾကာင္း ပိတ္ရင္လည္း အသားဝါ၊ အသည္းေရာင္ၿပီး ခ်မ္းတုန္ဖ်ားတတ္ပါတယ္။ ေသြးခ်ိဳထိန္းတာ မေကာင္းလို႔ ဒီလိုေရာဂါေတြျဖစ္လာရင္ ပိုၿပီးအသက္အႏၱရာယ္နီးပါတယ္။
အသည္းေရာင္ အသားဝါ စီပိုးကလည္း အမ်ိဳးအစား (၂) ဆီးခ်ိဳေရာဂါနဲ႔ အျပန္အလွန္ ဆက္စပ္မႈ ရွိၾကပါတယ္။ ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွိသူေတြမွာ စီးပိုးရွိတာ ပိုေတြ႔ရၿပီး စီးပိုးရွိတဲ့ သူေတြမွာလည္း ဆီးခ်ိဳေရာဂါပိုျဖစ္ပါတယ္။ စီပိုးရွိတဲ့ ဆီးခ်ိဳလူနာေတြမွာ ဆီးခ်ိဳထိန္းသိမ္းရတာ ပိုခက္ခဲတတ္ပါတယ္။
စီပိုးရွိတဲ့သူ ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွိရင္လည္း အသည္းေျခာက္တာ ပိုျမန္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွိသူေတြ အားလံုးကို က်န္းမာေရး စစ္ေဆးတဲ့အခါ စီးပိုး ရွိ၊ မရွိ ဆိုတာ ထည့္ၿပီး စစ္ဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။
ဘီပိုးျဖစ္ႏႈန္းကေတာ့ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ မရွိတဲ့သူေတြနဲ႔ တန္းတူျဖစ္ၾကပါတယ္။ ဘီပိုးရွိလို႔ ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳေရာဂါကို ပိုဆိုးေစတာ မေတြ႕ရပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ေရာဂါႏွစ္ခုေပါင္းၿပီး ျဖစ္လာမယ့္ ဆိုးက်ိဳးေတြကေတာ့ ရွိတတ္ပါတယ္။ ဆီးခ်ိဳေရာဂါနဲ႔ ဘီပိုးတြဲျဖစ္ရင္ အသည္းေျခာက္တာ ပိုျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဘီပိုးကိုလည္း ထည့္ၿပီးစစ္ရပါမယ္။ ဆီးခ်ိဳကို ေဖာက္စစ္ရာမွာ ဘီပိုးရွိသူကို ေဖာက္ထားတဲ့ အပ္ကို တစ္ျခားတစ္ဦးကို မေဖာက္မိေစရန္ သတိထားဖို႔ လိုပါတယ္။ ေသြးေဖာက္တဲ့ အပ္ကိုမလဲဘဲ တျခားတစ္ဦးကို လံုးဝမေဖာက္ရပါဘူး။
• အေရျပား ပိုးဝင္ျခင္း
ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳေရာဂါရွိသူေတြမွာ အေရျပားနဲ႔ အေရျပားေအာက္ရွိ အသားေတြမွာ ပိုးဝင္ဖို႔ အလြန္လြယ္ကူပါတယ္။ အနာစိမ္းေပါက္တာ၊ ျပည္ဖုထြက္တာ၊ အနာ့ပဆုပ္ (Carbuncle) ျဖစ္တာ၊ မႈိေရာဂါစြဲတာ (ဥပမာ- မိန္းမကိုယ္)၊ ေပြးေပါက္တာ စသျဖင့္ အေရျပားမွာ ပိုးမ်ိဳးစံု ဝင္တတ္ပါတယ္။ ဒီလိုအနာေတြေပါက္ရင္ ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳကို စစ္ၾကည့္ဖို႔ အလြန္အေရး ႀကီးပါတယ္။
