အင္ဂ်င္နီယာမ်ားအတြက္ PDF စာအုပ္အခ်ိဳ႕

ျမန္​မာလို​ေရးသားထား​ေသာ အင္ဂ်င္နီယာ ဆိုင္​ရာ  စာအုပ္​ (31) အုပ္​ တင္​​ေပးလိုက္​ပါတယ္​

(1) networking

http://www.mediafire.com/file/5si1na7ue70ku0n/mya-networking.pdf

(2) vray basic
http://www.mediafire.com/file/jou9g4cxjvo7736/mya-engr-vray_by_msi_mandalay.pdf/file

(3) google sketchup

http://www.mediafire.com/file/sun821711b73b3f/mya-google_sketchup.pdf/file

(4) structure(aung myat thu)

http://www.mediafire.com/file/8g6lso6h6w6gfyj/mya-engr-stru-aung_myat_thu.pdf/file

(5) road note

http://www.mediafire.com/file/vfyj69j9v9skxas/mya_-road_note.pdf/file

(6) collection of M&E facebook post

http://www.mediafire.com/file/zvlglvs26ccyf09/mya-collection_of_M%26E_facebook_post.pdf/file

(7) theory of structure (gti second year)

http://www.mediafire.com/file/mej21kbm8n12mje/mya_gti_theory_of_structure.pdf/file

(8) construction mistake (bobo kyaw)

http://www.mediafire.com/file/4f9qu1x4qkxwt41/mya-construction_mistake%28bobo_kyaw%29.pdf/file

(9) about road

http://www.mediafire.com/file/fpoopu3el9iah1h/myanmar_-_about_road.pdf/file

(10) ncddp

http://www.mediafire.com/file/jyxs7h42k3rl09b/mya-ncddp.pdf/file

(11) 1 BE TO 5 BE NOTE

http://www.mediafire.com/file/jr3xph4a44iiknv/mya-engr-1be_to_5be_note.pdf/file

(12) etab basic 2010 (chit tee)

http://www.mediafire.com/file/5ddfdctkzkb7gpp/mya_etab_basic_2010%28chit_tee%29.pdf/file

(13) ncddp vdp guide

http://www.mediafire.com/file/03zdp4isd3uv9av/mya_-engr-Ncddp_vdp_%u200Bguide.pdf/file

(14) autocad 2002

http://www.mediafire.com/file/iwd7hm4barbqqa9/mya_-acd_2002.pdf/file

(15) 3dsmax(robert tinaye)

http://www.mediafire.com/file/gnbrhdsxistiwbc/mya-3ds_max%28robert_tin_aye%29.pdf/file

(16)Reinforced Concrete design(final year)

http://www.mediafire.com/file/h439hmaw2s3dm94/mya-final_year_rc_design.pdf/file

(17) civil short note volume 1(aung su myat)

http://www.mediafire.com/file/jixcjtgjxd3qbjd/mya-engr-Short_Notes_Volume_1_by_aunsumyat.pdf/file

(18) civil short note vol 2 (aung su myat)

http://www.mediafire.com/file/l5vp0d2nvzlclvl/mya-civil_short_not_vol_2%28aung_su_myat%29.pdf/file

(19) civil knowledge(YIT)

http://www.mediafire.com/file/4ywyfvc65g8hv78/mya_yit_civil_knowledge.pdf/file

(20) electric note(ministry of electrical power)

http://www.mediafire.com/file/1at1ad5dd8n7jo8/mya-electric_not%28ministry_of_electrical_power%29.pdf/file

(21) analysis of rate for road(ministry of construction)

http://www.mediafire.com/file/8cwcb8026mwcj7l/mya-ministry_of_construction-analysis_of_rates_for_road.pdf/file

(22) welding technology

http://www.mediafire.com/file/i93j3qk32iwgh0x/mya_welding_technology.pdf/file

(23) survey(max myanmar)

http://www.mediafire.com/file/i2529yb5nyg5h49/mya-_survey%28max_myanmar%29.pdf/file

(24) electrical installation and calculation

http://www.mediafire.com/file/b33zqwx1yo735zg/mya-electrical_installation_calculation.pdf/file

(25) power system note (aung ko htay)

http://www.mediafire.com/file/up8kyzfu0dziqh5/power%20system%20not%20%28aung%20ko%20htay%29.pdf

(26) electric installation(U OWN MYAINT)

http://www.mediafire.com/file/f37o57ff98s3r37/electric_installation%28u_own_myaint%29.pdf/file

(27) electrical power concept and practical( U PHAE THEIN)

http://www.mediafire.com/file/lr6l08cteplin4e/electrical_power_concept_and_practical%28u_phae_thein%29.pdf/file

(28) fault finding technique(U KOKO LAY)

http://www.mediafire.com/file/dt017q39z98qkqk/fault_finding_techniqres%28u_kokolay%29.pdf/file

(29) electric motor (U KOKO KYI)

http://www.mediafire.com/file/vrm60e51m5orol7/electric_motor%28u_koko_gyi%29.pdf/file

(30) mechatronic (U TINT ZAW)

http://www.mediafire.com/file/43622et2s3h3zw6/mechatronic_%28U_TINT_ZAW%29.pdf/file

(31) new century basic electronic (WIN HTET WIN)

http://www.mediafire.com/file/g32657f3da8n32z/new_century_basic_elecronics%28winhtetwin%29.pdf/file

အာလူးအႏွစ္ မုန္႔တီသုပ္ _ ဝက္သားေခါက္ဆြဲ _ ႐ိုးရာပတ္ထိုင္း ေခါက္ဆြဲေၾကာ္ _တိုု႔ဟူးေႏြး

အာလူးအႏွစ္ မုန္႔တီသုပ္
(Potato Paste Rice Noodle Salad)
...............................

 အသုပ္ဆိုရင္ လူတိုင္း ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ၾကပါတယ္။ မုန္႔တီသုပ္က အာလူးအႏွစ္ႏွင့္ အခ်ိဳသုပ္ေလးပါ။ မိသားစု၊ သူငယ္ခ်င္းမိတ္ေဆြတို႔ကို သုပ္ၿပီးေကြ်းရင္ မ်က္ႏွာရေစတဲ့ အသုပ္ျဖစ္တာေၾကာင့္ သုပ္စားၾကည့္လိုက္ေနာ္။

ပါဝင္ပစၥည္းမ်ား
• မုန္႔တီဖတ္ - ၂၅ က်ပ္သား
• အာလူး - ၃-၄ လံုး
• ၾကက္သြန္ျဖဴဆီခ်က္   - စားပြဲဇြန္း ၄-၅ ဇြန္း
• ၾကက္သြန္နီေၾကာ္ - စားပြဲဇြန္း ၁  ၁/၂ ဇြန္း
• ပူဒီနာ - ၃ ပင္ ( အရြက္မ်ား ေျြခထားပါ)
• သံပရာသီး - ၂ လံုး (အရည္ညႇစ္ၿပီး လိုသေလာက္ထည့္ပါ)
• ငံျပာရည္ - လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၃ ဇြန္း
• ဆား - လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ ဇြန္း
• ၾကက္ဥျပဳတ္ - ၃ လံုး (ပါးပါးစိတ္ထားပါ)

ျပဳလုပ္နည္း
၁။ ေဇာက္နက္အိုးထဲ ၾကက္သြန္ျဖဴ ဓားျပား႐ိုက္ၿပီး ခ်င္း၊ ဆားႏွင့္ အာလူးမ်ားထည့္ ျပဳတ္ထားပါ။ ႏူးေအာင္ျပဳတ္၍ အေအးခံထားၿပီး အခြံႏႊာထားပါ။
၂။ ဖန္ဇလံုထဲ အာလူးအခြံႏႊာထားေသာ အာလူး၊ ဆား၊ ၾကက္သြန္ျဖဴဆီခ်က္တို႔ျဖင့္ ေသခ်ာညက္ေအာင္ နယ္ပါ။
၃။ ဖန္ဇလံုအႀကီးထဲ ပူဒီနာ၊ ၾကက္ဥျပဳတ္မွလြဲ၍ ပါဝင္ပစၥည္းမ်ားအားလံုးထည့္ၿပီး အာလူးအႏွစ္ကို လိုသေလာက္ထည့္ကာ ေသခ်ာႏွံ႔ေအာင္ နယ္သုပ္ပါ။ ကိုယ့္ စိတ္တိုင္းက် အခ်ဥ္၊ အငန္ကို ႀကိဳက္သလိုထည့္ပါ။ ၾကက္ဥျပဳတ္အစိတ္မ်ားႏွင့္ ပူဒီနာရြက္မ်ားထည့္ၿပီး ဆားျမည္း၍ လိုတာထပ္ျဖည့္ၿပီး ခ်က္ခ်င္းသံုးေဆာင္ပါ။
...................
Syi Lwin Food Garden

 ဝက္သားေခါက္ဆြဲ

ဝက္သားဟင္းအတြက္လိုအပ္တာေတြကေတာ့….
ဝက္သားဂုတ္သား                      -  ၅၀ ဂရမ္ (အေနေတာ္အရြယ္တံုးထားပါ)
ၾကက္သြန္နီ                              -  ၁၀၀ ဂရမ္
ၾကက္သြန္ျဖဴ                             - ၂၀ ဂရမ္
ငရုတ္သီးမႈန္႔                              - စားပြဲဇြန္း ၁ ဇြန္း
ငံျပာရည္                                  - စားပြဲဇြန္း ၁ ၁/၂ ဇြန္း
အသားမႈန္႔                                 - လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ ဇြန္း
ဆီ                                           - စားပြဲဇြန္း ၄ ဇြန္း
ေရ                                           - 1.2 လီတာ

ဆီခ်က္အနီအတြက္လိုအပ္တာေတြကေတာ့…..
ဆီ                                 - စားပြဲဇြန္း ၁၅ ဇြန္း
ငရုတ္သီးမႈန္႔                     - စားပြဲဇြန္း ၂ ဇြန္း
နႏြင္းမႈန္႔                          - လက္ဖက္ရည္ဇြန္း တစ္၀က္
ဆား                               - အနည္းငယ္

ငရုတ္သီးေၾကာ္အတြက္လိုအပ္တာေတြကေတာ့…….
ငရုတ္သီးအၾကမ္းမႈန္႔                  - စားပြဲဇြန္း ၃ ဇြန္း
ၾကက္သြန္ျဖဴ                            - ၃ တက္ (ေထာင္းထားပါ)
ဆီ                                        - စားပြဲဇြန္း ၄ ဇြန္း
ဆား                                     - အနည္းငယ္

ဝက္သားေခါက္ဆြဲအတြက္လိုအပ္တာေတြကေတာ့…………..
ၾကက္ဥေခါက္ဆြဲအစို                   -  ၁၅၀ ဂရမ္ (မုန္႔ၾကြပ္ေၾကာ္ရန္အတြက္)
ၾကက္ဥေခါက္ဆြဲအစို                   -  ၇၂၀ ဂရမ္
နံနံပင္                                     - ၅ပင္ (ပါးပါးလွီးထားပါ)
ၾကက္သြန္ျမိတ္                           - ၃ ပင္ (ပါးပါးလွီးထားပါ)
ၾကက္သြန္နီ                              - ၄ လံုး (ပါးပါးလွီးထားပါ)
ငံျပာရည္                                  - စားပြဲဇြန္း ၃ ဇြန္း
ပဲမႈန္႔အက်က္                             - စားပြဲဇြန္း ၆ / ၇ ဇြန္း
သံပရာသီး                                 - ၃ လံုး

အဆင့္ဆင့္ခ်က္ျပဳတ္နည္း
1. ဝက္သားဟင္းခ်က္ရန္အတြက္ ၾကက္သြန္နီ၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ၊ ငရုတ္သီးကို ေထာင္းထားပါ။
2. ျပီးလွ်င္ ေထာင္းထားတဲ့ အႏွစ္ကို ဆီသတ္ပါ။ အနံ႔ေမႊးလာသည္ႏွင့္ ဝက္သားထည့္ျပီး ေမႊေပးပါ။
3. ဝက္သားအသားတင္းလာသည္ႏွင့္ ေရထည့္ပါ။ ေရဆူလာရင္ ငံျပာရည္ နဲ႔ အသားထည့္ျပီး ဝက္သားႏူးသည္အထိခ်က္ပါ။
4. ဝက္သားခ်က္ေနစဥ္မွာ မုန္႔ၾကြပ္ေၾကာ္ရန္အတြက္ အိုးထဲကို ဆီ ၁၅ ဇြန္းထည့္ပါ။
5. ဆီပူသည္ႏွင့္ ေခါက္ဆြဲ ၁၅၀ ဂရမ္ထည့္ျပီး ၾကြပ္သည္အထိေၾကာ္ျပီး ဆယ္ထားပါ။
6. ျပီးလွ်င္ အိုးထဲမွာ က်န္တဲ့ဆီထဲကို ငရုတ္သီးမႈန္႔နဲ႔ နႏြင္းမႈန္႔ထည့္ျပီး ေမႊပါ။ ျပီးလွ်င္ မီးပိတ္ျပီး ဆားအနည္းငယ္ထည့္ျပီး ေမႊေပးပါ။ ျပီးေနာက္ ပန္းကန္ထဲထည့္ျပီး အေအးခံထားပါ။
7. ငရုတ္သီးေၾကာ္ဖို႔အတြက္ ဆီအိုးတည္ပါ။ ဆီ ၄ ဇြန္းထည့္ပါ။ ဆီပူတာနဲ႔ ေထာင္းထားတဲ့ ၾကက္သြန္ျဖဴ ဆီသတ္ပါ။
8. ၾကက္သြန္ျဖဴေမႊးလာတာနဲ႔ ငရုတ္သီးအၾကမ္းမႈန္႔ထည့္ျပီး ေၾကာ္ပါ။ ဆားထည့္ပါ။ ျပီးလွ်င္ ပန္းကန္ထဲေျပာင္းထည့္ထားပါ။
9. စားသံုးမည္ဆိုပါက ပန္းကန္ထဲကို တစ္ေယာက္စာေခါက္ဆြဲထည့္ပါ။ ျပီးလွ်င္ ပဲမႈန္႔အက်က္ စားပြဲဇြန္း ၁ ဇြန္း၊ ဆီခ်က္ စားပြဲဇြန္း ၁ဇြန္း၊ ငံျပာရည္ လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ ဇြန္း၊ ဝက္သားဟင္းရည္ ၂ ဇြန္းနဲ႔ဝက္သား၊ နံနံပင္၊ ၾကက္သြန္ျမိတ္၊ ငရုတ္သီးေၾကာ္ထည့္ျပီး နယ္ပါ။ ျပီးေနာက္ ပါးပါးလွီးထားတဲ့ ၾကက္သြန္နီကို သံပရာရည္ညွစ္ျပီး ဝက္သားေခါက္ဆြဲသုပ္နဲ႔တြဲျပီး သံုးေဆာင္ပါ။

႐ိုးရာပတ္ထိုင္း ေခါက္ဆြဲေၾကာ္/ ေကြ႕တီယိုပတ္ထိုင္း
(Classic Pad Thai Noodle (or) Kuay Tiaw Pad Thai)
................................

 ဒိီလအတြက္ ေဖာ္ျပေပးလိုတဲ့ ဟင္းလ်ာေလးတစ္မ်ိဳးကေတာ့ ထိုင္းအစားအစာ တစ္မ်ိဳးျဖစ္ၿပီး လူႀကိဳက္မ်ားထင္ရွားတဲ့ "ပတ္ထိုင္း ဆန္ျပားေၾကာ္" လို႔ေခၚတဲ့ "Classic Pad Thai Noodle (or) Kuay Tiaw Pad Thai"  ဆန္ျပားေခါက္ဆြဲေၾကာ္ပဲ ျဖစ္ပါ တယ္။ ခ်ဥ္ငန္စပ္အရသာကို ႀကိဳက္ႏွစ္သက္တဲ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ျမန္မာေတြအတြက္ ခံတြင္းေတြ႕ေစမယ့္ အစားအစာတစ္မ်ိဳးပါပဲ။ ျပင္ဆင္ရတာ လြယ္ကူၿပီး စားခါနီးမွ ပူပူေလးေၾကာ္စားရတဲ့ အစားအစာမ်ိဳးပါ။ ကဲ… ခ်က္ၾကည့္ရေအာင္ ..OK...

ပါဝင္ပစၥည္းမ်ား
• ဆန္ေခါက္ဆြဲ (အစိမ္း) - ၁၆၀  ဂရမ္
• ပုစြန္က်ား  - ၅  ေကာင္
• ဝက္သံုးထပ္သားျပားအငန္ - ၂  ျပား
• ဝက္အူေခ်ာင္း - ၁  ေခ်ာင္း
• ၾကက္ဥ  - ၁  လံုး
• ၾကက္သြန္ျဖဴ - ၃  ႁမႊာ (ႏုပ္ႏုပ္စဥ္းၿပီး)
• ၾကက္သြန္ျဖဴ - ၂  ႁမႊာ (ပါးပါးလွီးၿပီး)
• ပုစြန္ေျခာက္  - ၁  ဇြန္း (ေရစိမ္ၿပီး)
• မုန္လာဥ ဆားစိမ္  - ၁  ဇြန္း
• ရွမ္းင႐ုတ္သီး (အနီ) - ၁  ေတာင့္
• ေျမပဲေလွာ္ - ၁  ဇြန္း (ေထာင္းၿပီး)
• ပဲပင္ေပါက္ - အနည္းငယ္
• ပန္းင႐ုတ္သီးမႈန္႔ -  လက္ဖက္ဇြန္း ဝ.၅   ဇြန္း
• သံပရာသီး - ၁  စိတ္

ပတ္ထိုင္းေဆာ့စ္တြင္ ပါဝင္ပစၥည္းမ်ား
• မန္က်ည္းမွည့္ - ၂  ဇြန္း
• ေရသန္ ့ - ၂၀ဝ  မီလီလီတာ
• သၾကားညိဳ  - ၂  ဇြန္း
• ငါးငံျပာရည္ - ၁  ဇြန္း
• ပဲပိစပ္အငန္ - ၁  ဇြန္း
• ၾကက္သြန္နီ - ၁  လံုး
• ၾကက္သြန္ျဖဴ - ၂  ႁမႊာ
• မုန္လာဥဆားစိမ္ - ၁  ဇြန္း
• ေနၾကာဆီ - ၂  ဇြန္း

ျပဳလုပ္နည္း
၁။  ပတ္ထိုင္းေဆာ့စ္အတြက္ ပါဝင္ပစၥည္းမ်ားထဲမွ ေနၾကာ ဆီကို အပူေပး၍ အသင့္ လွီးထားေသာ ၾကက္သြန္နီ၊ ၾကက္သြန္ျဖဴႏွင့္ မုန္လာဥဆားစိမ္တို႔ကို ဆီသတ္ပါ။ အသင့္ေဖ်ာ္ထားေသာ မန္က်ည္းမွည့္၊ သၾကားညိဳ၊ ေရသန္႔၊ ငါးငံျပာရည္ႏွင့္ ပဲပိစပ္အငန္တို႔ကို ထည့္ခ်က္၍ မီးေပ်ာ့ေပ်ာ့မွာ ၃၀ မိနစ္ခန္ ့ ပ်စ္ေအာင္ေမႊၿပီး က်ိဳထား ပါ။
၂။  ဒယ္အိုးထဲမွာ ဝက္သံုးထပ္သားျပားအငန္ကို အပူေပးၿပီး အနည္းငယ္ဆီထြက္လာလွ်င္ ေနၾကာဆီထည့္၍ အသင့္ ႏုပ္ႏုပ္စဥ္းထားေသာ ၾကက္သြန္ျဖဴကို အနည္းငယ္ ညိဳလာသည္အထိ ဆီသတ္ပါ။
၃။  ၾကက္သြန္ျဖဴ အနည္းငယ္ေမႊးလာလွ်င္ လွီးထားေသာ မုန္လာဥဆားစိမ္ႏွင့္ ေရစိမ္ထားေသာ ပုစြန္ေျခာက္ကို ထည့္ေၾကာ္ပါ။
၄။  မုန္လာဥဆားစိမ္ႏွင့္ ပုစြန္ေျခာက္ ေမႊးလာလွ်င္ အသင့္ သန္႔စင္ထားေသာ ပုစြန္က်ားႏွင့္ ဝက္အူေခ်ာင္းထည့္ ေၾကာ္၍ ပုစြန္က်ား အေရာင္နီလာလွ်င္ ဒယ္အိုးထဲမွ ဆယ္ယူၿပီး ဖယ္ထားပါ။
၅။  ဒယ္အိုးထဲ ေနၾကာဆီ အနည္းငယ္ထပ္ထည့္ၿပီး ပူလာ လွ်င္ ဆန္ေခါက္ဆြဲ ထည့္ေၾကာ္၍ ဆန္ေခါက္ဆြဲေမႊး လာလွ်င္ ဒယ္အိုးထဲမွာ ေဘးကပ္ထားၿပီး အသင့္ခ်က္ ထားေသာ ပတ္ထိုင္းေဆာ့စ္ ထည့္ေၾကာ္၍ ဆန္ေခါက္ ဆြဲ အနည္းငယ္ေပ်ာ့ေအာင္ ေၾကာ္ပါ။
၆။  ဆန္ေခါက္ဆြဲေမႊးၿပီးေပ်ာ့လာလွ်င္ အသင့္ေၾကာ္ထား ေသာ ပုစြန္က်ားႏွင့္ ဝက္အူေခ်ာင္း ျပန္ထည့္၍ သမ ေအာင္ ေၾကာ္ပါ။
၇ ။ ဆန္ေခါက္ဆြဲက်က္လွ်င္ ဒယ္အိုးထဲမွာ ေဘးကပ္၍ ဖယ္ ထားၿပီး ေနၾကာဆီ အနည္းငယ္ထပ္ျဖည့္၍ ၾကက္ဥ ေဖာက္ထည့္ေၾကာ္ပါ။ ၾကက္ဥ အနည္းငယ္ က်က္လွ်င္ အသင့္ေၾကာ္ထားေသာ ဆန္ေခါက္ဆြဲႏွင့္ သမေအာင္ ေမႊေၾကာ္ပါ။
၈။  ဆန္ေခါက္ဆြဲက်က္လွ်င္ ရွမ္းင႐ုတ္နီ၊ ၾကက္သြန္ျဖဴႏွင့္ ပဲပင္ေပါက္တို႔ ထည့္ေၾကာ္ၿပီး မီးပိတ္လိုက္ပါ။
၉။  အသင့္ေၾကာ္ထားေသာ ႐ိုးရာ ပတ္ထိုင္းေခါက္ဆြဲ ေၾကာ္ကို ႏွစ္သက္ရာ ပန္းကန္ထဲထည့္၍ အသင့္ ေထာင္းထားေသာ ေျမပဲေလွာ္ျဖဴးေပးၿပီး ပဲပင္ေပါက္ အနည္းငယ္အုပ္၍ သံပရာရည္ ညႇစ္ဆမ္းၿပီး တည္ခင္း ပါ။
....................
Celebrity Chef  ကိုဆန္နီ

တိုု႔ဟူးေႏြး

 အိစံအမ်ိဳးသားရဲ႔ အဘြားတိုု႔ secret recipe မွာပါတဲ႔ လွ်ိဳ႔ဝွက္ခ်က္ကေတာ့ တိုု႔ဟူးက်ိဳတဲ႔အထဲကိုု ဆီထည့္တာပါ။ အဲ႔လိုု ဆီထည့္ေတာ့ တိုု႔ဟူးအသားေလးကိုု ပိုုႏူးညံ႔ေစျပီး ပိုုစားေကာင္းေစပါတယ္။

ေနာက္ထပ္ တိုု႔ဟူးေႏြးမွာ အရမ္းအေရးၾကီးတဲ႔ ငရုုတ္ဆီေမႊးလုုပ္နည္းေလးကိုုလဲ ထည့္ေရးထားပါတယ္။ အခုုေတာ့ တိုု႔ဟူးေႏြးလုုပ္နည္းေလးကိုု အရင္လုုပ္ၾကည့္ရေအာင္ေနာ္။

ပါဝင္ေသာပစၥည္းမ်ား (တိုု႔ဟူးေႏြးပဲရည္လုုပ္ရန္အတြက္)(၇ ပြဲစာ)
၁။ တိုု႔ဟူးမႈန္႔ - ၁ ခြက္ (သိုု႔) ၁၀၀ ဂရမ္
၂။ ဆား - လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ ဇြန္း
၃။ သၾကား - ထမင္းစားဇြန္း ၁ ဇြန္း
၄။ ေရ
၅။ ဆီ - ထမင္းစားဇြန္း ၄ ဇြန္း
၆။ ဆႏြင္းမႈန္႔ - လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ေလးပုုံတပုုံ

