Friday, February 27, 2026

"S-1"

 "S -1"




ကျနော်တို့သက်တမ်းမှာဩဇာတိက္ကမကြီးမားပြီးကိုယ်ရောင်ကိုယ်ဝါအတောက်ပဆုံးစစ်ဗိုလ်ချုပ်ကိုပြပါဆိုရင်ဦးခင်ညွှန့်တယောက်ပဲမြင်မိသည်။ကျန်စစ်ဗိုလ်အများစုမှာဗိုက်ရွှဲရွှဲဂင်တိုတိုများသာဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ 


၁၉၈၉ က DASSK အတွက်လန်ဒန်အိမ်ကပို့လိုက်သောပါဆယ်ပစ္စည်းစာရင်းကို MRTV မှ အသေးစိတ်ဖတ်ပြသော နဝတအတွင်းရေးမှုး (၁) ဗိုလ်ချုပ်ခင်ညွှန့်ကို TV မှာစမြင်ဖူးခဲ့သည်။တီဗွီမှာမဟုတ်ပဲ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွှန့်ကိုအပြင်မှာ ၃-၄ ခါတွေ့ခဲ့ဖူးသည်။၁၉၉၄ ခုနှစ်သတ္တုတွင်းဝန်ကြီးဋ္ဌာနရိုးရာသင်္ကြန်မဏ္ဍပ်ကို S-1 ဦးခင်ညွန့်နဲ့သံတမန်များရေပက်ခံလာကြတာအနီးကပ်တခါမြင်ခဲ့ဖူးသည်။သိမ်ကြီးဈေးကုန်စည်ပြပွဲတခုမှာကျနော်တို့ကုမ္ပဏီပြခန်းရှေ့မှာ Peaked Cap ရှေ့ငိုက်ငိုက်စောင်းထားတဲ့ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွှန့်ကိုအနီးကပ်မြင်ခဲ့ဖူးသည်။သူနဲ့ကျနော်ကြားခါးလောက်ရှိမှန်ရှိုးကေ့စ်တခုသာရှိသည်။ပါဝါမျက်မှန်အောက်ကသိမ်းငှက်မျက်လုံးကိုအနီးကပ်မြင်ဖူးခဲ့သည်။


၁၉၉၉ ကရွှေတိဂုံဘုရားမြောက်ဘက်မုဒ်စောင်းတန်းတခုမှာသူ့လက်ထောက်များကိုညွှန်ကြားနေတဲ့ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွှန့်ကိုအနီးကပ်မြင်ခဲ့ဖူးသည်။ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွှန့်အနားခစားနေကြသောအရပ်ဘက်စစ်ဘက်ပုဂ္ဂိုလ်များသည်ကေသရဇာခြင်္သေ့မင်းရှေ့ရောက်နေကြသောယုန်သူငယ်များလိုပဲဟုဘေးကကြည့်နေသူအ‌မြင်ဖြင့်ခံစားမိသည်။အချို့အရာရှိကြီးများသည်ကြောက်လွန်းလို့သေးထွက်ချင်ယောင်ဆောင်သလိုပုံစံမျိုးတောင်ဖြစ်နေကြဟန်ရှိသည်။


၂၀၀၄ အောက်တိုဘာ(၁၈) မှာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွှန့်ထိမ်းသိမ်းခံရတဲ့ နဝတ စစ်အစိုးရ သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။အောက်တိုဘာ (၁၈) ကိုမှတ်မိနေတာကျနော့်မွေးနေ့ကြောင့်ပါ။ဦးခင်ညွှန့်ကိုမထိမ်းသိမ်းခင်တရက်အလိုရန်ကုန်သူနာပြုတက္ကသိုလ်မှာသူမိန့်ခွန်းပြောတာ TV မှာပါခဲ့သေးတယ်။ဝန်ကြီးချုပ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွှန့်ကိုအဂတိလိုက်စားမှုနဲ့ထိမ်းသိမ်းရတဲ့အကြောင်းရင်းကိုပြည်သူသို့အသိပေးချက်အမည်ရစာအုပ်ပါး (Booklet) တအုပ်အစိုးရသတင်းစာများမှာရှားရှားပါးပါးညှပ်ထည့်ပေးဝေခဲ့ဖူးသည်။ သတင်းစာအချပ်ပိုမဟုတ်ပါ။