ေျခေထာက္ထံုေနလို႔ စူးရွပြန္းပဲ့သြားမိရင္လည္း ပိုးဝင္ၿပီး အနာေသးေသးကေန အနာႀကီးႀကီးေတြ ျဖစ္သြားတတ္တာက ပိုးေတြေၾကာင့္ပါပဲ။
• ဆီးပိုးဝင္ျခင္း
ဆီးလမ္းေၾကာင္းမွာ ပိုးဝင္တာကေတာ့ အျဖစ္အမ်ားဆံုးနဲ႔ ျပႆနာအႀကီးဆံုးေတြထဲမွာ အပါအဝင္ျဖစ္ပါတယ္။ ဆီးလမ္းေၾကာင္းမွာ ပိုးဝင္တာကို မေျပာျပခင္ ဆီးလမ္းေၾကာင္းနဲ႔ ဆီး ဘယ္လို ေပါက္သလဲဆိုတဲ့အေၾကာင္းကို ဦးစြာရွင္းျပပါမယ္။
ဆီးကို ေက်ာက္ကပ္ထဲမွာ ျပဳလုပ္ၿပီးေနာက္ Ureter လို႔ေခၚတဲ့ ဆီးျပြန္ကတစ္ဆင့္ ဆီးအိမ္ (Urinary Bladder) ထဲကို စီးဆင္းပါတယ္။
ဆီးအိမ္ထဲမွာ ဆီးေတြ စုေဆာင္းထားၿပီး ျပင္ပကို ဆီးေပါက္တဲ့ လမ္းေၾကာင္း (Urethra) ကတစ္ဆင့္ စြန္႔ထုတ္တဲ့နည္းနဲ႔ ဆီးေပါက္ေပးရပါတယ္။ ဆီးမ်ားလာလို႔ ဆီးအိမ္ျပည့္တင္းလာရင္ ဆီးသြားခ်င္တဲ့ ဆႏၵျဖစ္ေပၚလာလို႔ ဆီးသြားလိုက္ၾကပါတယ္။ ဆီးေတြဟာ ေက်ာက္ကပ္ကတဆင့္ ဆီးအိမ္၊ ဆီးအိမ္ကေန ျပင္ပကိုသာ တစ္ဖက္သတ္သာ စီးဆင္းရမွာျဖစ္ၿပီး ေအာက္ဘက္ရွိ ဆီးအိမ္မွာရွိတဲ့ ဆီးေတြဟာ ေက်ာက္ကပ္ရွိရာ အထက္ဘက္ကို ဆန္တက္တာ မရွိရပါဘူး။
ဆီးအိမ္ရဲ႕ထြက္ေပါက္ အဝမွာ ဆီးထြက္မက်ေအာင္ တံခါးပိတ္ထားသလို လုပ္ေဆာင္ရတဲ့ ရံႈ႕ၾကြက္သားေလးေတြ ရွိပါတယ္။ ဆီးသြားတဲ့အခါ ႐ံႈ႕ၾကြက္သားေလးေတြကို ေျဖေလွ်ာ့လိုက္ၿပီး အေပါက္ဖြင့္ေပးသလို ေဆာင္ရြက္ရၿပီး ဆီးအိမ္ၾကြက္သားကို ၾကံဳ႕လုိက္ကာ ညႇစ္ထုတ္လိုက္မွသာ ဆီးအိမ္ထဲက ဆီးေတြအားလံုး ကုန္စင္ေအာင္ ေပါက္ထုတ္လို႔ ရပါတယ္။ ဒါေတြကို ပံုမွန္ေဆာင္ရြက္ေပးတာကေတာ့ အာရံုေၾကာေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆီးအိမ္ၾကြက္သားေတြကို ထိန္းေပးထားတဲ့ နာ့ဗ္အာရံုေၾကာ (Nerve) ေတြ ပ်က္စီးၿပီး ပံုမွန္အလုပ္မလုပ္ႏုိင္ရင္ ဆီးသြားရာမွာ အခက္အခဲ မ်ားစြာရွိလာတတ္ပါတယ္။
ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳေရာဂါ ခံစားရတာ အခ်ိန္ၾကာျမင့္လာတဲ့အခါ ဆီးအိမ္ရဲ႕ အာရံုေၾကာေတြ ထံုထိုင္းၿပီး ပံုမွန္အလုပ္မလုပ္ႏိုင္ေတာ့တဲ့ ဆီးအိမ္ေရာဂါ (Autonomic Bladder)ရဲ႕ ေရာဂါ လကၡဏာေတြကို ဆက္ၿပီးရွင္းျပလိုပါတယ္။ ဒီလို ဆီးအိမ္ေရာဂါျဖစ္လာရင္ ဆီးသြားခ်င္မွန္း သိပ္မသိေတာ့လို႔ ဆီးအိမ္ျပည့္ေနတာေတာင္ အခ်ိန္အၾကာႀကီးမသြားဘဲ ေနမိတတ္ပါတယ္။ ဆီးသြားတဲ့အခါမွာလည္း ဆီးအိမ္္အေပါက္ ေကာင္းေကာင္းမပြင့္တာက တစ္ေၾကာင္း၊ ဆီးအိမ္ရဲ႕ ၾကြက္သားေတြကလည္း ညႇစ္အားနည္းေနတာက တစ္ေၾကာင္းေၾကာင့္ ဆီးစသြားစဥ္မွာ အားစုိက္ၿပီး ညႇစ္မွသြားလို႔ရပါတယ္။ အခ်ိန္ဆိုင္းၿပီးမွ ဆီးစထြက္ပါတယ္။ အဲ့ဒီအခ်ိန္မွာ ဆီးအရွိန္လည္း အားေပ်ာ့ၿပီး တခ်ိဳ႕လူေတြမွာ ဆီးတစ္စက္ခ်င္းက်တာ၊ ဆီးကုန္စင္ေအာင္မထြက္လို႔ ဆီးအိမ္မွာ ဆီးေဟာင္းေတြ အျမဲက်န္ေနတာ ဆီးက်န္ေတာ့ ခ်က္ခ်င္းျပန္ျပည့္လာလို႔ ျပန္သြားခ်င္ျပန္တယ္။ ဆီးခဏခဏသြားရေတာ့ ညအိပ္ေရးပ်က္တာ၊ ဆီးအိမ္မွာ ဆီးျပည့္လွ်ံေနေပမဲ့ ဆီးသြားခ်င္တဲ့ ဆႏၵမေပၚလို႔ ဒီတိုင္းေနမိရင္လည္း ဆီးေတြလွ်ံက်တာ၊ ဆီးေပါက္ခ်မိတာ၊ ဆီးမလံုတာ စတဲ့ ေဝဒနာေတြ ခံစားလာရတတ္ပါတယ္။
ဒါကို လူနာရွင္ေတြ အေနနဲ႔ ဆီးရႊင္ၿပီး ဆီးအားေကာင္းလို႔ ေပါက္ခ်တာလို႔ ထင္မိတတ္ၾကပါတယ္။ ဆီးအိမ္ေရာဂါရွိသူေတြရဲ႕ ဆီးအိမ္မွာ ဆီးက်န္တာေၾကာင့္ ပုိးရွိေနတဲ့ ဆီးေဟာင္းေတြကို အခ်ိန္မွန္မွန္ မစြန္႔ထုတ္ဘဲ သိုေလွာင္ထားလို႔ ပိုးပြားလာေစဖို႔ အခြင့္အေရး ေပးထားသလို ျဖစ္လာပါတယ္။ အားစိုက္ညႇစ္လိုက္တဲ့အခါ ဆီးအိမ္က ဆီးေတြဟာ ျပင္ပကိုထြက္ရမယ့္အစား ဆီးျပြန္ (Ureter) လမ္းေၾကာင္းကတစ္ဆင့္ အေပၚကိုျပန္ ဆန္တက္ၿပီး ေက်ာက္ကပ္ထဲကို ပိုးေတြ ေရာက္ရွိသြားေစႏုိင္ပါတယ္။ ပိုးေတြဟာ ဆီးအိမ္ထဲမွာပဲ ရွိေနစဥ္ ဖ်ားေလ့မရွိဘဲ ဆီးလမ္းေၾကာင္း အထက္ပိုင္းကို ပိုးေတြေရာက္ရွိမွသာ ဖ်ားတတ္ပါတယ္။ ေက်ာက္ကပ္ရွိ ေသြးေၾကာေတြကတစ္ဆင့္ ေသြးထဲကို ပိုးေတြဝင္လာတာနဲ႔ ခ်မ္းတုန္ၿပီး ဖ်ားလာတတ္ပါတယ္။ ဆီးထဲက အခ်ိဳဓာတ္ေတြက ပိုးေတြရဲ႕ အစာလိုျဖစ္တာေၾကာင့္ ပိုးေတြပြားႏႈန္း ပိုၿပီး ျျမန္ေစပါတယ္။