ျပဳလုုပ္နည္း
၁။ တိုု႔ဟူးမႈန္႔ကိုု Blender(ေဖ်ာ္ရည္ေဖ်ာ္စက္) ထဲထည့္၊ ေရ တခြက္ထည့္ျပီး တိုု႔ဟူးမႈန္႔မ်ား အရည္ေပ်ာ္သြားျပီး ညက္တဲ႔အထိၾကိတ္ပါ။
၂။ အိုုးၾကီးၾကီး တလုုံးထဲကိုု ေရ ၁ လီတာခြဲထည့္၊ ဆား၊ သၾကား ႏွင့္ ဆီတိုု႔ကိုုထည့္ရ်္ ပြက္လာေအာင္တည္ပါ။ ပြက္လာလွ်င္ ဆႏြင္းထည့္ပါ။ (ေရနည္းနည္းပဲထည့္ျပီး ပဲရည္ျမန္ျမန္လုုပ္မည္ဆိုုလွ်င္ ပဲစိမ္းအနံ႔ နံေနတတ္ပါတယ္။)
၃။ ထိုု႔ေနာက္ အရည္ေဖ်ာ္ထားေသာ တိုု႔ဟူးအရည္မ်ားကိုု ဇကာခံရ်္ထည့္ပါ။ (ဇကာမခံပဲထည့္လွ်င္ တိုု႔ဟူးအခဲမ်ားပါသြားတတ္ပါတယ္။ တိုု႔ဟူးအခဲပါသြားလွ်င္ တိုု႔ဟူးအရည္ကအခဲအခဲေတြျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။)
၄။ တိုု႔ဟူးအရည္ထည့္ျပီးတာနဲ႔ ဆက္တိုုက္ေမႊေနပါ။ ေကာ္ရည္လိုုအေနအထားမ်ိဳးေရာက္လွ်င္ မီးေအးေအးေလးမွာပဲ တိုု႔ဟူးရည္အိုုးကိုုတည္ထားပါ။ (မစားခင္အထိကိုု မီးဖိုုေပၚမွာပဲ မီးအနိမ္႔ဆုုံးအပူခ်ိန္နဲ႔ထားရပါတယ္။ မီးပိတ္လိုုက္ရင္ တိုု႔ဟူးေတြက အရည္ေတြျဖစ္မေနပဲ အခဲအခဲေတြျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။) တည္ထားရင္းနဲ႔ အရည္ေတြပ်စ္ေနတယ္ထင္ရင္ ေရနည္းနည္းခ်င္းထည့္လုုိ႔ရပါတယ္။
၅။ ဒါကေတာ့ တိုု႔ဟူးေႏြးအတြက္ တိုု႔ဟူးေႏြးပဲရည္ရပါျပီ။

----------------------------------------------

ငရုုတ္သီးဆီေမႊးအတြက္

ပါဝင္ေသာပစၥည္းမ်ား
၁။ ဆီ - ၂ ခြက္
၂။ ေရွာက္ေကာအလုုံး (တရုုတ္ဖာလာေစ႔အမည္းေရာင္) - ၃ လုုံး
၃။ နာနတ္ပြင့္ (ပါေကာ) - ၅ ခုု
၄။ စီခြ်မ္းငရုုတ္ေကာင္းေစ႔ (ဟြာေျခာက္အေစ႔) - လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ေလးပုုံတပုုံ (အေစ႔မရွိလိုု႔ အမႈန္႔ထည့္မည္ဆိုုလွ်င္ ဆားျဖဴးသလိုုမ်ိဳးနည္းနည္းပဲထည့္ရမွာပါ။)
၅။ တရုုတ္မဆလာ (five spice) - လက္ဖက္ရည္ဇြန္း တ ဇြန္း
၆။ ငရုုတ္သီးအၾကမ္းမႈန္႔  - ထမင္းစားဇြန္း ၅ ဇြန္း
၇။ အေရာင္တင္မႈန္႔ - ထမင္းစားဇြန္း ၁ ဇြန္း
၈။ ငရုုတ္သီးေျခာက္ - ၇ ခုု

ျပဳလုုပ္နည္း
၁။ ဆီကိုု ဒယ္အိုုးထဲထည့္၊ တရုုတ္ဖာလာေစ႔ႏွင့္ နာနတ္ပြင့္ ပါတခါထဲထည့္ျပီးမွ မီးဖိုုေပၚမွာအပူေပးပါ။
၂။ အပူခံေသာ ပန္းကန္(သိုု႔) စတီးဇလုုံထဲကိုု စီခြ်မ္းငရုုတ္ေကာင္းေစ႔ (ဟြာေျခာက္အေစ႔) ႏွင့္ ငရုုတ္သီးေျခာက္ကိုုထည့္ထားပါ။
၃။ ဆီအိုုးမွာ ဆီအရမ္းပူလာလွ်င္ ဟြာေျခာက္ႏွင့္ ငရုုတ္သီးေျခာက္ထည့္ထားေသာ စတီးဇလုုံထဲကိုု ေလာင္းခ်ပါ။
၄။ ၁ မိနစ္ေလာက္ေနမွ တရုုတ္မဆလာ၊ ငရုုတ္သီးအၾကမ္းမႈန္႔၊ အေရာင္တင္မႈန္႔တိုု႔ကိုုထည့္ပါ။ (ဆီအရမ္းပူေနတာကိုု ခ်က္ခ်င္းထည့္လိုုက္လွ်င္ ငရုုတ္သီးမႈန္႔တိုု႔ အျခားအမႈန္႔ေတြက မည္းျပီးကြ်မ္းသြားတတ္ပါတယ္။
၅။ တိုု႔ဟူးေႏြးအတြက္ ငရုုတ္သီးဆီေမႊးရပါျပီ။

----------------------------------------------

တိုု႔ဟူးေႏြးအတြက္ ၾကက္သားခ်က္

ပါဝင္ေသာပစၥည္းမ်ား
၁။ ၾကက္သား အသားခ်ည္း ၂၅ က်ပ္သား
၂။ ဆီ - ထမင္းစားဇြန္း ၆ ဇြန္း
၃။ ၾကက္သြန္ျဖဴ - ၃ မႊာ
၄။ ပဲငံျပာရည္ - ထမင္းစားဇြန္း ၁  ဇြန္းခြဲ
၅။ ပဲငံျပာရည္အပ်စ္ - လက္ဖက္ရည္ဇြန္း တဝက္
၆။ သၾကား - လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ ဇြန္း
၇။ တရုုတ္မဆလာ - လက္ဖက္ရည္ဇြန္း တဝက္

ျပဳလုုပ္နည္း

၁။ ျကက္သား၂၅ က်ပ္သားကို အတုံးေသးေသးေလးေတြတုံးပါ။ ၾကက္သြန္ျဖဴကိုု ေတာက္ေတာက္စဥ္းထားပါ။
၂။ ဒယ္အိုုးထဲကိုုဆီထည့္ ဆီပူလာလွ်င္ ၾကက္သြန္ျဖဴကိုုဆီသတ္ပါ။ ၾကက္သြန္ျဖဴအနံ႔ေမႊးလာလွ်င္ ၾကက္သားကုုိထည့္လုုံးပါ။  တရုုတ္မဆလာ လက္ဖက္ရည္ဇြန္း တဝက္ထည့္၊ ပဲငံျပာရည္ ထမင္းစားဇြန္း ၁ ဇြန္းခြဲ၊ ျကာ္ညိဳ ့လက္ဖက္ရည္ဇြန္း တ၀က္၊ သျကား လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ ဇြန္းတို ့ျဖင့္ ျကက္သားကိုု ေရေျခာက္သြားသည္အထိ ေျခာက္ေျခာက္ေလးခ်က္ထားပါ။ (အျခားရွမ္းေခါက္ဆြဲေတြမွာထည့္သလိုု ၾကက္သားကိုု အရည္ေလးနဲ႔ခ်က္ခ်င္လဲရပါတယ္။ တိုု႔ဟူးေႏြးအတြက္ကေတာ့ ၾကက္သားကိုု ေျခာက္ေျခာက္ေလးဆီျပန္ေအာင္ခ်က္တာပိုုေကာင္းပါတယ္။
------------------------------------------------

တိုု႔ဟူးေႏြးတပြဲစာအတြက္ (တပြဲစာ)

ပါဝင္ေသာပစၥည္းမ်ား
၁။ ရွမ္းေခါက္ဆြဲဖတ္ - လက္တဆုုပ္စာ
၂။ တိုု႔ဟူးေႏြးပဲရည္ - ေယာက္ခ်ိဳဇြန္း ၁ ဇြန္းခြဲ (သိုု႔) ၂ ဇြန္း
၃။ ခ်က္ထားေသာ ၾကက္သား - ထမင္းစားဇြန္း ၂ ဇြန္းစာ
၄။ ပဲငံျပာရည္ အက်ဲ- ထမင္းစားဇြန္း ေလးပုုံ ၃ ပုုံ (သိုု႔) ၁ ဇြန္း
၅။ ပဲငံျပာရည္အပ်စ္ - လက္ဖက္ရည္ဇြန္း တဝက္
၆။ သၾကား (သိုု႔) အခ်ိဳမႈန္႔ - လက္ဖက္ရည္ဇြန္း တဝက္
၇။ ေျမပဲေထာင္း - လက္ဖက္ရည္ဇြန္း တဇြန္း ေမာက္ေမာက္
၈။ ႏွမ္းေလွာ္ - လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ေလးပုုံတပုုံ
၉။ ပါးပါးလွီးထားေသာ ၾကက္သြန္ျမိတ္ - အနည္းငယ္
၁၀။ ပါးပါးလွီးထားေသာ နံနံပင္ - အနည္းငယ္
၁၁။ ၾကက္သြန္ျဖဴ ဆီခ်က္ - လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ ဇြန္းခြဲ (ၾကက္သြန္ျဖဴဖတ္အပါအဝင္) (တိုု႔ဟူးေႏြးမွာ ၾကက္သြန္ျဖဴေၾကာ္အဖတ္ေလးေတြပါရင္ပိုုစားေကာင္းပါတယ္။)
၁၂။ ငရုုတ္သီးဆီေမႊး - ထမင္းစားဇြန္း ၁ ဇြန္း

ျပဳလုုပ္နည္း
၁။ ရွမ္းေခါက္ဆြဲဖတ္ကိုု လိုုခ်င္ေသာအေနအထားရေအာင္ျပဳတ္ပါ။
၂။ ထိုု႔ေနာက္ ပန္းကန္ထဲကိုု ရွမ္းေခါက္ဆြဲအဖတ္အရင္ထည့္၊ အေပၚကေန တိုု႔ဟူးေႏြးပဲရည္ကိုုထည့္ပါ။
၃။ ျပီးလွ်င္ ခ်က္ထားေသာ ၾကက္သားကိုုထည့္၊ က်န္ေသာပစၥည္းမ်ားအားလုုံးကိုုထည့္ျပီး အန႔ံေမႊးေမႊးနဲ႔ အလြန္စားေကာင္းေသာ တိုု႔ဟူးေႏြးကိုု ျပဳလုုပ္ႏိုုင္ပါျပီရွင္။

#တိုု႔ဟူးေႏြး #Eisanshomemadeinspiration

ရခိုင္မုန္႔တီ (၁၀ေယာက္စာ)

သၾကၤန္တြင္း လုပ္စားနိင္ဖို႔ ရခုိင္ မုန္႔တီပါ။ လုပ္ရတာလည္း လြယ္တာမုိ႔ ရခုိင္မုန္႔တီကို ခုပဲ လုပ္စားၾကည္႔ရေအာင္…

မုန္႔တီဟင္းရည္တြင္ ပါ၀င္ပစၥည္းမ်ား

    ငါးေရႊ – ၃၀ က်ပ္သား (၄၈၀ ဂရမ္)
    ငါးပိ – စားပြဲတင္ဇြန္း ၂ဇြန္း
    ၾကက္သြန္ျဖဴ – ၁၀ မႊာ (မညက္တညက္ ေထာင္းပါ)

    ငရုတ္ေကာင္းမွုန္႔ – လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၂ဇြန္းခြဲ
    ၾကက္သြန္နီ – ၄ဥ (၄စိပ္စိပ္ပါ)
    ေရ – ၁၀ခြက္ (Measurement ခြက္)
    ဆား – စားပြဲတင္ဇြန္း ၂ဇြန္းခြဲ
    ပတဲေကာ – ၂ပင္ (မညက္တညက္ ေထာင္းျပီ ခ်ည္ထားပါ)

(ပတဲေကာပံုပါ။ ဟင္းခ်က္ညီအစ္မ အကူအညီနဲ႔ ဒီပံုေလးကို ရရွိလုိ႔ ေက်းဇူးပါေနာ္.. )

ျပင္ဆင္ရန္ ပါ၀င္ပစၥည္းမ်ား

    မုန္႔ဟင္းခါးဖတ္ – ၈၀က်ပ္သား (၁၂၈၀ ဂရမ္)
    ပဲေၾကာ္္ – ၁၅ခု
    ငရုတ္သီးစိမ္း – ၃၀ ဂရမ္ (ေရေႏြးျဖင္႔ ျပဳတ္ျပီ ေထာင္းေပးကာ ငရုတ္သီးျပဳတ္ရည္ ၁ဇြန္းခန္႔ထည္႔ပါ)
    မန္က်ည္းရည္ – ခြက္၀က္
    ၾကက္သြန္နီ – ၅ခု (ပါးပါးလွီးပါ)
    နံနံပင္ – လက္တဆုတ္စာ (ပါးပါးလွီးပါ)
    ငါးဖယ္ – ၂၀က်ပ္သား (၃၂၀ ဂရမ္)
    ငါးငံျပာရည္

ျပင္ဆင္နည္း

၁။ အရင္ဆံုး ဒယ္အုိးတစ္ခုထဲ ငရုတ္သီးစိမ္းအညွာေခြထည္႔ျပီ ၂မိနစ္ခန္႔ ျပဳတ္ေပးပါ။

၂။ ျပီမွ ျပဳတ္ထားေသာ ငရုတ္သီးစိမ္းမ်ားကို မညက္တညက္ ေထာင္းေပးျပီ ခြက္တစ္ခုထဲတြင္ ထည္႔ထားပါ။

၃။ ငါးဖယ္ကို (ဆား(လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ဇြန္း)၊ ၾကက္သားမွုန္႔(လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ဇြန္း)၊ ငရုတ္သီးမွုန္႔ (လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၁ဇြန္း)) တုိ႔ျဖင္႔ သမေအာင္ ႏုယ္ျပီ ငါးဖယ္ကို အျပားေလးမ်ား လုပ္ေပးပါ။

၄။ ျပီေနာက္ ဒယ္ထဲ ဆီမ်ားမ်ား ထည္႔ျပီ ငါးဖယ္ အညိွေရာင္သန္းသည္အထိ ေၾကာ္ေပးပါ။

၅။ ထုိ႔ေနာက္ ေၾကာ္ထားေသာ ငါးဖယ္ကို ပါးပါးလွီးေပးကာ ပန္းကန္တစ္ခုထဲ ဖယ္ထားပါ။

မုန္႔တီဟင္းရည္ ခ်က္နည္း

၁။ အရင္ဆံုး ငါးေရႊမ်ား ေရျမဳပ္ရုံထည္႔ျပီ ၃-၄မိနစ္ခန္႔ ျပဳတ္ေပးပါ။

၂။ ျပီလွ်င္ ငါးကို အရုိးမ်ားမပါေအာင္ အသားႏႊင္းေပးျပီ သက္သက္ဖယ္ထားပါ။ ငါးျပဳတ္ရည္ကို သိမ္းထားေပးပါ။

၃။ မုန္႔တီ ဟင္းရည္ စခ်က္လုိ႔ရပါျပီ။

၃။ ဒယ္အုိးၾကီးထဲ မုန္႔တီဟင္းရည္အတြက္ ပါ၀င္သည္႔ (ဒယ္အိုးထဲ ေရ(၁၀ခြက္)၊ ငါးျပဳတ္ရည္၊ ငါးပိ၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ၊ ပတဲေကာ၊ ဆား) တုိ႔ကို တည္ထားပါ။

၄။ မုန္႔တီဟင္းရည္ ပြက္ပြက္ဆူလာလွ်င္ အသားႏႊင္းထားေသာ ငါး၊ ငရုတ္ေကာင္းမုွန္႔မ်ားကို ျဖဴးေပးပါ။

၅။ ေနာက္ဆံုးမွ ၾကက္သြန္နီ ေလးစိပ္စိပ္ထားသည္မ်ားကို ထည္႔ျပီ ၁မိနစ္ခန္႔တည္ကာ မီးပိတ္လုိက္ပါ။

၆။ မုန္႔တီဟင္းရည္ ရျပီဆုိလွ်င္ ပန္းကန္တစ္ခုထဲ မုန္႔ဖတ္၊ ငါးဖယ္၊ ပဲေၾကာ္၊ ၾကက္သြန္နီ တုိ႔ကို ထည္႔ျပီ အေပၚမွ မုန္႔ဟင္းရည္(ေယာက္ခ်ဳိ ၁ဇြန္း)ကို ေလာင္းထည္႔လိုက္ပါ။

ရ။ အေပၚမွ နံနံပင္ျဖဴးျပီ အရသာအတြက္ ငါးငံျပာရည္၊ ငရုတ္သီးစိမ္း၊ မန္က်ည္းရည္တုိ႔ကို ထည္႔ကာ ရခိုင္မုန္႔တီကို စိတ္ၾကိဳက္ သံုးေဆာင္နုိင္ပါျပီ…

Wutyee Food House

ငယ္ျဖဴ ...

(၁)

ေဝးေဝးဆီက လြင့္လာေသာ သံေခ်ာင္းေခါက္သံသည္ သူ႔ရဲ႕ မၿငိမ္မသက္ လႈပ္ရွားေနေသာ စိတ္ႏွလံုးကို ပို၍လႈပ္ခတ္ေစသည္။ ႏွစ္ခ်က္တီးသြားျပန္ၿပီ။ တစ္ေရးမွ မေပ်ာ္နိုင္ေသးေသာသူ႔မ်က္လံုးမ်ားက စပ္ဖ်ဥ္းေၾကာင္စီေနသည္။ ႏွလံုးခုန္သံ တဒိတ္ဒိတ္သည္ တိတ္ဆိတ္ၿငိမ္သက္ေနေသာ ညမွာေတာ့ သူ႔အတြက္ က်ယ္ေလာင္လြန္းသည္ ထင္ရ၏။ မနက္မိုးလင္းခ်င္လွၿပီ။ သူ႔
စိတ္ေတြ လႈပ္ရွားရလြန္းသည္။ မနက္က်ရင္ ဆိုသည့္အေတြးကို ေတြးမိတိုင္း သူ႔ႏွလံုးသားကတဆတ္ဆတ္ထခုန္သည္။ ကိုယ္ခႏၶာေပၚမွ သကၤန္းကို ေနာက္ဆံုးႏႈတ္ဆက္ျခင္းျဖင့္ ၾကည့္မိသည္မွာ ဘယ္ႏွႀကိမ္ေျမာက္ပါလိမ့္။ မနက္ျဖန္ဆို သူ လူထြက္ေတာ့မည္။ ႏွစ္ႏွစ္ဆယ္လံုးလံုးကိုယ္ေပၚမွာ လႊမ္းျခံဳလာခဲ့ေသာ ထိုသကၤန္းကို သူ အၿပီးအပိုင္ စြန္႔ခါြရေတာ့မည္။ ထိုအေတြးက
သူ႔ကို စိတ္လႈပ္ရွားေစသည္။ အနာဂတ္ကို ေမွ်ာ္ေတြးၾကည့္မိေတာ့ ဘာမွ မေသခ်ာ မေရရာေသး။ သို႔ေပမယ့္ သူ႔မွာ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိသည္။ အိပ္မက္ရွိသည္။ လူ႔ဘဝထဲမွာ သူ လုပ္ခ်င္ေသာ
အရာေတြရွိေနေသးသည္။ ဒါေတြကို ေတြးၾကည့္လိုက္ေတာ့ စြန္႔စားခန္းတစ္ခုလိုပင္ စိတ္ႏွလံုး ပူေႏြးလႈပ္ခတ္ရေလသည္။

" ကိုယ္ေတာ္..ေသခ်ာစဥ္းစား ဆံုးျဖတ္ၿပီးၿပီလား။ ျပန္စဥ္းစားပါဦး။ အသက္ ရွစ္ႏွစ္ကတည္းက သကၤန္းစည္းလာခဲ့တဲ့ ငယ္ျဖဴေလ..။ ခုမွ လူထြက္လို႔ ျဖစ္ပါ့မလား။ "

ဆရာေတာ္၏ အသံက နားထဲမွာ စိမ့္ဝင္လာေတာ့ သူ႔မ်က္လႊာကိုခ်ကာ ေခါင္းကိုနာနာညိတ္ျပခဲ့မိသည္။ ဆရာေတာ္ တားျမစ္လိုက္မွာကိုလည္း စိုးရိမ္ရေသးသည္ မဟုတ္လား။

" တင္ပါ့ဘုရား..တပည့္ေတာ္ ဆံုးျဖတ္ၿပီးပါၿပီ ဘုရား.."
" ရဟန္းတစ္ပါး လူထြက္လိုက္ရင္ လူ႔ေလာကထဲမွာ ဘဝအာမခံခ်က္မ်ားရွိႏိုင္မယ္ထင္လို႔လား ကိုယ္ေတာ္.."
"တပည့္ေတာ္မွာ အိပ္မက္ရွိပါတယ္ ဘုရား။ တပည့္ေတာ္လုပ္ခ်င္တဲ့ အလုပ္ေတြက လူဘဝနဲ႔မွ လုပ္ဖို႔ သင့္ေတာ္မွာမို႔ပါ ဘုရား.."

ဆရာေတာ္၏ စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္ျဖစ္ေနမည့္ မ်က္ႏွာေတာ္ကို ေမာ္မဖူးဝံ့ဘဲ လက္စံုမိုးလ်က္သာ ေခါင္းငံု႔ထားလိုက္သည္။

" ေအးေလ..ဆံုးျဖတ္ၿပီးလို႔ တားမရလည္း ကိုယ္ေတာ့္ဘဝနဲ႔ ကိုယ္ေတာ္ေပါ့ေလ။ မနက္ျဖန္
လူဝတ္လဲတာေပါ့.."

ဆရာေတာ္ အမိန္႔ရွိလိုက္ခ်ိန္ကစၿပီး သူ႔ရင္ထဲမွာ လိပ္ျပာကေလးေတြ တဖ်တ္ဖ်တ္ ေတာင္ပံခတ္ေနသလို တလွပ္လွပ္ရင္ခုန္ခဲ့ရသည္။ ညအိပ္ရာဝင္ခ်ိန္ကစၿပီး တလူးလူးတလိမ့္လိမ့္ျဖင့္
အိပ္စက္မေပ်ာ္ရွိရကာ မနက္မိုးလင္းခ်ိန္ကို တေမွ်ာ္ေမၽွာ္ရွိရသည္။ ဆရာေတာ္ ႏွေျမာမည္ဆိုလည္း ႏွေျမာစရာပါ။ သူ႔ရဲ႕ ငယ္ျဖဴဘဝကို ျပန္ေမွ်ာ္ေငးၾကည့္မိေတာ့ ျဖတ္သန္းလာခဲ့ရသည့္
ကိုရင္ဘဝ..ရဟန္းဘဝ..စာသင္သားဘဝ..ဓမၼာစရိယေအာင္ျမင္ခဲ့ေသာ ရဟန္းဘဝ..စာခ်ရဟန္းဘဝ စေသာပံုရိပ္တို႔သည္ အာရံုမွာ တဖ်တ္ဖ်တ္ ေပၚလြင္လို႔လာသည္။ အတိတ္သည္ ႐ုပ္ရွင္တစ္ကားသဖြယ္ တစ္ကြက္ၿပီးတစ္ကြက္..ပိတ္ကားထက္တြင္ ျပန္ျမင္ရသလို သူ ျပန္ျမင္လာမိသည္။

(၂)

သူ သကၤန္းစစည္းျဖစ္ခဲ့ခ်ိန္မွာ သူ႔အသက္ ရွစ္ႏွစ္သားအရြယ္ျဖစ္သည္။ ရြာမူလတန္းေက်ာင္းမွာႏွစ္တန္းေျဖၿပီးခိ်န္မွာ အဘြားက သူ႔လက္ကိုဆြဲ၍ ရြာဦးဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းဆီသို႔ လိုက္ပို႔ကာ ကိုရင္ဝတ္ေပးလိုက္သည္။ မိဘႏွစ္ပါး မရွိေတာ့ခ်ိန္ကစၿပီး အဘြားသည္သာ သူ႔ဘဝရဲ႕ အားကိုးရာေရႊေတာင္ႀကီး သဖြယ္။ အဘြား စိတ္တိုင္းက် အဖြားအလိုက် သူ ကိုယ္ရင္ဝတ္ခဲ့ရပါသည္။ ကိုရင္ေလးကို ျပံဳးမိန္႔မိန္႔ႀကီး ေငးၾကည့္ေနခဲ့ေသာ အဘြား၏မ်က္ဝန္းမ်ားက ၾကည္ႏူးပီတိ အျပည့္..။ လက္အုပ္ကေလးခ်ီကာ

" အမေလးေတာ္ ..ကိုရင္ေလးက ၾကည္ညိဳဖို႔ေကာင္းလိုက္တာ..တကယ့္ သိကၡာေတာ္ရဆရာေတာ္ႀကီးက်ေနတာပဲ...။ လူမထြက္နဲ႔ေတာ့..တစ္သက္လံုးသာဝတ္ေတာ့ ကိုရင္.."