ကဗျာစာအုပ်အရွယ်စာမျက်နှာ ၃-၄ ဆယ်ရှိတဲ့သတင်းစာစက္ကူနှင့်ပုံနှိပ်ထားတဲ့စာအုပ်ပါးလေးဖြစ်သည်။ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးစိုးဝင်း(ကွယ်လွန်)၊ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးသိန်းစိန်နဲ့ဗိုလ်ချုပ်ကြီးသူရရွှေမန်းတို့ကနယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးမြို့မူဆယ်မှာတပ်မတော်ထောက်လှမ်းရေး(ကက/လှမ်း) တပ်ဖွဲ့ဝင်များရဲ့အဂတိမှုများကိုပြည်သူကိုရှင်းပြအသိပေးထားတဲ့စာအုပ်ပါးလေးဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်း ကက(လှမ်း) ဒုညွှန်ကြားရေးမှုဗိုလ်ချုပ်ကျော်ဝင်း (စာရေးဆရာစွန်ရဲ) ကတပ်မတော်ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့အစည်းကိုဘယ်လိုပယ်ဖျက်ရှင်းလင်းခဲ့တယ်ဆိုတာဗဟုသုတအကျဉ်းချုပ်ရေးထားတဲ့ဆောင်ပါးကိုမဂ္ဂဇင်းအချို့မှာဖတ်ခဲ့ရဖူးသည်။


ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်းခင်ညွန့်ကို ၁၉၃၉  ခုနှစ်အောက်တိုဘာလ ၂၃ ရက်နေ့တွင်ရန်ကုန်တိုင်းကျောက်တန်းမြို့တွင်မွေးဖွားခဲ့သည်။တရုတ်နွယ်ဖွားတဦးဖြစ်‌သောဦးခင်ညွှန့်သည်ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှဘွဲ့ရရှိပြီးနောက်ပေါင်းတည်မြို့တွင်အခြေခံပညာကျောင်းဆရာတစ်ဦးအဖြစ်အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ပေါင်းတည်မြို့သို့ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းကလာရောက်စဉ်ကျောင်းဆရာကိုခင်ညွှန့်ကိုတွေ့ရှိသဘောကျသဖြင့်တပ်မတော်သို့ဝင်‌ရောက်ရန်တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ဦးခင်ညွန့်သည်ဗိုလ်လောင်းသင်တန်းအမှတ်စဉ် ၂၅ ( OTS 25) တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၀ တွင်ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိဒုဗိုလ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ဦးခင်ညွှန့်သည်ဆေးလိပ်မသောက်၊အရက်မသောက်၊ဂေါက်မရိုက်သောမြန်မာစစ်ဗိုလ်အနည်းစုတွင်ပါဝင်သည်။


မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ (မဆလ) ကာလ အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တိုင်းမှုးဗိုလ်မှူးချုပ်တင့်ဆွေ၏ကိုယ်ရေးအရာရှိမှာဗိုလ်မှုးခင်ညွှန့်ဖြစ်သည်။ဦးတင့်ဆွေနှင့်ဦးခင်ညွှန့်မိသားစုခြင်းအလွန်ရင်းနှီးချစ်ခင်ကြပြီးဦးခင်ညွှန့်သားတယောက်ကိုဦးတင့်ဆွေမှသားအရင်းပမာမွေးစားထားသည်ဟုဆိုကြသည်။


၁၉၈၃ ရန်ကုန်မြို့အာဇာနည်ကုန်းတွင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည့်တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံသမ္မတချန်ဒူဝမ်အား မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံအသေခံကွန်မန်ဒိုအဖွဲ့မှလုပ်ကြံသည့် အရေးအခင်းအပြီးတွင်ဗိုလ်မှုးကြီးခင်ညွန့်အားထောက်လှမ်းရေးညွှန်းကြား‌ရေးမှုးအသစ်အဖြစ်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။


ဗိုလ်မှုးကြီးခင်ညွှန့်သည် ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင်အမှတ်(၄၄)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်  နည်းဗျုဟာမှုးမှ ကက(လှမ်း) တပ်မတော်ထောက်လှမ်းရေးညွှန်ကြားရေးမှုးအဖြစ်ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ဦးခင်ညွှန့်သည်ဦးနေဝင်း၏သမီးဒေါ်စန္ဒာဝင်းနှင့် မောင်နှမသဖွယ်အလွန်ရင်းနှီးသည့်ဆက်ဆံရေးမျိုးရှိကြသည်။၁၉၉၀ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းအထိ ဗိုလ်ချုပ်ခင်ညွန့်အားဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်းနေဝင်းကလွှမ်းမိုးထိန်းချုပ်နေသေးသည်ဟုယူဆခဲ့ကြသည်