ပိုးေတြ ေသြးေၾကာထဲဝင္လာရင္ ပိုးဆိပ္ျပန္႔ၿပီး အဖ်ားႀကီးမယ္၊ ေသြးေပါင္က်မယ္၊ ႏွလံုး၊ ေက်ာက္ကပ္၊ အဆုတ္၊ ဦးေႏွာက္ေတြမွာ ျပႆနာျဖစ္ၿပီး အဂၤါအစိတ္အပိုင္းေပါင္းမ်ားစြာ ၿပိဳင္တူပ်က္စီးတာ (Multiorgan Failure) ကို ျဖစ္ေစတတ္ပါတယ္။ ဒီျဖစ္စဥ္ေတြ ျဖစ္ပ်က္ပံုက ျမန္ဆန္လြန္းလို႔ အျမန္ဆံုးထိေရာက္ေအာင္ အထူးၾကပ္မတ္ခန္းမွာ ကုသႏုိင္မွသာ အသက္ရွင္နုိင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆီးပိုးေလးကေန အသက္ဆံုး႐ံႈးရတဲ့အထိ ျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။
• သတ္၍ မကုန္ႏိုင္ေသာ ပိုးမ်ား
ဆီးပိုးဝင္တာက လူတိုင္းမွာ ျဖစ္ႏိုင္ေပမဲ့ အမ်ိဳးသားေတြနဲ႔စာရင္ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ပိုျဖစ္ပါတယ္။ ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွိတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ အထူးသျဖင့္ ပိုၿပီး ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဆီးပိုးဝင္တာက အမ်ားအားျဖင့္ သင့္ေတာ္တဲ့ ပိုးသတ္ေဆးေပးလိုက္ရင္ ေပ်ာက္သြားၾကတာ မ်ားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တခ်ိဳ႕လူေတြမွာေတာ့ အႀကိမ္ႀကိမ္အခါခါ ျပန္ၿပီး ျျဖစ္တတ္တာရွိပါတယ္။
အခါခါ ပိုးျပန္ဝင္တာကေတာ့ အေျခခံအေၾကာင္းရင္းေတြ ရွိလို႔ပါပဲ။ ဆီးလမ္းေၾကာင္းေတြ ပိတ္ဆို႔ေနတာ (ဥပမာ-ဆီးေက်ာက္တည္တာ၊ ဆီးအိမ္အာ႐ံုေၾကာမေကာင္းလို႔ ဆီးအိမ္မွာ ဆီးက်န္တာ၊ ေသြးတြင္းအခ်ိဳဓာတ္ အလြန္မ်ားတာတို႔ေၾကာင့္ ဆီးပိုးခဏခဏ ျပန္ဝင္တတ္ပါတယ္။ ဆီးအိမ္ထဲမွာ ဆီးက်န္ေနရင္ ဆီးပိုးေတြ အၿမဲတမ္းေမြးထားၿပီး ျဖန္႔ျဖဴးေပးေနတဲ့ “ပိုး” ပင္ရင္းဌာန တစ္ခုလို ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒီပိုးေတြ ေသြးထဲ ဝင္ေရာက္လာရင္ ဖ်ားမယ္၊ ဖ်ားလို႔ ပဋိဇိဝ ပိုးသတ္ေဆး ေပးလိုက္ရင္ ပိုးေလ်ာ့သြားၿပီး အဖ်ားက်မယ္၊ ပိုးေတြျဖန္႔ျဖဴးရာဌာနက ပိုးထပ္ျဖန္႔ လုိက္ရင္ ျပန္ဖ်ားမယ္၊ ဒီလိုနဲ႔ သံသရာမဆံုးႏုိင္တဲ့ ပိုးေတြ၊ သတ္လို႔မကုန္ႏုိင္ေတာ့တဲ့ ပိုးေတြျဖစ္လာပါမယ္။ ဒီ့ထက္ပိုးဆိုးတာကေတာ့ ပိုးေတြဟာ ပဋိဇိဝပိုးသတ္ေဆးနဲ႔ ထိေတြ႕ၿပီးရင္ ခံႏုိင္ရည္ ပိုရွိလာၿပီး ပိုျပင္းလာတတ္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ႀကိမ္ ဒီပိုးသတ္ေဆး ျပန္သံုးလို႔ရွိရင္ မေၾကာက္ေတာ့ဘဲ ေတာ္ေတာ္နဲ႔ အဖ်ားလည္း မက်ႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။