ဟူေသာစကားကို အဖြားႏႈတ္မွ မၾကာခဏၾကားခဲ့ရသည္။ ထိုသို႔ အေျပာခံရတိုင္းလည္း သူ႔မွာေအာင့္သက္သက္ႏွင့္ ခြန္းတုန္႔မျပန္ႏိုင္ဘဲ ႏႈတ္ဆိတ္ကာၿငိမ္သက္ေနခဲ့ရသည္။ သူ႔ဘဝကို သူမွ မပိုင္ဘဲ။ ဆံုးျဖတ္ႏိုင္စြမ္းရွိေသာ အရြယ္လည္းမဟုတ္ေတာ့ အဘြားသေဘာက် ကိုရင္ဘဝႏွင့္လူျပန္မထြက္ရေတာ့ဘဲ ေက်ာင္းေတြျပန္ဖြင့္ေတာ့ သံုးတန္းႏွင့္ ေလးတန္းကို သကၤန္းဝတ္ျဖင့္သာတက္ခဲ့ရပါသည္။ တျခားကေလးေတြနဲ႔ ေဆာ့ကစားေတာ့လည္း ကိုရင္ဝတ္ႏွင့္သာပင္။

ေလးတန္းေအာင္ၿပီး သူ႔သူငယ္ခ်င္းေတြ ငါးတန္းတက္ခ်ိန္မွာေတာ့ သူ႔မွာ ကိုရင္ဝတ္ႏွင့္မို႔ ငါးတန္းဆက္တက္ခြင့္မရေတာ့ပါ။ အလယ္တန္းေက်ာင္းက သကၤန္းဝတ္ျဖင့္ တက္ခြင့္မေပးပါ။သူ႔စိတ္တြင္းဆႏၵအရင္းအမွန္က ေက်ာင္းစာကို ဆက္သင္ခ်င္သည္။ သူငယ္ခ်င္းေတြဆီကေန စာအုပ္ေတြငွားၿပီး ဖတ္ၾကည့္ရသည္။ ျမန္မာစာ စာအုပ္ထဲမွ " သူရဲေျခာက္သည္ဆိုေသာ အိမ္ျကီး .." စေသာ စိတ္ဝင္စားစရာ စာေတြကို ဆက္သင္ခ်င္သည္။ အဘြားက သာသနာ့ေဘာင္မွာသာ သူ႔ကို ျမင္ေတြ႕လိုခဲ့သည္။ ကိုရင္ဘဝကို မစြန္႔ရေတာ့ဘဲ အတန္းပညာကိုသာ စြန္႔လႊတ္လိုက္ရကာ ဘုုန္းႀကီးစာေတြသာ သင္ခဲ့ရပါသည္။ အဘြားကလည္း..

"လူမထြက္ပါနဲ႔ေတာ့ ကိုရင္ရယ္..ရဟန္းသာ ဆက္ဝတ္လိုက္ပါေတာ့.."

ဟု ယတိျပတ္ ဆံုးျဖတ္ေပးခဲ့သည္။ ထိုအခ်ိန္က ဘဝရဲ႕ အေရးပါေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ဆယ္ႏွစ္သားအရြယ္ကေလးတစ္ေယာက္အေနျဖင့္ သူ မဆံုးျဖတ္ႏိုင္ခဲ့သလို ဆံုးျဖတ္ခြင့္လည္းမရွိခဲ့ပါ။ ပညာသင္ခ်င္စိတ္ကို ေမ့ေမ့ေဖ်ာက္ေဖ်ာက္ထားခဲ့ရေသာ္လည္း သူငယ္ခ်င္းေတြဆီကေန စာအုပ္ေတြ ငွားဖတ္မိတိုင္း အတန္းပညာသင္ခ်င္စိတ္ေတြက သူ႔ရင္ထဲမွာ ႏိုးၾကားခဲ့ပါသည္။

ဆယ့္ငါးႏွစ္သားအရြယ္မွာေတာ့ သူ ရန္ကုန္စာသင္တိုက္သို႔ ေရာက္ခဲ့ရသည္။ စာသင္သား ႏွစ္ရာေက်ာ္ေလာက္ရွိေသာ စာသင္တိုက္တြင္ သူ ပထမငယ္တန္းအတြက္ စာေတြဆက္သင္ရသည္။ ကိုရင္ပ်ိဳအရြယ္ကေလးမွာ သူစိတ္ဝင္စားခဲ့တာက ကဗ်ာေတြ..သီခ်င္းေတြႏွင့္..ဂစ္တာ သင္ခ်င္ခဲ့ျခင္းတည္း။ သူ႔ရဲ႕စိတ္ကူးအိပ္မက္ကေလးသည္ သူ႔ရင္ထဲတြင္ ရွင္သန္ႏိုးၾကားစျပဳခဲ့ပါသည္။ သူ႔အိပ္မက္က သီခ်င္းေရးဆရာဘဝ..အႏုပညာသမားဘဝတည္း။ ဂစ္တာတီးခ်င္စိတ္..သီခ်င္းေရးခ်င္စိတ္ကလည္း ႏွလံုးသားကို နွိုးဆြခဲ့သည္။ ဆြမ္းခံေနက်အိမ္မွ ဒကာမႀကီးရဲ႕ သား သူႏွင့္အရြယ္မတိမ္းမယိမ္း ဒကာေလးတစ္ေယာက္ကို ကပ္ကာ အကူအညီေတာင္းရသည္။ ဒကာေလးက ပထမေတာ့ မသင္ေပးခ်င္။

" ကိုရင့္ကို ဂစ္တာတီးသင္ေပးရင္ တပည့္ေတာ္ ငရဲႀကီးမွာေပါ့ဘုရား.."

ဟုျငင္းသည္။ သူ အထပ္ထပ္အခါခါ ေတာင္းဆိုခဲ့ရသည္။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ ဒကာေလးက သူ႔ကို ဂစ္တာတီးနည္း ခိုးသင္ေပးခဲ့သည္။ ဒီလိုနဲ႔ပဲ သူ ဂစ္တာတီးတတ္ခဲ့သည္။ သီခ်င္းေတြ ေရးခဲ့သည္။ သီခ်င္းစာအုပ္..ကဗ်ာစာအုပ္ ..ဝတၳဳစာအုပ္ေတြအေပၚကေန ဝိနည္းအေျဖ သဒၵါအေျဖ ဆိုေသာ စကၠဴကပ္ၿပီး စာအုပ္အဖံုးဖံုးကာ စာေတြ ခိုးဖတ္ခဲ့ဖူးသည္။ ဆရာႏိုင္ဝင္းေဆြရဲ႕ ေႏြတစ္ည ကို ႏွစ္သက္လြန္း၍ သံုးႀကိမ္တိုင္တိုင္ ဖတ္ခဲ့ဖူးသည္။ ဆရာမႀကီး ၾကည္ေအး၏ ကဗ်ာေတြကို အႀကိမ္ႀကိမ္ဖတ္ကာ အလြတ္ရခဲ့သည္။ ဆရာႀကီး တကၠသိုလ္ဘုန္းႏိုင္၏ သူငယ္ခ်င္းလို႔ပဲ ဆက္၍ေခၚမည္ ခိုင္ ဝတၳဳထဲက ခိုင့္ကို သနားလြန္းသျဖင့္ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ရွိ လြမ္းေစတီအထိပင္ ေရာက္ေအာင္ သြားၾကည့္ခဲ့ဖူးသည္။

အဲ့ဒီလို အႏုပညာကိုျမတ္နိုးေသာ ႏွလံုးသားႏွင့္ စာေတြ ကဗ်ာေတြ ခိုးဖတ္ရင္းကပင္ ပထမငယ္တန္း..ပထမလတ္..ပထမႀကီးတန္းကို ေအာင္ျမင္ခဲ့ရပါသည္။ လြယ္လြယ္ကူကူႏွင့္ေအာင္ျမင္ခဲ့ရတာေတာ့ မဟုတ္ပါ။ သဒၵါက်မ္းမွာ ႐ုပ္တြက္၍ မရသျဖင့္ ဆရာေတာ္က ေက်ာျပင္ကို ႀကိမ္ႏွင့္႐ိုက္ျခင္းကိုလည္း ခံရသည္။ ညဘက္ မီးပိတ္ၿပီး သၿဂႋဳဟ္ သ႐ုပ္ခြဲတဲ့အခါ စာေမးလို႔မေျဖႏိုင္တဲ့အခါ စိတ္ႀကီးေသာ ဆရာေတာ္က ေျပးကန္လွ်င္ ဗိုက္ကိုမထိေအာင္ လက္ႏွစ္ဖက္ျဖင့္ႀကိဳကာခဲ့ရတာကိုလည္း မွတ္မွတ္ရရရွိခဲ့ရသည္။ ဒါေတြဟာ သူျဖတ္သန္းခဲ့ေသာ ကိုရင္ဘဝထဲမွာ သူ႔အိပ္မက္ကို ရွာေတြ႕ခဲ့ရျခင္းပါပဲ။

*********************

(၃)

ဓမၼာစရိယအတြက္ သီလကၡန္က်မ္းကို က်က္မွတ္ေနခ်ိန္မွာ..သူ သီခ်င္းေတြေရးဖို႔ စိတ္ကူးဉာဏ္ကြန္႔ျမဴးလို႔ ေကာင္းေနဆဲ။ သီခ်င္းအေရးေကာင္းသျဖင့္ အသက္၂၀ .. ၂၁ ႏွစ္..၂၂ ႏွစ္အရြယ္မွာ သံုးႏွစ္ဆက္တိုက္ လံုးလံုးဓမၼာစရိယက်ေလသည္။ ၂၃ႏွစ္က်မွ သီလကၡန္က်မ္း ေအာင္ျမင္ခဲ့ပါသည္။ ၂၄ႏွစ္ မွာေတာ့ စာကိုအာရံုပိုစိုက္ကာ အ႒သာလိနီက်မ္းကိုေအာင္ျမင္ခဲ့သည္။ အသက္ ၂၄ႏွစ္မွာ ပါရာဇိကဏ္က်မ္းကို ေအာင္ျမင္ကာ သာသနဓဇ ဓမၼာစရိယဘြဲ႕ ရရွိခဲ့ပါသည္။

ဓမၼာစရိယေအာင္ၿပီးခ်ိန္မွာ စာသင္တိုက္မွာ စာခ်ရင္း  သူသီခ်င္းေတြလည္း ဆက္ေရးၿမဲ။ သီခ်င္းေရးဆရာျဖစ္ခ်င္ေသာ အိပ္မက္ကို ဆက္မက္ဆဲ..။ စာသင္တိုက္မွာ ဆြမ္းလာကပ္ေလ့ရွိေသာ ဒကာ ဒကာမ မိသားစုေတြထဲမွာ ဂီတအႏုပညာေလာကက ေတးထုတ္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းပိုင္ရွင္ေတြႏွင့္ ၾကံဳဆံုရလွ်င္..သူ႔မ်က္ဝန္းေတြမွာ တဖိတ္လက္လက္ ရႊန္းေတာက္ရသည္။

" ဦးဇင္းက သီခ်င္းေရးရတာ ဝါသနာပါတယ္..။ သီခ်င္းေတြ ေရးထားေသးတယ္.."

ဟု ဖြင့္ဟဝန္ခံခ်င္စိတ္ေတြက ႏႈတ္ခမ္းဝအထိ ႐ုန္းႂကြလာတတ္ခဲ့သည္။ မသင့္ေတာ္ပါဘူးေလဆိုၿပီး ၿမိဳသိပ္လိုက္ရသည္မွာလည္း အခါခါပင္။ ရဟန္းဘဝနဲ႔ သီခ်င္းေရးဆရာ ဘာမ်ားအပ္စပ္လို႔တုန္း..ဟု မိမိဘာသာ ျပန္ထိန္းခ်ဳပ္ၿမိဳသိပ္ရပါသည္။

တစ္ခါတစ္ခါေတာ့လည္း လူဝတ္လဲလိုက္ခ်င္စိတ္ ေပၚလာမိပါသည္။ သူျဖစ္ခ်င္တဲ့ ေတးေရးဆရာဘဝကို ေလာကီနယ္ပယ္မွာသာ ရွာေဖြႏိုင္မယ္ မဟုတ္လား။ အဘြားသာ သက္ရွိထင္ရွားရွိေနေသးလွ်င္..

" ေပါက္ေပါက္ရွာရွာ ဦးဇင္းရယ္..ငယ္ျဖဴဘဝကတည္းက ဝတ္လာတာ..တစ္သက္လံုးသာ ဝတ္ပါ..လူမထြက္ခ်င္စမ္းပါနဲ႔.."

ဟု တားျမစ္မွာ အေသအခ်ာပင္။ ခုေတာ့ သူ႔ဘဝကို ခ်ယ္လွယ္ဆံုးျဖတ္ေပးမည့္ အဘြားလည္း မရွိေတာ့။ သူႏွင့္ ငယ္စဥ္က ေလးတန္းအထိ အတူတူေက်ာင္းတက္ခဲ့ေသာ သူငယ္ခ်င္းေတာင္စာသင္တိုက္မွာ ဆြမ္းလာကပ္ရင္းဆံုေတာ့ ျပန္ေျပာျပသည္မွာ..ေလာကီပညာ အင္ဂ်င္နီယာဘြဲ႕ရၿပီး ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းတစ္ခုမွာ အလုပ္ဝင္ေနၿပီဆိုပဲ။ အဲ့ဒီလိုၾကားမိေတာ့ သူ အားက်ရျပန္သည္။ သူ႔မွာက ဓမၼာစရိယဘြဲ႕ရၿပီး စာခ်ရဟန္းဘဝ..။ သူျဖစ္ခ်င္တာက အႏုပညာသမားတစ္ေယာက္ဘဝ။ ေလာကီအာရံုေတြက သူ႔ကို ျဖားေယာင္းေသြးေဆာင္မွ်ားယူစျပဳၿပီ။ ေတးေရးဆရာအိပ္မက္ကို မက္မက္စက္စက္ မက္ၿမဲ။

အသက္ ၂၅ႏွစ္ကစၿပီး စာခ်ရဟန္းဘဝႏွင့္ ၂၇ႏွစ္ထိတိုင္ေအာင္ စာသင္သားမ်ားကို စာပို႔ခ်ေပးခ့ဲသည္။ အထူးသျဖင့္ ပထမႀကီးတန္းအတြက္ သူကၽြမ္းက်င္ရာအလကၤာစာဝါကို ပို႔ခ်ေပးခ့ဲသည္။

ထိုႏွစ္ကာလေတြမွာ လူထြက္ခ်င္စိတ္ေတြ အႀကိမ္ႀကိမ္ေပၚေပါက္ခဲ့ရပါသည္။ ၂၈ႏွစ္အရြယ္မွာေတာ့ သူ႔ဆႏၵေတြကို ဆက္လက္ၿမိဳသိပ္ခ်ဳပ္တည္းႏိုင္ျခင္းငွာ မစြမ္းသာေတာ့သျဖင့္ လူဝတ္လဲဖို႔ ဆရာေတာ္ဆီမွာ ေလွ်ာက္ခဲ့ေတာ့သည္။ စစခ်င္းေတာ့ ဆရာေတာ္က သေဘာမတူပါ။ အႀကိမ္ႀကိမ္ တားျမစ္ပါေသးသည္။ ေနာက္ဆံုးအႀကိမ္က်မွ စိတ္ေလွ်ာ့လိုက္သည့္ႏွယ္ မတားျမစ္ေတာ့ပါ။
ေဟာ..အခုေတာ့ မနက္မိုးစင္စင္လင္းၿပီဆိုလ်င္ သူ လူထြက္ခြင့္ရေတာ့မည္။ သူ႔အိပ္မက္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ ေနာက္မက်ေသးဘူး ထင္တာပါပဲ။ တစ္ညလံုး မအိပ္ရေသးသျဖင့္
သူ႔မ်က္လံုးေတြ က်ိမ္းစပ္ေနသည့္တိုင္ သူ႔ႏွလံုးခုန္သံကေတာ့ အခါမ်ားစြာကထက္ပို၍ ျမန္ဆန္လႈပ္ခတ္ေနသည္။ ဒီလိုႏွင့္ အာရံုတက္ခဲ့ေလၿပီ။

*********************

(၄)

အေရခြံတစ္ခုခြာခ်လိုက္သလို ခံစားလိုက္ရေသာ ခံစားခ်က္သည္ လူဝတ္လဲၿပီးခ်ိန္တြင္ သူ႔စိတ္ထဲတြင္ေပၚလာသည့္ ပထမဆံုးေသာ ခံစားခ်က္တည္း။ ဝမ္းနည္းသလိုလို.. ေပ်ာ္ရႊင္သလိုလို ..စိတ္လႈပ္ရွားသလိုလို ..ရွက္သလိုလို ...အျပစ္ရွိသလိုလို ...စေသာ ခံစားခ်က္ေပါင္းစံုသည္ သူ႔ရင္ထဲတြင္ ေရာယွက္ကြန္႔ျမဴးေနေသာ သက္တန္႔ေရာင္စဥ္ေတြသဖြယ္ အေရာင္အေသြး စံုလင္လွေပသည္။

ဆရာေတာ္၏ ဆံုးမသတိေပးစကားေတြကို ၾကားတစ္ခ်က္ မၾကားတစ္ခ်က္ မ်က္ႏွာတစ္ခုလံုးလည္း ေရာင္အမ္းေနသည့္ႏွယ္ ထူပူရွိန္းဖိန္းေနၿပီ။ ရဟန္းဘြဲ႕ေတာ္မွာ ရွင္သုမန ျဖစ္ေသာေၾကာင့္လူအမည္ကို သူ႔စိတ္ႀကိဳက္ အႏုပညာဆန္ဆန္ေလး ေျပာင္းခ်င္သည္။ အဘြားေပးခဲ့သည့္ သက္ပိုင္..ဆိုေသာ နာမည္ကို လူနာမည္အေနႏွင့္ ႏွစ္သက္ေသာ္လည္း ေတးေရးဆရာအမည္ကိုေတာ့ သက္တန႔္ ဟုေပးခ်င္သည္။ ခုေလာေလာဆယ္ ေနသားတက် မရွိသည္က လူ အဝတ္အစားေတြပင္။ ရွပ္အက်ႌေကာ္လံကတံုးအျဖဴႏွင့္ မဝတ္တတ္ဝတ္တတ္ ဝတ္ထားေသာပုဆိုးသည္ ပံုးပန္းမက်နဘဲ ကပိုက႐ိုရွိလွသည္။ သူကေတာ့ ကၽြတ္က်မွာကိုပဲ စိုးတထင့္ထင့္ျဖစ္ရသည္။

" လူ႔ဘဝ ဆိုတာ ရဟန္းဘဝနဲ႔ ေျဖာင့္ေျဖာင့္ႀကီးဆန႔္က်င္တယ္ေနာ္ ဒကာသက္ပိုင္။ အစစ သတိေတာ့ မေလ်ာ့ေစနဲ႔။ ေနရာတကာ အလိုက္တသိရွိပေစ ၾကားလား။ လူ႔ဘဝမွာ...
လူကဘုန္းႀကီးစိတ္ေမြးေနရင္လည္းပတ္ဝန္းက်င္န႔ဲသဟဇာတမျဖစ္ဘူး..။ ဒီလိုပဲဘုန္းႀကီးကလူစိတ္ေမြးေနရင္လည္း အဆင္မေျပဘူး.."

ဆရာေတာ္၏ ဆံုးမစကားက နားထဲမွာ တဝဲလည္လည္ရွိသည္။ စာသင္တိုက္ကို ႏႈတ္ဆက္ခဲ့စဥ္မွာေတာ့ ႏွလံုးသားကို ဆြဲခါလိုက္သလို လွိုက္ခနဲ႔ဆို႔တက္လာကာ မ်က္ရည္ေဝ့သီရသည္။ မေန႔ကအထိ ရဟန္းတစ္ပါးျဖစ္ခဲ့ေသာ္လည္း အခုေတာ့ သူ လူတစ္ေယာက္ ျဖစ္ခဲ့ၿပီ။ အခု ဘယ္သြားရမွာပါလိမ့္။ အိတ္ထဲမွာေတာ့ ခင္မင္ရင္းႏွီးခဲ့ေသာ ဒကာ ဒကာမ တခ်ိဳ႕၏ လိပ္စာေတြ ေရးမွတ္ထားေသာ မွတ္စု စာအုပ္ကေလးရွိသည္။ သူ အႏွစ္ႏွစ္အလလ ရင္ႏွင့္ရင္းကာ ေရးသားခဲ့ေသာ သီခ်င္းစာရြက္ေတြရွိသည္။

လူ႔ဘဝကို စတင္ေျပာင္းလဲလာျခင္း အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ ပထမဆံုး ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ႀကီးကို ဖူးေျမႇာ္ခ်င္စိတ္ျဖစ္မိသည္။ စာသင္တိုက္ႏွင့္လည္း သိပ္မေဝးလွသျဖင့္ ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္
ဘက္သို႔ ေလၽွာက္ခဲ့သည္။ လူေတြ လူေတြ..ဥဒဟို လႈပ္ရွား႐ုန္းကန္ေနၾကပါလား။ ရဟန္းဘဝတုန္းကေတာ့ ဒါေတြကို သတိမထားခဲ့မိသလိုပင္။ ဆြမ္းခံဖို႔ရယ္..ရဟန္းစာက်က္ဖို႔ရယ္..စာေမးပြဲ
ေအာင္ဖို႔ရယ္..ထိုအေတြးေတြသာ ေခါင္းထဲစိုးမိုးခဲ့သည္။ လူတစ္ေယာက္၏ ဘဝဆိုတာကို ေယာင္လို႔ေတာင္ ေတြးမၾကည့္ခဲ့မိ။ ရဟန္းဘဝႏွင့္ လူ႔ဘဝဆိုတာ စည္းတားထားခဲ့ၿပီးသား။ အခုေတာ့သူသည္ ျခားထားေသာ စည္းကို ေက်ာ္လြန္ခဲ့ၿပီ။ ေရွ႕ေလွ်ာက္ သူ႔ဘဝကို သူသာသာလွ်င္ တာဝန္ယူရေတာ့မည္။ ေအာင္ျမင္ျခင္း..ဆံုးရံႈးျခင္း..အရာရာသည္ သူႏွင့္သာ ဆိုင္သည္။

 ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ႀကီးကို ဖူးေျမႇာ္ၾကည္ညိဳရင္း ေစတီေတာ္ကို တစ္ပတ္ပတ္ၿပီးခ်ိန္မွာေတာ့ဘုရားေပၚက ဆင္းလာခဲ့သည္။ အေရွ႕ဘက္မုခ္ေရွ႕သို႔ သူေရာက္လာခ်ိန္တြင္ ဘယ္ဆီစသြားရမည္မွန္း မေသခ်ာ မေရရာျဖစ္ေနဆဲ ကားတစ္စင္း သူ႔ေရွ႕တြင္ ရပ္သည္။ ကားမွန္တံခါးက်လာစဥ္ရင္းႏွီးေနခဲ့ေသာ မ်က္ႏွာတစ္ခုကို ျမင္လၽွင္ သူ ဝမ္းသာအားရျဖင့္ ႏႈတ္ဆက္ဖို႔ ေရွ႕တိုးလိုက္သည္။ စာသင္တိုက္မွာ ဆြမ္းလာကပ္ေနက် သူႏွင့္ခင္မင္ေနေသာ ဒကာမ တစ္ဦး။ သူ႔အျပံဳးသည္ တဝက္တပ်က္မွာ ရပ္တန္႔မင္သက္သြားရသည္မွာ ဒကာမဆီက ေမွ်ာ္လင့္မထားခဲ့မိေသာ တုန္႔ျပန္မႈေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ကားေပၚကေန သူ႔ကို ေသေသခ်ာခ်ာၾကည့္ၿပီးမွ ႏႈတ္ဆက္ေဖာ္ေလးေတာင္ မရဘဲ ကားကိုဆက္ေမာင္းသြားခဲ့ျခင္းတည္း။ ႐ုတ္တရက္ေတာ့ သူရွက္သြားကာ ရင္ထဲနင့္ခနဲျဖစ္သြား၏။ သကၤန္းႏွင့္ေလးျမတ္ၾကည္ညိဳဖြယ္ ရဟန္းဘဝတုန္းကေတာ့ ဒီဒကာမဟာ လက္အုပ္ကေလး တခ်ီခ်ီျဖင့္ အင္မတန္ ႐ိုေသက်ိဳးႏြံရွိခဲ့တာပါ။ လူထြက္ထြက္ခ်င္း ပထမဆံုးရလိုက္ေသာ အေတြ႕အၾကံဳက မယံုႏိုင္စရာတည္း။ သူ႔ကိုယ္သူ ျပန္ငံု႔ၾကည့္မိသည္။ ဘယ္အရာကမ်ား အထင္အျမင္ေသးစရာ ျဖစ္ေစပါသနည္း။ ကတံုးေျပာင္ေျပာင္မွာ ရွပ္အက်ႌႏွင့္ မဝတ္တတ္ဝတ္တတ္ ဝတ္ထားရေသာ ပုဆိုးစြန္ေတာင္ဆြဲႏွင့္ ေခၽြးသံရဲႊေသာမ်က္ႏွာဟာ အထင္ေသးအျမင္ေသးစရာ ျဖစ္ခဲ့ေလသလား။ ႏႈတ္မဆက္နိုင္ မေခၚမေျပာႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ျဖစ္ေစသတဲ့လား။

ရွက္စိတ္လား..အားငယ္စိတ္လား သူမခြဲျခားႏိုင္ေသာ စိတ္တစ္မ်ိဳးက သူ႔ႏွလံုးအိမ္ကို လႊမ္းျခံဳသည္။ လူ႔ဘဝဆိုသည္မွာ တစ္ဘက္မ်က္ႏွာမွာ ဘာရွိေနမွန္း ႀကိဳတင္မွန္းဆ မျမင္ႏိုင္ေသာ စာမ်က္ႏွာေတြြခ်ည္းလား။

*********************
(၅)

လိပ္စာထဲကအတိုင္း သူႏွင့္ ခင္မင္ရင္းႏွီးေနေသာ ဒကာ၏ ဘာသာေရးမဂၢဇင္းတိုက္ဆီသို႔ ေရာက္ခဲ့သည္။ သူ႔စိတ္ကူးကေတာ့ ေနစရာေက်ာတစ္ေနရာစာ ရဖို႔ရယ္..စားစရိတ္အတြက္ အလုပ္ကေလးတစ္ခုု ရဖို႔ရယ္ျဖစ္ပါသည္။ လူ႔ဘဝမွာ ဒီႏွစ္ခုက ပင္မအသက္ေသြးေၾကာ မဟုတ္လား။

အယ္ဒီတာခ်ဳပ္နာမည္ကိုေမးလိုက္ၿပီး ဧည့္ခန္းတြင္ သူ ထိုင္ေစာင့္ေနရခ်ိန္သည္ တာ္ေတာ္ၾကာပါသည္။

" အစ္ကို..အယ္ခ်ဳပ္က မအားလို႔ပါ။ ထုတ္လုပ္သူနဲ႔ စကားေျပာေနလို႔ ၾကာမယ္တဲ့။ မွာစရာရွိတာ မွာထားခဲ့ပါတဲ့.."