၁၉၈၈ (၈၈၈၈) အရေးအခင်း ကြောင့်စစ်အာဏာသိမ်းနိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ (န-ဝ-တ) ပေါ်ထွန်းလာသောအခါ ဗိုလ်မှူးကြီးခင်ညွန့်သည် န-ဝ-တ အဖွဲ့၏ အတွင်းရေးမှူး(၁) ဗိုလ်မှုးချုပ်အဖြစ်အမိန့်စာတွင်ပါရှိခဲ့သည်။ နဝတ အတွင်းရေးမှုး(၁) သည်အလွန်အရေးပါအရာရောက်ပြီးအခရာကျသောနေရာဖြစ်သည်။ ဦးခင်ညွှန့်သည် ၁၉၉၁ တွင် ဗိုလ်ချုပ်၊ ၁၉၉၃ တွင်ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဖြစ်လာပြီးသူ၏ ထောက်လှမ်းရေးကွန်ယက်ကိုတိုးချဲ့တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွှန့်ကိုပြည်သူအများက S -1 (Secretary -1) ဟုအတိုကောက်ခေါ်ခဲ့ကြသည်။


၁၉၉၅ ခုနှစ်ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် စိန်ရတုနှင့်ရန်ကုန်မြို့မကျောင်းစိန်ရတုတွင်ဦးခင်ညွှန့် ဦးဆောင် ပါဝင်ခဲ့သည်။၁၉၉၇ တွင်တပ်မတော်ထောက်လှမ်းရေးညွှန်ကြားရေးမှူးကိုအဆင့်မြှင့်ကာတပ်မတော်ထောက်လှမ်းရေးမှူးချုပ်အဖြစ်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ဦးခင်ညွှန့်သည် ၂၀၀၂ တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဖြစ်တိုးမြှင့်ခံရကာ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင်နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ဦးခင်ညွှန့်သည်တပ်မတော်ထောက်လှမ်းရေးမှုးချုပ်အပြင်နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးကိုပူးတွဲထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။၁၉၉၅ တွင်အသစ်ဖွဲစည်းသည့်စစ်မဟာဗျူဟာလေ့လာရေးဋ္ဌာနတွင်ဋ္ဌာနကြီးမှူးဖြစ်လာခဲ့သည်။၂၀၀၂ တွင် နအဖ (နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ) ဥက္ကဋ္ဌ၏စစ်ဘက်အကြံပေးအရာရှိဖြစ်လာခဲ့သည်။


မြနိမာပြည်တွင်းလူထုလူတန်းစားအလွှာအသီးသီးကြားတွင်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွှန့်အနေဖြင့်အခြားစစ်အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင်များထက်ပိုမိုထင်ရှားလူသိများလာခြင်းမှာလူထုမြင်ကွင်းတွင်စဉ်ဆက်မပြတ်ပုံရိပ်ထင်နေခြင်း၊ဝါဒဖြန့်ချိမှုပုံစံများ ပါးနပ်သွက်လက်လျင်မြန်ထိရောက်ခြင်း၊ပြည်သူလူထု၏လိုအပ်ချက်ကို ကြိုတင်ထောက်လှမ်းစုဆောင်းပြီးအပြည့်အဝမဟုတ်သည့်တိုင်လိုဘပြည့်ကျေနပ်စေလောက်သည့်အခွင့်အရေးမျိုးဖြင့် ဖြည့်ဆည်းပေးခြင်းဟုဆိုသောလူထုဆက်ဆံရေးလူထုဆက်သွယ်ရေးနည်းနာများကိုမှန်မှန်ကန်ကန် အသုံးချတတ်ခဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။


ဦးခင်ညွှန့်သည်ဒေါက်တာဒေါ်ခင်ဝင်းရွှေ နှင့်အိမ်ထောင်ကျသည်။ သမီးဒေါ်‌သင်းမြတ်မြတ်ဝင်း၊ သားဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးဇော်နိုင်ဦး နှင့် Bagan Cybertech တည်ထောင်သူဒေါက်တရဲနိုင်ဝင်းတို့ထွန်းကားခဲ့ကြသည်။သမီး‌ဒေါ်သင်းမြတ်မြတ်ဝင်း၏အမျိုးသားမှာရန်ကင်းတိုက်လေးလုံးမှဖြစ်သည်။ဒေါက်တာခင်ဝင်းရွှေရဲ့အကိုအရင်းမှာအမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD)တွင်ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ဖြစ်ခဲ့သူဒေါက်တာသန်းငြိမ်းဖြစ်သည်။ဦးခင်ညွှန့်၏အကိုတယောက်မှာရဲမှုးကြီးဖြစ်သည်။


ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ရန်ကြိုးစားခဲ့သည့် ဒီပဲယင်းအရေးအခင်းအပြီး ၂၀၀၃ ခု ဩဂုတ်လတွင် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဦးခင်ညွှန့်ကိုတာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သူတာဝန်ရယူပြီးမကြာမီအတွင်းလမ်းပြမြေပုံ ၇ ဆင့် ကိုကြေညာခဲ့သည်။ အာဆီယံ နိုင်ငံများနှင့် အနောက်နိုင်ငံများအကြားစစ်အစိုးရ ဝင်ဆံ့နိုင်ရန် ကြိုးစားဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ 


ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွှန့်အား ၂၀၀၄ ခုတွင် အဂတိလိုက်စားမှု အကြောင်းပြချက်ဖြင့် နအဖအစိုးရအဖွဲ့မှ ထုတ်ပယ်ခံခဲ့ရပြီးရုံးတင်တရားစွဲဆိုခံရကာဆိုင်းငံ့ ပြစ်ဒဏ်ဖြင့် နေအိမ်အကျယ်ချုပ် ၄၄ နှစ်ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခဲ့သည်။စစ်ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့ (Directorate Of Defense Service Intelligence) ကို ဖျက်သိမ်း၍ထိပ်တန်းထောက်လှမ်းရေးအရာရှိကြီး ၃၈ ဦးကို အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများနှင့် အမှုဖွင့်ပြီး ထောင်ဒဏ် နှစ် ၂၀ မှ နှစ် ၁၀၀ ကျော်အထိ ပြစ်ဒဏ်များအသီးသီးချမှတ်ခဲ့သည်။


ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်းခင်ညွန့်သည်နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ကျခံနေရင်း ၂၀၁၂  ခုနှစ်ဇန်နဝါရီတွင် နိုင်ငံတော် သမ္မတဦးသိန်းစိန်၏ လွတိငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ဖြင့်ရန်ကုန်မရမ်းကုန်းမြို့နယ်နဝဒေးလမ်းနေအိမ်အကျယ်ချုပ်မှလွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ ဦးခင်ညွှန့်လွတ်မြောက်ပြီးသည်နှင့် ပြည်တွင်းပြည်ပမီဒီယာများနှင့် နာရီဝက်ခန့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီးနိုင်ငံရေးမလုပ်တော့ကြောင်းဦးခင်ညွှန့်ကထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။နောက်ပိုင်းအင်တာဗျုးများတွင်သူကစစ်မှုထမ်းဘဝတွင်အထက်ကအမိန့်ပေးလို့လုပ်ဆောင်ခဲ့ရခြင်းသာဖြစ်ကြောင်းဖြေရှင်းခဲ့သည်။


စစ်သက် ၄၄ နှစ်ရှိသောဗိုလ်ချုပ်ကြီး‌ဟောင်းဦးခင်ညွှန့် (စာရေးဆရာမှော်ဝှန်းသားခင်ညွှန့်) တာဝန်မှအနားယူပြီးရေးသားခဲ့သောစာအုပ်များ 


- နိုင်ငံ၏ အနောက်ဘက်တံခါးပေါက်က ပြဿနာ

- ကြုံတွေ့ခဲ့ရကျွန်တော့်ဘဝအထွေထွေ

- ဥပဒေ၏အထက်မှာ သစ်လုံးတွေတောင်လိုပုံလို့

- မြန်မာတကောင်းပျူတကောင်း

- ကျွန်တော်ရယ် ထောက်လှမ်းရေးရယ် နဝတနှင့်နအဖရယ်

- မဟာမြိုင်တောရခရီးသွားမှတ်တမ်း

- မဟာမြိုင်တောကြီးအတွင်းကလေးကျွန်းရန်အောင်စေတီတော်မြတ်ကြီး ရွှေထီးတော်တင်လှူပူဇော်ပွဲ


လွင်ဦး(ရန်ကင်း)

#lwinooyankin