သတ္လို႔မကုန္ႏိုင္တဲ့ ပိုးေၾကာင့္ ဒုကၡေရာက္ေနရတဲ့ လူနာတစ္ဦးရဲ႕ အေၾကာင္းေလးကို ေေဖာ္ျပလိုပါတယ္။
အသက္ ၆၈ ႏွစ္အရြယ္ ေဒၚျမကို သမီးျဖစ္သူမနီလာက ကြ်န္မထံ ေခၚခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ေဒၚျမက ဆီးခ်ိဳေရာဂါျဖစ္တဲ့ သက္တမ္း ၁၅ႏွစ္ေလာက္ ရွိေနလို႔ ထံုက်ဥ္တာ၊ ေလနည္းနည္း ျဖန္းဖူးတာနဲ႔ ႏွလံုးေသြးေၾကာ က်ဥ္းေနတာေတြပါ ရွိေနတာမို႔ ေဆးခန္း၊ ေဆး႐ံုေတြနဲ႔ မျပတ္ပါ ဘူး။ ေသြးခ်ိဳက အျမဲမ်ားေနၿပီး အခ်ိဳဓာတ္အတြက္ စားေဆးသံုးမ်ိဳးစလံုး ေပးထားတာေတာင္ ေသြးခ်ိဳထပ္ခ်လို႔ မက်ႏုိင္ေတာ့တဲ့ အဆင့္ကို ေရာက္ေနသူပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အင္ဆူလင္ေျပာင္းထိုးဖို႔ အခ်ိန္က်ေရာက္ခဲ့တာ တစ္ႏွစ္မကေတာ့ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ အင္ဆူလင္ထိုးရမွာကို ေၾကာက္ေနတဲ့ သူေတြထဲမွာပါလို႔ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးျပၿပီး အခ်ိန္ဆြဲေနခဲ့တဲ့ အေဒၚႀကီးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
“ဆရာမေရ . . အေမ ခ်မ္းတံုၿပီး အဖ်ားတက္ေနျပန္ၿပီ၊ အဖ်ားႀကီးၿပီး အားကုန္သလိုျဖစ္ေနလုိ႔ အရမ္းမွိန္းေနတယ္” လို႔ မနီလာက ေျပာျပပါတယ္။
“ဟင္ . . ဖ်ားျပန္ၿပီလား၊ အရင္က ဆီးပိုးဝင္ၿပီး ဖ်ားတာ ႏွစ္ခါ-သံုးခါ မကေတာ့ဘူးထင္တယ္၊ ဆီးပိုးေၾကာင့္ ျပန္ဖ်ားတာပဲ ျဖစ္ရမယ္။ ဒီတစ္ခါဖ်ားတာ ဘယ္ႏွရက္ ရွိၿပီလဲ” လို႔ ဆရာမက ျျပန္ေမးလိုက္ပါတယ္။
“တစ္လနီးပါးရွိေနၿပီ ဆရာမ၊ နယ္မွာ ဖ်ားတာနဲ႔ ေဆးသြားထိုးလုိက္ေတာ့ ေနာက္တစ္ရက္မွာ လံုးဝမဖ်ားေတာ့ဘူ့း။ ၂ရက္ - ၃ရက္ၾကာရင္ ျပန္ဖ်ားလာလုိက္၊ ေဆးထပ္ထိုးလိုက္၊ အဖ်ားက် သြားလိုက္နဲ႔ ၄-၅ ခါ မကေတာ့ပါဘူး။ အခုတစ္ခါ ဆီးခ်ိဳကလည္း ၄၀ဝ ေက်ာ္ ျဖစ္သြားၿပီး အဖ်ားကလည္း ျပန္မက်ေတာ့လို႔ ေခၚလာရတာပဲ ဆရာမ”