" ဟိုေလ..ဒီတိုက္မွာ အလုပ္တစ္ခုခုမ်ား ရႏိုင္မလားလို႔ပါ။ စာျပင္ဆရာျဖစ္ျဖစ္ေပါ့..ဘာျဖစ္ျဖစ္ပါ။ ဒကာႀကီး..အဲ..သူနဲ႔က ဦးဇင္းဘဝမွာကတည္းက ရင္းႏွီးၿပီးသားမို႔ပါ.."

"ဪ..ဦးဇင္းလူထြက္လား..။ ခဏေလးေနာ္..သြားေမးေပးမယ္။ "

ဦးဇင္းလူထြက္လား..ဟု ေမးလိုက္ဟန္တြင္ ဖ်တ္ခနဲေျပာင္းလဲသြားေသာ မ်က္ႏွာရိပ္ကို သူ သတိထားမိသည္။ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္အခန္းထဲ ဝင္သြားခ်ိန္တြင္ သူ မသိမသာ လွမ္းေမွ်ာ္ၾကည့္မိသည္။ ရင္မွာ တထိတ္ထိတ္..။ ခဏေနတာ့ ေကာင္ေလးျပန္ထြက္လာသည္။ အားတုန္႔အားနာ မ်က္ႏွာျဖင့္ သူ႔ကိုၾကည့္ၿပီး..

" အယ္ခ်ဳပ္က ခုေလာေလာဆယ္ေတာ့ အလုပ္ေပးစရာမရွိေသးလို႔ပါတဲ့.."

သူ႔ရင္ဝကို ေဆာင့္တြန္းပစ္လိုက္သလိုပင္ နင့္ခနဲျဖစ္သြားသည္။ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မဲ့သြားေသာ..႐ုတ္တရက္ ကူကယ္ရာမဲ့သြားေသာ သိမ္ငယ္စိတ္သည္ ႏွလံုးအိမ္ကို ဆုပ္ေျခပစ္လိုက္သလိုပင္။
ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ သူ႔ကို အားကိုးတႀကီးျဖင့္ လာခဲ့ရသည္မဟုတ္လား။ ရဟန္းဘဝတုန္းက သူႏွင့္ စကားေတြ မ်ားစြာေျပာျဖစ္ခဲ့ၾကသည္မဟုတ္လား။ သူ႔အေပၚ ၾကည္ညိဳေလးစားရင္းစြဲကေလးျဖင့္ အလုပ္ကေလးတစ္ေနရာေတာ့ ေပးႏိုင္ေကာင္းရဲ႕ ဟု ေမွ်ာ္လင့္ထားခဲ့မိသမွ်သည္ သဲထဲေရသြန္သလို ျဖစ္ရၿပီ။ ဪ..လူေတြရဲ႕ စိတ္သေဘာကို သူ ေသခ်ာမသိႏိုင္ခဲ့ေသးပါလား။ ၾကည္ညိဳေလးစားမႈဆိုသည္ကလည္း လူပုဂိၢဳလ္၏ အရွိန္အဝါကိုလိုက္ၿပီး ေျပာင္းလဲတတ္ျခင္းသေဘာ ရွိတာပါလား။

ရဟန္းဘဝတြင္ စာေမးပြဲေျဖဖို႔..စာသင္ဖို႔သာ အာရံုစိုက္ရၿပီး ေက်ာတစ္ေနရာစာအတြက္ ပူပန္စရာမလိုသေလာက္ လူ႔ဘဝမွာေတာ့ ခုအခ်ိန္မွာ ေက်ာတစ္ေနရာစာက အေရးႀကီးလွသည္။ လူ႔ဘဝသို႔ ပထမဆံုးအႀကိမ္ ေျခစလွမ္းမိခ်န္မွာတင္ အခက္အခဲမ်ားစြာက သူ႔ကို ေစာင့္ႀကိဳမိတ္ဆက္ခဲ့သည္။ ေျပာင္းလဲတတ္ေသာ လူ႔သဘာဝကို နားလည္ေအာင္ သင္ေပးခဲ့သည္။ စိတ္ဓါတ္ေတာ့ မက်ေသး။ သူ႔မွာ အိပ္မက္ေတြရွိသည္။ ဓမၼာစရိယစာေမးပြဲကိုေတာင္ သံုးႏွစ္ဆက္တိုက္စာေမးပြဲက်တာေတာင္ မေလွ်ာ့ေသာဇြဲျဖင့္ ေနာက္ထပ္သံုးႏွစ္ႀကိဳးစားခဲ့သူျဖစ္၍ လူ႔ဘဝ၏ တစ္ရက္စာ အခက္အခဲေတြကို သူ မႈေန၍မျဖစ္ပါ။ ေန႔လယ္စာ စားခ်ိန္မွာေတာ့ လမ္းေဘးဆိုင္ကေလးမွာ ျဖစ္သလိုေျဖရွင္းလိုက္ရေသာ တစ္နပ္စာသည္ မွတ္မွတ္ရရျဖစ္ခဲ့ပါသည္။

******

ေက်ာခ်စရာတစ္ေနရာအတြက္ လွည္းတန္းရွိ အေဆာင္တစ္ခုမွာ သူ ေနခဲ့ရသည္။ အခက္အခဲေတြမ်ားစြာႏွင့္ ေန႔တိုင္းခလုတ္တိုက္မိရသည္။ ဘဝတေလွ်ာက္လံုး ေနသားတက် ေခါက္႐ိုးက်ိဳးေနခဲ့ေသာ ရဟန္းဘဝ၏ ေနထိုင္ျပဳမူမႈတို႔သည္ လူ႔ဘဝမွာ သူမ်ားေတြအတြက္ ကိုးလို႔ကန္႔လန္႔ျဖစ္ရသည္။ သူက ညဆို အေစာႀကီးအိပ္ရာဝင္တတ္ၿပီး မနက္ဆို ေလးနာရီေလာက္ႏိုးေနတတ္သူ။ ဘုရားရွိခိုးဝတ္ျပဳျခင္းကို နံေဘးက အခန္းေဖာ္ေတြ မၾကားေအာင္ တိုးတိုးသက္သာ သူ မဆိုတတ္။ သူမ်ားေတြ အိပ္ေကာင္းခ်ိန္တြင္ မီးဖြင့္ကာ ဘုရားရွိခိုး ပရိတ္ပ႒ာန္းရြတ္ဖတ္တတ္ေသာ သူ႔ကို အလိုက္မသိတတ္သူ ဟု ဆိုၾကသည္။ မ်က္ေစာင္းခ်ီၾကသည္။

" ေတာက္..အလိုက္ကန္းဆိုးကို မသိတတ္ဘူး..ဘုန္းႀကီးလူထြက္ကိုး.."

ဟု မၾကားတၾကားေရရြတ္သံကိုၾကားရလွ်င္ သူမခံခ်ိမခံသာျဖစ္ရသည္။ ႐ိုင္းလွပါလား ဟု ထိုသူကို ေဒါသတစ္ဝက္ သနားျခင္းတစ္ဝက္ျဖစ္ရသည္။ စကားမမ်ားခ်င္သျဖင့္ မၾကားခ်င္ေယာင္
ေဆာင္ရသည္။ အေဆာင္ေနသူတို႔သည္ သူ႔ကို လူထူးလူဆန္းလို ..ၿဂိဳလ္သားတစ္ေယာက္လို ၾကည့္တတ္ၾကကာ..သိပ္ အေရာမဝင္ဘဲ ဖယ္က်ဥ္ထားသလို သူခံစားရပါသည္။

ေန႔လည္ဘက္ေတြမွာေတာ့ သူ ၿမိဳ႕ထဲထြက္ကာ အလုပ္ရွာထြက္ရသည္။ သတင္းစာေတြ..ဂ်ာနယ္ေတြမွာ..အလုပ္ေၾကာ္ျငာေတြဖတ္ၿပီး အလုပ္ေလွ်ာက္ရသည္။ တစ္ရက္မွာေတာ့ စာအုပ္အေရာင္းဆိုင္တစ္ဆိုင္မွာ အေရာင္းစာေရးေနရာမွာ သူ အလုပ္ေလွ်ာက္ၾကည့္လိုက္ေသာအခါ လူေတြ႕ေခၚခံရသည္။ သူ႔မွာ ဝမ္းသာစိတ္လႈပ္ရွားလိုက္သည့္ျဖစ္ျခင္း။ မန္ေနဂ်ာမိန္းကေလးက သူ႔ကိုအင္တာဗ်ဴးေမးသည္။

" နာမည္.."
" သက္တန္႔ပါ.."
"ပညာအရည္အခ်င္း.."
" ဓမၼာစရိယေအာင္.."
"ဟင္..ဪ.."

မိန္းကေလးက စာရြက္ထဲမွာ တစ္ခုခုခ်ေရးလိုက္သည္။ သူက ဓမၼာစရိယကို သတ္ပံုမွားေပါင္းမွာစိုးသျဖင့္ ျပင္ဆင္ေပးဖို႔ သူမ ေရးတာကို လွမ္းၾကည့္မိသည့္အခါ ရင္ဝကို ခပ္တံုးတံုးအရာတစ္ခုႏွင့္ ထုႏွက္ခံလိုက္ရသလို အင့္ခနဲနာက်င္သြားရသည္။သူ႔ရဲ႕ ပညာအရည္အခ်င္းကို သူမ တန္ဖိုးျဖတ္လိုက္သည္က..

" ေရးတတ္ဖတ္တတ္.." ဆိုပါလား။

မ်က္ရည္ပင္ ေဝ့သီမတတ္ သူ နာက်င္ထိခိုက္သြားမိသည္။ သို႔ေပမယ့္ ထိုအေရာင္းစာေရးအလုပ္ကို သူရလိုက္သျဖင့္ သူမကိုပင္ ျပန္ၿပီး ေက်းဇူးတင္ရပါေသးသည္။ ရဟန္းဘဝမွာ ပညာေတြတတ္ဘြဲ႕ေတြရခဲ့ေပမယ့္ လူ႔ဘဝမွာေတာ့ ေလာကီဘြဲ႕မရခဲ့သျဖင့္ သူသည္ ေရးတတ္ဖတ္တတ္ အဆင့္ျဖင့္သာ တန္ဖိုးျဖတ္ခံလိုက္ရပါသည္။ ပထမဆံုးေတြးမိေသာ အေတြးက ရဟန္းတစ္ပါး လူထြက္လိုက္ေသာအခါ..ေလာကီပညာအားျဖင့္လည္း ဘြဲ႕မရွိ..ေငြးေၾကးအားျဖင့္လည္း မျပည့္စံုေသာအခါ ဘဝအာမခံခ်က္ ကင္းမဲ့လွပါလား ဟူေသာအေတြးျဖစ္သည္။ လူတကာကို ႐ိုေသက်ိဳးႏြံစြာ ဆက္ဆံရသည္။ ရဟန္းဘဝတုန္းက လူတိုင္း၏ ၾကည္ညိဳေလးစားစြာ ဆက္ဆံျခင္းကို ခံခဲ့ရေသာ္လည္း အေရာင္းစာေရးဘဝမွာေတာ့ လူတကာ၏ ေဟာက္စားခံရေသာ ဘဝပါေပ။

******************

*******************

(၆)

အေဆာင္မွာ သူႏွင့္ေပါင္းသင္းလို႔ အဆင္ေျပသူမွာ..လင္းကဗ်ာ ဆိုေသာ လူငယ္ကေလးျဖစ္သည္။ သူက ေတးေရးဆရာတစ္ေယာက္..။ ဂစ္တာကေလး အၿမဲတီးကာ သီခ်င္းေလးေတြ ေရးေနတတ္..ဆိုေနတတ္သည္။ ထိုလူငယ္ေလးကိုေတာ့ သူ ခ်ဥ္းကပ္ေပါင္းသင္းရပါသည္။ ကိုလင္း..ဟု သူက ရင္းႏွီးခင္မင္စြာ ေခၚသည္။ အႏုပညာႏွလံုးသားရွိသူမို႔လားမသိ..ကိုလင္းသည္ ထိခိုက္ခံစားလြယ္ေသာ..ၾကင္နာသနားတတ္ေသာ မ်က္ႏွာထားရွိသည္။ ဘယ္သူမွ အဖက္မလုပ္ခ်င္ေသာ သူ႔ကို အေရးတယူေပါင္းေဖာ္ရသည္။ သူႏွင့္ စကားလက္ဆံုက်ကာ ရင္းႏွီးလာခဲ့သည္။

" ဦးဇင္း လူထြက္ခဲ့တာ..ေတးေရးဆရာျဖစ္ခ်င္လို႔ပါ လို႔ ေျပာရင္ ကိုလင္းအံ့ၾသမလား။ ကၽြန္ေတာ့္မွာ..ေရးထားတဲ့ သီခ်င္းေတြ..အပုဒ္ငါးဆယ္ေလာက္ရွိတယ္..။ကိုလင္းက ေတးေရးဆရာဆိုေတာ့ ျပၾကည့္ခ်င္တယ္..ကိုလင္းမွာအဆက္အသြယ္ရွိရင္ ကၽြန္ေတာ့္ သီခ်င္းေလးေတြကို အဆိုေတာ္ေတြဆီမွာ ျပေပးပါလား.."

ကိုလင္း၏မ်က္ဝန္းတို႔မွာ အၿမဲလိုလို ရယ္ျမဴးရိပ္ သမ္းေနတတ္၏။ လူကိုၾကည့္လွ်င္ ရီေဝေဝ ၾကည့္တတ္သည္။ စကားေျပာပံုမွာ ေျပာခ်င္သလိုလို..မေျပာခ်င္သလိုလို..မပြင့္တစ္ပြင့္ရွိလွသည္။ သူက သူေရးထားသမွ် သီခ်င္းစာအုပ္ကို အုပ္လိုက္ႀကီး အပ္လိုက္စဥ္မွာ ကိုလင္းက အျပံဳးကေလးႏွင့္ စာရြက္ေတြကို တဖ်ပ္ဖ်ပ္ လွန္ေလွာကာၾကည့္ေနသည္။ သူက ကိုလင္းမ်က္ႏွာကို
စာေမးပြဲေအာင္စာရင္းတစ္ခုပမာ စိုးထိတ္ရင္ဖိုစြာ ေငးစိုက္ၾကည့္ေနမိခဲ့သည္။ ကိုလင္းမ်က္ဝန္းေတြ လက္ခနဲေတာက္ပသြားလွ်င္..သူ စိတ္လႈပ္ရွားတက္ႂကြရသည္။

...."အလြမ္းတိုင္းသာ ပန္းျဖစ္ရင္..ငါ့ရင္ခြင္ဟာ ပန္းတစ္ခင္းပါ..
....အနမ္းတိုင္းသာ ၾကယ္တစ္ပြင့္ဆိုရင္..နင္ဟာ ငါ့ရဲ႕ေကာင္းကင္ပါ...
....သတိရတိုင္းသာ မိုးတစ္စက္ရြာရင္..ငါ့တစ္ကိုယ္လံုး ပင္လယ္ႀကီးေပါ့...."

" ဟား..ကိုသက္တန္႔က အမိုက္စားႀကီးပဲ..သီခ်င္းေတြ ေရးထားလိုက္တာ မနည္းပါလား..။ ကၽြန္ေတာ္ ေအးေဆးဖတ္ၾကည့္ဦးမယ္ေလ..။ အံမယ္..ခင္ဗ်ားစာသားေတြက ပ႐ိုအဆင့္ပဲ.."

ေနာက္ေတာ့ ကိုလင္းႏွင့္သူ တေယာက္ႏွင့္တစ္ေယာက္ ပိုမိုရင္းႏွီးနီးကပ္လာသလို ခံစားရသည္။ သူေရးထားေသာ သီခ်င္းစာသားေတြကို ကိုလင္းက သူ႔စိတ္ႀကိဳက္ သံစဥ္ထည့္ကာ ဆိုျပတတ္သည္။ ကိုလင္းဆီကေန သူ သင္ယူရတာေတြ မ်ားလာသည္။ ညည ကိုလင္းႏွင့္ ဂီတာတီး သီခ်င္းေတြ ဆိုရျခင္းသည္ လူ႔ဘဝ၏ မက္ေမာတြယ္ၿငိစရာတစ္ခု ျဖစ္လို႔လာသည္။ ညည အိပ္ရာဝင္ ေနာက္က်သျဖင့္ မနက္ပင္ အေစာႀကီးထၿပီး ဘုရားဝတ္ျပဳျခင္း မလုပ္ႏိုင္ေတာ့..။ အခန္းေဖာ္တို႔၏ ၿငိဳျငင္ျခင္းႏွင့္လည္း ကင္းေဝးရေလသည္။

**********************

ထူးဆန္းေသာ အျဖစ္အပ်က္သည္ သူ႔ႏွလံုးသားသည္းပြတ္ဆိုင္တစ္ျပံဳလံုးကို သူ႔ရင္ဘတ္ထဲကေန ဆြဲႏႈတ္ယူငင္သြားျခင္းႏွင့္အတူ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့ရသည္။ ဘဝတြင္သူ ခင္မင္ေလးစားယံုၾကည္ရသူတစ္ေယာက္က သူ႔ရင္ဝတည့္ကဆီ ေျခစုံကန္သြားခဲ့လိမ့္မည္ဟု သူ လက္ခံလို႔ပင္မရခဲ့ပါ။အိပ္မက္ဆိုးတစ္ခုဟုသာ သူ လက္ခံခ်င္သည္။ ႏွလံုးသားတစ္ခုလံုးကြဲအက္ေၾကမြသြားခဲ့ကာ သူ႔ရင္သည္ ႏွလံုးသားမက်န္ရစ္ေတာ့သလို ဗလာက်င္း၍ က်န္ရစ္ခဲ့ပါသည္။ လင္းကဗ်ာ တစ္ေယာက္ အေဆာင္ကေန ေပ်ာက္ခ်င္းမလွေပ်ာက္သြားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ဘယ္မွာရွာရမည္ဟုပင္ သူ မေတြးတတ္ မၾကံတတ္။ သူ႔ဘဝတေလွ်ာက္ အႏွစ္ႏွစ္အလလ ေရးသားခဲ့သမွ် သီခ်င္းစာအုပ္ဖိုင္တစ္ခုလံုး လင္းကဗ်ာႏွင့္အတူ ပါသြားခဲ့ေလသည္။ သူ႔ႏွလံုးသားဆီမွ နာက်င္ျခင္းေဝဒနာကို
သူ စာဖြဲ႕၍ပင္ မျပႏိုင္။ အ႐ူးတစ္ေယာက္လို သူ ေအာ္ဟစ္ငိုေႂကြးပစ္ခ်င္လွေသာ္လည္း သူ မငိုႏိုင္ခဲ့။ ရင္ပြင့္လုလု သူခံစားရပါသည္။ မအိပ္ႏိုင္မစားႏိုင္ တနင့္နင့္ေဝဒနာျဖင့္ လုပ္ရက္ေလျခင္း..ရက္စက္ေလျခင္း..ဟူ၍သာ ႀကိတ္မႏိုင္ခဲမရ ေရရြတ္မိသည္။

လူ႔ဘဝသည္ သူ႔လိုရဟန္းလူထြက္ ယုန္သူငယ္ကေလးအဖို႔ေတာ့ သားရဲတိရစၧာန္ေပါမ်ားလွသည့္ ေမွာ္ရံုေတာႀကီးတစ္ခုလိုပါလား။ ဘယ္သူ႔ကိုမွ ယံုျကည္၍ မရႏိုင္ေတာ့သည္ကို ဘဝႏွင့္ရင္းကာ သူ သင္ခန္းစာ ရလိုက္ပါသည္။

ကာလအနည္းငယ္ျကာခ်ိန္မွာေတာ့ you tube မွာ သူ႔သီခ်င္းတစ္ပုဒ္ ထြက္လာသည္။ နာမည္ႀကီး အဆိုေတာ္တစ္ေယာက္ ဆိုထားသည္မို႔ သီခ်င္းရဲ႕ပ်ံ႕ႏွံ့ ့မႈက ျမန္ဆန္သည္။ လူႀကိဳက္မ်ားခဲ့သည္။ သီခ်င္းေပါက္သည္လို႔ ဆိုရမည္ပင္။ ထိုသီခ်င္းကို သူက ရင္ႏွင့္ရင္း၍ ေရးခဲ့ရသည္။ ေတးေရးဆရာအမည္မွာေတာ့ လင္းကဗ်ာ..ဟု လူသိမ်ားခဲ့ေလသည္။

*********************

လူတို႔၏ ေျပာင္းလဲတတ္ေသာ..အထင္အျမင္ေသးတတ္ေသာ..လွည့္စားေကာက္က်စ္တတ္ေသာသဘာဝကို သင္ယူနားလည္ဖို႔အတြက္ သူေပးဆပ္လိုက္ရသည္က သူ႔ရဲ႕ျဖဴစင္႐ိုးေျဖာင့္ေသာ ႏွလံုးသားတစ္ခုလံုးတည္း။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ ရဟန္းတစ္ပါးလူထြက္ေသာအခါ အလုပ္ေကာင္းေကာင္းရဖို႔ရာ ေလာကီဘြဲ႕လည္းမရွိ ..စီးပြားေရးလုပ္ဖို႔ရာေငြေၾကးလည္းမရွိ ..ေရွ႕ဆက္ရမည့္ ဘဝခရီးအတြက္ အာမခံခ်က္ရယ္လို႔ မရွိပါလားလို႔ သူ သက္ျပင္းအေမာန႔ဲအတူ ထိထိခိုက္ခိုက္ဝမ္းနည္းစြားေတြးမိသည္။

စိတ္ေတြထိခိုက္ဆို႔နစ္ကာ ထြက္ေပါက္မရွိေတာ့သလို ခံစားရေသာအခါ ျမတ္စြာဘုရားရွင္သည္သာ ကိုးကြယ္အားထားရာအစစ္ျဖစ္သည္ကို သိျမင္ရသည္။

ေရွ႕ဆက္ရမည့္ ခရီးအတြက္ ရင္ေမာႏြမ္းလ်လာခဲ့ခ်ိန္မွာေတာ့ ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီးဆီသို႔ ေရာက္လာရသည္။ လက္ထဲမွာ ၾကာပန္းကိုးပြင့္ကိုင္လ်က္ ဘုရားေရွ႕မွာ ရွိခိုးဦးခ်ရင္း ေတာင္းဆုတစ္ခုကို သူ႔စိတ္ထဲကေန ေလးေလးနက္နက္ ေတာင္းမိပါသည္။ သူ တစ္ေယာက္တည္းသာ သိမည့္ ဆုေတာင္းေပါ့..။

" ေနာင္ဘဝ လူျပန္ျဖစ္တဲ့အခါ......"

*******************************

လြန္းထားထား

၂၇- ၁-၂၀၁၉။

ေက်းဇူးမွတ္တမ္း

" ငယ္ျဖဴ.." ဇာတ္လမ္းေလးကို ေရးသားခြင့္ျပဳခဲ့ၿပီး..သိလိုသမွ်ကို စိတ္ရွည္လက္ရွည္ ရွင္းျပကူညီေပးခဲ့ေသာ ဘုန္းဘုန္း အရွင္ရာဇိႏၵ - ဆရာေတာ္ ရေဝႏြယ္ (အင္းမ) အား ေက်းဇူးအထူးတင္ရွိစြာျဖင့္ ရွိခိုးဦးခိုက္ကန္ေတာ့ပါ၏ ဘုရား။

လြန္းထားထား။
၂၇-၁-၂၀၁၉။
                                     ေရႊအျမဳေတမဂၢဇင္း
                                   ၂၀၁၉၊မတ္လ။

System Breakdown ဆိုသည္မွာ အဘယ္နည္း ??