“ေသြးခ်ိဳကလည္းမ်ား၊ လူကလည္းမွိန္းၿပီး ေသြးေပါင္ကလည္း က်ေနေတာ့ ေဆး႐ံုကိုပဲ အျမန္တင္လုိက္ပါ။ အခုလိုခဏခဏ ျပန္ထၾကြေနတဲ့ ဆီးပိုးေတြက အမ်ားအားျဖင့္ ေဆးေတြကို ယဥ္ပါးသြားတဲ့ ပိုးေတြျဖစ္ဖို႔မ်ားတယ္။ ျပန္ျပန္သံုးေနၾက ပိုးသတ္ေဆးေတြ မတိုးေတာ့လို႔ ပိုစိုးရိမ္ရတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေသြးခ်ိဳေတြ ခါတိုင္းထက္ အရမ္းတက္သြားတာ အဖ်ားပိုးေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္ေပမဲ့ ေဆးထိုးတဲ့အခါ ဒက္ဆာမီသာစံုးေတြပါခဲ့ရင္ အဖ်ားကငုပ္၊ ေသြးခ်ိဳက သံုးဆေလာက္ျမင့္လာၿပီး ပိုးေတြ ပိုၿပီးပြားလာတတ္လို႔ သတိထားရပါမယ္”
ဆရာမရဲ႕ရွင္ျပခ်က္ကို မနီလာက - “ဟုတ္တယ္ ဆရာမ၊ ကြ်န္မလည္း ဒီလိုပဲထင္မိတယ္။ ေဆးထိုးၿပီး ခ်က္ခ်င္းမဖ်ားေတာ့တာရယ္၊ ေသြးခ်ဳိက ၂၀ဝ ေက်ာ္ကေန ၄၀ဝ ေက်ာ္ (ခ်က္ခ်င္း ျဖစ္သြား)ၿပီး ႏွစ္ရက္ေနေတာ့ ျပန္ဖ်ားၿပီး ပိုဆိုးသြားတယ္ ဆရာမ” လို႔ ျျပန္ေျဖပါတယ္။
“ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒီလိုခဏခဏ ျပန္ျဖစ္ေနတာ ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳကို မထိန္းႏိုင္တာ အဓိက ပါေနတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သမီးအေမကို ေဖ်ာင္းဖ်ၿပီး အင္ဆူလင္ကို ေဆးရံုက ဆင္းရင္ ဆက္တုိက္ထိုးခိုင္းရမယ္”
“ကြ်န္မ သေဘာေပါက္ပါၿပီ ဆရာမ။ ကၽြန္မတို႔ အင္ဆူလင္ကို သူမ်ားေတြ ေျပာသံၾကားၿပီး ေၾကာက္ေနလို႔ အခုလို ဆီးခ်ိဳေရာဂါရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳးေတြ ခံစားလာရတာဆိုတာ သိပါၿပီ”
“သိပ္ဟုတ္တာေပါ့၊ ေသြးခ်ိဳမ်ားရင္ ဆီးပိုးက ျပန္ျပန္ထမွာပဲေပါ့။ ေနာက္အေၾကာင္းရင္း တစ္ခုကေတာ့ အေမႀကီးမွာ ဆီးသြားရင္ မကုန္ဘဲ က်န္က်န္ေနတာရွိလား၊ ဆီးက်န္ေနရင္ ပိုးေတြလည္း မကုန္စင္ဘဲ ခ်န္ထားသလို ျဖစ္ရာကေန ျပန္ပြားလာၿပီး ျျပန္ဖ်ားတတ္ပါတယ္”
“အေမကေတာ့ ဆီးက်န္မယ္ မထင္ဘူး ဆရာမ။ ေပါက္လြန္းလို႔ ဆီးေတာင္မထိန္းႏိုင္ဘဲ အိပ္ရာထဲမွာ ေပါက္ခ်တာေတာင္ရွိတယ္၊ အိမ္သာမေရာက္ခင္ ဆီးေတြထြက္က်ကုန္လို႔ ခဏခဏ လိုက္သုတ္ေနရတယ္”
“တကယ္ေတာ့ ဆီးမလံုဘဲ ေပါက္ခ်တယ္ဆိုတာထက္ ဆီးက်န္ၿပီး ဆီးအိမ္မဆန္႔ေတာ့လို႔ လွ်ံက်လာတာပါ။ ဆီးလွ်ံက်ေပမယ့္အထဲမွာ ဆီးေတြက်န္ေနဦးမွာ ေသခ်ာတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဆီးက်န္တဲ့ ျပႆနာကို လိုသလို ေျဖရွင္းဖို႔လိုတယ္။ အင္ဆူလင္ထိုးလိုက္လို႔ ေသြးခ်ိဳျပန္ေကာင္းလာရင္ ဆီးအိမ္ၾကြက္သားေတြလည္း ျပန္အားရွိလာႏိုင္တယ္။ ဆီးေတြကုန္စင္ေအာင္ ေပါက္လို႔လည္း ရလာမယ္။ ဆီးက်န္လည္း နည္းသြားမယ္။ ဆီးအိမ္ထြက္ေပါက္ အဝက်ဥ္းတာရွိရင္လည္း ဆီးက်န္တာကို ျဖစ္ေစတဲ့အတြက္ ဆီးႏွင့္ေက်ာက္ကပ္ ခြဲစိတ္အထူးကုဆရာဝန္နဲ႔လည္း ေဆြးေႏြးၿပီး လိုအပ္ရင္ ခ်ဲ႕ေပးလို႔ရပါတယ္။”
“ဒီတစ္ေခါက္ေတာ့ လိုအပ္တဲ့ ကုထံုးေတြအားလံုးကို ဆရာမၫႊန္ၾကားသလိုလိုက္နာပါေတာ့မယ္”
“ဟုတ္ၿပီ . . ဒါမွ သတ္လို႔ မကုန္ႏိုင္တဲ့ ပိုးေတြကို ဒီတစ္ခါ အျပတ္ရွင္းလို႔ ရေတာမွာေပါ့”
မွတ္ခ်က္
(၁) ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳေရာဂါရွိသူေတြအားလံုးမွာ ေရာဂါပိုးမ်ိဳးစံု ဝင္လြယ္ပါတယ္။ ပိုးဝင္ရင္လည္း ေရာဂါ ပိုျပင္းထန္တတ္ပါတယ္။
(၂) တစ္ကိုယ္လံုး ေနရာအႏွံ႔မွာ ပိုးအမ်ိဳးမ်ိဳး ဝင္တတ္ေပမယ့္ ဆီးပိုးဝင္တာက အျဖစ္အမ်ားဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။
(၃) ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳေရာဂါကို ႏွစ္ရွည္ထိန္းမထားႏုိင္ရင္ ဆီးအိမ္အာရံုေၾကာနဲ႔ ဆီးအိမ္ၾကြက္သားေတြ အားေလ်ာ့လာပါမယ္။ ဆီးကုန္ေအာင္အေပါက္ႏုိင္ေတာ့တာေၾကာင့္ ဆီးအိမ္မွာ ဆီးက်န္ေနတတ္ပါတယ္။ ဆီးက်န္ေတြေၾကာင့္ အႀကိမ္ႀကိမ္ ဆီးပိုးျပန္ဝင္ၿပီး သတ္လို႔မကုန္ႏိုင္တဲ့ ဆီးပိုးေတြျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္။ အက်ိဳးဆက္ကေတာ့ အသက္အႏၱရာယ္ ထိခိုက္တာ၊ ေက်ာက္ကပ္ ေစာေစာပ်က္စီးတာတို႔ကို ျဖစ္ေစပါတယ္။
(၄) ဆီးပိုး အႀကိမ္ႀကိမ္ျပန္ဝင္တာကို အျမစ္ျဖတ္ႏိုင္တဲ့နည္းေတြကေတာ့- ေသြးခ်ိဳကို ေကာင္းေကာင္း ထိန္းတာ၊ ပိုးေမြးၿပီး သံုးသင့္တဲ့ေဆးကို တိတိက်က် လံုးေလာက္စြာ ေပးတာ၊ ဆီးမက်န္ေအာင္ ကုသေပးတာ စတာေတြျဖစ္ၾကပါတယ္။
Credit : ပါေမာကၡ သန္းသန္းေအး၏ ကၽြန္မႏွင့္ ဆီးခ်ိဳလူနာမ်ား စာအုပ္မွ ထုတ္ႏုတ္ ေဖာ္ျပပါသည္။