----------❀ ❀ ❀-----------

လ်ွပ္​စစ္​ဓာတ္​အားျပတ္​​ေတာက္​သည္​့ အ​ေၾကာင္​းအရင္​းမ်ားကို လ်ွပ္စစ္ဓါတ္အားသံုးစြဲသူျပည္​သူမ်ားဗဟုသုတအ​ေနျဖင္​့ သိရိွႏုိင္​ပါရန္​ ႏွင့္ အခက္အခဲ အေျခအေန အေၾကာင္းရင္းမ်ားကို သိရွိနိုင္ပါရန္ ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။

'ဓါတ္အားျပတ္ေတာက္ရျခင္း အေၾကာင္းရင္းမ်ား'

1.System Breakdown
2.Line Fault
3.Shut Down
4.Load Shed

1.System Breakdown
⚡⚡⚡⚡⚡⚡⚡⚡⚡⚡⚡

System Breakdown ဆိုသည္မွာ တစ္ႏိုင္ငံလံုးကို လွ်ပ္စစ္ေပးေနေသာ ဓာတ္အားစနစ္ တစ္ခုလံုး၌ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ျပတ္ေတာက္သြားျခင္း ျဖစ္သည္။

ထိုအခ်ိန္တြင္ ဓာတ္အားေပးစက္ရံု အေတာ္မ်ားမ်ားက အလိုအေလ်ာက္ ထိန္းခ်ဳပ္စနစ္မ်ားေၾကာင့္ ရပ္တန္႔ကုန္သည္။

အခ်ိဳ႕ေသာ ဓာတ္အားေပးစက္မ်ားက ဓာတ္အားထုတ္ျခင္းမရိွပဲ စက္လည္လွ်က္ ( Full Speed, No-Load condition ) ျဖစ္ကုန္သည္။

အခ်ိဳ႕ေသာ ဓာတ္အားလိုင္းမ်ားက အလိုအေလ်ာက္ ပိတ္သြားၾကသည္။

တနည္းအားျဖင့္ တစ္ႏိုင္ငံလံုး လွ်ပ္စစ္မီး အေမွာင္က်သြားျခင္း ျဖစ္သည္။

ထိုကိစၥကို ျမန္မာျပည္သူမ်ား ယခင္က မၾကာခဏ ေတြ႕ၾကံဳခံစား ၾကရသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ျပည္သူေတြႏွင့္ မီဒီယာအၾကားတြင္ “စစ္စတန္ ဘရိတ္ေဒါင္း” ဟူေသာ အင္ဂ်င္နီယာ အသံုးအႏႈန္းတစ္ခုမွာ တရင္းတႏွီး ျဖစ္သြားခဲ့ဖူးသည္။

သို႔ေသာ္ ျပည္သူေတြက ထိုသို႔ ေတြ႕ၾကံဳရမႈကို မႏွစ္သက္ပါ။

ထို႔အတူ လွ်ပ္စစ္ဝန္ထမ္းမ်ားက ပို၍ မႏွစ္သက္ပါ။

ျဖစ္လာခဲ့လွ်င္ အလြန္ စိတ္ပင္ပန္း၊ လူပင္ပန္း ျဖစ္ၾကရပါတယ္။

တစ္ႏိုင္ငံလံုးမွာ ရိွတဲ့၊ ဓာတ္အားေပးစက္ေတြရဲ႕ အေျခအေနေတြကို ေမးရင္း၊ စက္တစ္လံုးျပီး တစ္လံုးကို ျပန္ေမာင္းႏိုင္ဖို႔၊ စက္ေတြကို ျပန္တြဲႏိုင္ဖို႔၊ ဓာတ္အားလိုင္းေတြကို တစ္လိုင္းျပီး တစ္လိုင္း ဓာတ္အားျပန္လႊတ္ႏိုင္ဖို႔၊ ထိုသို႔ လုပ္ၾကရင္းနဲ႔ အမွားအယြင္း ကင္းကင္းနဲ႔ ျမန္ျမန္ထက္ထက္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ဖို႔၊ ကိုယ္စြမ္းဥာဏ္စြမ္းရိွသမွ် ျဖင့္ ေတြ႕ၾကံဳေနရတဲ့ မတူညီေသာ အေျခအေန အမ်ိဳးမ်ိဳးၾကားမွာ ျပည္သူေတြ လွ်ပ္စစ္ျမန္ျမန္ျပန္ရဖို႔အတြက္ ေဇာေခၽြးျပန္ကာ ေဆာင္ရြက္ၾကရပါတယ္။
ဒီၾကားထဲမွာ ဝိုင္းျပီးပို႔တဲ့ ေမတၱာေတြကို အေဟာသိကံ ခံယူၾကရင္းနဲ႔ေပါ့။

System Breakdown ျဖစ္ေစႏိုင္ေသာ အေၾကာင္းရင္း မ်ားစြာ ရိွပါသည္။

အျဖစ္အမ်ားဆံုး ကိစၥရပ္မွာ ဓာတ္အားထုတ္လုပ္ႏိုင္မႈထက္ ဓာတ္အား သံုးစြဲမႈက အလြန္ပိုမိုမ်ားျပားလာသည့္အခ်ိန္တြင္
Under-Frequency Protection ျဖင့္ စက္မ်ား Trip ျဖစ္၍ ရပ္တန္႔ကုန္တတ္သည္။

တစ္ခါတစ္ရံ၌ လွ်ပ္စစ္မ်ားစြာ စီးဆင္းေနေသာ ဓာတ္အားလိုင္းၾကီးတစ္ခု၌ လိုင္းအျပစ္ တစ္မ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္ေပၚျခင္းေၾကာင့္ အလိုအေလ်ာက္ထိန္းခ်ဳပ္စနစ္က အျပစ္ (Fault) ရိွေနေသာ ထိုဓာတ္အားလိုင္းကို ဓာတ္အားစနစ္မွ ဖယ္ရွားသည့္အခါ က်န္ဓာတ္အားလိုင္းမ်ားကပါ အပိုဝန္ကို ထပ္ထမ္းရန္ မႏိုင္ရာမွ System Breakdown ျဖစ္ရတတ္သည္။

သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္မ်ားေၾကာင့္ ဓာတ္အားစနစ္အတြင္းရိွ အေရးၾကီးေသာ လွ်ပ္စစ္စက္ပစၥည္းမ်ား ထိခိုက္ပ်က္ဆီးရာမွလည္း System Breakdown ျဖစ္ရတတ္သည္။

ဓာတ္အားလိုင္းၾကီးမ်ား၏ ေအာက္တြင္ လူက ေတာင္ယာမီးရိႈ႕ၾကရာမွျဖစ္ေစ၊ သဘာဝေတာမီး ေလာင္မႈေၾကာင့္ျဖစ္ေစ၊ လိုင္းမ်ား Trip ျဖစ္ကာ ၾကံဳရတတ္ျပန္သည္။

အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ အေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္ မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ၊ ေကာင္းေသာ ျဖစ္ရပ္ မဟုတ္​​ေပ။😒😒😒😒😒😒😒😒😒😒😒😒😒
System Breakdown ျဖစ္သည္ ဆိုသည္မွာ ေကာင္းေသာ အေျခအေန မဟုတ္။ မျဖစ္ေလ ေကာင္းေလ ျဖစ္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ လွ်ပ္စစ္ဝန္ထမ္း အားလံုုးက ဝိုင္း၍ ၾကိဳးစားၾကရသည္။

2.Line Fault
⚡⚡⚡⚡⚡⚡⚡
ဓာတ္​အားလုိင္​းအျပစ္​ ျဖစ္​ျခင္​းကုိဆုိလုိျခင္​းျဖစ္​ပါသည္​။ဓာတ္​အားလုိင္​းအျပစ္​ျဖစ္​ႏုိင္​သည္​့ အ​ေၾကာင္​းအရင္​းမ်ားစြာရွိပါသည္​။ (ဓာတ္​အားလုိင္​း​ေပၚသစ္​ပင္​ပိ ၊တုိင္​ကၽိဳး၊ႀကိဳးျပတ္​က်၊​ေႂကြသီးကြဲ စသည္​ျဖင္​့ ဓာတ္​အားလုိင္​းႏွင္​့ပက္​သက္​၍ ခ်ိဳ႕ယြင္​းခ်က္​ ျဖစ္​​ေပၚ ျခင္​းကုိ ဆုိလုိျခင္​းျဖစ္​ပါသည္​ ။

Permanent line fault ျဖစ္​ခဲ့လ်ွင္​ ဓာတ္​အားလုိင္​းတစ္​​ေလ်ွာက္​ လုိင္​းအျပစ္​လုိက္​လံရွာ​ေဖြျပဳျပင္​ၿပီးမွ ဓာတ္​အားျပန္​လည္​ပုိ႔လႊတ္​ရတာျဖစ္​​ေသာ​ေၾကာင္​့ဓာတ္​အားျပတ္​​ေတာက္​ခ်ိန္​အနည္​းငယ္​ၾကာျမင္​့တတ္​ပါသည္​။

3. Shut Down
⚡⚡⚡⚡⚡⚡⚡
ဓာတ္​အားလုိင္​းနွင္​့ဓာတ္​အားခြဲရုံမ်ား ႀကံ့ခုိင္​​ေကာင္​းမြန္​​ေစရန္​ အတြက္​ ဓာတ္​အားပိတ္​၍ ထိန္​းသိမ္​းျပဳျပင္​ျခင္​း လုပ္​ငန္​းမ်ား​ေဆာင္​႐ြက္​ရျခင္​းျဖစ္​ပါသည္​။ထုိသုိ႔​ေဆာင္​႐ြက္​မွသာ ဓာတ္​အားလုိင္​း အျပစ္​ျဖစ္​​ေပၚမႈ (line fault) နွင္​့ဓာတ္​အားခြဲရုံ ခ်ိဳ႕ယြင္​းမႈ မ်ားနည္​းပါးပါမည္​။

shut down ​ေဆာင္​႐ြက္​သည္​့အခါ ဓာတ္​အားျပတ္​​ေတာက္​မည္​့ ​ေန႔ရက္​နွင္​့အခ်ိန္​တုိ႔အား ႀကိဳတင္​အသိ​ေပးၿပီး​ေဆာင္​႐ြက္​ၾကပါသည္​။ရံဖန္​ရံခါ မွာ​ေတာ့ ဓာတ္​အား​ေပးထားစဥ္​ ဓာတ္​အားလႊတ္​ထားသည္​့စက္​ပစၥည္​း (သုိ႔)ဓာတ္​အားလုိင္​းမ်ား ခ်ိဳ႕ယြင္​းလာသည္​့ ​အ​ေျခအ​ေနမ်ားတြင္​လည္​း အ​ေရး​ေပၚ shut down မ်ား​ေဆာင္​႐ြက္​ရသည္​့ အခါမ်ားလည္​း ရွိတတ္​ပါသည္​။

ဓာတ္​အားျပတ္​​ေတာက္​မႈၾကာခ်ိန္​မွာ လုပ္​ငန္​း​ေဆာင္​႐ြက္​ရမည္​့ ပမာဏ​ေပၚ မူတည္​ပါသည္​။

4.Load Shed
⚡⚡⚡⚡⚡⚡⚡
လာပါၿပီခင္​​ဗ် Load shed 👈👈👈👈👈👈
ဒီရက္​ပုိင္​း ​ေတြ႕ၾကဳံ​ေနရတဲ့ ဓာတ္​အားျပတ္​​ေတာက္​မႈ​ေပါ့ ။ျမန္​မာႏုိင္​ငံ ဓာတ္​အားစနစ္​သည္​ ​ေရအားလ်ွပ္​စစ္​ကုိ အဓိက အ​ေျချပဳထားတဲ့ ဓာတ္​အားစနစ္​ ျဖစ္​ပါ​ေသာ​ေၾကာင္​့ ​ေနြရာသီတြင္​ ဓာတ္​အားထုတ္​လုပ္​မႈ အနည္​းငယ္​ ​ေလ်ာ့က်ပါသျဖင္​့ ဓာတ္​အားထုတ္​လုပ္​ႏုိင္​မႈနွင္​့ဓာတ္​အားသုံးစြဲမႈ ဟန္​ခ်က္​ညီ​ေစရန္​၊ဓာတ္​အားစနစ္​တည္​ၿငိမ္​​ေစရန္​၊(System Breakdown မျဖစ္​​ေစရန္​)အတြက္​​ေဆာင္​႐ြက္​ရျခင္​းျဖစ္​ပါတယ္​။ထုိ႔အျပင္​ ဓာတ္​အားစနစ္​မွဓာတ္​အားႏုိင္​နင္​း​ေသာ္​လည္​း မိမိတုိ႔အားဓာတ္​အား​ေပးထား​ေသာ ထရန္​စ​ေဖာ္​မာမွ ဝန္​အားႏုိင္​နင္​းမႈ မရွိလ်ွင္​လည္​း ယင္​း ထရန္​စ​ေဖာ္​မာကုိ အဆင္​့ျမႇင္​့တင္​မႈ မလုပ္​ႏုိင္​ခင္​ၾကားကာလမွာလည္​း load shed မ်ား​ေဆာင္​႐ြက္​ရ​ေလ့ ရွိပါတယ္​။​ေႏြရာသီ မီးသုံးအမ်ားဆုံး အခ်ိန္​မ်ားတြင္​​ေဆာင္​႐ြက္​ရ​ေလ့ ရွိပါတယ္​။

ဓာတ္​အားျပတ္​​ေတာက္​မႈ ၾကာခ်ိန္​မွာ နာရီဝက္​ ၊တစ္​နာရီခြဲ၊နွစ္​နာရီၾကာျမင္​့တတ္​ပါသည္​။

အထက္​ပါ အ​ေၾကာင္​းအရာမ်ား​ေၾကာင္​့ ဓာတ္​အားျပတ္​​ေတာက္​မႈမ်ားအား နည္​းပါး​ေစရန္​အတြက္​ လ်ွပ္​စစ္​ဌာနအ​ေနျဖင္​့ ႀကိဳးစား​ေဆာင္​႐ြက္​​ေနပါ​ေၾကာင္​းနွင္​့ မီးသုံးသူျပည္​သူမ်ားအ​ေနျဖင္​့လည္​း ဓာတ္​အားျပတ္​​ေတာက္​မႈမ်ား ​ေတြ႕ၾကဳံလာခဲ့ပါကလည္​း နားလည္​သည္​းခံေပးပါရန္​ ​ေလးစားစြာ ပန္​ၾကားအပ္​ပါသည္​။

လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားေပးတယ္ဆိုတာထင္သေလာက္မလြယ္ၾကပါဘူး။နည္းပညာ အဆင့္ဆင့္နဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္ထားမွအပ်က္အစီး အေသအေပ်ာက္နည္းမွာပါ။မိတ္ေဆြတို႔ကို အသိေပးရံုသက္သက္ပါ။
မျပည့္မစံုဘဝမွာ ႐ုန္းကန္ေနရေသာလွ်ပ္စစ္ဝန္ထမ္းမ်ားကို စာနာၾကည့္ရံုသက္သက္ပါ။

ေဆးတလြဲသံုးျခင္းႏွင့္ စြဲလမ္းျခင္း (Drug Abuse and Addiction)

ဘ၀တစ္ခုကိုျဖတ္သန္းေလွ်ာက္လွမ္းေနၾကတဲ့ လူအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ သူတို႔အသက္အရြယ္အရၾကံဳဆံုပတ္သက္ရေသာကိစၥမ်ား၊ လူမ်ိဳးေရး ဒါမွမဟုတ္ ေနာက္ခံ၀န္းက်င္ဆိုင္ရာအရႈပ္အေထြးမ်ား၊ မူးယစ္ေဆးသံုးမိတဲ့ ျဖစ္ရပ္မ်ား စသျဖင့္ အေတြ႕အၾကံဳအမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိႏိုင္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕ေသာလူေတြက အႏုတ္လကၡဏာေဆာင္တဲ့ အက်ိဳးဆက္မ်ားကို ေတြ႕ၾကံဳဖူးျခင္းမရွိဘဲ သူတပါးညႊန္းဆိုတဲ့ေဆး တနည္းအားျဖင့္ ညႊန္ၾကားခ်က္နဲ႔အတူသံုးရတဲ့ ေဆးမ်ိဳးေတြကို အပန္းေျပဖို႔သက္သက္ သို႕မဟုတ္ တလြဲသံုးေနၾကခ်ိန္ အခ်ိဳ႕ေသာ လူေတြအဖို႔ေတာ့ က်န္းမာေရးအေျခအေနအရနဲ႔ ေနေကာင္းဖို႔အတြက္ ဂရုထားျပီးသံုးစြဲေနၾကတာပါ။ မူးယစ္ေဆး၀ါးလို အာနိသင္ရွိတဲ့ ေဆး၀ါးေတြကို တလြဲသံုးျခင္းက ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတြကို ကူကယ္ရာမဲ့တဲ့၊ သိမ္ငယ္စိတ္ သီးသန္႔ဆန္တဲ့စိတ္ သို႕မဟုတ္ ရွက္ေၾကာက္တဲ့ စိတ္ခံစားခ်က္ေတြ ေပ်ာက္ေအာင္ ေလ်ာ့ပါးေအာင္ အကူအညီေပးႏိုင္တယ္ဆိုျပီး စသံုးၾကပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ကိုယ္တိုင္ ဒါမွမဟုတ္ ကၽြန္ေတ္ာတို႔ခ်စ္ခင္ရသူတစ္စံုတစ္ေယာက္ရဲ႕ ေဆးသံုးေနမႈအေပၚ စိုးရိမ္စိတ္၀င္လာပါက စြမ္းအားေကာင္းျပီး ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္စြမ္းရွိေနတဲ့ ေဆးကို စြဲလမ္းသံုးစြဲမႈ တစ္စတစ္စဘယ္လိုျဖစ္လာသလဲ ေလ့လာသင့္တယ္ ခင္ဗ်။ ဒါမွသာ ဘ၀အတြက္ သည္လိုျပႆနာေတြကို အေကာင္းဆံုး ဘယ္လိုေျဖရွင္းမယ္၊ ဘယ္လိုထိန္းခ်ဳပ္ရင္ဆိုင္ရမယ္ဆိုတာ နားလည္လာမွာျဖစ္ပါတယ္။

<<< ဘယ္အခ်ိန္မွာ ေဆးကိုစြဲလမ္းသံုးစြဲလာၾကသလဲ (When does drug use become drug abuse or addiction?) >>>

လူေတြက ေဆးကို ျခားနားကြဲျပားတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္မ်ိဳးစံုနဲ႔ စသံုးၾကတာပါပဲ။ အခ်ိဳ႕လူေတြအေနနဲ႔က သူငယ္ခ်င္းမိတ္ေဆြေတြသံုးေန ၾကလို႔ သို႕မဟုတ္ စိတ္ဖိစီးျခင္း၊ စိုးရိမ္ပူပန္စိတ္၀င္ေနျခင္း၊ စိတ္ဓာတ္က်ဆင္ျခင္းတို႔လို စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာျပႆနာေတြ သက္သာခ်င္တာ ေၾကာင့္ အခ်ိန္ေကာင္းေလးေတြ ပိုင္ဆိုင္လိုပိုင္ဆိုင္ျငား စူးစမ္းစပ္စုစြာ အပန္းေျပေရး ေဆး၀ါးေတြကို စမ္းသပ္သံုးစြဲၾကပါတယ္။ မည္သည့္နည္းနဲ႔မဆို  တရားမ၀င္ေဆး၀ါးေတြသာမက ကိုကိန္း သို႕မဟုတ္ ဟီးရိုးအင္းလိုမ်ိဳးေတြပါ ပါလာၾကတာေၾကာင့္ ေဆးစြဲလမ္းသံုးစြဲျခင္းစီ ဦးတည္ပါေတာ့တယ္။ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆး၊ အိပ္ေဆးနဲ႔ စိတ္ျငိမ္ေဆးေတြလို ဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားခ်က္နဲ႔အတူ သံုးစြဲရတဲ့ေဆး၀ါးေတြကလည္း အလားတူျပႆနာေတြ ၾကံဳႏိုင္ပါတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ ေဆးေျခာက္ (marijuana) နဲ႔ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆး (painkiller) ေတြဟာ တလြဲအသံုးဆံုးျဖစ္ျပီး ယာဥ္တိုက္မႈ၊ ေသနတ္ပစ္ခတ္မႈေတြေၾကာင့္ ေသဆံုးရတာထက္ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးေတြ အလြန္အကၽြံသံုးစြဲျခင္းေၾကာင့္ေသဆံုးရတဲ့ပမာဏ ပိုမ်ားေနတာပါ။ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးဆိုတာလည္း ဟီးရိုးအင္းသံုးစြဲလာဖို႔ အေၾကာင္းဖန္တဲ့အထိ အားေကာင္းႏိုင္တယ္ေလ။

ဟုတ္တာေပါ့… တရားမ၀င္ေဆး၀ါး သို႕မဟုတ္ ညႊန္ၾကားခ်က္နဲ႔သံုးစြဲရေသာေဆး၀ါးမ်ားကို သံုးစြဲၾကရာမွာ အလိုအေလ်ာက္ေတာ့ တလြဲသံုးတဲ့စီ ဦးတည္မသြားတတ္ၾကပါဘူး။ အမွတ္မထင္သံုးစြဲျခင္းမွသည္ ျပႆနာတက္ႏိုင္တဲ့သံုးစြဲမႈစီကို ဘယ္လိုေဆး၀ါးမ်ိဳးေတြက ေခၚေဆာင္သြားသလဲလို႔ အထူးျပဳညြန္ျပႏိုင္တာေတာ့မရွိပါ။ ေဆးတလြဲသံုးျခင္းနဲ႔အတူစြဲလမ္းျခင္းကိစၥမွာ သံုးစြဲတဲ့ေဆးအမ်ိဳးအစား သို႕မဟုတ္ အမွန္တကယ္သံုးစြဲမိေသာပမာဏ ဒါမွမဟုတ္ ထပ္တလဲလဲ ေဆးသံုးစြဲမႈေတြအရ အဆိုပါေဆးကိုသံုးစြဲျခင္းရဲ႕ အက်ိဳးဆက္ သက္ေရာက္မႈေတြ ပိုျဖစ္လာျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ အလုပ္မွာ၊ အိမ္မွာ၊ ေက်ာင္းမွာ သို႕မဟုတ္ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရးကိစၥေတြမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ ျပႆနာၾကံဳရလို႔ ေဆးသံုးေနခဲ့ပါလွ်င္ ေဆးတစ္မ်ိဳးအား တလြဲသံုးျခင္း သို႕မဟုတ္ စြဲလမ္းျခင္းျပႆနာရွိဟန္ ေပါက္ေနပါျပီ ခင္ဗ်။

ကိုယ့္မွာ ျပႆနာတစ္ခုေတာ့ျဖစ္ေနျပီလို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔မွတ္မိ သတိထားမိခ်ိန္မွာ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးလမ္းေၾကာင္းေပၚ ပထမေျခလွမ္းကို စတင္လိုက္ႏိုင္ပါတယ္။ အံ့ၾသတုန္လႈပ္စရာေကာင္းတဲ့ ဇြဲသတၱိနဲ႔ ရဲရင့္တဲ့ခြန္အားမ်ားထူေထာင္ျပီး ေျခလွမ္းတစ္လွမ္းက အစျပဳရမွာေပါ့ေလ။ ရလဒ္ေတြကို ေလွ်ာ့ေပါ့ေအာင္ ျပႆနာကို မ်က္ႏွာျခင္းဆိုင္ဖို႔မလုပ္ဘဲ သို႕မဟုတ္ ဆင္ေျခေတြေပးေနပါက ေၾကာက္ရြံ႕ျခင္းနဲ႔ ပ်ံ႕ႏွံ႕လႊမ္းမိုးတဲ့စိတ္ခံစားခ်က္ေတြ ခံစားရမွာဗ်။ သို႔ေသာ္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးကိစၥဆိုတာ လက္တစ္ကမ္းအတြင္းမွာရွိေနပါတယ္။ ျပန္လည္နလံထူဖို႔ ၊ အကူအညီရယူဖို႔ အဆင္သင့္ျဖစ္ပါက ေက်နပ္ဖြယ္ေကာင္းတဲ့ မူးယစ္ေဆးကင္းစင္ေသာ ဘ၀တစ္ခုကို တည္ေဆာက္မယ္၊ မိမိေဆးစြဲေနမႈအေပၚ ကိုယ္တိုင္အႏိုင္ယူၾကမယ္ေလ။

<<< မူးယစ္ေဆးစြဲလမ္းျခင္းအႏၱရာယ္ေတြ (Risk factors for drug addiction) >>>

မည္သူမဆို မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲျခင္းကေန ျပႆနာျဖစ္ရပ္မ်ားၾကီးထြားလာႏိုင္ခ်ိန္ခဏ လူတစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ ေဆးစြဲလမ္းျခင္း အေပၚ အားနည္းခ်က္တို႔ ၊ ေပ်ာ့ကြက္တို႔ေတြ ျျခားနားေနပါလိမ့္မယ္။

ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ မ်ိဳးရိုးဗီဇ၊ စိတ္က်န္းမာေရးအေျခအေန၊ မိသားစုနဲ႔ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရးပတ္၀န္းက်င္အားလံုးက အခန္းက႑တစ္ရပ္ အျဖစ္ပါ၀င္ေနပါတယ္။ ေအာက္မွာေဖာ္ျပမယ့္ အခ်က္အလက္မ်ားအရ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ အားနည္းခ်က္ ေပ်ာ့ကြက္အျဖစ္ တိုးတက္ တိုးပြားလာတာပါပဲ။

(၁) ေဆးစြဲလမ္းျခင္းရာဇ၀င္ (Family history of addiction)
(၂) အလြဲသံုးျခင္း၊ အမႈမဲ့ အမွတ္မဲ့ထားျခင္း သို႕မဟုတ္ အျခားေသာ စိတ္ထိခိုက္နာက်င္မႈအေတြ႕အၾကံဳမ်ား (Abuse, neglect, or other traumatic experiences)
(၃) စိတ္က်ေရာဂါႏွင့္ စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကမႈတို႔ကဲ့သို႔ေသာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါမ်ား (Mental disorders such as depression and anxiety)
(၄) ေဆးသံုးမႈ အဦးအစ (Early use of drugs)
(၅) ေသာက္သံုးျခင္း သို႕မဟုတ္ ထိုးႏွံျခင္းလို ေဆးသံုးစြဲမႈနည္းလမ္းေၾကာင့္ ေဆးတစ္မ်ိဳးအေပၚစြဲလမ္းေစတတ္ေသာ အလားအလာတိုး လာပါလိမ့္မယ္။ (Method of administration—smoking or injecting a drug may increase its addictive potential)

<<< မူးယစ္ေဆးစြဲလမ္းျခင္းႏွင့္ ဦးေဏွာက္ (Drug addiction and the brain) >>>

ေဆးတစ္မ်ိဳးစီက ကြဲျပားျခားနားတဲ့ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ သက္ေရာက္မႈေတြ ထုတ္လႊတ္ေပးေနစဥ္ ေဆးတလြဲသံုးတာအားလံုးရဲ႕ ဘံုသေဘာ ညီတူညီမွ်ျပေနတာတစ္ခုရွိပါတယ္။ ေဆးကို တစ္ၾကိမ္ထက္ပိုျပီး ထပ္မံအသံုးျပဳျခင္းက ဦးေဏွာက္ရဲ႕လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ မႈျဖစ္ေစခဲ့တာပါပဲ။ အမ်ားအားျဖင့္ ရည္ညႊန္းေဆး၀ါးေတြကို အပန္းေျပေဆး၀ါးအသြင္ တလြဲအသံုးျပဳသံုးစြဲျခင္းသည္လည္းပါ၀င္ေနတာ ေတြ႕ရပါတယ္။

ေဆးသံုးျခင္းကိစၥရပ္ေတြမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဦးေဏွာက္ထဲမယ္ ေက်နပ္ႏွစ္သိမ့္မႈခံစားခ်က္ခလုပ္ျဖစ္တဲ့ ဒိုပါမိုင္း(dopamine) ဆိုတဲ့ ဟိုမုန္းဓာတ္ရဲ႕ တြန္းထိုးေမာင္းႏွင္မႈေၾကာင့္လည္းပါပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဦးေဏွာက္က အဆိုပါခံစားခ်က္ကို မွတ္မိေနျပီးေတာ့ ေနာက္တစ္ၾကိမ္ ျပန္လည္ခံစားလိုစိတ္ျဖစ္ေစတာပါ။

အစားအေသာက္စားေသာက္ျခင္းကဲ့သို႔ အျခားေသာအသက္ရွင္သန္ေရး အမူအက်င့္လုပ္ေဆာင္ပံုေတြနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ မူးယစ္ေဆး စြဲလမ္းလာခ်ိန္၀ယ္ တူညီတဲ့လကၡဏာရပ္ေတြ ျပသေလ့ရွိပါတယ္။

ကိစၥရပ္တစ္ခုခုကို ရွင္းလင္းတိက်စြာ စဥ္းစားေတြးေခၚႏိုင္စြမ္း၊ အေၾကာင္းအရာတစ္ရပ္ကို ေကာင္းမြန္စြာ ဆံုးျဖတ္စီရင္ေပး ႏိုင္မႈ၊ အမူအက်င့္လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္စြမ္းနဲ႔ မူးယစ္ေဆးမသံုးတဲ့ ပံုမွန္အေျခအေနမွာ ခံစားသိရွိႏိုင္စြမ္းမ်ား ကဲ့သို႔ေသာ ကၽြန္ေတ္ာတို႔ ဦးေဏွာက္ထဲရွိ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကို အေျပာင္းအလဲလုပ္ပစ္ ၀င္စြက္ဖက္ပစ္ပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ ဘယ္လိုေဆးမ်ိဳးကိုစြဲလမ္းတြယ္ျငိေနသည္ျဖစ္ပါေစ မိသားစုအပါအ၀င္ သူငယ္ခ်င္းမ်ား၊ အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္းအလုပ္နဲ႔ မိမိကိုယ္တိုင္ရဲ႕ က်န္းမာေပ်ာ္ရႊင္ေရးကဲ့သို႔ေသာ အေရးပါအေၾကာင္းအရာမ်ားထက္ ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ခက္ခဲေစေသာ ေဆးသံုးလိုသည့္ အာသာျပင္းျပမႈေတြကသာ ပိုမိုၾကီးထြားလာပါတယ္။

ေဆးအသံုးျပဳ စြဲလမ္းျခင္းကို ဆင္ျခင္ဖို႔ ဒါမွမဟုတ္ စြန္႕လႊတ္ဖို႔ နည္းလမ္းမ်ားစြာကို ရွာေဖြေနေသာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕အသိဉာဏ္ ထက္ ေဆးဆက္သံုးဖို႔လႈ႔ံေဆာ္မႈက ပုိမိုအားေကာင္းပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဘ၀မွာ သံုးစြဲခဲ့ေသာေဆးပမာဏက ဘယ္လို၊ ဘယ္ေလာက္ အထိေတြ႕ရွိခဲ့တယ္၊ ျပီးေတာ့ ေဆးသံုးစြဲျခင္းအေပၚ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မႈအခ်ိန္အဆမ်ားအေပၚ အျပင္းအထန္ ေလ်ာ့တြက္ေကာင္းေလ်ာ့တြက္ပါလိမ့္မယ္။

<<< ေဆးတလြဲသံုးျခင္းနဲ႔ ေဆးစြဲျခင္းအဆင့္ဆင့္ (How drug abuse and drug addiction develops) >>>

ေဆး၀ါးကို ပံုမွန္သံုးစြဲျခင္းနဲ႔ စြဲလမ္းစြာအသံုးျပဳျခင္းဆိုတဲ့အေၾကာင္းအရာႏွစ္ခုၾကား ကြာျခားမႈမ်ဥ္းေလးက တကယ့္ပါးပါးေလးပါ။ ေဆးတလြဲသံုးသူ သို႕မဟုတ္ စြဲလမ္းေနသူအနည္းငယ္ေလာက္ကသာ သည္မ်ဥ္းပါးေလးကို ျဖတ္ေက်ာ္မိေၾကာင္း မွတ္မိ အသိအမွတ္ျပဳ ႏိုင္ၾကပါတယ္။ မလႊဲမေရွာင္သာ အသံုးျပဳစြဲလမ္းမိျခင္း၊ ျပဳလုပ္တာ မျပဳလုပ္တာထက္ ထပ္တလဲလဲျပဳလုပ္မိေန ျဖစ္ပ်က္ေနတတ္ျခင္း ဒါမွမဟုတ္ သံုးစြဲခဲ့ေသာ ေဆးပမာဏတို႔က ေဆးစြဲလမ္းျခင္းေရခ်ိန္ တိုးျမင့္လာေၾကာင္း ျပဆိုေနတာပါပဲ။

တန္ဖိုးျဖတ္မရတဲ့ လိုအပ္ခ်က္ လိုအင္ေတြကို မူးယစ္ေဆး သို႔မဟုတ္ ေဆးတစ္မ်ိဳးမ်ိဳးက ျဖည့္စြမ္းေပးတယ္လို႔ ခံစားရပါက ကၽြန္ေတာ္တို႔ကိုယ္တိုင္ အဆိုပါေဆးမ်ားအေပၚ အားထားေနရျပီျဖစ္ေၾကာင္း သတိကပ္ ရွာေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။ ကိုယ့္အပူေတြျငိမ္းသြားဖို႔ ဒါမွမဟုတ္ ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္ ထၾကြလံု႔လျပဳႏိုင္ဖို႔ သို႔မဟုတ္ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ယံုၾကည္ခ်က္ပိုရွိဖို႔ တရားမ၀င္ေဆးေတြကို သံုးစြဲျဖစ္ေကာင္းျဖစ္မယ္။ နာက်င္ကိုက္ခဲတာသက္သာဖို႔၊ အထိတ္တလန္႔ တိုက္ခိုက္မႈေတြရင္ဆိုင္ရခ်ိန္ သို႕မဟုတ္ ေက်ာင္းမွာ၊ အလုပ္မွာ ပိုမိုအာရံုစူးစိုက္ႏိုင္ဖို႔ ညႊန္ၾကားခ်က္နဲ႔မွသံုးစြဲရေသာေဆးေတြကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ တလြဲစသံုးပါလိမ့္မယ္။ ရင္ဆိုင္ရတဲ့ ေလာကဓံကို ေက်ာ္လႊားဖို႔ အမွတ္မထင္သံုးစြဲတာနဲ႔ စြဲလမ္းတြယ္ျငိျပီး တလြဲသံုးတာဆိုေသာ မ်ဥ္းေၾကာင္းေပၚရပ္ကာ ေဆးကိုသံုးပါက အႏၱရာယ္ပိုရွိပါတယ္။ မွ်တက်န္းမာတဲ့ ဘ၀တစ္ခုထိန္းသိမ္းဖို႔ဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ အေကာင္းျမင္ေသာ အေတြးအျမင္၊ အေတြ႕အၾကံဳရွိဖို႔လိုသလို ေဆးမသံုးဘဲ ေနထိုင္ရတဲ့အေပၚ အေကာင္းျမင္တဲ့ ေကာင္းမြန္ေသာခံစားခ်က္ရွိဖို႔လိုပါတယ္။

မူးယစ္ေဆးသံုးတာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ေဆးတစ္ခုခုသံုးစြဲတာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ေဆးလိပ္ အရက္ေသစာေသာက္စားတာပဲျဖစ္ျဖစ္ မိတ္ျဖစ္ေဆြျဖစ္ဆိုတဲ့ အဆက္အစပ္နည္းလမ္းတစ္ခုကေနစတင္ပါလိမ့္မယ္။ လူေတြအေတာ္မ်ားမ်ားက ပထမဆံုးအၾကိမ္အျဖစ္ သူငယ္ခ်င္းမ်ား၊ အသိအကၽြမ္းမ်ားနဲ႔ လူမႈေရးအေျခအေနအရပ္ရပ္မွာ ေဆးသံုးဖို႔ မၾကာခဏၾကိဳးစားမိေလ့ရွိပါတယ္။ အဆိုပါ အသိအကၽြမ္းေတြနဲ႔ အထာက်ဖို႔ အံ၀င္ဖို႔အတြက္ သည္ေဆးကိုသံုးမွျဖစ္မယ္လို႔ အလိုဆႏၵျပင္းျပင္းျပျပ ေေပၚတတ္ခံစားမိတတ္တာေၾကာင့္ပါပဲ။

တစ္ခါတရံ ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ ေဆးပမာဏတိုးျမွင့္ဖို႔ ျပႆနာေတြမ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ေစတတ္ပါေသးတယ္။ ရံုးပိတ္ရက္ေတြမွာ သူငယ္ခ်င္းေတြစုျပီး ေဆးလိပ္ေသာက္ၾကတာ သို႕မဟုတ္ Rave တစ္ပြဲမွာ E(ecstasy)ကိုသံုးလိုက္တာ ဒါမွမဟုတ္ ခါးနာခ်ိန္ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးမ်ားသံုးစြဲတာမ်ိဳးလို အခ်ိန္ေတြမွာေပါ့။ ဥပမာ ေဆးကို ရက္သတၱပါတ္ တစ္ပတ္မွာ ႏွစ္ရက္ေလာက္သံုးစြဲတာ ကေန ေန႔စဥ္နဲ႔အမွ် အဆိုပါေဆးကိုသံုးစြဲဖို႔ အေၾကာင္းဖန္ေျပာင္းလဲႏိုင္ပါတယ္။ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ ေဆးရယူသံုးစြဲျခင္းက ပိုပိုျပီး အေရးၾကီးသထက္ၾကီးလာပါလိမ့္မယ္။

ေဆးသံုးစြဲေနတဲ့ကာလမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အလုပ္ သို႕မဟုတ္ ေက်ာင္းခ်ိန္ မၾကာခဏေနာက္က်တာ ဒါမွမဟုတ္ လြတ္သြားတာ ျဖစ္ပါမယ္။ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြမွာ စြမ္းေဆာင္ရည္က်ဆင္းလာမႈ တေရြ႕ေရြ႕ဆိုးရြားမယ္၊ျပီးေတာ့ လူမႈေရး သို႕မဟုတ္ မိသားစုနဲ႔ဆိုင္ေသာတာ၀န္ေတြကို ေမ့ေလ်ာ့ပ်က္ကြက္မယ္။ ေဆးသံုးစြဲတာကို ရပ္တန္႔ႏိုင္တဲ့အစြမ္းသည္ ေနာက္ဆံုးေတာ့ ညွိႏႈိင္းျခင္း အေပးအယူလုပ္ျခင္းေတြ ျဖစ္သြားရပါျပီ။ စိတ္ရဲ႕အလိုအေလ်ာက္ ေရြးခ်ယ္သံုးစြဲမႈစတာကေန ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာနဲ႔ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာလိုအင္ေတြအရ သံုးစြဲရျခင္းသို႔ ဘက္ေျပာင္းသြားပါတယ္ေပါ့။

ေနာက္ဆံုးေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဘ၀၊ လူမႈေရးနဲ႔ ဉာဏ္ပညာ အသိအျမင္ေတြကို မူးယစ္ေဆးသံုးမႈက ရပ္ဆိုင္းပစ္ျခင္း၊ ျဖဳန္းပစ္လိုက္ျခင္း ေတြကို လုပ္ပစ္ႏိုင္ပါတယ္။ သီးျခား သီးသန္႔ေနတတ္၊ ေနထိုင္ခ်င္တဲ့ ခံစားခ်က္ေတြ တျဖည္းျဖည္းခိုင္မာလာပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ဘ၀ကို ျပန္လည္ရယူျခင္းနဲ႔ မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲမႈရဲ႕ ဖရိုဖရဲအက်ိဳးသက္ေရာက္မႈေတြကို ဆန္႔က်င္အႏိုင္ယူဖို႔ဆိုရင္ မွန္ကန္တဲ့ ေထာက္ပံ့ကုသမႈ လိုအပ္ပါတယ္။ ပထမဆံုးအတားအဆီးကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ျပႆနာတစ္ရပ္ရွိေနျပီလို႔ ၀န္ခံဖို႔ အသိအမွတ္ျပဳဖို႔ပါပဲ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဘ၀မွာ မူးယစ္ေဆးသံုးျခင္းေၾကာင့္ မေကာင္းတဲ့အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈေတြရွိေၾကာင္း မၾကာမၾကာ ျမင္သိႏိုင္ေသာ ခ်စ္ခင္ရသူေတြရဲ႕ စကားကို နားေထာင္ဖို႔က ဒုတိယအတားအဆီးပါ။

<<< ေဆးတလြဲသံုးျခင္းနဲ႔ စြဲလမ္းျခင္းဆိုင္ရာ ယံုတမ္းစကား (၅)ခု (Five myths about drug abuse and addiction) >>>

Myth 1: စြဲလမ္းျခင္းကို အႏိုင္ယူဖို႔ဆိုရင္ စိတ္တန္ခိုး (willpower) လို႔ေခၚတဲ့ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္စြမ္းတစ္ခုပဲလိုတာပါ။ ခင္ဗ်ား တကယ္ျဖတ္ခ်င္ရင္ ေဆးသံုးတာကို ရပ္တန္႔ႏိုင္တယ္ေလ။

Fact: ေလ့လာခ်က္မ်ားအရ ေဆးသံုးစြဲမႈကာလာရွည္ၾကာလာသူမ်ားရဲ႕ ဦးေႏွာက္အတြင္းမွာ ေဆးသံုးဖို႔နဲ႔ ေဆးလိုအပ္တဲ့အေၾကာင္း လႈံ႕ေဆာ္ဖို႔ စြမ္းအားျပင္း အေျပာင္းအလဲေတြျဖစ္ေနျပီဆိုတာပါပဲ။ သည္လိုဦးေႏွာက္ဟာ စိတ္ဆႏၵတစ္ခုတည္းနဲ႔ ေဆးသံုးတာကို ရပ္တန္႔လိုက္ဖို႔ အေတာ့္ကို ခက္ခက္ခဲခဲျဖစ္ေအာင္ ေျပာင္းလဲပစ္ပါတယ္။

Myth 2: ေယဘုယ်အားျဖင့္ ေသာက္သံုးရန္ ဆရာ၀န္ေတြ ညႊန္ၾကားတတ္တဲ့ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆး (opioid painkillers) လို ေဆးေတြသံုးေနျခင္းက စိတ္ခ်ရပါတယ္။

Fact: မေတာ္တဆျဖစ္မႈျဖစ္ေစ သို႕မဟုတ္ ခြဲစိတ္ကုသမႈျဖစ္ေစ ျဖစ္ပ်က္ျပဳလုပ္ျပီးေနာက္ ခံစားရေသာ ျပင္းထန္သည့္ နာက်င္ကိုက္ခဲ တာေတြကို ကူညီထိန္းခ်ဳပ္ေျဖရွင္းဖို႔ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆး (opioid painkillers) ကို ေဆး၀ါးအေနနဲ႔ ေရတိုသံုးစြဲလို႔ရပါတယ္။ ပံုမွန္ သို႕မဟုတ္ ေရရွည္သံုးစြဲမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေဆးစြဲလမ္းသြားႏိုင္တာပါ။ သည္ေဆး၀ါးေတြကို မေတာ္မေလ်ာ္အသံုးျပဳျခင္း သို႕မဟုတ္ တစ္စံုတစ္ေယာက္က ေဆး၀ါးအေနနဲ႔သံုးစြဲေနတာကို ယူသံုးျခင္းက ေသဆံုးသည္အထိ အက်ိဳးဆက္အျဖစ္ အႏၱရာယ္ရွိပါတယ္။

Myth 3: ေဆးစြဲျခင္းက ေရာဂါတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ သည္ကိစၥကို ျပီးျပတ္သြားေအာင္ ဘယ္အရာကမွ မျပဳလုပ္ေပးႏိုင္ဘူး။

Fact: ကၽြမ္းက်င္သူအမ်ားစုအေနျဖင့္ ဦးေႏွာက္အေပၚသက္ေရာက္မႈရွိတဲ့ေဆးစြဲျခင္းအား ေရာဂါတစ္ခုအျဖစ္ သေဘာတူၾကပါတယ္။ သို႔ေသာ္ မည္သူမဆို အကူအညီမရႏိုင္ေတာ့ဘူးလို႔ မဆိုလိုပါဘူး။ ေဆးစြဲျခင္းေၾကာင့္ အေျပာင္းအလဲျဖစ္သြားတဲ့ ဦးေႏွာက္ကို တရားထိုင္တာ၊ ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္တာနဲ႔ အျခားေသာကုထံုးမ်ားျဖင့္ ေပါင္းစပ္ကုသႏိုင္ပါတယ္။

Myth 4: ေဆးသံုးသူေတြ အေျခအေနေကာင္းသထက္ေကာင္းလာတာမ်ိဳးမျဖစ္ခင္ တန္ခ်ိန္မ်ားတဲ့ေက်ာက္တံုးေအာက္ေျခကိုမဖို႔လိုမယ္။

Fact: ေဆးစြဲေနတဲ့ျဖစ္စဥ္မွာ ဘယ္လိုအေျခ ဘယ္လိုအေနအထားကေနျဖစ္ျဖစ္ ျပန္လည္က်န္းမာနလံထူဖို႔ဆိုရင္ ကုသထိန္းေက်ာင္းမႈ ေစာႏိုင္သမွ် ေစာေလေကာင္းေလပါပဲ။ ကာလၾကာရွည္ ဆက္လက္ျပီး ေဆးတလြဲသံုးေနပါက ေဆးစြဲလမ္းမႈအေျခအေနက ပိုမိုအားေကာင္းလာႏိုင္သလို ကုသထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ ခက္ခဲပါလိမ့္မယ္။ ေဆးစြဲလမ္းမႈေၾကာင့္ အရာရာဆံုးရႈံးနစ္နာတာမ်ိဳးမျဖစ္သည့္တိုင္ ေစ့စပ္ဖ်န္ေျဖသူကို ေစာင့္မေနသင့္ပါဘူး။

Myth 5: တစ္ေယာက္ေယာက္ကို ကုသမႈလုပ္ဖို႔ သင့္အေနနဲ႔ တြန္းအားေပးလို႔မရႏိုင္ပါ။ သူတို႔အကူအညီလိုေနျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

Fact: ကုသမႈဆိုတာ စိတ္အလိုက်အတိုင္း မေအာင္ျမင္ပါ။ သူတို႔ရဲ႕ မိသားစု၊ အလုပ္သမား၊ သို႕မဟုတ္ တရားဥပေဒစနစ္အရ ကုသမႈျပဳလုပ္ဖို႔ ဖိအားေပးခံရသူမ်ားဟာ ကိုယ္တိုင္ကိုယ္က် ကုသမႈခံယူလာသူမ်ားကဲ့သို႔ပင္ အက်ိဳးရွိလွပါတယ္။ တည္ၾကည္ေလးနက္မႈ ေတြရွိလာမယ္၊ သူတို႔ေတြရဲ႕ အေတြးအေခၚမ်ား ရွင္းလင္းၾကည္လင္လာမယ္ ၊ လြန္ေလျပီးေသာ အခ်ိန္ကာလမ်ားစြာက ေဆးစြဲလမ္းမႈ ေတြအေပၚ တြန္းကန္လာႏိုင္ျပီး ေျပာင္းလဲခ်င္တဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြခ်ပါလိမ့္မယ္။

Myth 6: ေဆးကုသမႈဆိုတာ ယခင္ကေတာ့ အလုပ္မျဖစ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ေနာက္တစ္ၾကိမ္ကုသမႈလုပ္ဖို႔ ဘာအခ်က္မွမရွိပါ။

Fact: မူးယစ္ေဆးစြဲလမ္းမႈကေန နာလံထူျပန္လည္က်န္းမာဖို႔ဆိုတာ မၾကာခဏဆိုသလို တိုးတက္မႈေျပာင္းျပန္ျဖစ္ျခင္း သို႕မဟုတ္ ေကာင္းျပီးမွျပန္လည္ဆိုးရြားျခင္းဆိုတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္အရွည္ၾကီးတစ္ခုပါ။ ေဆးျပန္သံုးျခင္းဆိုတာကလည္း သည္ကုသမႈက်ရႈံးတယ္ သို႕မဟုတ္ သည္အေလးအနက္ထားျခင္းက ေသခ်ာေပါက္ျဖစ္လမ္းမရွိတဲ့ကိစၥတစ္ခုျဖစ္တယ္လို႔ မဆိုလိုပါဘူး။ အမွန္ေျပာရရင္ ေဆးကုသမႈ ျပန္လည္ျပဳလုပ္ဖို႔ပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒါမွမဟုတ္ ေဆးကုသခ်ဥ္းကပ္မႈကို ထိန္းညွိျခင္းပဲျဖစ္ျဖစ္ လမ္းေၾကာင္းမွန္ေပၚျပန္ေရာက္ရန္ အတြက္ အခ်က္ျပမႈတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။

<<< ေဆးတလြဲအသံုးျပဳျခင္း နဲ႔ ေဆးစြဲျခင္း လကၡဏာမ်ား (Signs and symptoms of drug abuse and drug addiction) >>>

အကြဲကြဲအျပားျပားျခားနားေသာ မူးယစ္ေဆးမ်ားက မတူညီတဲ့ သဘာ၀တရားအရအက်ိဳးသက္ေရာက္မႈေတြျပဆိုေသာ္လည္း လကၡဏာရပ္ေတြကေတာ့ ထပ္တူပါပဲ။ ေအာက္မွာေရးျပမယ့္ မူးယစ္ေဆးစြဲလမ္းအသံုးျပဳျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္လာတဲ့ အခ်က္ျပမႈေတြ၊ လကၡဏာရပ္ေတြအေပၚ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ သတိထားမွတ္မိလာပါက ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေဆးသံုးတဲ့ကိစၥအား တစ္ေယာက္ေယာက္ကို ေျပာျပေဆြးေႏြးရပါမယ္။

ေဆးတလြဲသံုးျခင္းရဲ႕ ေယဘုယ် လကၡဏာမ်ား (Common signs and symptoms of drug abuse)

ေက်ာင္း၊ အလုပ္၊ သို႕မဟုတ္ အိမ္ရဲ႕ တာ၀န္ေတြကို လ်စ္လ်ဴရႈျဖစ္ေနတယ္။ (ဥပမာ - အလုပ္ခ်ိန္ေက်ာ္သြားတာ၊ စာေမးပြဲက်ရႈံးတာ၊ မိမိကေလးေတြကို လ်စ္လ်ဴရႈမိေနတာ)

အႏၱရာယ္ရွိအေျခအေနမ်ားေအာက္ မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲျခင္း သို႕မဟုတ္ ေဆးရွိန္ျမင့္ေနခ်ိန္မွာ စြန္႔စားစရာကိစၥရပ္ေတြကို အာရံုျငိတာမ်ိဳး ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ေဆးသံုးေနစဥ္မွာ ေမာ္ေတာ္ကားေမာင္းတာ၊ မသန္႔ရွင္းတဲ့ ေဆးထိုးအပ္ေတြသံုးစြဲတာ၊ ဒါမွမဟုတ္ အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံတာမ်ိဳးေတြျဖစ္ပါတယ္။

မူးယစ္ေဆး၀ယ္ဖို႔နဲ႔ ေဆးရလိုမႈအတြက္ ခိုး၀ွက္ျခင္း၊ အရက္မူးေနစဥ္ ေဆးမူးေနစဥ္ ေမာ္ေတာ္ကားအျမန္ေမာင္းႏွင္ျခင္း သို႕မဟုတ္ သံသယျဖစ္ဖြယ္ ဖရိုဖရဲျပဳမူလႈပ္ရွားမႈေတြေၾကာင့္ ရဲဖမ္းဆီးခံရျခင္းလို ဥပေဒမကင္းေသာ အမွားအယြင္းအေတြ႕အၾကံဳရွိေနတယ္။

သူငယ္ခ်င္းေဟာင္းေတြ၊ မႏွစ္လိုဖြယ္ အလုပ္သူေဌး ဒါမွမဟုတ္ ကိုယ့္မိသားစု၀င္ သို႕မဟုတ္ ပါတနာနဲ႔ သတ္ပုတ္ေနျခင္းကဲ့သို႔ေသာ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရးကိစၥရပ္ေတြမွာ ျပႆနာရွိတယ္။

ေဆးစြဲလမ္းျခင္းရဲ႕ ေယဘုယ် လကၡဏာမ်ား (Common signs and symptoms of drug addiction) 

ေဆးယဥ္ပါးမႈ အရွိန္ျမင့္သထက္ျမင့္လာတယ္။ ယခင္ေဆးသံုးစဥ္ကရရွိခဲ့တဲ့ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ ထပ္တူထပ္မွ်ျပန္ရဖို႔ ေဆးပမာဏ အနည္းငယ္ေလးကေန ပိုပိုတိုးဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။

မူးယစ္ေဆး၀ါး သံုးစြဲျခင္းကို ရပ္တန္႔လိုက္မႈေၾကာင့္ခံစားရေသာ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား သက္သာလာျခင္း သို႕မဟုတ္ မူးယစ္ေဆးကို ေရွာင္ၾကဥ္ဖူးတယ္။ မူးယစ္ေဆးမသံုးဘဲ ကာလၾကာရွည္လာသည့္အခါ မအီမသာျဖစ္ျခင္း(nausea)၊ အနားမရသလိုခံစားရျခင္း (restlessness) ၊ အိပ္မေပ်ာ္ျခင္း (insomnia) ၊ စိတ္ဓာတ္က်ျခင္း (depression) ၊ ေခၽြးထြက္မ်ားျခင္း (sweating)၊ လႈပ္ခါေနျခင္း (shaking) နဲ႔ စိုးရိမ္ပူပန္ျခင္း (anxiety) တို႔ကဲ့သို႔ ေရာဂါမ်ား ခံစားဖူးသည့္အေတြ႕အၾကံဳ ျဖတ္သန္းရပါတယ္။

မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲမႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္စြမ္း ဆံုးရႈံးတယ္။ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ေဆးမသံုးေတာ့ဘူးလို႔ေျပာခဲ့ေသာ္လည္း ကိုယ္အစီအစဥ္စြဲထား ခဲ့တဲ့ပမာဏထက္ပိုသံုးတာ သို႕မဟုတ္ မၾကာခဏဆိုသလို ေဆးသံုးမိပါတယ္။ မူးယစ္ေဆးသံုးေနျခင္းကို ရပ္တန္႔ခ်င္ေသာ္လည္း စြမ္းအားမဲ့သလို ခြန္အားမဲ့သလို ခံစားရတယ္။

ဘ၀က မူးယစ္ေဆးသံုးတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္မွာပဲ တလည္လည္ျဖစ္ေနတယ္။  အခ်ိန္အေတာ္မ်ားမ်ား ေဆးသံုးလိုက္၊ ျပီးေတာ့ မူးယစ္ေဆးေတြအေၾကာင္းေတြးလိုက္နဲ႔ ကုန္ဆံုးေနေတာ့တာ။ မူးယစ္ေဆးေတြကို ဘယ္ပံုဘယ္နည္းနဲ႔ ရလာတယ္ သို႕မဟုတ္ မူးယစ္ေဆးအာနိသင္ကေန ဘယ္လို နလန္ျပန္ထူက်န္းမာလာတယ္ စသည့္အေၾကာင္းမ်ားလည္းပါတာေပါ့။

၀ါသနာပါေသာ အလုပ္ေတြ၊ အားကစားလႈပ္ရွားမႈေတြ၊ လူမႈေရးလႈပ္ရွားမႈေတြကေန ရခဲ့ဖူးတဲ့ ေပ်ာ္ရႊင္မႈအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲျခင္းေၾကာင့္ အစြန္႔ပစ္ခံျဖစ္ေနပါတယ္။

ကိုယ့္ကိုနာက်င္ထိခိုက္ေစတယ္ဆိုတာ သိေနေသာ္လည္း မူးယစ္ေဆး၀ါးကိုဆက္လက္သံုးစြဲေနမိတယ္။ အသိဉာဏ္ကင္းမဲ့ျခင္း၊ ေငြေရးေၾကးေရး အရႈပ္အေထြးမ်ား၊ ေရာဂါကူးစက္မႈမ်ား၊ ခံစားမႈလြဲေခ်ာ္ေနျခင္း၊ စိတ္ဓာတ္က်ျခင္း၊တစ္ပါးသူအေပၚ ယံုမွားသံသယ လြန္ကဲျခင္း စသည့္အဓိကျပႆနာမ်ားစြာ ဘ၀မွာၾကံဳရျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ေဆးသံုးပါတယ္။

<<< သူငယ္ခ်င္း သို႕မဟုတ္ ခ်စ္ခင္ရသူတစ္ေယာက္ေယာက္ ေဆးသံုးေနေၾကာင္း သိႏိုင္သည့္လကၡဏာမ်ား (Warning signs that a friend or loved one is abusing drugs) >>>

ေဆးတလြဲသံုးစြဲသူမ်ားဟာ မၾကာခဏဆိုသလို သူတို႔ရဲ႕ ျပႆနာမ်ားကို ေဘးခ်ိတ္ဖို႔၊ ေမွးမွိန္ေအာင္လုပ္ဖို႔နဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ အခ်က္ျပလကၡဏာ ရပ္မ်ားကို ဖုန္းကြယ္ပစ္ဖို႔ ၾကိဳးစားတတ္ၾကပါတယ္။ သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္ သို႕မဟုတ္ ခ်စ္ခင္ရသူတစ္ေယာက္ေယာက္ ေဆးသံုးေနတယ္လို႔ စိတ္ပူစရာျဖစ္ေနရင္ ေအာက္ပါသတိေပးလကၡဏာရပ္မ်ားကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေစာင့္ၾကည့္ သတိထားရမွာပါ။

ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ သတိေပးလကၡဏာရပ္မ်ား (Physical warning signs of drug abuse or addiction)

- ေသြးေရာင္ရဲေနေသာ မ်က္လံုးမ်ား (Bloodshot eyes) ၊

- ပံုမွန္အခ်ိန္ထက္ မ်က္နက္ဆံ ပိုၾကီး သို႕မဟုတ္ ပိုေသးေနျခင္းမ်ိဳး (Pupils larger or smaller than usual) ၊ အစားအစာစားလိုစိတ္နဲ႔ အိပ္စက္မႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္း (Changes in appetite or sleep patterns)၊

- ရုတ္ျခည္းဆိုသလို ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ျခင္း သို႕မဟုတ္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္တိုးျခင္း (Sudden weight loss or weight gain) ၊

- တစ္ကိုယ္ရည္ သန္႔ရွင္းေရးအမူအက်င့္လိုမ်ိဳး ရုပ္ပိုင္းသြင္ျပင္အေျခအေနဆိုးရြားယိုယြင္းလာျခင္း(Deterioration of physical appearance, personal grooming habits) ၊

- ကိုယ္ခႏၶာ - အ၀တ္အစား - အသက္ရွဴေငြ႕ေတြမွာ ပံုမွန္မဟုတ္တဲ့ အနံ႔အသက္မ်ားရျခင္း (Unusual smells on breath, body or clothing) ၊

- တုန္ရီေနျခင္း - စကားျပီးစလြယ္ေျပာျခင္း သို႕မဟုတ္ စကားအဆက္အစပ္ရွိမႈ နည္းလာျခင္း (Tremors, slurred speech, or impaired coordination)

အျပဳအမူပိုင္းဆိုင္ရာ သတိေပးလကၡဏာရပ္မ်ား (Behavioral warning signs of drug abuse or addiction)

အလုပ္ သို႕မဟုတ္ ေက်ာင္းမွာ တက္ေရာက္ခ်ိန္နဲ႔ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္စြမ္း က်ဆင္းလာျခင္း၊

ေခ်းငွားျခင္း သို႕မဟုတ္ ခိုးယူျခင္းတို႔လို ရွင္းမျပႏိုင္ေသာ ေငြေရးေၾကးေရးျပႆနာမ်ား၊

သိုသိပ္ေသာ သို႕မဟုတ္ မယံုသကၤာျဖစ္ေသာ အမူအက်င့္မ်ားအေပၚ စိတ္က်က္စားလာျခင္း၊

သူငယ္ခ်င္းအေပါင္းအသင္း၊ ၾကိဳက္ႏွစ္သက္ေသာ အျပင္ထြက္သြားလာမႈပံုစံနဲ႔ ၀ါသနာရပ္မ်ား ရုတ္တရက္ဆိုသလို ေျပာင္းလဲျခင္း၊

ရန္ျဖစ္ထိုးၾကိတ္ျခင္း၊ မေတာ္တဆထိခိုက္မႈနဲ႔ ဥပေဒျငိစြန္းေသာ လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကဲ့သို႔ မၾကာခဏ ဒုကၡအေျခအေနဆိုက္ေနရ၊

စိတၱေဗဒဆိုင္ရာ သတိေပးလကၡဏာရပ္မ်ား (Psychological warning signs of drug abuse or addiction)

ပုဂၢိဳလ္ေရး သို႕မဟုတ္ ေနပံုထိုင္ပံု ဟန္ပန္မ်ား ရွင္းျပရခက္စြာေျပာင္းလဲျခင္း (Unexplained change in personality or attitude)၊

ရုတ္တရက္ စိတ္အေျခအေနေျပာင္းလဲျခင္း၊ စိတ္စိုးမာန္စိုး သို႕မဟုတ္ ေဒါသထြက္ျခင္း (Sudden mood swings, irritability, or angry outbursts)၊

ကာလအပိုင္းအျခားတရပ္ အျငိမ္မေနတက္ၾကြမႈ၊ စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကျခင္း သို႕မဟုတ္ မူးထူးမင္ထင္ျဖစ္ျခင္း တမူထူးျခားေနျခင္း (Periods of unusual hyperactivity, agitation, or giddiness)၊

ေစ့ေဆာ္မႈမရွိသည့္အေလ်ာက္ လုပ္ခ်င္ကိုင္ခ်င္စိတ္မရွိျဖစ္လာျခင္း သို႕မဟုတ္ လြတ္ေနျခင္း(Lack of motivation; appears lethargic or "spaced out")၊

ေၾကာက္ရြံ႕ျခင္းလႊမ္းမိုးမႈ၊ စိတ္ေသာကေရာက္မႈ သို႕မဟုတ္ တစ္ပါးသူအေပၚ ယံုမွားသံသယလြန္ကဲမႈေတြ ရွိလာ ခံစားလာရတယ္။ (Appears fearful, anxious, or paranoid)

<<< မူးယစ္ေဆး သို႕မဟုတ္ ေဆးတစ္လြဲသံုးျခင္းရဲ႕ ေယဘုယ်သတိေပးလကၡဏာမ်ား(Warning signs of commonly abused drugs) >>>

ေဆးေျခာက္ (Marijuana) - အထိအခတ္မခံ ကြဲလြယ္ရွလြယ္၊ မ်က္လံုးေတြနီ၊ စကားေျပာေဟာင္ဖြာက်ယ္ေလာင္၊ အိပ္ငိုက္ေနရင္းမွ မဆီမဆိုင္ ရယ္ေမာ၊ စိတ္၀င္စားမႈ အာရံုစူးစိုက္မႈ ဆံုးရႈံး၊ စိတ္တက္ၾကြမႈ တြန္းအားမရွိ၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ တက္ သို႕မဟုတ္ က်၊

စိတ္လႈံ႕ေဆး [Stimulants (including amphetamines, cocaine, crystal meth)] - အက္ဖီတမင္း၊ ကိုကင္းနဲ႔ ေရခဲတို႔လို႔ဟာေတြ အပါအ၀င္ စိတ္ကိုၾကြေစေအာင္ လႈံ႕ေဆာ္ေပးေသာ မူးယစ္ေဆးမ်ိဳးေတြကို ဆိုလိုျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ သံုးစြဲထားတဲ့အခါ မ်က္နက္၀န္းက်ယ္ လာျခင္း၊ လိုတာထက္ပိုျပီး လႈပ္ရွားသြားလာလုပ္ေဆာင္ျခင္း၊ ၀မ္းသာပီတီတေ၀ေ၀ျဖစ္ေနျခင္း၊ စိတ္တိုေဒါသထြက္လြယ္ျခင္း၊ စိုးရိမ္ ပူပူန္ျခင္း၊ ပံုမွန္မဟုတ္ေသာ အခ်ိန္ေတြမွာ ပိုမိုအိပ္စက္ေနတာ သို႕မဟုတ္ စိတ္ဓာတ္က်လာေနျခင္းေၾကာင့္ စကားပိုေျပာလာတာ၊ အစားအစာမစားဘဲေနတဲ့အခ်ိန္ကာလ ၾကာရွည္လာျခင္း သို႕မဟုတ္ အိပ္စက္ခ်ိန္ၾကာလာျခင္း၊ ပါးစပ္နဲ႔ ႏွာေခါင္းေျခာက္ေသြ႔ေနျခင္း။

ရွဴေဆး [Inhalants (glues, aerosols, vapors)] – ေကာ္ရွဴတာ၊ ေလ့သန္႔ေဆးဘူးအနံ႔ကိုရႈိက္တာ၊ ဓာတ္ဆီေငြ႕ရႈိက္တာမ်ိဳးေတြကို ဆိုလိုတာပါ။ အဲသလိုပစၥည္းမ်ိဳးေတြကို တလြဲသံုးျပီးစြဲေနခ်ိန္မွာ မ်က္ရည္ေတြစီးက်ေနမယ္၊ စကၡဳအာရံုယုတ္ေလ်ာ့လာမယ္၊ မွတ္ဉာဏ္နဲ႔ စဥ္းစားဆင္ျခင္မႈက်လာမယ္၊ အနံ႔ခံႏိုင္စြမ္းေလ်ာ့ပါးလာမယ္၊ ႏွာေခါင္းနဲ႔ ပါးစပ္၀န္းက်င္မွာ အဖုအပိမ့္ေတြေပၚလာမယ္၊ ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ မူးေ၀ေအာ့အန္ျခင္းေတြျဖစ္မယ္၊ မူးယစ္ျခင္း၊ အိပ္ခ်င္မူးတူးျဖစ္ေနတာ ၊ ၾကြက္သားထိန္းခ်ဳပ္မႈ အားနည္းတာ၊ စားခ်င္စိတ္ေျပာင္းလဲတာ၊ စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကစိတ္၀င္တာ၊ ေဒါသအမ်က္ထြက္လြယ္တာေတြ ျဖစ္မယ္၊ ျပီးေတာ့ သူ႕အမႈိက္ပံုးထဲမယ္ ေကာ္ဗူးခြံ/ေလသန္႔ေဆးဗူးခြံ အမ်ားအျပားေတြ႕ရမယ္။

စိတ္ေျခာက္ျခားေဆး [Hallucinogens (LSD, PCP)] - လူငယ္ေတြၾကား မူးယစ္ေဆး၀ါးလိုမ်ိဳး တစ္လြဲသံုးျဖစ္ေနၾကတဲ့ Lysergic Acid Diethylamide တို႔ Phencyclidine တို႔ကို သံုးစြဲထားပါက မ်က္နက္၀န္းက်ုယ္ေနတာ၊ အမူအယာ ကို႕ရို႕ကားယားႏိုင္ေနသလုိ တပါးသူ က ကိုယ့္ကိုရန္မူမွာစိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကေနျခင္း၊ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္းမေနႏိုင္ပဲ ထထေဖာက္ျခင္း၊ ျပင္ပအေၾကာင္းအရာမရွိဘဲ စိတ္ထဲ ေယာင္ယမ္း ထင္ျမင္ျခင္း၊ စိတ္ဟိုေရာက္သည္ေရာက္ျဖစ္ေနျခင္းတို႕အပါအ၀င္ ဆင္ျခင္တံုတရားမရွိေသာ အမူအက်င့္မ်ားျပဳမူေနတတ္ ပါတယ္။ အျခားေသာလူမ်ားက ေရွာင္ဖယ္ထားစဖြယ္ ကိုယ္တိုင္ သို႕မဟုတ္ တျခားအရာ၀ထၳဳမ်ား၊ ျပီးကပ်စ္ စကားေျပာတာ၊ စကားလံုး ရႈပ္ေထြးတာေတြနဲ႔ လံုးလည္ခ်ာလည္လိုက္ေနတတ္ေသးတာပါ။

ဟီရိုအင္း (Heroin) - ဘိန္းျဖဴလိုသိၾကတဲ့ ဟီရိုအင္းကို သံုးစြဲထားျပီဆိုပါလွ်င္ မ်က္နက္၀န္း သူငယ္အိမ္က်ံဳ႕ေနတတ္ပါတယ္၊ အလင္းေရာင္အေပၚ မ်က္နက္၀န္းက တုန္႔ျပန္မႈမေပးပါဘူး၊ အေရျပားေတြမွာ အထူးသျဖင့္ ေသြးေၾကာေနရာအခ်ိဳ႕မွာ အပ္ထိုးရာ ေတြရွိပါတယ္၊ ပံုမွန္မဟုတ္တဲ့ အခ်ိန္ေတြမွာ အိပ္စက္ေနတတ္ပါတယ္၊ ေခၽြးထြက္ ေခၽြးရြဲေနမယ္၊ ေအာ့အန္ေနမယ္၊ ေခ်ာင္းဆိုးေနမယ္၊ ႏွာရည္တရႈံ႕ရႈံ႕ျဖစ္ေနမယ္၊ ရုတ္တရက္ အေၾကာဆြဲသလိုျဖစ္မယ္၊ အစာစားလိုစိတ္ ေလ်ာ့နည္းမယ္။

<<< ရည္ညႊန္းေဆး၀ါးမ်ားကို တလြဲသံုးျခင္းဆိုင္ရာ သတိေပးလကၡဏာမ်ား (Warning signs of prescription drug abuse and addiction) >>>

လတ္တေလာကာလ ႏွစ္အပိုင္းအျခားေတြမွာ ညႊန္ၾကားခ်က္နဲ႔မွသံုးစြဲရေသာ ရည္ညႊန္းေဆး၀ါးမ်ားကို တလြဲအသံုးျပဳစြဲလမ္းေသာ ကိစၥဟာ တစ္စထက္တစ္စက်ယ္ျပန္႔လာတဲ့ ျပႆနာတစ္ရပ္ျဖစ္ပါတယ္။ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးမ်ား၊ စိုးရိမ္ပူပန္ ေသာကေျပေဆး မ်ား၊ စိတ္ျငိမ္ေဆးမ်ားနဲ႔ စိတ္တက္ၾကြေစေသာေဆးမ်ား အမ်ားစုပါ၀င္တာေပါ့ေနာ္။ လူအမ်ားစုအေနနဲ႔ကေတာ့ သည္လိုေဆး၀ါးေတြကို က်န္းမာေရးအေျခအေနအရေသာ္လည္းေကာင္း၊ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရလို႔ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ခြဲစိတ္ကုသခံယူမႈမ်ားေၾကာင့္ေသာ္လည္း ေကာင္း အထူးျပဳက်န္းမာေရးအေျခအေနတစ္ခုခုေၾကာင့္ စတင္သံုးစြဲၾကပါတယ္။ အခ်ိန္ေတြၾကာလာတာနဲ႔အမွ် နာက်င္ကိုက္ခဲမႈေရခ်ိန္ အရ ပိုမိုသက္သာေစဖို႔ ေသာက္သံုးေသာေဆးပမာဏတိုးမိလာၾကတယ္။ အခ်ိဳ႕ေဆးမွီ၀ဲသူမ်ားကေတာ့ ေဆးျဖတ္ဖို႔ၾကိဳးစားမိလို႔ မူးယစ္ ေဆးျပတ္ ေရာဂါလကၡဏာၾကံဳလာရျခင္းလို ကာယကံေျမာက္အေျခအေနေပၚတည္မွီျပီးျဖစ္တည္လာပါတယ္။ အေစာဆံုး တိုးလာတဲ့ ျပႆနာတစ္ခုရဲ႕ သတိေပးလကၡဏာတစ္ရပ္ကေတာ့ ေမွ်ာ္မွန္းတဲ့ပမာဏထက္ ပိုမိုေသာ ေဆးမွီ၀ဲႏႈန္းျမင့္လာ ျမန္လာရျခင္းပါပဲ။ အျခားတစ္ဖက္မွာေတာ့ လူေတြဟာ သူတို႕အတြက္ သံုးစြဲဖို႔မညႊန္းသလို မညႊန္ၾကားဘဲနဲ႔ မိမိတို႔ခံစားေနရေသာ စိတ္တင္းၾကပ္မႈကေန လြတ္ေျမာက္ဖို႔၊ စိတ္ႏိုးၾကြမႈ တိုးေစဖို႔ သို႕မဟုတ္ စိတ္အာရံုပိုမိုစူးစိုက္မိေစဖို႔တို႔လို ကိစၥရပ္ေတြအတြက္ သံုးစြဲေနၾကပါတယ္။

သည္လို ရည္ညႊန္းေဆး၀ါးတစ္မည္နဲ႔ ျပႆနာေတြတိုးမလာေစဖို႔အတြက္က ဆရာ၀န္ သို႕မဟုတ္ တတ္ကၽြမ္းနားလည္သူညႊန္ၾကားတဲ့ အတိုင္းသံုးစြဲေပးဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ကာလတိုအတြင္း ပမာဏအနည္းဆံုးသာသံုးစြဲသင့္ျပီး ကိုယ့္ေရာဂါအေျခအေနနဲ႔ ျဖစ္ပ်က္မႈကို ဆရာ၀န္ အားျပန္လည္ေျပာျပတိုင္ပင္ကာ အျခားနည္းလမ္းမ်ားကို ရွာၾကံလို႔ရပါေသးတယ္။ ေဆးသံုးစြဲမႈပမာဏအေျခအေနထူးျခားလာတာကို သတိထားမိတဲ့ အေစာပိုင္းအဆင့္မွာတင္ ရည္ညႊန္းေဆး၀ါးသံုးစြဲမႈျပႆနာၾကံဳမႈအေပၚ အကူအညီရယူဖို႔ သိျမင္ေနျခင္းျဖင့္ အဆိုပါ ေဆး၀ါးကို စြဲလမ္းတြယ္ျငိမိမယ့္အေျခအေနကို ကာကြယ္ဖို႔ စနစ္တက်လုပ္ေဆာင္ႏိုင္တာပါ။

<<< ရည္ညႊန္းေဆး၀ါးမ်ားကို တလြဲသံုးျခင္းဆိုင္ရာ ေယဘုယ်လကၡဏာရပ္မ်ား (Warning signs of commonly abused prescription drugs) >>>

အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးမ်ား (OxyContin, Vicodin နဲ႔ Norco မ်ားအပါအ၀င္) –
မ်က္လံုးေတြ ငိုက္စိုက္က်ေနျခင္း၊ ညအိပ္မီးအလင္းေရာင္ထဲေသာ္မွ မ်က္နက္၀န္းေတြက်ံဳ႕ေနျခင္း၊ ရုတ္တရက္ဆိုသလို အေရျပား ယားယံျခင္း သို႕မဟုတ္ နီရဲေနျခင္း၊ စကားေျပာဆိုရာတြင္ ဆူညံပြက္ေလာက္ရိုက္ေအာင္ေျပာေနျခင္း၊  အားထုတ္မႈကင္းမဲ့ျခင္း၊ အိပ္ခ်င္မူးတူးျဖစ္ျခင္း၊အာရံုမစူးစိုက္ႏိုင္ျခင္း၊ စိတ္အားတက္ၾကြမႈမရွိျခင္း၊ အလုပ္ သို႕မဟုတ္ ေက်ာင္းမွာ စြမ္းေဆာင္ရည္က်ဆင္းျခင္း၊ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရးနဲ႔ လူမႈေရး လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကို လစ္လ်ဴရႈျခင္း။

စိုးရိမ္စိတ္ေလ်ာ့က်ေဆး၀ါးမ်ား (Xanax, Valium, Ambien ေဆးမ်ားအပါအ၀င္) - စိုးရိမ္ပူပန္တဲ့စိတ္ေတြ တရားလြန္ျဖစ္လာမွာကို ေလ်ာ့က်ေစတဲ့ေဆးလို႔ဆိုႏိုင္တဲ့ Anti-anxiety ေဆး၀ါးမ်ား၊ စိတ္ျငိမ္ေဆးမ်ားနဲ႔ အိပ္ေမြ႔ခ်ေဆးမ်ား သံုးစြဲေနတဲ့အခါ မ်က္နက္၀န္းေတြ က်ဥ္းေနက်ံဳ႕ေနတတ္တယ္၊ အရက္ေသာက္ထားသူလုိျဖစ္ေနတယ္၊ စကားေျပာ ဗလံုးဗေထြးက်ယ္ေလာင္ေဟာင္ဖြာျဖစ္ေနတယ္၊ အာရံုစူးစိုက္ဖို႔ ခက္ခဲေနတတ္တယ္၊ ဖရိုဖရဲ ကိုရို႔ကားယားျဖစ္ေနတယ္၊ ေသခ်ာဆံုးျဖတ္ႏိုင္စြမ္းမရွိ၊ ငိုက္ျမည္းေနတတ္၊ အသက္ရွဴေႏွးေနတတ္တယ္။

စိတ္တက္ၾကြေစေသာေဆး (Ritalin, Concerta, Adderall, Dexedrine ေဆးမ်ားအပါအ၀င္) - စိတ္တက္ၾကြေအာင္ စိတ္ၾကည္ေအာင္ သံုးတတ္ၾကတဲ့ Stimulants ေတြကို သံုးစြဲထားတဲ့အခါ သူငယ္အိမ္ မ်က္နက္၀န္းက်ယ္ေနတတ္တယ္၊ အစာစားခ်င္စိတ္ေလ်ာ့နည္းေန တယ္၊ လႈပ္ရွားလႈံ႕ေဆာ္ျခင္း၊ စိုးရိမ္ေၾကာက္လန္႔ျခင္း၊ ႏွလံုးခုန္ႏႈန္းမမွန္ျခင္း၊ ကိုယ္ခႏၶာအပူခ်ိန္ျမင့္ေနျခင္း၊ အိပ္မေပ်ာ္တတ္ျခင္း၊ မိမိကို ရန္ျပဳမည္ အထင္နဲ႔ တပါးသူအေပၚယံုမွားသံသယလြန္ကဲျခင္းေတြ။

<<< ခ်စ္ခင္ရသူတစ္ေယာက္မွာ မူးယစ္ေဆးျပႆနာရွိေနခ်ိန္ (When a loved one has a drug problem) >>>

သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္ သို႕မဟုတ္ မိသားစု၀င္တစ္ေယာက္ေယာက္မွာ မူးယစ္ေဆးျပႆနာတစ္ရပ္ရွိေနတယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ သံသယ၀င္ရင္ လုပ္ႏိုင္တဲ့အခ်က္အလက္အနည္းငယ္ကိုေျပာျပပါမယ္။

စကားေျပာပါ (Speak up) –
အဆိုပါလူကို ကၽြန္ေတာ္တို႔စိုးရိမ္စိတ္၀င္မိေနတဲ့အေၾကာင္း ေျပာျပေပးပါ။ အဆံုးျဖတ္ခံမဟုတ္ေသာ္လည္း သူ႕ျဖစ္ရပ္အေပၚ ကူညီေထာက္ပံ့ဖို႔ရာ ကမ္းလွမ္းပါ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ခ်စ္ခင္ရသူေတြ ဟိုးေအာက္ဆံုးထိ ျပဳတ္က်သြားခ်ိန္ကို ေစာင့္ဆိုင္းမေနသင့္ပါဘူး။ စိုးရိမ္ရေသာ ကူညီဖို႔လိုတယ္လို႔ လႈံ႕ေဆာ္ေပးေသာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ခ်စ္ခင္ရသူတစ္ေယာက္ေယာက္ရဲ႕ အမူအက်င့္ကို အထူးျပဳနမူနာ မ်ားအျဖစ္ စာရင္းလုပ္ထားသင့္ပါတယ္။

ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္လည္း ဂရုစိုက္ပါ (Take care of yourself) –
လံုျခံဳစိတ္ခ်ရေအာင္ေနထိုင္ပါ။ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ အႏၱရာယ္ရွိအေျခအေနထဲေရာက္ေအာင္ မသြပ္သြင္းရပါ။ ကိုယ့္လိုအပ္ခ်က္ ကိုယ့္လိုအင္ကို လ်စ္လ်ဴရႈမိျပီး တစ္စံုတစ္ေယာက္ရဲ႕ မူးယစ္ေဆးျပႆနာထဲမွာ က်ံဳးသြင္းမခံဖို႔လိုတယ္။ ေျပာလို႕ဆိုလို႔ရေသာ လူမ်ား၊ အေထာက္အပံ့ရဖို႔ အားထားလို႔ရေသာလူမ်ားရွိတာေသခ်ာေအာင္လုပ္ထားပါ။

မိမိကိုယ္ကို အျပစ္တင္ျခင္းကိုေရွာင္ၾကဥ္ပါ (Avoid self-blame) –
ေဆးတလြဲသံုးတဲ့ျပႆနာရွိေၾကာင္း ထင္ရွားသူတစ္ေယာက္ကို ကုသမႈခံယူဖို႔ အားေပးလႈံ႕ေဆာ္ႏိုင္ အေထာက္အပံ့ေပးႏိုင္ေပမယ့္ တစ္ခုခုစြဲလမ္းေနတာကို အတင္းအၾကပ္ေျပာင္းလဲမေပးႏိုင္ပါ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ခ်စ္ခင္သူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားအေပၚ မထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ မဟန္႔တားႏိုင္ပါဘူး။ သူတို႔ရဲ႕လႈပ္ရွားမႈမ်ားသည္ ျပန္လည္နလံထူ ထူေထာင္ေရးသြားရာလမ္းတြင္ အေရးပါေသာ ေျခလွမ္းတစ္လွမ္းအျဖစ္ တာ၀န္ရွိေနတယ္ဆိုတာ လက္ခံပါေစ။

<<< မလုပ္ရ (Don’t... ) >>>

အျပစ္ေပး၊ ျခိမ္းေျခာက္၊ တံဆုိုးလက္ေဆာင္ေပး သို႕မဟုတ္ တရားေဟာဖို႔ၾကိဳးစားတာမ်ိဳး။

အာဇာနည္တစ္ေယာက္ျဖစ္ဖို႔ မၾကိဳးစားသင့္ပါ။ အျပစ္ဆိုတဲ့ ခံစားခ်က္မ်ိဳးတိုးလာေစတဲ့၊ ေဆးသံုးဖို႔ အတင္းအၾကပ္ဖန္တီးေပးတဲ့ သဏၭာန္ျဖစ္ေစေသာ စိတ္ထိခိုက္လႈပ္ရွားစြာ ေတာင္းပန္းတိုးလွ်ိဳးျခင္းမ်ိဳး ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။

ေဆးသံုးသူမ်ားအေပၚ သူတို႔ရဲ႕ ျပဳမူက်င့္က်ံပံုမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ရေသာ အႏုတ္လကၡဏာေဆာင္တဲ့ အက်ိဳးဆက္မ်ားမွ အကာအကြယ္ ေပးတာမ်ိဳး သို႕မဟုတ္ ဖံုးကြယ္ေပးတာ သို႕မဟုတ္ ဆင္ေျခမ်ားေပးခြင့္ျပဳတာ ။

ဂုဏ္သိကၡာရွိျခင္း သို႕မဟုတ္ အေျခအေနအဆင့္အတန္းတို႔အေပၚ အာရံုရွိမေနဘဲ သူတို႔တာ၀န္မ်ားအျဖစ္သာ ထားလိုက္တာ။
ေဆးေတြကို ဖြက္ပစ္တာ သို႕မဟုတ္ လႊင့္ပစ္တာ။

သူတို႔ေတြ ေဆးသံုးျပီး high ေနခ်ိန္မွာ အျငင္းအခုံျပဳလုပ္တာ။

သူတို႔နဲ႔အတူ ေဆးသံုးတာ။

အျခားတစ္ေယာက္ရဲ႕ အမူအက်င့္ က်င့္ေဆာင္ျပဳလုပ္တာအတြက္ အျပစ္ရွိသလို သို႕မဟုတ္ တာ၀န္ရွိသလို ခံစားတာမ်ိဳး။

 <<< ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္ကေလးမွာ မူးယစ္ေဆးျပႆနာရွိခ်ိန္ (When your teen has a drug problem) >>>

ကၽြန္ေတာ္တို႔ကေလးေတြ မူးယစ္ေဆးသံုးေနေၾကာင္း ရွာေဖြေတြ႕ရွိခ်ိန္ ေၾကာက္ရြံ႕ထိတ္လန္႔စိုးရိမ္မႈ၊ စိတ္ရႈ႔ပ္ေထြးမႈနဲ႕ ေဒါသအမ်က္တို႕ ျဖစ္ပြားႏိုင္ပါတယ္။ ကိုယ့္ကေလးေတြကို ေဖ်ာင္းဖ်ေျပာဆိုေနခ်ိန္မွာ စိတ္ေအးေအးထားဖို႔ အမ်က္သိုထားဖို႔က အေရးၾကီးပါတယ္။ လုပ္ႏိုင္တာတစ္ခုကေတာ့ သူေကာကိုယ္ေကာ စိတ္အေျခအေန တည္ျငိမ္ေနခ်ိန္မွာ စကားစမိဖို႔ပါပဲ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ စိုးရိမ္ပူပန္မႈေတြကို ေသခ်ာရွင္းျပေပးဖို႔လိုသလို သူတို႔အေပၚခ်စ္ခင္မႈေၾကာင့္ စိုးရိမ္မႈျဖစ္ရေၾကာင္း ေသေသခ်ာခ်ာ ရွင္းလင္းေအာင္ေျပာဖို႔လိုပါတယ္။ ဒါမွသာ ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္ သားငယ္သမီးငယ္မ်ားအေနျဖင့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ အကူအပံ့ေပးႏိုင္သူမ်ားအျဖစ္ ခံစားရမွာျဖစ္လို႔ အေရးၾကီးတဲ့ အခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။

ဆယ္ေက်ာ္သက္ေဆးသံုးသူမ်ား၏ သတိေပးလကၡဏာမ်ား (Warning signs of teen drug abuse) 

အရြယ္ေရာက္လူၾကီးမ်ားလိုပါပဲ ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္မ်ားအတြက္ ဥပေဒနဲ႔မညီေသာ တလြဲအသံုးျပဳလွ်င္အႏၱရာယ္ရွိေသာ ေဆး၀ါး မ်ားျဖစ္ေၾကာင္း ကန္႔သတ္ထားတာမ်ိဳး မရွိခဲ့ပါဘူး။ အမွန္အားျဖင့္ ဆယ္ေက်ာ္သက္မ်ားဟာ ရည္ညြန္းေဆး၀ါးမ်ားႏွင့္ ေဆးေကာင္တာ မွာပင္ ၀ယ္သံုးလို႔ရတဲ့ ေဆး၀ါးမ်ား (Over-the-Counter drugs)ကို တလြဲပိုသံုးၾကပါတယ္။ နာက်င္အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးမ်ား၊ စိတ္ၾကည္ေဆးမ်ား၊ စိတ္ျငိမ္ေဆးမ်ားအပါအ၀င္ေဆးအေတာ္မ်ားမ်ားေပါ့ေနာ္။ ကိစၥရပ္အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ သည္လိုေဆး၀ါးမ်ားက ဆယ္ေက်ာ္သက္လူငယ္ေတြအတြက္ ထိန္းသိမ္းရတာ သယ္ယူရတာလြယ္ကူသလို ေသေလာက္ေသာ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးနဲ႔ အႏၱရာယ္ေတြ မၾကံဳႏိုင္ေသးခင္အထိ အဆင္ေျပတယ္ေလ။

ေဆးတစ္မ်ိဳးမ်ိဳးကို စမ္းသပ္သည့္သေဘာ သံုးစြဲၾကည့္ျခင္းျဖင့္ ေဆးတလြဲသံုးျခင္းစီ အလိုအေလ်ာက္ဦးတည္မသြားႏိုင္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ေဆး၀ါးသံုးစြဲျခင္းအစပိုင္းကာလမွာ ၾကံဳဆံုရေသာအႏၱရာယ္ရွိအခ်က္တစ္ခ်ိဳ႕ေၾကာင့္ ေဆးတလြဲသံုးျပီး စြဲလမ္းသြားတဲ့လမ္းေပၚဆြဲတင္ တိုးျမင့္သြားေစပါတယ္။ ေက်ာင္းေျပာင္းတက္ရျခင္း၊ ပတ္၀န္းက်င္အသစ္မွာေျပာင္းလဲေနထိုင္ရျခင္းနဲ႕ အိမ္ေထာင္ေရးကြာရွင္းျပတ္ဆဲ ျခင္းတို႔လို ၾကီးမားတဲ့ အကူးအေျပာင္းအခ်ိန္ကာလမ်ားမွာ ေဆးတလြဲသံုးျခင္းအႏၱရာယ္ရွိေနတတ္တာပါ။ ပံုမွန္က်င္လည္ ေနေသာ မိဘႏွစ္ဦးၾကားဆက္ဆံေရး မၾကာခဏဆိုသလို အေျပာင္းအလဲအတက္အက်ေတြၾကံဳလာရေသာ ဆယ္ေက်ာ္သက္လူငယ္ေတြ အတြက္လည္း ေဆးတလြဲသံုးျခင္း အလံနီအခ်ိဳ႕ဆိုက္လာႏိုင္ပါတယ္။

သည္လိုအေျခအေနေတြမွာ -
ေသြးေရာင္လႊမ္းေနေသာမ်က္လံုးမ်ား သို႕မဟုတ္ သူငယ္အိမ္ မ်က္နက္၀န္းက်ဥ္းေနျခင္း - ဒါကိုဖံုးကြယ္ဖို႔အတြက္ေတာ့ မ်က္စဥ္းေဆး တစ္မ်ိဳးမ်ိဳးကိုအသံုးျပဳေနေလ့ရွိပါတယ္။
ေက်ာင္းအတန္းခ်ိန္ေတြ ခ်န္လွန္ထားမယ္ လစ္မယ္၊ ရမွတ္အဆင့္ေတြက်လာမယ္၊ ရုတ္ျခည္းဆိုသလို ေက်ာင္းမွာျပႆနာေတြ ျဖစ္လာ ၾကံဳလာမယ္။

ေသာက္ေနၾကေဆး၀ါးေတြ မေသာက္ဘူးေမ့တယ္၊ ညႊန္ၾကားခ်က္ေတြ စည္းမ်ဥ္းေတြကိုလစ္လွ်ဴရႈလာမယ္၊ ပိုက္ဆံေငြေၾကး သို႕မဟုတ္ တန္ဖိုးထားသင့္ေသာအရာမ်ားကိုေရာေပါ့။
ဂုဏ္သိကၡာမဲ့တဲ့ သီးသန္႔ဆန္တဲ့ အမူအက်င့္ေတြလုပ္လာမယ္၊ ေဒါသၾကီးမယ္ သို႕မဟုတ္ စိတ္ဓာတ္က်ေနမယ္၊ ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ ကင္းေအာင္ ေနလာမယ္။

ေရွာင္တခင္ဆိုသလို စိတ္အေျခအေနေတြ ေျပာင္းလဲလာမယ္ သို႕မဟုတ္ က်န္းမာေရးနဲ႔ဆိုင္တဲ့အတြန္႕တက္မႈ ၊ အစဥ္အျမဲလိုလို ေမာပန္းေနတာမ်ိဳး တျပန္တလဲလဲျဖစ္လာမယ္။
အေပါင္းအသင္းအုပ္စုထဲကေန တစ္ေယာက္တည္း သိုးမည္းျဖစ္ေနမယ္၊ ေနာက္ထပ္ သက္တူရြယ္တူအေဖာ္အသင္းအုပ္စုသစ္နဲ႔ ပတ္သက္ျပီးသို၀ွက္ သိုသိပ္ေနမယ္။

၀ါသနာပါခဲ့ေသာအရာေတြအေပၚ စိတ္၀င္စားမႈမရွိေတာ့ဘဲ လႈပ္ရွားမႈအသစ္နဲ႔ စိတ္၀င္စားမႈအသစ္ေတြရယ္ မုသားဆိုေနမယ္။
ဆိတ္ကြယ္ရာမွာေနဖို႔ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာသီးသန္႔သေဘာ ပိုအားစိုက္ထုတ္လာမယ္။ အခန္းတံခါးေတြကို ေလာ့ခ်္လုပ္ထားတာ၊ မ်က္လံုးျခင္း အၾကည့္ဆံုဖို႔ေရွာင္က်ဥ္လာတာ၊ ပတ္၀န္းက်င္မွ ပုန္းလ်ိဳးကြယ္လ်ိဳးေနမယ္။

<<<မိဘမ်ားအတြက္ သိထားသင့္ေသာ အခ်က္အလက္အခ်ိဳ႕ (7 steps parents can take to curb teen drug use)>>>

(၁) ရည္ညႊန္းေဆး၀ါးမ်ားနဲ႔ အျခားေသာတားျမစ္ေဆး၀ါးမ်ားကို တလြဲအသံုးျပဳျခင္းသည္ အႏၱရာယ္ရွိေၾကာင္း ကေလးေတြနဲ႔ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာျပေဆြးေႏြးပါ။ လံုျခံဳစိတ္ခ်ရျပီး ပြင့္လင္းျမင္သာတဲ့ လူမႈ၀န္းက်င္တစ္ခုျဖစ္ဖို႔စီစဥ္ေပးမယ္ဆိုရင္ အဆိုပါ ေဆးစြဲတဲ့ကိစၥလို အျခားေသာ ကိစၥရပ္မ်ားနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ကေလးေတြအေနနဲ႔ ျပဳလုပ္ျခင္း သို႕မဟုတ္ မျပဳလုပ္ျခင္းရဲ႕ ကြဲျပားမႈကို သိသြားျပီး အေကာင္းဖက္ ဦးတည္လာပါလိမ့္မယ္။

(၂) စည္းကမ္းမ်ားနဲ႔ အက်ိဳးဆက္မ်ားကို အမိန္႕ခ်ပါ ေျပာျပပါ။ ဆယ္ေက်ာ္သက္ကေလးေတြအေနနဲ႔ မူးယစ္ေဆးသံုးျခင္းျဖင့္ ေသခ်ာတဲ့အက်ိဳးဆက္မ်ားရလာ ရွိလာႏိုင္ေၾကာင္း နားလည္သင့္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ယိုေပါက္ရွိတဲ့ ေျခာက္လံုးလွန္႔လံုး သို႕မဟုတ္ အားေကာင္းမလာႏိုင္တဲ့ စည္းကမ္းမ်ားခ်မွတ္ျခင္း ေျပာဆိုျခင္းတို႔ကို မျပဳလုပ္သင့္ပါ။ ကိုယ့္အိမ္ေထာင္ဖက္လည္းသေဘာတူ၊ ခိုင္မာအား ေကာင္းမယ့္ စည္းကမ္းမ်ားကို ျပင္ဆင္ရပါမယ္။ တစ္စံုတစ္ေယာက္ရဲ႕ ညႊန္းဆိုမႈေၾကာင့္ေသာ္လည္းေကာင္း သို႕မဟုတ္ သူတို႔သံုးစြဲ သမွ်ကို အျခားသူမ်ားအား မွ်ေ၀သံုးစြဲျခင္းေသာ္လည္းေကာင္း၊ ေဆးတလြဲသံုးျခင္းသည္ ဥပဒနဲ႔မညီညြတ္ေၾကာင္း ဆယ္ေက်ာ္သက္ ကေလးမ်ားကို သတိေပးပါ။

(၃) ကိုယ္ေမြးထားတဲ့ ဆယ္ေက်ာ္သက္ကေလးမ်ားရဲ႕ လႈပ္ရွားသြားလာမႈေတြအေပၚ ေစာင့္ၾကည့္စစ္ေဆးပါ။ ကေလးေတြ ဘယ္ေနရာ ကိုသြားတယ္၊ ဘယ္သူနဲ႔အျပင္ထြက္တယ္ သိထားဖို႔လိုပါတယ္။ မိတ္ကပ္ဘူးထည့္တဲ့ အံဆြဲေတြ၊ DVD ခ်ပ္ေတြထားတဲ့ စင္အတြင္း၊ စာအုပ္စင္ေပၚက စာအုပ္မ်ားအၾကိဳအၾကား၊ ေက်ာပိုးအိတ္ေတြ စသည့္ ေဆးဖြက္ထားႏိုင္ေျခရွိတဲ့ေနရာေတြကို လုပ္ရိုးလုပ္စဥ္ သေဘာ စစ္ေဆးဖို႔ကလည္း အေရးပါတဲ့အခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ ကေလးေတြသံုးတတ္တဲ့ အင္တာနက္လိုင္းေတြ website ေတြကိုလည္း ေစာင့္ၾကည့္ စစ္ေဆးရပါမယ္ အြန္လိုင္းကေန ဥပေဒနဲ႔မညီေသာေငြေပးေခ်မႈရွိမရွိသိဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။

(၄) ဆရာ၀န္ညႊန္းဆိုထားေသာေဆးမ်ား သို႕မဟုတ္ ညႊန္းဆိုခ်က္နဲ႔မွသံုးစြဲရေသာေဆးမ်ားကို လံုျခံဳေသာေနရာတစ္ခုမွာ သိမ္းဆည္းပါ။ အဆိုပါေဆး၀ါးမ်ားကို အရံထားျခင္းေရွာင္ၾကဥ္ပါ။ ျပီးေတာ့ မသံုးစြဲျဖစ္တဲ့ ရည္ညႊန္းေဆး၀ါးအခ်ိဳ႕ကို ေသခ်ာေနရာခ်ပါ။ ကိုယ္သံုးစြဲျပီး ေသာ ဒါမွမဟုတ္ ျပန္ျဖည့္ျဖစ္ေသာေဆးဘူး ေဆးကဒ္မ်ားရဲ႕ အေနအထားကို ဂရုတစိုက္စစ္ေဆးပါ။

(၅) အျခားေသာ စိတ္၀င္စားစရာမ်ားနဲ႔ လူမႈေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ားအေပၚ အားေပးလႈံ႕ေဆာ္ပါ။ အားကစားအသင္းအဖြဲ႔နဲ႔ ေက်ာင္းခ်ိန္လြတ္ အားကစားလႈပ္ရွားမႈမ်ားကဲ့သို႔ က်န္းမာေရးနဲ႔ညီေသာ ၀ါသနာရပ္မ်ားရယ္၊  လႈပ္ရွားမႈမ်ားရယ္ကို ဆယ္ေက်ာ္သက္ကေလးမ်ားျမင္သာ သိသာေအာင္ျပဳလုပ္ေပးပါ။

(၆) အရင္းခံ အေျခခံက်ေသာအျဖစ္အပ်က္မ်ားအေၾကာင္း ကေလးေတြကိုေျပာျပပါ။ ၾကံဳဆံုရေသာ ျပႆနာမ်ား၏ အေျဖ ရလဒ္အျဖစ္ ေဆးသံုးျခင္းျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ မိဘေတြလမ္းခြဲျခင္း သို႕မဟုတ္ ခ်စ္သူနဲ႔လမ္းခြဲရျခင္းလို လတ္တေလာ အဓိကရင္ဆိုင္ေနရေသာ စိတ္ဖိအားမ်ားေၾကာင့္ ကေလးေတြမွာ ျပႆနာျဖစ္ေနႏိုင္တာပါ။

(၇) အကူအညီရယူပါ။ ဆယ္ေက်ာ္သက္မ်ားအေနနဲ႔ မၾကာခဏဆိုသလို မိဘမ်ားအေပၚ ပုန္ကန္ၾကေပမယ့္ အေၾကာင္းအရာတူ အခ်က္အလက္တူသတင္းကို အျခားေသာ အခြင့္အာဏာရွိပံုရိပ္တစ္ခုစီက ၾကားရတဲ့အခါ တိမ္းညႊတ္လိုက္နာတတ္ၾကပါေသးတယ္။ အားကစားနည္းျပတစ္ေယာက္၊ မိသားစုဆရာ၀န္၊ ကုထံုးပညာရွင္ သို႕မဟုတ္ မူးယစ္ေဆးအတိုင္အပင္ခံ တစ္ဦးဦးနဲ႔ၾကိဳးစားရမွာေပါ့ ေနာ္။

<<< ေဆးတလြဲသံုးစြဲလမ္းေနျခင္းအတြက္ အကူအညီယူ (Getting help for drug abuse or addiction) >>>

စြဲလမ္းျခင္းသည္ ဘ၀ရဲ႕ ပံုပန္းသြင္ျပင္တိုင္းအေပၚ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈရွိေစတဲ့ ရႈပ္ေထြးေသာျပႆနာတစ္ရပ္ျဖစ္ပါတယ္။ စြဲလမ္းမႈကို ေက်ာ္လႊားရန္အတြက္ ကၽြန္ေတ္ာတို႔အသက္ရွင္ေနထိုင္ပံုနည္းလမ္း၊ ျပႆနာမ်ားနဲ႔ ရင္ဆိုင္ပံု၊ ျပီးေတာ့ အျခားသူမ်ားနဲ႔ပတ္သက္ ဆက္စပ္ပံု ေျပာင္းလဲျခင္း၊ ထိေတြ႕ပတ္သက္ဖို႔ခဲယဥ္းေစျခင္းတို႔ ျပဳလုပ္ဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ ကိုယ္ရည္မွန္းထားတဲ့အတိုင္း ျပန္လည္က်န္းမာ နလံထူဖို႔ တစ္ေယာက္တည္း သီးျခားမၾကိဳးစားသင့္ပါဘူး။ စိတ္ပ်က္ေစဖို႔အလြန္လြယ္ကူေစသလို တစ္ၾကိမ္ထက္ပိုရံုဆိုေသာ ဆင္ျခင္တုံတရားကို ေလ်ာ့ပါးေစႏိုင္ပါတယ္။ ဘယ္အရာမဆို ျပန္လည္နလံထူက်န္းမာဖို႔ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ေရြးခ်ယ္ဖို႔လိုသလို ကိုယ္ထူကိုယ္ထအစီအစဥ္မ်ားအေပၚအမွီျပဳ၊ ကုသမႈခံယူ၊ ဒါမွမဟုတ္ ထိေရာက္တဲ့ ေဆး၀ါးကုသမႈတစ္ခုျဖစ္ဖို႔ ၀ိုင္း၀န္းကူညီမႈနဲ႔အတူ သည္းညည္းခံႏိုင္မႈက မရွိမျဖစ္ပါ။

Alex Aung (14 April 2019)

Resources and references
Drug Abuse and Addiction (Authors: Lawrence Robinson, Melinda Smith, M.A., and Jeanne Segal, Ph.D. Last update: November 2018)

Overcoming Addiction: Find an effective path toward recovery. (Harvard Medical School Special Health Report)

Misuse of Prescription Drugs – Government guide to the abuse of prescription drugs. (National Institute on Drug Abuse)

Drugs: What to Know – Information on drug and alcohol abuse for teens (TeensHealth)

Seeking Drug Abuse Treatment: Know What to Ask – Guide to finding the right treatment for you. (National Institute on Drug Abuse)

Drugs, Brains, and Behavior: The Science of Addiction (PDF) – Booklet on drug addiction, including its effects on the brain. (National Institute on Drug Abuse)